Part

1001 104       |            na górę, pieniądze wzięli i diabłu je oddali i ten ich
1002 104       |            wzięli i diabłu je oddali i ten ich wartuje. Chłop jednakże
1003 105       |           skarby. Prowadzą tam kręte i ciasne chodniki; na każdym
1004 105       |          lecz ich dotknąć nie można, i da się słyszeć głos, który
1005 106       |             smok, daje się kulbaczyć i jeździć na sobie. Jakiemuś
1006 107       |              nadzwyczajnie przykrych i niebezpiecznej po nich drogi.
1007 107       |            dobywają z gór złote rudy i narobiwszy złota wracają
1008 107       |            pozostałe po nich piecyki i żużle z wytopionego kruszcu.~
1009 108       |             ma być nie do zgłębienia i łączyć się z Morzem Adriatyckim.~
1010 108       |        świecie odwiedzał także Tatry i głośne po wszystkich karpackich
1011 108       |        postrzega nagle ową szkatułkę i kawały drzewa okrętowego.
1012 108       |        naruszona, jak przy rozbiciu, i kosztowności wszystkie zawierała.~
1013 109       |             przyjęty łupie za trzech i za trzech szlepuje, odkrywa
1014 109       |             odkrywa najobfitsze żyły i najprostszą drogę z szybu
1015 109       |          Powrócił wreszcie na ziemię i cuda o tej wędrówce podziemnej
1016 110       |         trupa, nasmarowali tłuszczem i zapalili cztery palce, także
1017 110       |         nachuchali w cztery szklanki i przewrócili dnem do góry.
1018 110       |          ubroczywszy ją we krwi męża i braci, siekierę morderczą
1019 111       |            istotami nadprzyrodzonymi i ciągły stosunek z nimi przechodzi
1020 111       |        jakiegoś studenta z Podoleńca i zaprosił go do swego szałasu.
1021 111       |            zwykle Janoszczyk klęczał i modlił się; zaszedł więc
1022 111       |       zaszedł więc z tyłu klęczącemu i strzelił do niego, ale kula
1023 111       |             modlić. Student poprawił i chybił jak pierwszą rażą;
1024 111       |         skończył modlitwę, dognał go i zabił.~Siekiera Janoszczyka
1025 111       |   Janoszczyka, gwizdnął na siekierkę i zaczęła się wyrąbywać; już
1026 111       |               już zrąbała ośm skrzyń i ośm zamków, ale dziewiątej
1027 111       |               ale dziewiątej skrzyni i dziewiątego zamku nie mogła
1028 112       |              nadto strzela zwierzęta i ptaki, jakich nawet i w
1029 112       |      zwierzęta i ptaki, jakich nawet i w kraju nie ma.~
1030 113       |      dziewczęta, dotrzymały mu placu i dowiedziały się z własnych
1031 114       |        Jeżeli o nim mówiono, wnet go i obaczyć można było. Ginął
1032 114       |              w nią rozpostarł kaptur i płaszcz mniszy nad falą
1033 114       |              płaszcz mniszy nad falą i powoli malał, aż zniknął
1034 114       |             co mnich odpowiedział: — I ja chwalę. To wymówiwszy
1035 114       |        chwalę. To wymówiwszy zniknął i odtąd nie widziano go więcej.
1036 115       |       strzelaniu, szybkości, urodzie i obciął mu głowę; od tego
1037 115       |           ukazuje się na tej polanie i chociaż ją wezmą i rzucą
1038 115       |           polanie i chociaż ją wezmą i rzucą gdzie daleko w parowy,
1039 116       |          widziano w dzień św. Piotra i Pawła, jak się pokazał diabeł
1040 116       |            przeszedł pomiędzy statek i rąbał jawor; później ktokolwiek
1041 116       |            niezawodnie okaleczył się i musiał pracę zaniechać.
1042 116       |        pierwszych dni po św. Piotrze i Pawle, rąbać takie drzewa.~ ~
1043 117       |         nożem, co mu przeszył stopę, i zapytał łagodnie — czego
1044 117       |         wódki, kilka połciów słoniny i ćwierć talarów.~— Dam ci
1045 117       |             bawią się dzieci. Wrócił i uwolnił diabła przybitego
1046 118       |                          118. Diabeł i Piorun~
1047 119       |              osób chodzą po świecie. I tak: pieniądze złote mają
1048 119       |              drodze spotkają, proszą i usilnie nalegają, aby ich
1049 119       |            do pieniężnego chłepczyka i dotknął się, choć lekko,
1050 119       |     zwierzchnia powłoka postaci pęka i pieniądze się rozsypują.
1051 119       |        rozsypują. Z tego to powstało i przysłowie "czerwony chłopczyk",
1052 120       |        pierwszego wyszła na podwórze i podsłuchała takiej rozmowy
1053 120       |              swoje obejście zniszczę i gdzie indziej pójdę gospodarzyć;
1054 120       |              żebyś mi go nie spalił.~I znowu nastąpiło milczenie
1055 121       |               to silny wiatr powieje i łat zerwie. Trwała ta mitręga
1056 121       |            niebawem też wiatr ucichł i gospodarz mógł zaczętą pracę
1057 121       |        roboty, rozniecił dobry ogień i zaczął wieczerzę warzyć;
1058 121       |          oczu, ani twarzy nie widać, i rzecze do gospodarza: —
1059 122       |        pociągnął gwałtowny, grzmiało i łyskało się straszliwie.
1060 122       |       czeladź, aby się żwawo zwijała i sam już składa w stogi;
1061 122       |         stogi; a tu chmury się zbiły i ciągle nad nimi grzmi i
1062 122       |              i ciągle nad nimi grzmi i szumi, krzyżują się błyskawice,
1063 122       |            jakiś pan na białym koniu i prosto jedzie do gospodarza
1064 122       |          mnie w goście na kupałę? Ot i za tym słowem znachor odszedł
1065 123       |                        123. Latawiec~I~Parobek mając latawca, ożenił
1066 123       |            mając latawca, ożenił się i młodą pojął żonę. Żona kochała
1067 123       |         mołodycy pospieszył z mlewem i mołodyca, choć późno w noc,
1068 123       |           cudnej urody; oboje całują i pieszczą się, chociaż mąż
1069 123       |           cichu zdjęła prześcieradło i nakryła oboje, a sama legła
1070 123       |            Wtem się schwyci latawiec i rzecze: — Gospodaruj już
1071 123       |        Pocałowawszy kochanka odeszła i nie wróciła nigdy więcej.~
1072 123       |            izby; każe zapalić świecę i widzi góralkę na pościeli
1073 123       |          modli — widziadło nie znika i ścigało go ciągle tak dalece,
1074 124       |              kłoda na kłodzie leżała i zawalała drogę, poszedł
1075 124       |             za nim jego bryka. Idzie i uszedł jakiś kawał, patrzy,
1076 124       |              sieje, a przy tym szmer i śmiechy słychać. Podchodzi
1077 124       |            słychać. Podchodzi bliżej i widzi złoto i srebro, które
1078 124       |       Podchodzi bliżej i widzi złoto i srebro, które przesypują
1079 124       |            do domu; woła swego sługę i powiada mu: — Ja ciebie
1080 124       |            ciebie wybrałem za zięcia i wydaję za ciebie swoje córkę
1081 124       |             woła kupiec swego zięcia i rzecze:~— Zbieraj się, pójdziem
1082 124       |      korzeniska wywróconego świerku; i Didki-Łełeki wieli złoto
1083 124       |             Didki-Łełeki wieli złoto i srebro jak pierwej. A kiedy
1084 124       |         musieliśmy na ciebie czekać! I Didki- -Łełeki znikli; kupiec
1085 124       |          napakowali brykę pieniędzmi i jeszcze dwa kupili wozy
1086 125       |           bardzo długi, rozpuszczony i prosty; piersi ich są tak
1087 125       |              zwykle szpetne, garbate i koszlawe. Mają wszakże i
1088 125       |             i koszlawe. Mają wszakże i one macierzyńskie uczucie,
1089 125       |       napawają wodą ze skorupki jaja i wołają: — Odbierz swoje,
1090 125       |           zabiera. Porywają niekiedy i dorosłe dziewczęta. Następujące
1091 125       |           Zniknęła w Łopusznej młoda i ładna dziewczyna, gdzie
1092 125       |              ładna dziewczyna, gdzie i jakim sposobem? — nikt nie
1093 125       |         piorącą. Zbliżył się do niej i poznał, że to była ta sama,
1094 125       |              Ta poznała go wzajemnie i opowiedziała, że ją dziwożony
1095 125       |       Naradzono się względem sposobu i stanęło na tym, że w dzień
1096 125       |      przyjdzie, góral wyjedzie konno i porwie dziewczynę. Góral
1097 125       |           wyjechał, uchwycił dziewkę i, co koń wyskoczył, uwoził
1098 125       |              Postrzegły to dziwożony i puściły się takim pędem,
1099 125       |            przybiegała pod jego okno i śpiewała żałośnie:~Chłopeczku,
1100 125       |          chodzić na twoją rzepeczkę.~I poty narzekała, aż on zlitowawszy
1101 126       |              wypędziła z domu piękną i dobrą Marysię, ale sierotę
1102 126       |           znalazła bardzo poczciwego i bogatego pana i poszła za
1103 126       |           poczciwego i bogatego pana i poszła za niego. Nie pamiętając
1104 126       |              jakim szczęściu Marysia i jak ją mąż kocha szalenie,
1105 126       |       poznało nowo narodzone dziecię i żadną miarą nie chciało
1106 126       |             chodzić z nim ponad wodę i śpiewać:~Marysiu! rysiu! ~
1107 126       |            Wtenczas wychodziła matka i łzami zalewając się karmi
1108 126       |              dziecię. Dostrzeżono to i występną matkę z córką wskazano
1109 126       |            mimo wszelkie przyzywania i płacze, nie okazywała się
1110 126       |             jeziorem płacz dziecinny i tkliwy śpiew matki.~
1111 127       |            dość na to chleba okrajca i szczypty soli w czystą szmatkę
1112 127       |            to w borze wraz z chorobą i słaby — zdrowym powraca
1113 127       |             zaraz się obłąka w lesie i wieczorem zaledwie powrócić
1114 128       |             takiej ofiary karmią się i różne złości czynią ludziom.~
1115 128       |        którym lubiły się kąpać, tyły i ogrody pełne pięknych kwiatów
1116 128       |        ogrody pełne pięknych kwiatów i owoców.~Zdarzyło się, iż
1117 128       |       oskoczyły go, zawiodły korowód i nie chciały go więcej z
1118 128       |              kole miawek, napiął łuk i strzałę na nie wypuścił.
1119 128       |      Tureczczyźnie, a z nimi błogość i urodzaj gór ruskich.~
1120 129       |         wychodzą na brzegi, śpiewają i skaczą po łąkach, wtedy
1121 129       |              ramionach włosy brzęczą i dzwonią jakby daleka muzyka;
1122 129       |       usypiają ludzi, aby ich pląsów i zabaw dostrzec nic mogli.
1123 129       |        stałyby się jego niewolnicami i musiałyby łowić ryby, polować
1124 129       |          ryby, polować ptastwa wodne i w susze skraplać pola swojego
1125 129       |          wodnice bawią nad krynicami i strumieniami i nieświadomych
1126 129       |             krynicami i strumieniami i nieświadomych myśliwców
1127 129       |            głuche lasy na dno jezior i stawów.~
1128 130       |            koguty wszystkie ochrypłą i żaden nie zapieje; psy nawet
1129 130       |        odróżnić można warczenie psów i skowyczenie.~Powstał parobek
1130 130       |              Powstał parobek na nogi i widzi z przestrachem, jak
1131 130       |           jej drodze stał długi płot i wysoki; niewiasta jednym
1132 130       |             dżumę; podchodzi z cicha i obala drabinę. Wysoka niewiasta
1133 130       |        porywają. Pogroziła mu zemstą i znikła. Młody wieśniak nie
1134 130       |           całe życie nadstawiał nogę i nic innego przemówić nie
1135 131       |        nająwszy do szubienicy poszli i tam czary i zabobony swoje
1136 131       |        szubienicy poszli i tam czary i zabobony swoje odprawiwszy,
1137 132       |          zjawiła się morowa dziewica i według zwyczaju przez drzwi
1138 132       |         drzwi lub okno wsuwając rękę i powiewając czerwoną chustką
1139 132       |      zamykali sio warownie, ale głód i inne potrzeby wkrótce zmusiły
1140 132       |     dostatecznie opatrzony w żywność i mogący najdłużej wytrzymać
1141 132       |          imię "Jezus", imię "Maria", i tak uzbrojony otworzył okno
1142 132       |       zamachem uciął straszydłu rękę i chustkę zdobył. Umarł wprawdzie
1143 132       |              zdobył. Umarł wprawdzie i cała jego rodzina wymarła,
1144 132       |              Chwalcież go na wieki — i w tym domu zaraza nie panowała.
1145 132       |                 Śpijcież na wieki! — i całe wymierało domostwo.~ ~
1146 133       |         Wielkopolsce tysiącami ludzi i już ta plaga zbliżała się
1147 133       |         który poradził oborać miasto i wieś przyległą, Kembłów,
1148 133       |              Miłosławia nie przyszło i nigdy go nie nawiedzi.~
1149 134       |          maścią, dosiada na pomiotło i wylatuje kominem! Widział
1150 134       |               posmarował cielę, lecz i to z wielkim zadziwieniem
1151 134       |      przekonany, wysmarował się cały i wsiadłszy na łopatę, wyleciał
1152 134       |             łopatę, wyleciał kominem i stanął na szczycie Łysej
1153 134       |            jak z innymi czarownicami i diabłami zajadała i piła,
1154 134       |     czarownicami i diabłami zajadała i piła, a po skończonej uczcie,
1155 134       |     czarownica, a rozgniewana zdradą i podejściem parobka, zaczarowała
1156 134       |               zaczarowała go, uśpiła i pałając żądzą zemsty, zaniosła
1157 134       |        Wyprowadzono go na plac kaźni i już stryczek na szyję mu
1158 134       |         powrócił do domu szczęśliwie i opowiedział swoje zdarzenie.~
1159 135       |             jej pierścienie, wstążki i chustki. Paraska przyjmowała
1160 135       |         wystarać się o kosmyk włosów i kawałek płótna z koszuli
1161 135       |              parobek, noc była cicha i widna, bo miesiąc jasno
1162 135       |              otrzymany kosmyk włosów i kawałek płótna z koszuli
1163 135       |          dymem z tych ziół trzymając i jakieś niezrozumiałe szepty
1164 135       |             tego, co mocen jest mnie i każdego, i ciebie z ziemi
1165 135       |           mocen jest mnie i każdego, i ciebie z ziemi do piekła
1166 135       |              na wietrze! Przybądź! — i okaż się, choćby w postaci
1167 135       |             porodziła!~Na te obrzędy i wykrzyki drżał parobczak,
1168 135       |            odwrócił oczy od ko- mina i zaczął się modlić w cichości,
1169 135       |              poprzednio świst wichru i wrzaski, jakby podziemne,
1170 135       |          spocona, z oczami konającej i ściętymi usty tocząc białą
1171 135       |             kosmyk włosów z warkocza i na nowo okurzając zielem,
1172 135       |              spokojny — rzekła — idź i nie mów nikomu, żeś tu był
1173 135       |            Wsiadł na konia parobczak i wrócił do wsi nad samym
1174 136       |          trwogi, zawstydzony, drżący i potem oblany wsiadł na koń
1175 136       |           potem oblany wsiadł na koń i zrobił wycieczkę na oblegających,
1176 136       |             z pola uciekł. Dworzanie i rycerstwo szydziło z bojaźliwego
1177 136       |         otwarte okno wpadła jaskółka i skrzydłami uderzyła go w
1178 136       |             jakby kamieniem ugodzony i wkrótce umarł z przestrachu.
1179 136       |          któremu serce zajęcze wstyd i hańbę przy- niosło, a wrychle
1180 136       |              przy- niosło, a wrychle i zgon przyspieszyło.~
1181 137       |            Hryć Gerełła. Miał on złe i urocze oczy; na co tylko
1182 137       |             się nie darzyło; ludziom i zwierzętom spojrzeniem swojem
1183 137       |      spojrzeniem swojem śmierć niósł i chorobę. Starzec sam w to
1184 137       |         peczyna, *~Z lichymi oczyma.~I to od uroku broniło. I on
1185 137       |               I to od uroku broniło. I on starzec' uroczy zapewniał,
1186 137       |           zawsze pamiętał tę formułę i w chwili, na co się tylko
1187 138       |       zamieszkanych od kozaczych żon i rodzin — z urody, znajomości
1188 138       |       znajomości rozlicznych pieśni; i w futorach właśnie, gdzie
1189 138       |            gdzie były młode Kozaczki i dziewczęta, Charko był zawsze
1190 138       |     czarnobrewa, którą kochał Charko i był także kochany całym
1191 138       |            starzy ludzie, co to byli i w Krymie, i w Rzymie, i
1192 138       |               co to byli i w Krymie, i w Rzymie, i w babińsich
1193 138       |              i w Krymie, i w Rzymie, i w babińsich karczmach, co
1194 138       |          byłoby małym przywiązaniem, i tak być musi, gdyż serca
1195 138       |            dla samej potrzeby kochać i być kochaną. Otóż tedy takim
1196 138       |          Charko był Kozak regestrowy i nie zawsze mógł robić, co
1197 138       |         radością przyjmowany od niej i jej matki; najbielsze kołacze,
1198 138       |       najtłuściejsze knysze, pierogi i pieczone kury zastawiano
1199 138       |         przed niego, a on podjadłszy i podpiwszy śpiewał swej lubej
1200 138       |            dawnemu przyjmowano, jadł i pił, lecz był niewesoły.
1201 138       |         darzyła go słodkim uśmiechem i białą dłoń zostawiała na
1202 138       |            północy powstał zza stołu i żegnając swą lubą powiedział:
1203 138       |             z wojny poprzywoził dary i aby o niej nie zapomniał.
1204 138       |            przyrzekał Charko spełnić i powątpiewanie z jej strony
1205 138       |             to wiedma, czyli satana, i koń Charka od niej nastraszony
1206 138       |             Charko z nimi nie wrócił i gdzie się podział, nikt
1207 138       |        wyprawy Kozaków. Płakała dnie i noce, lecz daremnie płakała.
1208 138       |              wypatrzyła po drożynach i ścieżkach wijących się po
1209 138       |              wijących się po dolinie i pa- górkach futorowi przyległych.
1210 138       |        Przeszły jesień, zima, wiosna i lato, i znów jesień, zima,
1211 138       |         jesień, zima, wiosna i lato, i znów jesień, zima, wiosna
1212 138       |            znów jesień, zima, wiosna i lato, a o Charku ani wieści.~
1213 138       |             wróżki, zaniosła podarek i powiedziała: — Powiedz mi,
1214 138       |             dzieliła, znowu zbierała i tak aż do trzech razy, potem
1215 138       |             go puszczę górą nad lasy i góry, a gdy o znak tylko
1216 138       |         niżej, aby się rozbił o lasy i góry.~ — Niech żywy wróci —
1217 138       |         wydobyła jakiś suchy badylek i kładąc go pionowo we wrzący
1218 138       |             szeptała; dziewczę blade i drżące siedziało na progu
1219 138       |      przepraszała, ogrzewała mu ręce i lica całunkami, on zawsze
1220 138       |           jeszcze ponawia swe prośby i groźby, a gdy te nic nic
1221 138       |           zawiązuje na szyi Kozakowi i wnet znikł człowiek, a dziewczynę
1222 138       |         powtarzało się każdy wieczór i ranek, a w całej okolicy
1223 138       |              wilkołaku, który porywa i zabija, oprócz dobytku,
1224 138       |               oprócz dobytku, dzieci i dziewczęta.~Jedną razą w
1225 138       |              Wtem koledzy go poznali i gdzie by bywał i co porabiał —
1226 138       |             poznali i gdzie by bywał i co porabiał — pytali. On
1227 138       |      opowiedział wszystko, jak było, i tym kończył, że wczoraj
1228 138       |              mu na szyi rozerwał się i on znowu został człowiekiem.~ ~
1229 139       |              w chęci zemszczenia się i przemienienia nowożeńców
1230 139       |              pod próg domu podłożyła i nadto kręciła łyka z lipiny
1231 139       |          nadto kręciła łyka z lipiny i warzyła, i tą wodą ludzi
1232 139       |             łyka z lipiny i warzyła, i tą wodą ludzi podlała. Skoro
1233 139       |        domowy, pan młody z kniahinią i sześcią drużbami przemienieni
1234 139       |            wilkołaki uciekli z chaty i trzy lata wilkami byli.
1235 139       |           wełną na wierzch obróconym i każdego nim z osobna okrywając,
1236 140       |            brzegiem Wisły, a parobcy i dziewki skoczny zawiedli
1237 140       |         przeraźliwy zagłuszył muzykę i śpiewy; poskoczono w stronę,
1238 140       |         stronę, skąd krzyki powstały i ujrzano, jak wilkołak unosił
1239 140       |             do obrony. Przestraszeni i bezbronni, nie wie- dzieli,
1240 140       |              wie- dzieli, co czynić, i stali jak wryci, a tymczasem
1241 140       |          wilkołak porwał swą zdobycz i w największym pędzie uciekł
1242 140       |            zabawy usiadł w milczeniu i wychylił kubek wódki, który
1243 140       |    gospodarzy powitał nie- znajomego i wszedł z nim w rozmowę,
1244 140       |               jak żył z nią cały rok i jak mu potem umarła.~— Odtąd —
1245 140       |           rzucałem się na wszystkich i pożerałem. Lat cztery, jak
1246 140       |             wilka zawył przeraźliwie i znikł na zawsze w pobliskim
1247 141       |              tym zdarzeniem, spojrzy i widzi, że ręce jego zmieniły
1248 141       |            zdrojowisko przejrzał się i postrzegł, że cały zmienił
1249 141       |             zaczął straszyć pasterzy i żniwiarzy, którym wyjadał
1250 141       |          którym wyjadał chleb, mleko i inne potrawy.~Lat kilka
1251 141       |       nadzwyczajny, położył się więc i zasnął. Ale jakież jego
1252 141       |             kochał, poszła za innego i miała czworo dzieci; a przyjaciele
1253 142       |              gdzie był zostawił żonę i kilkoro dzieci, już dobrze
1254 142       |           dobrze pod wieczór przybył i zaczął stukać do drzwi zamkniętych.~—
1255 142       |               żebym ukarał niewierną i nieczułą mego nieszczęścia!~
1256 142       |        dziecko z drugiego małżeństwa i pokaleczył ją śmiertelnie.~
1257 142       |      niewiasty zlecieli się sąsiedzi i uderzyli na drapieżnego
1258 143       |             się wyznania luterskiego i mając dom swój naprzeciwko
1259 143       |           słuchał śpiewania zakonnic i w gniewie raz wyrzekł:~—
1260 143       |              oto wy- pada wilk srogi i zaczyna ją gonić. Kiedy
1261 143       |            dnia sądnego chodzić będę i jestem wiecznie potępionym.~
1262 144       |                   144. Mądry Uburtis i diabeł~Każdego razu, kto
1263 144       |              a po przegraniu porywał i dusił.~Jeden więc odważny
1264 144       |              leżącego tuż przy górze i począł pleść łapcie dla
1265 144       |            Jak śmiesz na mojej ziemi i z moich drzew zdzierać łyko!
1266 144       |           Diabeł podskoczył ku niemu i chwycił oburącz za szyję.
1267 144       |            rzucił Niemczyka o ziemię i począł chłostać swą łapą.
1268 144       |         blisko leżący ogromny kamień i cisnął w powietrze, kamień
1269 144       |            zaś miał w ręku skowronka i puścił. Głupi diabeł rozumiał,
1270 144       |              trzecią, czwartą, piątą i jeszcze dłużej — nie spada.~—
1271 144       |       leżącego zająca. Zając skoczył i począł zmykać. — Łapaj!
1272 144       |           Diabeł popędził za zającem i nic nie wskórawszy powrócił.~—
1273 144       |               jeszcze ostatni zakład i pieniądze będą twoje. Oto
1274 144       |              chwycił kulę jedną ręką i wyrzucił tak wysoko, iż
1275 144       |      Człowiek przyłożył rękę do kuli i począł przypatrywać obłokom,
1276 144       |           brat jest w niebie kowalem i teraz bardzo potrzebuje
1277 144       |              siedzi za tymi obłokami i czeka, abym mu kulę podał.~—
1278 144       |            jamie, napełnił nareszcie i kapelusz.~Od tego czasu
1279 144       |            dom, nakupił miodu, wódki i co dzień pił krupnik. I
1280 144       |              i co dzień pił krupnik. I ja u niego byłem, jadłem
1281 144       |             ja u niego byłem, jadłem i piłem, przez brodę ciekło,
1282 145       |              Ale gdy jesień nadeszła i diabeł przyszedł upominać
1283 145       |              mu sosny zawsze zielone i zadrwił sobie z niego.~Inny
1284 145       |              Dzielmy — kmieć odpowie i zabiera z wierzchu z musem
1285 145       |     burzących, rzekł znowu: — Siejmy i zbierajmy razem — Dobrze —
1286 145       |               Dobrze — odrzekł chłop i zasiał rzepę. Diabeł już
1287 145       |          górę, kto z nas mocniejszy? I porwał chłopa, zamiótł po
1288 145       |         wysoko — teraz na mnie kolej i porwał diabła w poły, ścisnął,
1289 145       |              wyrwał się z rąk chłopa i uciekł jak oparzony.~
1290 146       |              szkody w bydle narobiły i nie- mało ludzi pożarły.
1291 146       |              odczarować te wilkołaki i przywrócić im postać ludzką.
1292 146       |          sobą prosię pieczone, chleb i widły chodził po okolicy,
1293 146       |          napotkał, miał rzucić chleb i prosię, a gdy wilkołak żarłby
1294 146       |           miał widłami między ślepie i takim sposobem wrócić mu
1295 147       |           północy, w dzień św. Jana, i to jedną krótką chwilkę,
1296 147       |            nieprzewidzianych zdarzeń i wypadków; słowem byłby tak,
1297 147       |           paproci, najodważniejszych i siły, i przytomności pozbawiła.
1298 147       |            najodważniejszych i siły, i przytomności pozbawiła.
1299 147       |         Skoro bowiem przyszła północ i chwila rozkwitania cudownego
1300 147       |           błyskawicach, wycie wichru i śmiech diabelski towarzyszą
1301 147       |        skrytych rozlicznych skarbach i cała przyszłość w widnej
1302 147       |              domu rozzuł się z łapci i kwiat zgubił. Po tej stracie
1303 147       |        dawniej, zapomniał o skarbach i tę tylko korzyść odniósł,
1304 148       |       rodziła, ale z rąk, nóg, głowy i innych części ciała wydawać
1305 148       |             nogi jej uwięzły w ziemi i tak mocno ziemia ścisnęła
1306 148       |              miejsca zejść nie mogła i przemieniła się w drzewo
1307 148       |             wierzbę za drzewo święte i przypisują jej zbawienny
1308 149       |         Rusin jeden, straciwszy żonę i dzieci przez dżumę, uciekł
1309 149       |            lasy z opustoszałej chaty i tam szukał ocalenia. Błądził
1310 149       |        gałęzi budę, rozpalił ognisko i strudzony usnął. Już było
1311 149       |           przy śpiewie głos bębenków i piszczałek. Słucha dziwiąc
1312 149       |           słyszany zbliżał się coraz i wystraszony wieśniak ujrzał
1313 149       |           wóz wokoło, wóz był czarny i wyniosły, a na nim siedziała
1314 149       |            dwoma błyszczącymi oczyma i razem z innymi śpiewać zaczęło.~
1315 149       |          przestrachu porywa siekierę i najbliższą chce uderzyć
1316 149       |        niewiastę z kruczym warkoczem i śpiewając po- wiała mu przed
1317 149       |          widział, jak drzewa, krzaki i sowy, i puchacze wysokie
1318 149       |           jak drzewa, krzaki i sowy, i puchacze wysokie przybierając
1319 149       |          jakie uniósł, były połamane i potłuczone, odzienie podarte,
1320 149       |              tyle mu psot wyrządził. I dziękując Bogu, że choć
1321 149       |       poszedł dalej szukać przytułku i jadła.~ ~
1322 150       |         gęsty, ciemny; błądził długo i w pomroce nocnej ugrzązł
1323 150       |              ja was wyciągnę z błota i do domu wskażę drogę, ale
1324 150       |               Kupiec pomyślał trochę i przystał rad na podany warunek,
1325 150       |            jeszcze umowę przypomniał i zniknął.~O ile z radością
1326 150       |        wyrosło.~Było ciche, spokojne i chętne do nauk; w piątym
1327 150       |              roku już dobrze czytało i pisało, co tym więcej strapione
1328 150       |         siedmiu, uważało smutek ojca i łzy rzewne, ile razy zapatrywał
1329 150       |         dopomoże, ja pójdę do piekła i cyrograf odbiorę.~Płakała
1330 150       |       odbiorę.~Płakała matka, płakał i ojciec, błogosławiąc na
1331 150       |            niebawem wyruszył z domu.~I szedł długo i daleko, aż
1332 150       |       wyruszył z domu.~I szedł długo i daleko, aż zawędrował w
1333 150       |          zawędrował w puszczę ciemną i straszną, a tu w jaskini
1334 150       |      piekielnej bramy; święconą wodą i obrazkami, które przylepiał,
1335 150       |       wysłane ostrymi nożami, igłami i brzytwami, pod spodem palił
1336 150       |             siarka.~Wyszedł z piekła i szedł dzień jeden, dzień
1337 150       |         przejeżdżając puszczą ciemną i gęstą, niezajrzaną okiem,
1338 150       |            dworzanie wkrótce wracają i donoszą, że w pobliżu jest
1339 150       |            idzie na wskazane miejsce i z podziwieniem poznaje Madeja,
1340 150       |              o wysłuchanie spowiedzi i rozgrzeszenie prosił. Przychylił
1341 150       |        ciężki utaił, lecz gdy wyznał i ten grzech ostatni, ostatnie
1342 150       |             gdy dał mu rozgrzeszenie i trącił palcem, ciało Madeja
1343 151       |               że się zowie Iskrzycki i prosi, aby jemu ten obowiązek
1344 151       |             koniec do kontraktu: już i kontrakt podpisany, już
1345 151       |             w końcu zrywa całą umowę i służbę Iskrzyckiemu wypowiada.
1346 151       |            tym zapewnieniem wychodzi i ginie.~Odtąd nie pokazał
1347 151       |             sobie mieszkanie w piecu i stamtąd wszystkie usługi
1348 151       |               Mąż wypełnia wolę żony i bierze dzierżawę gdzieś
1349 151       |       wiernym sługą; wrócili do domu i żyli z nim w dawnej zgodzie,
1350 152       |         lochach siedzi diabeł Boruta i pilnuje ogromnych skarbów.
1351 152       |          będzie miał czasu, odmawiał i modlitwy nieszporne. Właśnie
1352 152       |              rubaszną pozdrawia miną i tymi słowy: — Dobry wieczór,
1353 152       |              poznał, z kim rozmawia, i prędzej pojeżdżać kazał.
1354 152       |    Przypadkiem trafił na wesele, pił i hulał; a podochociwszy sobie
1355 152       |            Borucie krąży taż powieść i w Litwie nadniemieńskiej.~ ~
1356 153       |              szlachcic, bo po mieczu i kądzieli. Chciał mieć więcej
1357 153       |              drudzy poczciwi ludzie, i znaleźć od śmierci lekarstwo,
1358 153       |          kędy leczył w całym mieście i przybywszy na Krzemionki,
1359 153       |              naniósł w jedno miejsce i piaskiem dobrze przysypał.
1360 153       |        służka dopełnił rozkaz wydany i z tego srebra powstała sławna
1361 153       |        daleką drogę siadł na kogucie i prędzej bieżał niż konno;
1362 153       |      kochanką wstecz wody bez wiosła i żagli, ogromny kamień pod
1363 153       |           Czerwińskiem sam przyniósł i jednej nocy wykopał pod
1364 153       |            chowała we flaszce robaka i pod tym warunkiem obiecywała
1365 153       |               przebrał się za dziada i przyszedł do ładnej panny.
1366 153       |       mościwa panno! Zgadł w istocie i wnet się ożenił.~Pani Twardowska
1367 153       |     krakowskim ulepiła z gliny domek i w nim przedawała garnki
1368 153       |              w nim przedawała garnki i misy. Twardowski za bogatego
1369 153       |               nagle napada go diabeł i żąda, aby niezwłocznie udał
1370 153       |             wyrywa sosnę z korzeniem i tak silnie Twardowskiego
1371 153       |            one j doby już był kulawy i zwany odtąd powszech nie
1372 153       |            przybiera postać dworzana i jak biegłego lekarza zaprasza
1373 153       |             kruków osiadło dach cały i wrzaskliwymi głosy napełniało
1374 153       |           ochrzczone, porywa na ręce i zaczyna piastować, gdy w
1375 153       |           kamizelką, spodnie krótkie i obcisłe, a trzewiczki ze
1376 153       |         kapelusza, pazury z trzewika i harcap z tyłu.~Już chciał
1377 153       |             przystąpił do czarownika i rzecze: — Jesteś dobry szlachcic,
1378 153       |        spojrzy na dół — widzi ziemię i miasto Kraków.~Żal mu szczery
1379 153       |            uczucie z lat niewinności i zanucił godzinki. Bowiem
1380 153       |             kantyczki na cześć Marii i Jezusa.~To go uratowało
1381 153       |           już więcej w górę nie leci i że zawisł w powietrzu. Oglądnie
1382 154       |            stanu swojego się zwierza i aby go swą cudowną sztuką
1383 154       |            zależy.~— Idź! — rzecze — i szukaj pustej na ustroniu
1384 154       |             pustej na ustroniu chaty i miawszy ze sobą dziewięć
1385 154       |             od jednego do dziewięciu i na odwrót od dziewięciu
1386 154       |       bogatszym panem, niżeli byłeś, i nigdy ci na pieniądzach
1387 154       |          znajduje pustą chatę, siada i natężoną myślą, aby się
1388 154       |             postaci przed nim staje: i czy by się nie mylił? —
1389 154       |         dalej, bo dzień niedaleko. — I zniknął.~Chce nieborak liczyć,
1390 154       |         zastąpili. Od nich stłuczony i zbity, ledwie się biedak
1391 154       |         poświęcił w mniszym kapturze i w bydgoskim klasztorze reformatem
1392 155       |         kazał się posiekać w kawałki i przepisał mu, jak dalej
1393 155       |          jego, siekał, gotował zioła i maście. Tak posiekawszy,
1394 155       |      nasmarował, polał sokami roślin i złożył na powrót ciało jak
1395 155       |            siedm miesięcy, siedm dni i siedm godzin leżało ciało
1396 155       |              uczeń dotrzymał wiernie i przepisu, i czasu odkopania
1397 155       |        dotrzymał wiernie i przepisu, i czasu odkopania grobu.~O
1398 155       |            do roboty, zrzucił ziemię i oderwał nadgniłe wieko.
1399 155       |          leżały, kwitły wonne fiołki i macierzanka; na tej to murawie
1400 155       |          przyczepiał się doń nitką — i zawiesili w powietrzu, pająk,
1401 155       |              dzieje, wraca na powrót i usiadłszy na uchu rozpowiada
1402 155       |            rozpowiada mu, co widział i usłyszał, czym nędzarza
1403 156       |    Twardowski, czego inni nie śmieli i królowę Barbarę chodzącą
1404 156       |          Zawierza król przyrzeczeniu i czasu ku temu przeznaczonego
1405 156       |             Augusta, aby w milczeniu i spokojnie siedząc na widok
1406 156       |             ruszył, inaczej za duszę i za życie króla nie zaręcza.~
1407 156       |              się August tak twardemu i tak trudnemu do zachowania
1408 156       |       zatrzymać, tak żywo się porwał i chciał lubą marę uściskać,
1409 157       |          rozmaite postacie drażniące i straszące ich; na ostatek
1410 158       |                    158. Liber magnus~I~Z pazura lwa poznać, a z
1411 158       |               dał się słyszeć zgiełk i łoskot okropny w książnicy;
1412 158       |       pobliskiej izby zemknąć zdążył i całą noc potem z przestrachu
1413 158       |               temu diabeł się objawi i spełni rozkaz, jaki mu wyda
1414 158       |             pewnej nocy, otworzył ją i czytał formuły czarnoksięskie.
1415 158       |            nim w straszliwej postaci i zapytał: — Czego żądasz? —
1416 158       |        rozkazowi diabeł zaczął nosić i drzwiami, i oknami pietruszkę,
1417 158       |             zaczął nosić i drzwiami, i oknami pietruszkę, ale szczęściem,