Nowela

  1 Janko|    niedojrzałe. Ale taka to już była jego natura. Dzieciaczyna chudł
  2 Janko|          inne dzieci, był raczej jak jego skrzypki z gonta, które
  3 Janko|       niegodzien tknąć, że to jakieś jego najdroższe ukochanie. A
  4 Janko|          zwierzątko w pułapce. Ruchy jego stały się nagłe, oddech
  5 Janko|              kilimku przy nim leżały jego skrzypki z gonta.~Nagle
  6   1  |            dziewczyna, Marysia, była jego córką. Jechali do Ameryki
  7   1  |         zapłacić, zajęli mu konia, a jego za opór skazali do aresztu.
  8   1  |             szkodę w koniczynie cała jego chudoba pójdzie na marne,
  9   1  |             na siwiejące włosy; myśl jego pracowała, bo biedak nie
 10   1  |            szarpnęło statkiem; dziób jego podniósł się nagle i równie
 11   1  |          trwoga ścisnęła za gardło i jego, i innych. Dzieci przestały
 12   1  |           bałwanów przechodziły całą jego długość; olbrzymie masy
 13   1  |              gorzej od dziewczyny. W jego skostniałej głowie nie mogło
 14   1  |          drugiej strony? Wątpliwości jego i strach miały jeszcze rosnąć
 15   1  |           wiatrem i czerwonej twarzy jego znać było pracę pamięci
 16   1  |         rozrzewnienie, wybiło się na jego popękaną twarz.~Po chwili
 17   1  |    National-Park" rozwinął się przed jego oczyma w całej swej długości.
 18   1  |             Wawrzona Toporka i córkę jego, Marysię. Dziedzictwo, którego
 19   1  |        krzyżem stał, miałby nad sobą jego ramiona, w górze niebo,
 20   1  |         wiejskiej Pan Bóg usłyszałby jego śpiewanie. A tu w tym mieście
 21   1  |           słońce coraz większą nędzę jego i dziewczyniną oświeci.
 22   1  |           Tymczasem Marysia od czasu jego wyjścia nie ruszała się
 23   1  |           ale zawrócił zaraz, a głos jego stał się głuchy, chrapliwy
 24   1  |              ten brzeg daleki. Toć w Jego ręku było im wrócić szczęście.
 25   1  | postanowienie zaczęło się malować na jego twarzy. Kto by na nią spojrzał,
 26   1  |          duchem.~Przez ten czas obie jego ręce spoczywały na jej wychudłych
 27   1  |              zimno... Tatulu!~Oddech jego stał się szybki, ręce zacisnęły
 28   1  |              Tak jęcząc czepiała się jego sukmany i usta przyciskała
 29   1  |             spychały w przepaść. Ale jego to wszystko zdawało się
 30   1  |              tylko podniecać. Spokój jego przeszedł w obłęd: zaczął
 31   1  |       Dziewczyna poszukała po ciemku jego rąk i przytuliwszy do nich
 32   1  |            wzeszło słońce. Promienie jego padły naprzód na szczyt
 33   1  |                to teraz źrenica oczu jego i dusza jego duszy, i jakby
 34   1  |            źrenica oczu jego i dusza jego duszy, i jakby świętość
 35   1  |             zdziwienie odbiło się na jego twarzy, po czym zaczął się
 36   1  |            potem począł całować połę jego surduta i trzymając ją myślał,
 37   1  |              są głupi. Ale mimo tego jego gniewliwości wydawał im
 38   1  |           jechać, niech pozna, gdzie jego ojcowie żyli... To mój syn -
 39   1  |        żeście mnie spotkali.~Tu głos jego stał się zupełnie miękki.~-
 40   1  |        dobrych ludzi, bo i Wiliam, i jego siostra Jenny zajęli się
 41   1  |             nikt nie wiedział, gdzie jego działka leży, jak odmierzyć
 42   1  |             handel lepiej szedł. Wóz jego miał wysoki dach płócienny,
 43   1  |          pana Grünmańskiego, to była jego tajemnica, dość że przybył
 44   1  |        nazwiskiem Wawrzyn Toporek, i jego córkę Marysię. Dostawszy
 45   1  |              wszyscy parobcy byli po jego stronie. Niejeden też mu
 46   1  |            Ale nikt nie wiedział, co jego, co nie jego. Słuszne narzekania
 47   1  |            wiedział, co jego, co nie jego. Słuszne narzekania na przewodników
 48   1  |               Trzeba było przyjąć tę jego pomoc, którą prawie narzucał,
 49   1  |              stojące. Olbrzymie siły jego zdawały się podwajać. Oko
 50   1  |            cię śmierci wydarł.~Głowa jego była odkryta, a twarz mokra
 51   1  |            dużo już było cierpień na jego stare, sterane ciało. Zbliżał
 52   1  |           Lipińcach, bo tylko martwe jego ciało spoczywa na zabłąkanej
 53   1  |              w oczach, a w czerwonym jego świetle zarysowało się coś
 54   1  |       samotnie na stepie i uwięzła w jego gałęziach.~Zaczęli oboje
 55   1  |          chwilę widziała w ciemności jego głowę i ramiona prujące
 56   1  |              Wartki pęd wody hamował jego ruchy, jakby go coś w tył
 57   1  |       rozcinać wodę rękoma. Policzki jego wydymały się, usta wyrzucały
 58   1  |      Zanurzył się. Fala przeszła nad jego głową, ale wypłynął znowu.
 59   1  |              fali, potem jedna tylko jego ręka wzniosła się nad wodę,
 60   1  |             się nad nią, ale życie i jego warunki. Co w tym amerykańskim
 61   1  |        przejeżdża po kwiatach, co na jego drogę padły...~Wychudła,
 62 Latar|           drugi dzień nie znaleziono jego łódki, stojącej w skalistym
 63 Latar|      nieboszczyku, i łatwo zrozumieć jego radość, gdy najniespodzianiej
 64 Latar|             do ludzi Południa. Twarz jego była przygnębiona i smutna,
 65 Latar|             nowe położenie. Ale myśl jego była nadto pod naciskiem,
 66 Latar|         jakąś niewysłowioną rozkoszą jego duszę. Oto mógł na tej skale
 67 Latar|        przesuwały się teraz szybko w jego myśli w przeciwstawieniu
 68 Latar|        namiotu, rozwiewał ognisko, a jego samego niósł na stracenie.
 69 Latar|             wnętrze Brazylii: tratwa jego rozbiła się na Amazonce,
 70 Latar|       Aspinwall - i tu miał być kres jego niepowodzeń. Cóż go bowiem
 71 Latar|          Rzeczywiście, niepowodzenia jego były tak stałe, że aż dziwne,
 72 Latar|          tracić energię. Cierpliwość jego poczynała być coraz podobniejsza
 73 Latar|                i patrzył. W dole pod jego stopami grało morze. Soczewka
 74 Latar|           budzi latarnika nic, nawet jego zajęcia. Dzień do dnia staje
 75 Latar|              się w dal morską i oczy jego nie mogły się nigdy nasycić
 76 Latar|             jak na dłoni Aspinwall i jego ruchliwy port, a w nim las
 77 Latar|          przenoszą dziesięciokrotnie jego wielkość, w których mrowią
 78 Latar|            być zasłoniętym od zdrad. Jego wieża chroniła go przed
 79 Latar|             zawieszał swoje krzyże i jego mleczna głowa podnosiła
 80 Latar|       tygodnie w ten sposób, że nikt jego nie widział ani on nikogo.
 81 Latar|              starca i kończył się na jego wysepce. Zżył się już z
 82 Latar|       mistykiem. Łagodne, niebieskie jego oczy poczęły być jak oczy
 83 Latar|              mu się, że niebo, woda, jego skała, wieża i złote ławice
 84 Latar|              książki w Aspinwall, na jego wieży, wśród jego samotności,
 85 Latar|      Aspinwall, na jego wieży, wśród jego samotności, była to dla
 86 Latar|            Zdało mu się teraz, że na jego samotnej skale poczyna się
 87 Latar|             Nowogrodzki ochraniasz z jego wiernym ludem!~Jak mnie,
 88 Latar|              i rzucił się na ziemię; jego mleczne włosy zmieszały
 89 Latar|              furkotać skrzydłami nad jego głową, Szumy skrzydeł zbudziły
 90 Latar|              rozpromienienie, a oczy jego były jakby natchnione. Oddał
 91 Latar|         broni .Częstochowy", zabrała jego duszę i przeniosła "do tych
 92 Latar|               O tej porze już zwykle jego latarnia rozświecała ciemności
 93 Latar|          Obrazy przesuwają się przed jego oczyma szybko i trochę bezładnie.
 94 Latar|          Resztki snu widzeń walczą w jego głowie z rzeczywistością.
 95 Sach |              mieszkańcy dumni byli z jego przyjazdu. Wiadomo, że cyrki
 96 Sach |            Czarnych Wężów i następcą jego godności.~Trupa przygarnęła
 97 Sach |               oznaka wodza - pokrywa jego wyniosłą postać i tak dziką,
 98 Sach |              stóp do głów. Na głowie jego chwieją się pióra, za pasem
 99 Sach |     chwytając równowagę. Wyciągnięte jego ręce, pokryte płaszczem,
100 Sach |             się coraz groźniejsza. W jego wzroku utkwionym w lampy
101 Sach |                i niespodzianie z ust jego wyrywa się pieśń wojenna.~
102 Ozyr |  nieśmiertelne Ideje pokłóciły się o jego duszę tak zapalczywie i
103 Ozyr |              Dyktowałam mu wszystkie jego słowa, byłam mu przewodniczką
104 Ozyr |             przeto chcę zabrać teraz jego duszę i umieścić ją w tej
105 Ozyr |              mądrych słowach i żywot Jego Ekscelencji, i waszą sprawę.~-
106 Ozyr |     zadowoleniem i rzekła:~- Ach, to Jego Ekscelencja, który tajnym
107 Ozyr |           szalach opartych o stopień jego tronu.~- Mów dalej - rzekł -
108 Ozyr |      młodości aż do ostatniej chwili jego ziemskiej podróży. Wspomniała,
109 Ozyr |          osłabiał, pracując niby dla jego sławy, ostatecznie go zohydzał,
110 Ozyr |    nieprzyjaciół, a przy tym nigdy w jego zakutej głowie nie postała
111 Ozyr |              na chwilę myśl, że cała jego robota może przynieść tylko
112 Ozyr |          egipskim pokryciem głowy. W jego przekonaniu czepek stanowił
113 Ozyr |              rozszerzył wolności. Za jego czasów powiększyły się głody
114 Ozyr |             pęcherz wielbłąda. Czyny jego były złowrogie, ale on sam
115 Ozyr |            sam był durniem i głupota jego była tym większa, że się
116 Ozyr |             zmieszanie odbiło się na jego boskim obliczu.~- Na święty
117 Ozyr |           boskiej stopy przyśpieszył jego powrót na ziemię.~W przepaściach
118 Legen|         statku. Majtkowie, zaufani w jego wielkość i dzielność, drwili
119 Zpami|    pracującego jeszcze. Mała i wątła jego postać, przybrana tylko
120 Zpami|          powiatów wprowadzały biedną jego głowę w taki zamęt, że spać
121 Zpami|         zdrowie chłopca i mogą życiu jego zagrozić. Trzeba było przynajmniej
122 Zpami|              gdym widział, jak chude jego ramiona gięły się pod ciężarem
123 Zpami|             nie miał. Życie byłoby i jego położyło na kowadło i biło
124 Zpami|       szczerze. Od sześciu lat byłem jego nauczycielem, pierwej jako
125 Zpami|             życiu i zetknięciu się z jego rzeczywistością mało znajdują
126 Zpami|     wyobrażeniu, jakie matka miała o jego zdolnościach, wysilał na
127 Zpami|            nagle, że się rozkurczał; jego chmurne zwykle oczy śmiały
128 Zpami| przypominałem sobie dom w Zalesinie, jego powagę, spokój, tę wyższą,
129 Zpami|             że mamie chodzi bardzo o jego naukę, ale także o zdrowie,
130 Zpami|           Tak nauczyłem się czytać w jego twarzy, że skoro tylko wszedł,
131 Zpami|            którego nie było wyjścia.~Jego nocne siedzenia stawały
132 Zpami|            jednak praca wyczerpywała jego siły. Raz, gdym wykładał
133 Zpami|              badawczy i surowy wyraz jego twarzy, z jakim zawołał:~-
134 Zpami|           wiele rzeczy, które raniły jego najgłębsze uczucia i które
135 Zpami|           jedenastym roku życia. Ani jego wątła postać, ani wątłe
136 Zpami|          przedmiotów miał mierne. Na jego najsilniejsze prośby i zaklęcia
137 Zpami|             stało się teraz zadaniem jego życia. Ale .to był krótki
138 Zpami|             tyle czasu, ile wymagała jego wysilona pamięć. Wypadek
139 Zpami|              zdrowie matki zależy od jego postępów w nauce i moralności."
140 Zpami|           przede wszystkim wzmacniać jego zdrowie. Lubo z odpowiedzi
141 Zpami|           wie, że pracuje, i potrafi jego niepowodzenia wyrozumieć.
142 Zpami|         chaos musiał wytworzyć się w jego umyśle! Rwało się wszystko
143 Zpami|            szlochanie; chwilami oczy jego patrzyły jak oczy cierpiącego
144 Zpami|          zamyślenie i senność; ruchy jego zrobiły się jakby bezwiedne,
145 Zpami|  zobojętnienie, alem widział, że pod jego pozorem kryła się wyegzaltowana,
146 Zpami|              goryczy, z którego piły jego dziecinne wargi.~Coraz więcej
147 Zpami|              także niepokoiłem się o jego zdrowie, bo mizerniał ciągle
148 Zpami|              patrzyłem z litością na jego wychudzone kolana i ręce
149 Zpami|            ja zaś skończyłem pakować jego i swoje rzeczy; potem, że
150 Zpami|             jednej koszuli; policzki jego pałały, oczy były przymknięte,
151 Zpami|            zaniosłem do łóżka; ciało jego parzyło mnie jak ogniem.
152 Zpami|         schyloną nad nim twarz. Myśl jego natężała się widocznie,
153 Zpami|             i drugi, a w końcu wargi jego wyszeptały:~- Mama!...~Ona
154 Zpami|             to krótko trwało. Szybki jego oddech czasem ustawał zupełnie.
155 Zpami|             tylko między nami. Umysł jego już odleciał, a teraz on
156 Zpami|         która leżała, jak martwa, na jego nogach. Zobojętniał i nie
157 Zpami|             już na nas. Każdy oddech jego piersi oddalał go i jakby
158 Zpami|   bezwładnością rzeczy martwych; nos jego zaostrzał się, a twarz nabierała
159 Zpami|      zrywając się z łóżka, zsunęła z jego wychudłych zwłok, i zamknąłem
160 Zpami|             rozpogodzonej. Delikatny jego profil, zwrócony do sufitu,
161 Zpami|      Migotania świec nadawały twarzy jego i temu uśmiechowi pozory
162 Zpami|              Powoli chłopcy, koledzy jego, którzy nie powyjeżdżali