Nowela

  1 Janko|               JANKO MUZYKANT~Przyszło to na świat wątłe, słabe. Kumy,
  2 Janko|        pocieszać:~- Dajta - powiada - to zapalę nad wami gromnicę,
  3 Janko|            powiada druga - a chłopaka to zara trza ochrzcić; on i
  4 Janko|           zjadł, zmiłowanie Boże.~Był to chłopak nierozgarnięty bardzo
  5 Janko|         ladaco. Nie wiadomo, skąd się to takie ulęgło, ale na jedną
  6 Janko|             rzecz był tylko łapczywy, to jest na granie. Wszędzie
  7 Janko|           albo z dwojakami na jagody, to się wróci bez jagód i mówi
  8 Janko|           grlało". Oj! Oj!~A matka na to:~- Zagram ci ja, zagram!
  9 Janko|          roboty, żeby gnój rozrzucał, to mu nawet wiatr grał w widłach.~
 10 Janko|               pamiątkę. Ale na co się to zdało! Nazywali go ludzie "
 11 Janko|           koguty piały po zapłociach, to on spać nie mógł, tylko
 12 Janko|            zaśpiewają słodkim głosem, to dziecku oczy tak mgłą zachodzą,
 13 Janko|           Słychać było tupanie butów, to znów głosy dziewczyn: "Czegóż?"
 14 Janko|               słuchał!...~Co by on za to dał, gdyby mógł mieć takie
 15 Janko|            mógł słyszeć skrzypki, czy to na dożynkach, czy na weselu
 16 Janko|       dożynkach, czy na weselu jakim, to już dla niego było wielkie
 17 Janko|             do wieczora, choć tyle za to odbierał szturchańców, że
 18 Janko|          jabłko niedojrzałe. Ale taka to już była jego natura. Dzieciaczyna
 19 Janko|           oczy, bo mu się zdawało, że to niedostępna jakaś dla niego
 20 Janko|           której niegodzien tknąć, że to jakieś jego najdroższe ukochanie.
 21 Janko|             ustami patrzył i patrzył. To strach zatrzymywał go na
 22 Janko|            zatrzymywał go na miejscu, to jakaś nieprzezwyciężona
 23 Janko|          śpiewać i pogwizdywać cicho, to głośniej: "Idź! pójdź! weź!"
 24 Janko|                 i co go stójka rózgą, to on - "Matulu! matulu!!",
 25 Janko|             któż tak dzieci bije? Toż to małe i słabe, i zawsze było
 26 Janko|               przez otwarte okno. Był to wieczór, więc dziewczęta
 27 Janko|             pays que l'Italie.~- I co to za lud artystów. On est
 28   1  |        zwrócony dziobem ku zachodowi, to wspinał się pracowicie na
 29   1  |               się pracowicie na fale, to zapadał w głąb, jakby tonął;
 30   1  |             już nie zobaczą, ale mimo to wesołość nie schodziła im
 31   1  |               na pierwszy rzut oka by to odgadł: chłopi polscy.~Chłop
 32   1  |            niż dziwiła; stary Toporek to samo. Szczęściem dla nich
 33   1  |          stary.~- Kiej Niemcy wleźli, to i Jaśko by wlazł - odparła
 34   1  |               też kolonię ma...~- Ma, to w Lipińcach.~Marysia nie
 35   1  |              że co komu przeznaczone, to go nie minie, i westchnęła
 36   1  |         Ameryce się rozmawiać?~- Albo to nie mówili, że tam naszego
 37   1  |                Czego?~- Dziwować się, to się i dziwować, ale zawdyk
 38   1  |          jechał do Ameryki, i jak się to stało, że jechał. Jak się
 39   1  |             ile by kto strzymał". Żyd to wiedział od swojego synowca.
 40   1  |            tyle, że parobka mógłby za to utrzymać. Mali się na zatracenie
 41   1  |              Bożej. Przy tym wszystko to, co widział, co go otaczało,
 42   1  |               przeciągle ligawka... A to Jaśko Smolak, koniucha,
 43   1  |             czupryną, a co jej mówił, to wspominała jakby granie
 44   1  |               się twój tatulo uparli, to i ja zadatek dworski oddam,
 45   1  |         obrócę; co się z tobą stanie, to stanie się i ze mną; jedno
 46   1  |           więc wierzyła, że co rzekł, to i spełni. Ot, chciałaby
 47   1  |            przytrząśnięty.~Hej! gdzie to ona teraz była, gdzie ją
 48   1  |            przecie drzewo ich rodzime to nie ta strona, w którą jechali,
 49   1  |             serca przedtem nie czuły, to teraz uczuły. Wawrzon zdjął
 50   1  |               wiedział, jak ma Marysi to, co mu się zdawało, powiedzieć;
 51   1  |         ozwały się dziwne szmery. Był to niby ciężki oddech jakiejś
 52   1  |         słysząc takie gwary mówią, że to burza zwołuje z piekieł
 53   1  |            zaczęło ją dziwić.~- Czemu to Niemcy tak dziś cicho siedzą? -
 54   1  |             jak zwykle Wawrzon - musi to u nich święto jakie albo
 55   1  |            głosów poczęło pytać:~- Co to jest? Co to jest?~Ale nie
 56   1  |               pytać:~- Co to jest? Co to jest?~Ale nie było odpowiedzi.
 57   1  |              i Marysi zdawało się, że to już przychodzi ciemność
 58   1  |             Zdawało się wszystkim, że to już koniec.~Po chwili wszedł
 59   1  |           zatracenie nie podawał, czy to nie grzech dla katolika
 60   1  |           Kaszuba... wasz Bruder, ale to dawno!... Jetzt ich bin
 61   1  |              Jetzt ich bin Deutsch...~To rzekłszy, podniósł koniec
 62   1  |            przedmiotu, rozpoznali, że to była wielka czerwona beczka,
 63   1  |               pasy przyciągać.~Widząc to wszystko Marysia rzekła:~-
 64   1  |   przeraźliwie, jakby z radości.~- Co to jest? - spytał Wawrzon.~-
 65   1  |              pognasz, świnię pognasz, to i sprzedasz. Narodu tu widać
 66   1  |             zbiórkę. Kiej dziedzictwo to dziedzictwo. Parobka się
 67   1  |              młodym śpiewały:~ ~Cóżeś to za pan?~Cóżeś to za pan?~
 68   1  |                Cóżeś to za pan?~Cóżeś to za pan?~Cała twoja sukiencyja~
 69   1  |          agentów kolejowych: wszystko to krzyczało wniebogłosy, popychało,
 70   1  |             oszukać, więc też Wawrzon to uczynił. Za to, co miał,
 71   1  |            też Wawrzon to uczynił. Za to, co miał, dostał czterdzieści
 72   1  |         dolarów srebrem. Nim wszystko to się odbyło, okręt zbliżył
 73   1  |         Dziwne jakieś wydawało się im to miasto, takie gwarne, hałaśliwe,
 74   1  |          narodu, jakie dziwne twarze; to czarne, to oliwkowe, to
 75   1  |             dziwne twarze; to czarne, to oliwkowe, to czerwonawe.
 76   1  |               to czarne, to oliwkowe, to czerwonawe. Właśnie tam,
 77   1  |          nieład i nędzę ludzką.~W tej to dzielnicy znajdują się "
 78   1  |            społeczeństw europejskich, to mieszkańcy owych zaułków
 79   1  |          jęczmiennej zastępuje łóżko.~To wszystko. Stary Wawrzon
 80   1  |           jest i wynędzniała. Ta sama to niby Marysia, ale jej rumiane
 81   1  |               znowu oczy. Przy tym co to za robotnik, który nie pojmuje,
 82   1  |          dzieci wygnały go z chałupy, to... kosztur by mu tylko wziąć
 83   1  |               o tym wszystkim myślał, to czuł, że go nie tylko Bóg
 84   1  |       straszniej, że nie wiedział, co to jest, czego mu trzeba, do
 85   1  |             czego jak serce przywrze, to się nie oderwie, a oderwie
 86   1  |               oderwie, a oderwie się, to się krwawi. Chłop czuł,
 87   1  |               coraz ciemniej, bo choć to było w południe, ale mgła
 88   1  |             szukał, czego nie zgubił, to chwilami zapomniał o swej
 89   1  |               wreszcie nad wodę, a że to była pora "lunchu", więc
 90   1  |               półtora dnia nie jadła, to się uraduje. Pan Bóg je
 91   1  |            wozu spadło. Nie jedliśwa, to będziewa jedli. Pan Bóg
 92   1  |        Wawrzon przynosił rano drzewa, to napaliła w piecyku, przyniosła
 93   1  |               pijani majtkowie. Przez to próżnowanie była jeszcze
 94   1  |                a choćby i przyjechał, to przygarnieli ją do piersi?
 95   1  |               dziadowa córko!" Jakież to teraz jej wiano, Łachmany.
 96   1  |               tak, jak dziś dokuczał, to płomienie sycząc, strzelając
 97   1  |              bo się wstydam!" Gdy jej to czasem przypominały płomienie,
 98   1  |               przypominały płomienie, to łzy zalewały jej twarz;
 99   1  |               Marysia w mniemaniu, że to ojciec, nie podniosła głowy,
100   1  |           ozwał się:~- Look here!~Był to właściciel rudery, w której
101   1  |       pozostały jak dawniej, wargi za to miała zsiniałe, oczy wpadłe
102   1  |           jakby się zbudził ze snu.~- To je rzuć.~- Dyć się przydadzą.~-
103   1  |         powtórzył jeszcze: "Kiej tak, to niech tak będzie!" - potem
104   1  |              jeśli kto przyśle swaty, to chyba śmierć.~Ponieważ była
105   1  |          dalsze śpiewanie:~ ~Zaboczył to Jaśko na wysokiej górze,~
106   1  |          wypływały na pełnię i z nich to właśnie dochodziło śpiewanie.
107   1  |               opuścił, dola skapiała, to niech cię choć śmierć przytuli.
108   1  |               miała osiemnaście lat i to przywiązanie do życia, tę
109   1  |         spychały w przepaść. Ale jego to wszystko zdawało się tylko
110   1  |              mogła znikąd nadejść, bo to był sam koniec portu, na
111   1  |            nowojorska; na koniec - co to się z nią dzieje? Widzi
112   1  |       wyciągają się do niej. Na Boga! To Jaśko tam stoi, Jaśko wyciąga
113   1  |              jeśli słońce ogrzeje ją, to się obudzi; inaczej nie.~
114   1  |          nocnej walki i wilgoci, była to twarz po prostu anielska:
115   1  |               Uczuł raz na zawsze, że to dziecko - to teraz źrenica
116   1  |               zawsze, że to dziecko - to teraz źrenica oczu jego
117   1  |           poszli. Ale widocznie jakiś to dzień miał być wyjątkowy
118   1  |          solone mięso. Tłumaczyło się to po prostu tym, że któryś
119   1  |          Wawrzon z Marysią tlumaczyli to sobie jeszcze prościej.
120   1  |              przyjaźnie w Nowym Jorku to był dziw, czary jakieś,
121   1  |               kawał nieba złapał.~Toć to pan... i swój pan. On z
122   1  |           nogach go całuje.~W Ameryce to niebywała rzecz! Ale stary
123   1  |              się na gapiów gniewać.~- To nie wasz business - mówił
124   1  |                Gdy jedli, radowało go to widocznie bardzo. Potem
125   1  |               Biedę przeszliście. Ale to jest dobry kraj, tylko trzeba
126   1  |     Czterdzieści kilka lat tu siedzę, to się i o kraju zapomniało.
127   1  |            gdzie jego ojcowie żyli... To mój syn - rzekł ukazując
128   1  |               musi być. Co tu padnie, to dla dawnych progów stracone.
129   1  |              we dwoje; zechcą wrócić, to i starego zabiorą.~Następnie
130   1  |               stepach w Nebrasce, ale to daleko. Kolej drogo kosztuje.
131   1  |               darmo, a co dam w rękę, to schowacie na gospodarstwo.~
132   1  |             Borowina w Arkansas. Jest to piękny kraj i ciepły, a
133   1  |              na świecie i bez opieki, to mnie poszukaj. Tyś biedne
134   1  |              do siebie i ugościł. Był to cały dom dobrych ludzi,
135   1  |             czasem się gniewał, mówił to po angielsku, to po polsku,
136   1  |                mówił to po angielsku, to po polsku, rozmawiał z Marysią
137   1  |               jej pościel. Ach! jacyż to dobrzy ludzie byli, ale
138   1  |               przez okna wagonu. Było to zupełnie inaczej niż w Nowym
139   1  |           ducha. Wawrzon spoglądał na to wszystko, kręcił głową i
140   1  |    potrzebnego na budowę; zapomnienie to było jednak łatwe do wybaczenia
141   1  |              Nazwa "Bloody-Arkansas", to jest "krwawy", nie odstraszała
142   1  |               i drugi Mazur spoglądał to na własne pięście, to na
143   1  |       spoglądał to na własne pięście, to na siekierę, to na owe dęby
144   1  |              pięście, to na siekierę, to na owe dęby mające po kilkanaście
145   1  |               dopiero imać się pługa, to praca na całe lata.~Ale
146   1  |                jeleni i bawołów; była to bowiem pora wiosennych wędrówek
147   1  |         drzewa, były rzadsze. Wówczas to, jak bór arkansaski borem,
148   1  |           działka leży, jak odmierzyć to, co na niego wypada. Osadnicy
149   1  |             głowy pana Grünmańskiego, to była jego tajemnica, dość
150   1  |     południowych i odwrotnie. Wówczas to można było usłyszeć ową
151   1  |            Illinois, gdzie spojrzysz, to je rajbrod, a co karem milkę
152   1  |             co karem milkę ujedziesz, to city. Pójdziesz na fermę,
153   1  |            fermę, dom chcesz stawiać, to nie potrzebujesz lasu gryźć,
154   1  |          czego tykasz? Tam byłem syr, to i tu będę syr, a ty coś
155   1  |             się, nurtowała nienawiść. To małe społeczeństwo, rzucone
156   1  |         lepiej się im działo. Co bór, to nie bruk nowojorski, a przy
157   1  |         włosów jak chaber z żyta i że to najładniejsza dziewczyna,
158   1  |         kiejby królewna. Komu zechcę, to ją dam, ale byle komu nie
159   1  |            się żółta ściana domostwa; to jednak, co zrobiono, było
160   1  |              Teksas tlumaczyli mu, iż to musiał być bawół, ale on
161   1  |              się coraz widoczniejszą, to że nim słońce wzejdzie,
162   1  |             był ci On nam miłosierny, to i teraz nas nie opuści.~
163   1  |             co się tam z nimi działo, to już trudno powiedzieć. Wokoło
164   1  |        chodzić. Dwa dni nie zważał na to, trzeciego nie mógł wstać.
165   1  |            myśliwiec z Teksasu, który to słyszał, zaraz rzucił się
166   1  |             ludzie na puszczy zaczęli to przeklinać, to wołać wielkimi
167   1  |        puszczy zaczęli to przeklinać, to wołać wielkimi głosami do
168   1  |            potem rzekł głośno:~- Ano, to weźmiewa się za bary.~Ludzie
169   1  |               niego ufność wielką, bo to był myśliwiec nawet w Teksasie
170   1  |              w Teksasie sławny. Chłop to był istotnie w stepach zdziczały
171   1  |          karabin wyszedł na pustynię, to po parę miesięcy w domu
172   1  |         granicy Meksyku rozbijał, ale to nie było prawdą. Przynosił
173   1  |            chmur, ale prócz tego była to pora wiosenna, w czasie
174   1  |           ręki Marysinej żądał.~- Czy to ja jedna w świecie? - wypraszała
175   1  |           lała i nad nim, i nad sobą. To, że jej Orlik obiecywał,
176   1  |      obiecywał, iż byle mu ślubowała, to wróci z nią choćby do Lipiniec,
177   1  |             uderzeniem. Znać było, że to nie zwykły zalew deszczowy,
178   1  |           dopływy musiały wylać. Była to topiel, rwanie drzew z korzeniami,
179   1  |            oboje z Wawrzonem uczynili to, co im kazano, jakaś postać
180   1  |               z gałęzi na tratwę.~Był to Orlik.~- Maryś! - rzekł -
181   1  |               widać na widnokręgu. Za to cała okolica wyglądała jak
182   1  |             Nacierpiałem się niemało, to mi odpuści grzechy moje.
183   1  |              Nowego Jorku odprowadzi. To dobry pan, on zlituje się
184   1  |             od stron rodzinnych... Co to? Granica. Biedne chłopskie
185   1  |          Jedźcie dalej! Boże, Boże! a to już i pola, i grusze Maćkowe...
186   1  |               było nią kierować. Może to jednak były i wiry, kręcące
187   1  |              odbijała się w wodzie.~- To łódź z Clarcsville! - mówił
188   1  |           Water-Street w Nowym Jorku. To Marysia szła szukać pomocy
189   1  |             Złotopolski w domu?~- Kto to jest?~- Wiekowy pan. - Tu
190   1  |         zabrali, a jeśli się zmiłują, to o żebranym chlebie przejdzie
191   1  |           zapomniał, jeśli odepchnie, to chociaż umrze blisko niego.~
192   1  |             jeśli zaraz nie pojedzie, to niedługo umrze, jak pomarli
193   1  |           wysileniem i z tą myślą, że to chyba już ostatni raz, bo
194   1  |            wodę nie wrzucą, a wrzucą, to i cóż? Jedno jej, jak umierać,
195 Latar|            wieści. Ponieważ stało się to wśród burzy, przypuszczano,
196 Latar|          przez bałwan. Przypuszczenie to było tym prawdopodobniejsze,
197 Latar|         rezydującego w Panamie, a był to kłopot niemały, raz z tego
198 Latar|            zapala światło. Nie byłaby to wielka robota, gdyby nie
199 Latar|              wielka robota, gdyby nie to, że chcąc się dostać z dołu
200 Latar|          raizy dziennie. W ogóle jest to życie klasztorne, a nawet
201 Latar|        jeszcze tegoż samego dnia. Był to człowiek już stary, lat
202 Latar|          wojny karlistowskiej; trzeci to legia francuska; czwarty
203 Latar|              czytać.~- Hm! Skawiński? To jest wasze nazwisko?...
204 Latar|        widzicie, przeszedłem. Miejsce to jest jedno z takich, jakie
205 Latar|             tu już będziesz siedział, to jest twój port. Ach, Sir!
206 Latar|             jest twój port. Ach, Sir! to od was tylko zależy. Drugi
207 Latar|           jeśli nie wejdzie do portu, to zatonie... Jeśli chcecie
208 Latar|           tylko, gdy go pytano, czyja to miała być ręka, ukazywał
209 Latar|              polarną i odpowiadał, że to idzie stamtąd... Rzeczywiście,
210 Latar|               raz setny pierwszy. Był to w swoim rodzaju szczególniejszy
211 Latar|           grama.~Było w nim jeszcze i to dziwnego, że po tylu zawodach
212 Latar|             nie tułać się. Co prawda, to i należało mu się takie
213 Latar|              że pytał sam siebie, czy to prawda, i nie śmiał odpowiedzieć:
214 Latar|         podobna czasem do huku armat, to do szumu olbrzymich lasów,
215 Latar|               szumu olbrzymich lasów, to do dalekiego, zmąconego
216 Latar|      okrętowych. Zielone owe punkciki to wznosiły się wysoko, to
217 Latar|               to wznosiły się wysoko, to zapadały w dół, to chwiały
218 Latar|            wysoko, to zapadały w dół, to chwiały się na prawo i na
219 Latar| nieskończoność morska może tak wołać, to być może, że gdy się człowiek
220 Latar|               jeśli się na nie godzą, to po pewnym czasie opuszczają
221 Latar|        określonych kształtów. Niebo - to jeden ogół, woda - to drugi,
222 Latar|                 to jeden ogół, woda - to drugi, a wśród tych nieskończoności
223 Latar|            samotna dusza ludzka! Jest to życie, w którym myśl jest
224 Latar|               szarawy pióropusz dymu. To parowiec z New Yorku wiózł
225 Latar|           pomyślał, że będzie trwały, to mu już niczego nie brakło.
226 Latar|            budują domy dla inwalidów, to dlaczegóżby Bóg nie miał
227 Latar|        przyswoiły się wkrótce, że gdy to czynił potem, to otaczała
228 Latar|               że gdy to czynił potem, to otaczała go prawdziwa burza
229 Latar|           była nostalgia, ale właśnie to, że przeszła i ona nawet
230 Latar|            mewy, odpływy i przypływy, to jakaś wielka - jedność i
231 Latar|               książka była polska. Co to miało znaczyć?! Kto mu mógł
232 Latar|           wśród jego samotności, była to dla niego jakaś nadzwyczajność,
233 Latar|        własnego serca. Spojrzał: były to wiersze. Na wierzchu stał
234 Latar|          spodem zaś imię autora. Imię to nie było Skawińskiemu obce;
235 Latar|               uroczystego. Jakoż była to chwila wielkiego spokoju
236 Latar|              tę ukochaną, oddaloną za to, że się już tak zestarzał,
237 Latar|              i basetli: "U-ha! U-ha!" To ułany krzeszą ognia podkówkami,
238 Latar|         Rzekłbyś: zupełnie ocean. Ale to łąki: rychło czekać, jak
239 Latar|              jutrzejszej bitwie. Hej! to i pójdzie, jak pójdą inni,
240 Latar|            Hej, stary! wstawajcie. Co to wam? Stary otwiera oczy
241 Latar|                strażnik portowy.~- Co to? - pyta Johns - chórzyście?~-
242 Sach |        indyjska zwana Chiavatta. Była to stolica Czarnych Wężów,
243 Sach |  najuroczystszymi traktatami; ale cóż to mogło obchodzić kolonistów
244 Sach |           wdzięczność na swój sposób, to jest zdzierając im skalpy
245 Sach |               śmierci." Jeżeli gdzie, to w Antylopie ten sachem mógł
246 Sach |            sami nie wiedząc, dlaczego to robią. Godzina ósma wieczór.
247 Sach |          ciemne kontury budowli. Jest to świeżo wzniesiona szopa
248 Sach |  przeprowadzić do niego rur gazowych, to natomiast olbrzymi żyrandol,
249 Sach |        muślinu, wstążek i tiulu. Jest to tancerka Lina. Rozpoczynają
250 Sach |            blaskiem całą arenę. W tym to blasku ukaże się straszliwy
251 Sach |               Czarnych Wężów. Ale cóż to?... Wchodzi nie sachem,
252 Sach |               zapomniał? Wydawało się to nieprawdopodobnym. Otoczenie
253 Sach |            myślą o niej więcej niż na to business pozwala. Przede"
254 Sach |         Słychać krótki pomruk ciżby: "To on! to on!" - i potem cisza.
255 Sach |          krótki pomruk ciżby: "To on! to on!" - i potem cisza. Syczy
256 Sach |            okrzyk wojenny. Herr Gott! to okrzyk Czarnych Wężów. Ci,
257 Sach |           Chiavattę, pamiętają dobrze to straszne wycie - i co dziwniejsza,
258 Sach |               po niemiecku. Ale łatwo to zrozumieć. Pewno zapomniał
259 Sach |       Czarnych Wężów. Zresztą nikt na to nie zważa. Wszyscy słuchają
260 Sach |         wzmaga się i potężnieje. Jest to pół śpiew, pół jakieś wołanie
261 Sach |             się jeden okrzyk. Ale cóż to? Z areny wołają: stój! stój....
262 Sach |           spada z piersi widzów. Więc to wszystko było w programie,
263 Sach |       wszystko było w programie, więc to była sztuka dyrektora? efekt?
264 Ozyr |             przekupki z Memfis?.~A na to tak odpowiedział pierwszy
265 Ozyr |                panie, przytoczę ci na to tysiączne dowody, których
266 Ozyr |       wiekuiste siedlisko dla łotrów.~To mówiąc chwyciła za rękę
267 Ozyr |         udzielić głosu. Jakaż więc na to jest rada? Oto zawołam Mądrości,
268 Ozyr |         zadowoleniem i rzekła:~- Ach, to Jego Ekscelencja, który
269 Ozyr |     ograniczał.~- Czy nie sądzisz, że to są szelmostwa - przerwał
270 Ozyr |            tak - rzekł Sprawiedliwy - to trzeba dorzucić i na szalę
271 Ozyr |       postarał się przede wszystkim o to, by te reformy nie były
272 Ozyr |               jaka szkoda dla Egiptu, to łatwo pojmie nie tylko tak
273 Ozyr |          rozbójnikami.~- Chwała Bogu, to jest chwała mnie samemu! -
274 Ozyr |          przynajmniej wątpliwości, że to są łajdactwa czystej wody!~-
275 Ozyr |            rządził mądrze i uczciwie, to zyskałby na tym Egipt, zyskałby
276 Ozyr |                                       To rzekłszy obrócił Psunabudesa
277 Legen|             długa droga świetlista.~- To pyszny statek! - mówili
278 Legen|            niektórzy majtkowie.~- Nic to! płyniemy z falą! - odpowiadała
279 Bajka|              cię kochać?~- Mniejsza o to. Wiem tylko, że mam prawo
280 Bajka|               milczenia.~- Co ma być, to będzie... - mówi wreszcie
281 Bajka|            tak rozumować?~Usłyszawszy to sęp podnosi głowę i rzecze
282 Bajka|              wielką dumą:~- Prostaku, to chyba nie wiesz, że ja przez
283 Bajka|                     mówi sokół. - Ha! to w takim razie nadzieja moja
284 Zpami|                a Bóg jeden wie, co by to był za cios dla pani Marii,
285 Zpami|          konno, ale nie było czasu na to. Dziecko tyle miało do roboty,
286 Zpami|         Michaś nie dość pracuje! Było to dziecko średnich zdolności,
287 Zpami|         będzie jeszcze się źle uczył, to może ją dobić - więc chłopak
288 Zpami|  niepowodzenia, starał się pocieszać, to już moja rzecz. Sam napracowałem
289 Zpami|           przywarło do niej. Co ja na to poradzę? A wreszcie co jej
290 Zpami|            poradzę? A wreszcie co jej to szkodzi? Nie chcę od niej
291 Zpami|          musiało do tego przyjść. Ale to nie miłość we mnie, to prędzej
292 Zpami|            Ale to nie miłość we mnie, to prędzej moja religia.~Michaś
293 Zpami|                że patrzę na nią. Były to też same delikatne rysy,
294 Zpami|             burze rozwiały fortunę, a to, co zostało, nie jest wprawdzie
295 Zpami|             zapłacić za żal i gorycz, to doprawdy powiedziałbym razem
296 Zpami|        chłopcem mieliśmy jeden cel, a to: nie zmartwić jej, pokazać
297 Zpami|         Piątkę! naprawdę piątkę!~Były to dla nas obydwóch szczęśliwe
298 Zpami|               i wyobrażając sobie, co to będzie, jeśli dostanie wszystkie
299 Zpami|              władało dostatecznie. Na to już nic nie mogłem poradzić
300 Zpami|          jakim zawołał:~- Panie, więc to naprawdę nie bajka? bo...~-
301 Zpami|          młodości; dla niego wszystko to, co składa się na nieszczęście:
302 Zpami|              utrata nadziei, wszystko to poczęło się w jedenastym
303 Zpami|          zrobić? cóż mógł poradzić na to, że nie przyszedł na świat
304 Zpami|       potrzebował do nauki. Gdyby nie to, dawno bym był pisał do
305 Zpami|             zadaniem jego życia. Ale .to był krótki blask szczęścia.
306 Zpami|         fatalny akcent polski zburzył to, co wybudowała usilność,
307 Zpami|            nie odrobili go. Owickiemu to uszło, bo, jako prymusa,
308 Zpami|      zapomniał na równi z nim, ale na to nie pozwalał honor szkolny.
309 Zpami|             lenistwa. Kosztowało mnie to niemało-zmartwienia, ale
310 Zpami|              stanowcza opinia, że był to chłopiec przesiąknięty "
311 Zpami|             przedstawiał sobie, co na to powie matka, jaki to będzie
312 Zpami|               na to powie matka, jaki to będzie dla niej ból, jak
313 Zpami|              będzie dla niej ból, jak to może podkopać jej wątłe
314 Zpami|               wyrozumieć. Sprawiło mu to widoczną ulgę, bo się wypłakał
315 Zpami|           znów publiczną naganę. Było to już przed samymi świętami,
316 Zpami|           Byłbym nawet kontent, gdyby to było zobojętnienie, alem
317 Zpami|          sennie: "Ja myślę, panie, że to się na nic nie zdało." Bałem
318 Zpami|               więc cenzura zawiodła i to oczekiwanie. Ostatnia publiczna
319 Zpami|         opinii niemieckich profesorów to tylko dziecko dobrze się
320 Zpami|               Dopiero gdym zwrócił na to jej uwagę, rzekła:~- Prawda.
321 Zpami|       przemawiał w języku wykładowym, to znów odmieniał rozmaite
322 Zpami|              ciszy wieczornej słyszał to dziecko jedenastoletnie,
323 Zpami|        Wrażenie robiły te słowa. Była to Wigilia Bożego Narodzenia.
324 Zpami|               się, a myśmy drżeli, by to nie była noc śmierci.~Przez
325 Zpami|               wołać Loli i matki, ale to krótko trwało. Szybki jego
326 Zpami|            było lepiej. Nad ranem, że to już czwartą noc spędzałem
327 Zpami|            Herr Inspektor" przyszedł, to on by się już nie zerwał,
328 Zpami|                na zawsze...~Dziś, gdy to piszę, upłynęło już od tego