Nowela

  1 Janko|           pod cudzą strzechą, może go tam i kochała po swojemu,
  2 Janko|            za bedłkami do boru. Że go tam kiedy wilk nie zjadł,
  3 Janko|         cała wieś gra. Jak posłali go do roboty, żeby gnój rozrzucał,
  4 Janko|           grał w widłach.~Zobaczył go tak raz karbowy, stojącego
  5 Janko|          co się to zdało! Nazywali go ludzie "Janko Muzykant"!...
  6 Janko|          mógł, tylko słuchał i Bóg go jeden wie, jakie on i w
  7 Janko|           kościoła matka nie mogła go brać, bo jak, bywało, zahuczą
  8 Janko|     patrzył. To strach zatrzymywał go na miejscu, to jakaś nieprzezwyciężona
  9 Janko|      nieprzezwyciężona chęć pchała go naprzód. Czy czary jakie,
 10 Janko|       cicho i ostrożnie, ale zaraz go strach ogarnął. W łopuchach
 11 Janko|      świszczący, przy tym ogarnęła go ciemność. Cicha, letnia
 12 Janko|        przed sądem u wójta.~Mieliż go tam sądzić jako złodzieja?...
 13 Janko|    miłosierdzia nad dziećmi. Niech go tam weźmie stójka, niech
 14 Janko|       Stacha, co był stójką:~- Weź go ta i daj mu na pamiątkę.~
 15 Janko|            nim zrobią? Dopiero jak go Stach w stodole wziął garścią,
 16 Janko|         krzyknął:~- Matulu! - i co go stójka rózgą, to on - "Matulu!
 17 Janko|      zabrała chłopaka, ale musiała go zanieść do domu... Na drugi
 18 Janko|      kochania...~Jakoż nie wydarła go, bo gdy podniósłszy się
 19   1  |              On je chwacki, ale ty go sobie z głowy wybij. Ni
 20   1  |           co komu przeznaczone, to go nie minie, i westchnęła
 21   1  |       dobrze mu się wiodło, zdjęła go tedy rozpacz straszna i
 22   1  |        widziały. Chłopa kusili, aż go skusili. A jemu tu po co
 23   1  |        morska przerażały ich. Nikt go nie mógł zrozumieć ani on
 24   1  |         jak rzeczą jaką; popychano go jak kamień przy drodze;
 25   1  |        niczemu. Chwilami ogarniała go obawa, że może te "pogany",
 26   1  |        wszystko to, co widział, co go otaczało, nie mogło mu się
 27   1  |          złe duchy, które ciągnęły go dalej i dalej od Lipiniec.~
 28   1  |          konie obrządzał, czy może go ze dworu z saniami gdzie
 29   1  |        okręcił nim naokoło, porwał go w górę i cisnął nim w otchłanie.
 30   1  |    pieniądze, i obiecał, że nie da go oszukać, więc też Wawrzon
 31   1  |            olbrzymi ciężar wtłacza go w ziemię, że chyba gniew
 32   1  |         dygocącej od zimna obudził go jakby z odurzenia...~- Tatulu!~-
 33   1  |           choć nad tobą...~Ale już go nie słyszała. Oparłszy głowę
 34   1  |         dokąd się udał, wyśmiewano go, odpychano, potrącano, bito;
 35   1  |            wszystko, gdyby znękała go choroba, gdyby dzieci wygnały
 36   1  |      choroba, gdyby dzieci wygnały go z chałupy, to... kosztur
 37   1  |        opuścił Lipińce?" Czemu? Bo go Bóg opuścił. Niósłby chłop
 38   1  |      wszystkim myślał, to czuł, że go nie tylko Bóg opuścił, ale
 39   1  |    tęsknota za Lipińcami. Dręczyła go dniem i nocą, a dręczyła
 40   1  |         się krwawi. Chłop czuł, że go coś jak w ziemię wgniata.
 41   1  |          za co węgla kupić. Często go tam poszturchali przy tym
 42   1  |           i o tej tęsknocie, która go najbardziej ze wszystkiego
 43   1  |            muszlami, ale nie mogli go obić. Deszczułek różnych
 44   1  |        pchać koła. Ciężko było, aż go w krzyżach zabolało, ale
 45   1  |     wypchanymi tytuniem.~Ujrzawszy go dziewczyna zlękła się bardzo.
 46   1  |    zbliżywszy się ku niemu podjęła go cicho pod nogi i pocałowała
 47   1  |          gdy rzekł znowu:~- Czemuś go nie prosiła, ciemięgo?~Ona
 48   1  |               Prosiłam.~- Pod nogi go podjęłaś?~- Podjęłam.~Wawrzon
 49   1  |             ani się rusz. Pójdę ja go prosić, żeby choć gajdoki
 50   1  |         sznur był krótki, z łokieć go nie staje:~Marysia nieboga
 51   1  |     męczyła.~W ciemności nie mogła go dojrzeć, choć oczy jej szeroko
 52   1  |     człowiekiem klęczy i po nogach go całuje.~W Ameryce to niebywała
 53   1  |          które palił, zaczął gryźć go w oczy, bo przetarł je kułakami
 54   1  |         nieba.~Gdy jedli, radowało go to widocznie bardzo. Potem
 55   1  |       widocznie dym z cygara gryzł go w oczy, bo je sobie często
 56   1  |         jakim sposobem nie rozbili go stepowi awanturnicy, dlaczego
 57   1  |           tego nie będziesz, bo ja go zabiję. Moją musisz być
 58   1  |        wstąpiła im w serce. Ci, co go znali jeszcze z Teksasu,
 59   1  |            po parę miesięcy w domu go nie bywało, a zawsze wracał
 60   1  |            zdrów, cały. Przezywano go Czarnym, bo tak był opalony
 61   1  |           mu dawał jeść i pić, bór go odziewał. Gdy więc zaczęli
 62   1  |       okopconą dymem i groźną. Gdy go otoczono kołem, oparł się
 63   1  |      gorączkę, chwilami opuszczała go, ale słabnął. Za dużo już
 64   1  |       choćby zobaczyć!~Tu gorączka go ogarnęła i począł mówić: "
 65   1  |       Orlik wiosłował i łzy dusiły go za gardło...~Wieczorem wypogodziło
 66   1  |   powietrze inne, kochane zalatuje go od stron rodzinnych... Co
 67   1  |   czołgając się do krzyża obejmuje go rękoma: już jest w Lipińcach.
 68   1  |          ich kołem. Orlik czuł, że go siły opuszczają, gdy nagle
 69   1  |          hamował jego ruchy, jakby go coś w tył ciągnęło, wydzierał
 70   1  |        gwałtowniejsza fala cofnęła go, czasem uniosła w górę,
 71   1  |           wzywa pomocy. Dosłyszano go, bo plusk stał się szybszy.
 72   1  |         zanurzvł się znowu. Porwał go potworny wir... Przez chwilę
 73 Latar|        Falconbridge'owi. Pozostało go tylko wyegzaminować, wskutek
 74 Latar|          starej chorągwi. Rozwinął go i rzekł:~- Oto są świadectwa.
 75 Latar|         się grosza i zawsze tracił go wbrew wszelkim przewidywaniom
 76 Latar|          Kalifornii farmę, zgubiła go susza; próbował handlu z
 77 Latar|         kres jego niepowodzeń. Cóż go bowiem mogło doścignąć jeszcze
 78 Latar|          natomiast, że prześladują go wszystkie cztery żywioły.
 79 Latar|   wszystkie cztery żywioły. Ci, co go znali, mówili, że nie ma
 80 Latar|        potężna a mściwa ręka ściga go wszędzie, po wszystkich
 81 Latar|           mówić; czasem tylko, gdy go pytano, czyja to miała być
 82 Latar|           od czasu do czasu tłukła go najstraszliwsza nostalgia,
 83 Latar|     niegdyś... Na koniec opanowała go tylko jedna myśl: myśl spoczynku.
 84 Latar|            Czas upływał i utrwalał go w tym przekonaniu. Stary
 85 Latar|          czynił potem, to otaczała go prawdziwa burza białych
 86 Latar|         zdrad. Jego wieża chroniła go przed wszelkim złem. Opuszczał
 87 Latar|         się coraz więcej z tym, co go otaczało. Nie rozumował
 88 Latar|       przepłynęła ocean i znalazła go, samotnika; na drugiej półkuli,
 89 Latar|         ich coraz więcej i zaczęły go dziobać lekko i furkotać
 90 Latar|            Szumy skrzydeł zbudziły go. Wypłakawszy się, miał teraz
 91 Latar|       wszystko, jak było. Wszystko go pyta: "Pamiętasz?" On pamięta!
 92 Latar|         domu rodzinnego, bo starła go wojna, nie widzi ojca ani
 93 Latar|           widzi ojca ani matki, bo go odumarli dzieckiem; ale
 94 Sach |        mówi do niego, jakby chciał go ułagodzić i uspokoić. Dziki
 95 Sach |         silnie; chwilami nie widać go wcale, a wtedy Indianin
 96 Ozyr |          czynach. Nie odstępowałam go ani na chwilę, a ponieważ
 97 Ozyr |            chwili Głupota chwyciła go za drugą i obie, tamując
 98 Ozyr |           Egiptu, w gruncie rzeczy go osłabiał, pracując niby
 99 Ozyr |            jego sławy, ostatecznie go zohydzał, pracując niby
100 Ozyr |        przekonanie, że Faraon chce go utrzymać w niewoli. Poderwał
101 Ozyr |         przy tym mniej rozumu, niż go posiada pęcherz wielbłąda.
102 Legen|             Dopadłszy statku wbiły go aż na dno morza, potem rzuciły
103 Zpami|           na nowo do stolika. Gdym go łajał - prosił się i płakał.
104 Zpami|             bo inaczej usunięto by go ze szkół, a Bóg jeden wie,
105 Zpami|        było przynajmniej wzmacniać go fizycznie, gimnastykować,
106 Zpami|         polski akcent, i kwita! Ja go nie psułem ani rozpieszczałem,
107 Zpami|         ani rozpieszczałem, tylkom go rozumiał lepiej od innych;
108 Zpami|      innych; żem zaś zamiast łajać go za niepowodzenia, starał
109 Zpami|      piersi i depcącą wszystko, co go nauczono czcić i kochać
110 Zpami|           toteż pani Maria kochała go nie tylko jak własne dziecko,
111 Zpami|            w oczach, a ja, zamiast go powstrzymywać, sam biegłem
112 Zpami|           nie powinien płakać, gdy go wyprowadzam na przechadzkę,
113 Zpami|          zasiadał do roboty. Zanim go na tym złapałem, kilka nocy
114 Zpami|           rady, jak wstać, zawołać go do pokoju i przerobić z
115 Zpami|       jeszcze wszystkie lekcje, by go przekonać, że je umiał i
116 Zpami|     namiętnym, że długo nie mogłem go uspokoić.~Badałem Owickiego
117 Zpami|         zmartwień, którymi karmiły go niepowodzenia i złe stopnie,
118 Zpami|          piśmiennym i nie odrobili go. Owickiemu to uszło, bo,
119 Zpami|    umyślnie przede mną zadanie, by go nie odrobić, a chłopiec,
120 Zpami|      Wieczorem dnia tego widziałem go, jak ścisnąwszy głowę obu
121 Zpami|         rękoma, szeptał myśląc, że go nie słyszę: "Boli! boli!
122 Zpami|         nie jest; prosił tylko, by go odprowadzić, bo się boi
123 Zpami|            z nowym miernym. Dostał go za lekcję, którą umiał doskonale,
124 Zpami|       liście i zamiarach odebrania go ze szkół, bom lękał się
125 Zpami|     tragiczny; wyglądał tak, jakby go za gardło dusił ustawicznie
126 Zpami| cierpiącego ptaka; potem opanowało go dziwne zamyślenie i senność;
127 Zpami|            o niczym. Raz, gdym się go spytał, czy już skończył
128 Zpami|         teraz codziennie prowadził go i odprowadzał ze szkoły.~
129 Zpami|           bardzo zimno. Rozebrałem go i położyłem natychmiast
130 Zpami|           Amem, ames...~Szarpnąłem go za ramię:~- Michasiu!~Rozbudził
131 Zpami|        dostać celujący...~Porwałem go na ręce i zaniosłem do łóżka;
132 Zpami|           samym domu, sprowadziłem go więc natychmiast. Nie potrzebował
133 Zpami|           siadła przy nim i wzięła go za ręce. Dopiero gdym mu
134 Zpami|              Mama!...~Ona chwyciła go za obie ręce i przesiedziała
135 Zpami|    Zapomniałam zdjąć kapelusz.~Gdy go zdjęła, serce ścisnęło mi
136 Zpami|         oddech jego piersi oddalał go i jakby zasuwał w mrok.
137 Zpami|             Michaś umarł.~Nakryłem go kołdrą, którą matka, zrywając
138 Zpami|          akcent; każdy z nich mógł go pociągnąć za włosy lub za