Part

  1 Kilka   |            świat pogański przeminął; na jego miejscu powstała nowa
  2 Kilka   |      zaprzeczyć, a które z pokolenia na pokolenie przechodzą jak
  3 Kilka   |       przekonamy się z doświadczenia na ludzie w ogólności, jeżeli
  4 Kilka   |           wszystkie skarby uczuciowe na zyski materialne, staje
  5 Kilka   |            lasach nowego świata, czy na besarabskim stepie. Ta półcywilizacja
  6 Kilka   |           dziś czujemy, opierają się na dość niegruntownych podstawach,
  7 Kilka   |           piśmie czasowym "Rok 1844" na miesiąc wrzesień posz[yt]
  8 Kilka   |          odkrył, bez spuszczenia się na wiatr i losy, bez poświęcenia
  9 Kilka(*)|             Liczne tego mamy dowody: na Ukrainie obrzęd Kupajła
 10 Kilka(*)|            których pierwsza przypada na Boże Narodzenie, drugi na
 11 Kilka(*)|            na Boże Narodzenie, drugi na dzień 27 lipca, kiedy Kościół
 12 Kilka(*)|            obchodzi św. Pantelemona. Na Żmudzi także się modła do
 13 Kilka(*)|       postrzegł wieśniaczkę chodzącą na kolanach około krzyża; gdy
 14 Kilka   |            tę istotę, która acz stoi na najniższym szczeblu społeczeństwa,
 15 Kilka   |             rodzaju, nie przeczę, że na to potrzeba nie lada odwagi,
 16 Kilka   |   przeznaczeń, nie powinno być użyte na karb dumy autorskiej lub
 17 Kilka   |           swą i barwy, ma się ciągle na baczeniu i niełatwo przed
 18 Kilka   |         Powiadał mi pewien, iż mając na myśli podanie podgórskie
 19 Kilka   |             anegdotami. - Inny znowu na Litwie nie mógł się doprosić
 20 Kilka   |               rozpowszechnione tracą na swej mocy i potędze. Wiemy,
 21 Kilka   |          uroczystą przysięgą, często na łożu śmierci, jak to ojcowie
 22 Kilka   |              bredniom, bo już uronił na zawsze tajemniczy kwiat
 23 Kilka   |           odkrywał wszystkie skarby.~Na dowód powyższych mych twierdzeń
 24 Kilka   |           stopa nigdy nie zabłądziła na polską ziemię; ucho nigdy
 25 Kilka   |           poza siebie, byle nie mieć na myśli zdrady przeciw duchowi
 26 Kilka   |          przeciw duchowi zostającemu na straży. Tak jest, wszedłszy
 27 Kilka   |            nie wolno nam obracać się na ten świat drugi, gdzie życie
 28 Kilka   |              ani podnieść się wysoko na drodze postępu, ani tworzyć
 29 Kilka   |            wionął zaraz duch ożywczy na tę przeszłość, za którą
 30 Kilka   |      uczuciem, gdy mu zwrócisz uwagę na te resztki przeszłości,
 31 Kilka   |            wymawia, widząc jego oczy na pół wzniesione do nieba,
 32 Kilka   |             pół wzniesione do nieba, na pół jakby pamiątkami przeszłości
 33 Kilka   |            olśnione; jego prawą rękę na piersiach złożoną lub splątaną
 34 Kilka   |       piersiach złożoną lub splątaną na głowie w gęstych włosach;
 35 Kilka   |              w gęstych włosach; jego na koniec wyraz twarzy i poruszenie
 36 Kilka   |      niewinności i ciemnocie, już to na tejże drodze, użyczając
 37 Kilka   |       naszego doświadczenia i odkryć na polu nauk i życia społeczeńskiego.~ ~
 38 Kilka   |           drukowanych źródeł, użyłem na ten cel; mianowicie zaś
 39 Kilka   |       pewnego miejsca, albo też nosi na sobie cechę pewnej rzeczywistości
 40 Kilka   |             musiałem albo poprzestać na tych podaniach, które miałem
 41 Kilka   |           mianowicie w Krakowskiem i na Litwie. Ostatnie szczególniej
 42 Kilka   |         chciała iść za mąż, lecz gdy na nią nalegano, odrzekła,
 43 Kilka   |             którego znajdą jedzącego na żelaznym stole; dworzanie
 44 Kilka   |       rolnika w polu jedzącego obiad na żelaznym lemieszu. Zdarzenie
 45 Kilka   |        podanie słyszałem w Wogezach. Na Pobereżu opowiadano mi o
 46 Kilka   |       Ludgardy żyjąca w tym podaniu?~Na każdym prawie miejscu można
 47 2       |              starszego wybran został na jego miejsce syn jego, drugi
 48 2       |          Chostkiem od brody i włosów na głowie rzadkich, co rozpustnego
 49 2       |              kazała mu się rozniemóc na śmierć, a gdy tak uczynił,
 50 2       |     wszystkie, powiadając im, iż się na śmierć rozniemógł, i prosząc,
 51 2       |             myszy, które się rzuciły na Popielą i zżarły go, i zamordowały
 52 2       |            bronią odegnać; a chociaż na wodę uciekali, wszędzie
 53 2       |        wszędzie ich myszy goniły, aż na koniec gardła dali od nich
 54 2       |           koniec gardła dali od nich na zamku kruszwickim. ~Gmin
 55 2       |               i tak kazał się puścić na jezioro Gopło, ale i to
 56 3       |   podstrzygać i nazwisko nadać miał: na on bankiet wieprza zabiwszy
 57 3       |             dostatek z onych potraw, na przyszłe postrzyżyny przygotowa-
 58 3       |             ze wszystkim dworem jego na ucztę naznaczoną zaprasza.
 59 3       |              gdyż każda rzecz ujęta, na to miejsce okwicie przybywała.
 60 3       |             panów: proszą i wymagają na nim, aby lecącą rzeczpospolitę
 61 3       |     siermiędze, w kurpiach łyczanych na zamek od starszych prowadzony
 62 3(*)    |                                      Na goplańskim jeziorze dziś
 63 4       |   piaszczystą i nudną, postrzega się na lewo w lesie klasztor Minichowski,
 64 4       |        klasztor Minichowski, stojący na wzgórku, dziś podupadły
 65 4       |     Naprzeciw niego, tuż przy drodze na prawo stoi mała kapliczka
 66 4       |   najgorętszej nawet porze napełnio- na wodą, do której lud cudowną
 67 4       |          przywięzuje siłę, zwłaszcza na chorobę oczu i kołtuna; —
 68 4       |              wodą zaczepił o drzazgę na ścianie; a kiedym go, nieświadomy
 69 4       |             który przy wolnym czasie na łowy zjeżdżał w te strony; —
 70 4       |             mawiamy: będziesz zbijał na borach ślesińskich. Dawniej
 71 4       |             dziewięćdziesiąt i sześć na świecie, powiadali mi, że
 72 4       |       wonczas, kiedy do nich Chrobry na ło- wy zjeżdżał. Mieszkał
 73 4       |           tam, gdzie dziś Gosławice, na zamku, który dopiero za
 74 4       |           stadninę swych koni miewał na błoniach przy rzece, w tej
 75 4       |           ich przełożonym i mieszkał na osobności, tu właśnie, gdzie
 76 4       |            każdy w osobnym domeczku; na pamiątkę tych domków do
 77 4       |          karczowali, zamieniając las na ogród. Najbardziej jednak
 78 4       |          kościół powiększono tak, że na cały kamieni nie wystało;
 79 4       |           się tedy obejść i przestać na korzonkach. Ale Bóg litościwy
 80 4       |        gdzieś jeszcze dalej mieszkał na kmietwie; a kiedy tu w tę
 81 4       |        modląc się. Otóż ulitował się na nimi poczciwy rzeźnik, a
 82 4       |           rzeźnik poczciwy, upadłszy na kolana, dziękował Panu Bogu
 83 4       |         wszyscy koło południa zeszli na obiad, po odprawionych modlitwach,
 84 4       |             członki odrastały jakoby na pamiątkę szczerej ofiary
 85 4       |               że Chrobry w te strony na łowy zajechał — a polując
 86 4       |              po puszczy, zawinął raz na miejsce, wykarczowane ręką
 87 4       |     gorliwości w ociosywaniu kamieni na przybytek chwały Bożej —
 88 4       |          złoto, które miał ze sobą i na sobie — tak znać tusząc,
 89 4       |           możny, że całym szczęściem na świecie jest ta mamona mizerna,
 90 4       |             zasię, że owi pustelnicy na ubóstwo ślubowali Bogu;
 91 4       |       bogactwa przyjęli — a patrzeli na to dworscy królewscy i zazdrościli
 92 4       |             lepiej by ich użyć mogli na dworze jak owi na puszczy.
 93 4       |              mogli na dworze jak owi na puszczy. Owoż stało się
 94 4       |          najstarszego Barnaby, który na ustroni zamieszkały, o tym,
 95 4       |         nieodrośniętą, a spojrzawszy na braci, widział wstyd ich
 96 4       |        ciężkimi pokutami, które sami na się nałożyli; Barnaba zaś
 97 4       |              do Gosławic, gdzie król na wypoczynek zwykle wieczorem
 98 4       |              wów powracał. Tu czekał na niego do nocy, a uzyskawszy
 99 4       |             do grzechu. Ślubowaliśmy na ubóstwo, a oni od ciebie
100 4       |         ponad puszczami i wiodła ich na miejsce dokonanej zbrodni.
101 4       |           Bóg takie omamienie zesłał na nich, że nie wiedzieli,
102 4       |      politowania nie znajdzie, upadł na kolana i gorąco modlił się
103 4       |        skruchą oczyścić jeszcze mogą na ziemi; a modlił się tak
104 4       |      odstąpić; jakoż udali się z nim na puszczę i tam nowy cud ujrzeli;
105 4       |            ludzie poczciwi utrzymują na miejscach, gdzie owe chaty
106 4       |       starożytne kaplice i znalazłem na ich drewnianych ścianach
107 4       |              rozerwano końmi Patkula na małej łączce, którą lud
108 4       |        którzy by w państwie jego lud na wiarę nawracali. * Dwóch
109 4       |            było, którzy się gotowymi na tę podróż oświadczyli; z
110 4       |          młodzieniaszków dodanych im na towarzyszów przez króla,
111 4       |           przyczynę wypadku ściągnąć na pożar. Lecz podłożony ogień,
112 4       |              się z licznym orszakiem na miejsce pustelni, i ażeby
113 4       |        kajdan.~Odtąd, po wystawieniu na grobie świętych kościoła,
114 4       |           której są godzinki i hymny na cześć tych męczenników po
115 4       |             w Kazimierzu śpiewywane. Na tytułowej karcie nie umieszczono
116 4(**)   |           były nie dla papieża, lecz na ich własny użytek — a zostały
117 5       |             Piotrowin, u Piotrowina, na biskupstwo krakowskie, o
118 5       |       nieboszczykowi, które król sam na to podwiódł. Stanął biskup
119 5       |               który jako umarł, jest na cztery lata. Strona powiedziała:
120 5       |            zapis? Biskup wziął sobie na pewny dowód do trzeciego
121 5       |            trząsł po wodzie; jest to na pamiątkę, iż Piotrowin przechodził
122 6       |            Męczeństwo św. Stanisława na Skałce~Bolesław Śmiały powróciwszy
123 6       |         Śmiały powróciwszy z wyprawy na Ruś wylał się na rozpusty
124 6       |             wyprawy na Ruś wylał się na rozpusty i gwałty, czego
125 6       |            go; wszakże król nie dbał na klątwy biskupie, choć przed
126 6       |             Wisłę chodził przez most na Skałkę, gdzie był kościół
127 6       |             Piotrowina. Gdy przyszli na Skałkę, kazał go ode m^zy
128 6       |         szedł, zabił biskupa we mszą na Skałce w ko- ściele. Piszą
129 6       |              wszystkie sztuki. Tamże na tym miejscu wi- dziano świece
130 7       |             biskup idzie do kościoła na modlitwy, aby go Bóg oświecił;
131 7       |             siedmdziesiąt kościołów. Na nic się to wszystko nie
132 8       |           mieli Prusacy i Pomorzanie na onych klęskach, które im
133 8       |         mieli, gdy oto w dzień jasny na oko wszystkim prawie żołnierzom
134 8       |         prawie żołnierzom pokaże się na samym wierzchu kościoła
135 8       |             drabiny przyszańcowawszy na mury wpadać, częścią bramy
136 9       |        właśnie, kiedyś siał pszenicę na tym łanie.~— Dobrze — rzekł
137 9       |              wstawszy do świtu idzie na pole — patrzy, a tu nowy
138 9       |            go tętent jazdy — spojrzy na drogę, a tu ćma Tatarów.
139 10      |               i lepiej żebyś się był na świat nigdy nie rodził."
140 10      |           nim wilka, a on się wspiął na przednie nogi mówiąc do
141 11      |             Gamrat umierając zapisał na klasztor dwie beczki doskonałego
142 12      |         przeorem swoim Sadochem było na jutrzni, Pan Bóg cudownym
143 12      |             milczeć? Ośmieliwszy się na koniec, drżącym głosem dekret
144 12      |       Sandomiriae, quadraginta etc.; na takie czytanie zadumiały
145 12      |              z bracią za rozkazaniem na podanej sobie księdze obaczył
146 12      |              wesoło umierajmy.~A gdy na klasztor gwałtownym pędem
147 12      |       nieprzyjaciel uderzył, braciom na Salve Reginae wynijść kazawszy,
148 13      |             się do wieczności. Napis na nagrobku tym mówi: iż po
149 13      |  nieobecności kanonicy, a tak ustało na koniec owo okropne zjawisko
150 14      |       Ukrainą pokazywała się w Barze na Podolu procesja umarłych,
151 15      |              był w Czechrynie chowan na katafalku, trup jego z trumny
152 15      |   Chmielnickim, który przy tym był i na to patrzył, z cerkwi uciekł.
153 16      |             Jury*, prosząc do siebie na gody i spoiną poradę. Nadszedł
154 16      |          powitała gości i zasiadłszy na bursztynowym tronie tak
155 16      |           pokoju i zgodzie; nikt się na życie drugiego targnąć nie
156 16      |            poddanych, imać w sieci i na śmierć wskazywać; gdy ja,
157 16      |            pląsy i śpiewy zwabimy go na dno rnorza  udusim w uściskach
158 16      |       postrzegły rybaka, jak siedząc na brzegu rozwijał sieci. Zajęty
159 16      |         doszły śpiewy, zwrócił wzrok na wodę i ujrzał sto łodzi
160 16      |              przewodniczyła z koroną na głowie, z bursztynowym berłem
161 16      |      dotknięciem mego berła zginiesz na wieki.~Młodzieniec wybrał
162 16      |           jej wieczna miłość Królowa na to:~— Teraz już jesteś moim.
163 16      |          będę przypływać do ciebie i na tej górze, która odtąd od
164 16      |          królowa Jurata przyjeżdżała na brzeg i na górze widywała
165 16      |              przyjeżdżała na brzeg i na górze widywała się z kochankiem;
166 16      |            zabił i bursztynowy pałac na drobne roztrzaskał cząstki.
167 16      |        Rybaka zaś Praamżimas przykuł na dnie morza do skały i położył
168 16      |             nim trupa jego kochanki, na który wiecznie patrząc,
169 17      |          stosowali się. On przebywał na swoim statku morze od brzegu
170 17      |           Miał konia nazwanego Jodź, na którym wiatry wyprzedzał.
171 17      |               koń Witolfa zszedł się na błoni z klaczą królewska,
172 17      |            górami, pnącymi się jedna na druga. Witolf z rozpaczy
173 17      |            kiedy powracał z wojskiem na zawojowanie jego królestwa,
174 17      |       królestwa, trafił pod tąż górą na smoka Pukisa, z którym walcząc
175 18      |            dawnym, dawnym czasem żył na świecie pewien wielkolud
176 18      |           swoi ziemi i wytrząsnął ją na ciało matczyne, i wzniosła
177 18      |         słona. Potem wyszedł Oferusz na wędrówkę i szukał pana,
178 18      |        Radzono mu tedy, aby się udał na dwór pewnego króla, który
179 18      |       przyjęty; nie odstępował odtąd na chwilę boku mocarza i był
180 18      |           postanowił więc całe życie na dworze po- zostać. Ale zdarzyło
181 18      |       królewski opuścił i powędrował na puszczę, w której dnia pewnego
182 18      |           czarnych rycerzy, z rogami na głowie, z pazurami u rąk,
183 18      |     najczarniejszy i najokropniejszy na tronie z głów trupich i
184 18      |        pobliskiego miasta i przybyła na drogi krzyżowe, kędy stała
185 18      |             dowódca zatrąbił co tchu na odwrót.~— Dlaczego to zrobiłeś? —
186 18      |     pielgrzym, chcący się przeprawić na drugą stronę, tonie na środku.~—
187 18      |    przeprawić na drugą stronę, tonie na środku.~— Tobie — mówił
188 18      |              przenoś więc podróżnych na swoich barkach. Jeżeli to
189 18      |          pielgrzymów, wspierając się na ogromnej sośnie, którą wyrwał
190 18      |              zwłoki, wsadził dziecię na barki i wkroczył we wodę,
191 18      |              Ale dzisiaj, gdy stanął na środku, szum powstał i wicher,
192 18      |         zdaje, że świat cały dźwigam na moich ramionach?~— Nie tylko
193 18      |             Nie tylko świat dźwigasz na swoich ramionach — odpowie-
194 18(*)   |            dające posągi Krysztofora na domach w Krakowie, Kazimierzu
195 19      |              Anafielas~Krąży powieść na Żmudzi około Kretyngi, iż
196 19      |            nazywająca się Anafielas, na którą cienie umarłych wdzierać
197 19      |           dla prędszego dostania się na nią. Im zaś człowiek był
198 19      |             mienia ziemskie ciążą mu na duszy. Ubogi, lekki jak
199 19      |             piórko, może się wedrzeć na górę, kiedy bogów nie obrażał
200 19      |            uniosą. Bożek mieszkający na szczycie tej góry, jako
201 20      |   przyniesiono, przekonawszy się, że na rzece Roś porwaną została,
202 20      |           dla wyszukania swej straty na wędrówkę po całym świecie.
203 20      |           rolnictwa.~Gdy wytrzebiono na pole pewny las, pełen niegdyś
204 20      |             znaleziono w nim kamień, na którym Prze- znaczenie,
205 20      |            przebłagać, ale zezwoliła na przepędzenie z nimi lat
206 21      |                            21. Nemon~Na Żmudzi nadniemeńskiej krąży
207 21      |          górę całą milę, wypoczywali na brzegu z żołnierstwem swoim,
208 22      |           gdy to było próżnym, siadł na lodzie i tak gorącymi łzami
209 22      |         spodziewał, że wnet zezwolił na warunek szatana. W drodze
210 22      |         stanął przed Rumszysem, miał na sobie wór, a w nim futro,
211 22      |       dzwonek. Ubrał się tedy, siadł na konia — lecz go nikt w domu
212 22      |             wsi; łatwo mu poszło, bo na co tylko zadzwonił, wszystko
213 22      |             wróżyć i widział, co się na drugim końcu świata działo.
214 22      |       nieśmiertelność, byle zezwolił na jedną próbę. Zgodził się
215 22      |            Rumszys i kazał szatanowi na godzinę przed kurami wylecieć
216 22      |              mógł z kamieniem zdążyć na czas; kur zapiał, kiedy
217 22      |           przeszkadzał podróżnym, aż na koniec zniknął zupełnie,
218 23      |             nieszczęścia, ukazał się na koniu w żelaznej zbroi,
219 23      |           wody i znikli z oczu. Woda na tym miejscu wrzeć i kręcić
220 23      |              świetle księżyca w nocy na brzeg, śpiewa piosnkę o
221 23      |     towarzystwie rycerza ukazuje się na brzegu rybakom i słyszą
222 24      |      wzajemnie siebie pomordowali; a na ich zwłokach wojska ponasypywały
223 24      |               W późniejszych czasach na szczycie mogiły Soroki miał
224 24      |            dąb ogromnej wysokości, a na jego wierzchołku położono
225 24      |       położono blachę dla rozpalania na niej ognia ostrzegającego
226 24(*)   |           wnosić można, że mogła być na 200 sążni wysoką.~
227 25      |           dwie mogiły koło Chwastowa na Ukrainie, wedle podania
228 25      |          powracał z dalekiej wyprawy na Połowców z wojskiem odzianym
229 26      |        którym Ukrainki zbiegłszy się na wieczornice gotują kaszę
230 26      |             gotują kaszę i wylazłszy na płot wołają swoich narzeczonych:
231 26      |       narzeczony ma przybyć. Właśnie na wołanie Mełanki nie odpowiedziały
232 27      |         Benderu, jest mogiła w polu, na wierzchołku której leży
233 27      |       krzyżem. Takie o niej podanie: Na Wołoszczyżnie była jedna
234 27      |           gdy się napił, widział jak na dłoni w przyszłości, że
235 27      |          siły tureckie. Poszedł wiec na wojnę i po trzykroć nieprzyjaciół
236 27      |            usypali mogiłę i położyli na niej kamień z krzyżem. Turcy
237 27      |      wykopanej w polu, wokoło której na milę nie ma ludzkiego mieszkania.~ ~
238 28      |            Olgi~W okolicach Zborowa (na Podolu), Kołtowa pokazuje
239 28      |         schronienie znalazła dopiero na Horodyszczu zwanym Pleśnisko,
240 28      |              odpór hordom tatarskim. Na tym miejscu widać kilkaset
241 29      |        czasach Kozaczyzny Bóg zesłał na kozacki naród straszliwą
242 29      |              tą codziennie dawać jej na pożarcie jednego młodzieńca,
243 29      |             lat potem przyszła kolej na rodzinę panującą, w której
244 29      |           młodzieniec był zawieziony na oznaczone miejsce, aby był
245 29      |           skoro zaś młodzieniec choć na chwilę przestał powtarzać
246 29      |              za czwartym razem język na wylot przesadziła. Wówczas
247 29      |   przesadziła. Wówczas święci, mając na pogotowiu rozpalone kleszcze,
248 29      |              dziewice. Wypadła kolej na królewnę, którą mimo ciężki
249 29      |       rodziców i narodu odprowadzono na oznaczono miejsce, gdzie
250 29      |            strwożona dziewica upadki na kolana przed śpiącym bohatyrem
251 29      |      wzruszenie. Wtem łza jej spadła na twarz śpiącego, czym gwałtownie
252 29      |            broń i w pogotowiu czekał na Żmiję. Wkrótce nastąpili
253 29      |               Dlatego podzielił kraj na 10 pułków, a w każdym pułku
254 29      |               a w każdym pułku kazał na granicy zbudować 10 zamków;
255 30      |            herbu Śrzeniawa, mieszkał na górze, którą zowią Koniusza,
256 30      |            górę dziś zowią Koniusza, na której Przybysław dlatego
257 31      |            posłów królewnę Kunegundę na Węgrzech. Ta oblubienica,
258 31      |            srebrze, prosiła go tylko na wyjeździe, aby jej darował,
259 32      |              kusego), który więzi je na dnie; najdrobniejsza płotka
260 32      |             Ten groźny pan raz tylko na rok zasypia w noc świętego
261 32      |             licznym przyborem czekał na uśpienie Strukisa. Skoro
262 33      |             jednym ze swoich napadów na Podole porwawszy ją, dla
263 33      |             lata i pobożność wielka. Na próżno zakochany Turek pieścił
264 33      |        rozchmurzyć nie dawała. Turek na próżno chciał ja skłonić
265 33      |            się kryła upatrując łódki na wodach Limanu. Tuż ją mieli
266 34      |      użwarmskie~W lasach użwarmskich na Żmudzi, gdzie są nieprzebyte
267 34      |              twarz królowej, ten się na zawsze pożegnał z nadzieją
268 34      |           zawsze pożegnał z nadzieją na ten świat powrotu, bo wiecznie
269 35      |       straszliwego i wielkiego Dziwa na brzeg wywłóczą z rogami
270 36      |           przy drodze idącej z Telsz na Olsiudy przedstawia się
271 36      |           rękami usypał ten kurhan i na grób sobie przeznaczył.
272 37      |         kraju zlatują się czarownice na ucztę.~Pewien śmiały parobczak,
273 37      |              chcący wiedzieć, co się na tej górze dzieje, udał się
274 37      |           się w nocy przed św. Janem na ucztę czarownic. Znalazł
275 37      |       niemieckie, mających kapelusze na głowie, z których sterczały
276 37      |        dobrze przyjęty. Posadzono go na diamentowym tronie, ugoszczono
277 37      |              schował, i proszono jak na j usilniej, aby pił i był
278 37      |           Parobczak został sam jeden na górze, a kiedy się począł
279 37      |               iż ów tron diamentowy, na którym go Niemczyki posadzili,
280 38      |                         38. Kiszporg~Na miejscu, gdzie teraz stoi
281 38      |       nadaremnie zamek ten oblegali. Na koniec go dobyli i wszystkich
282 38      |             wyciągnął w pole i szedł na bitwę pod Tannenbergiem,
283 38      |    przeraziły, iż wpadł w gorączkę i na drugi dzień umarł. Zaraz
284 38      |     starszyzny krzyżackiej umarł, co na wojnę z Jagiełłą namawiał,
285 38      |          szła do zamku Kiszporskiego na pokutę; zarazem tyle się
286 38      |        siebie przyszedł; a drugi raz na najwyższym dachu się znalazł.
287 38      |              brata komtura stojącego na moście, który także na tej
288 38      |     stojącego na moście, który także na tej bitwie zginął. Kowal,
289 38      |            takie dziwy opowiadają? — Na co mu duch odrzekł: Chodź
290 38      |             i pili. Stamtąd przyszli na wielką salę, gdzie znaleźli
291 38      |       panienek i chłopców; tam tylko na gitarze grano i śpiewano;
292 39      |      Herburtów~W bliskości Dobromila na wyniosłej górze widne po
293 39      |              w siwego orła i obierał na skałach zamkowi przyległych
294 39      |            tego rodu, który niepomny na oddawaną cześć tym orłom,
295 39      |          powodu zabicia orła wygasła na owym osieroconym ojcu.~
296 41      |          strumieniem Rudawy, sterczy na przepaścistym wzgórzu Skała
297 42      |        figura w kolegiacie w Wiślicy~Na facjacie kolegiaty wiślickiej
298 42      |            jest takie: Król Łokietek na podziękowanie Bogu za swoje
299 42      |          przeto nie bardzo nastawano na jego życie, z czego i on
300 42      |          wizerunek i powiesić go dał na facjacie. Gdy tedy Łokietek
301 43      |               iż Wiślica stoi, jakby na jakim ostrówku, pośród niezmiernych
302 43      |       odmawiając wieczorne pacierze. Na dzwonnicy kościelnej usiadło
303 43      |       najdłużej milczał, odezwał się na koniec: — Stareć to rzeczy
304 43      |            kiedykolwiek bies spłatał na świecie. — Cóż takiego?
305 43      |             papieża, kiedy jej kazał na wieczór być u siebie.~—
306 43      |         podziwu.~— Nic prawdziwszego na świecie — mówił dalej opowiadający —
307 43      |              jest u papieża i siedzi na łóżku obok niego. Ksiądz
308 43      |       czynienia, dalej w prośby, ale na próżno! Ksiądz, który tylko
309 43      |        formułami smaga onych biesów, na koniec temu, co ową historię
310 43      |              się wykręcić, zagadł: A na czymże cię zaniosę, mości
311 43      |           cię zaniosę, mości księże? Na moim grzbiecie będzie ci
312 43      |     grzbiecie będzie ci za twardo? — Na tych drzwiach od kościoła! —
313 43      |             papieża, a diabeł czekał na dworze ze drzwiami na plecach.
314 43      |         czekał na dworze ze drzwiami na plecach. Na nieszczęście,
315 43      |              ze drzwiami na plecach. Na nieszczęście, co szatan
316 43      |            było prawdą: papież leżał na łożu, a obok niego siedziała
317 43      |           się smołą. Dopieroż wsiadł na ojca świętego, karcąc go
318 43      |              czasu zostaje. Wychodzi na podwórze, diabeł czeka ze
319 43      |               wyjął inne, ogromne, i na tych zataszczył księdza.
320 43      |             wiślickim.~Gdy zalecieli na miejsce, a proboszcz postrzegł,
321 43      |              kazał mu budować groblę na błotach Nidy. Stanął kontrakt
322 43      |             zrobili rogatkę czyhając na one duszyczkę; aż tu coś
323 44      |        posadzki i kolumny; Starości- na też strzegła go jak oka
324 44      |   węgierskich, umarła w drodze, leży na Kalwarii. Odtąd się tu wszystko
325 44      |            się po pokojach. Widziano na żywe oczy, jak nieboszczka
326 45      |         obszernej izbie senatorskiej na zamku krakowskim jest pułap
327 46      |            czasie przyjścia Jana III na świat, który się urodził
328 46      |      niemowlę, a po obmyciu położono na stole marmurowym*, który
329 46      |            gdyby zrysowany piorunem, na dwoje przepękł się. Rzecz
330 46(*)   |         dlaczego, kazano go przeciąć na dwoje i teraz tworzy dwa
331 47      |           królową, radząc się, co by na to robić, rzekła, pomyślawszy,
332 47      |       Tatarzy trzema szlakami wpadli na ziemie polskie. Pograsowawszy,
333 47      |          głowy odebrał zapłatę. Król na oznaczone miejsce, gdzie
334 47      |          swoimi pany; było to gdzieś na stepach podolskich, nad
335 47      |          rozpaczy wskoczył, jak stał na koniu, w bliskie jezioro
336 47      |             księżyc świeci, wyjeżdża na koniu z toni jeziora, hasa
337 47      |             kiedy kur zapieje, wraca na dno odbywać długą pokutę.~
338 50      |              zamku szamotulskim stoi na dziedzińcu baszta, zwana
339 50      |        pobliższych wsiach tułała, aż na koniec pojmana, za karę
340 50      |          miał córkę, która z czarnym na twarzy kolorem, niby Murzynka,
341 50      |              kolorem, niby Murzynka, na świat przyszła. Ojciec,
342 50      |        upośledzonej od natury córki, na całe życie zamknął ją w
343 51      |              Zaklęty zamek w Lubaszu~Na wysokich wzgórzach Lubasza
344 51      |              się rozstąpiła pod nim; na tym miejscu został się tylko
345 51      |             lecz po drugiej stronie, na drodze, która się wije między
346 51      |          zakonnym stroju, z kapturem na oczy spuszczonym, całą okolicę
347 51      |      światełka, bądź to ogniki jakie na błotach się pokazują, bądź
348 52      |              tylko niekiedy klęczące na korytarzu i zatopione w
349 52      |            nigdy nie przerywa, jakby na wrodzoną ich lękliwość względne.~
350 52      |         kaplicy, zapalają się świece na ołtarzu, lecz jakimeś dziwnym,
351 52      |           głowę, i bije się w piersi na znak żalu i skruchy. Bije
352 52      |              kilka, wreszcie podnosi na kapłana wzrok błagalny i
353 52      |          Kapłan milczy. Wskazuje jej na dwa klęczące szkielety,
354 53      |          życie rozwiązłe, przepędzał na pokucie i rozmyślaniu późniejsze
355 53      |          starzec znaczne swe dochody na miłosierne uczynki, a powiernikiem
356 53      |            gdzie po kilka godzin sam na sam przebywali. Skromny
357 53      |              słudze zaś zemstą swoją na przyszłość odgrażał. Wtem
358 53      |             ten czas swawolna rzesza na rozpuście strawiła. Trzeciego
359 53      |             strawiła. Trzeciego dnia na wieczerzy jeden z gości,
360 54      |              północnej za Tarnopolem na Podolu jest gaj nazywany
361 54      |        znajduje się wysoki kopiec, a na nim figura z ciosanego kamienia
362 54      |         herbem zatarte ślady napisu; na wschodniej zaś stronie wykuty
363 54      |         Proces miał się rozstrzygnąć na miejscu, więc sama dziedziczka
364 54      |            ziemi w trzewiki, stanęła na roli, o którą spór się toczył
365 54      |   wszechmogącemu etc., iż ta ziemia, na której stoję, jest moją
366 57      |          niegdyś grodu Jazłowieckich na Podolu świadczą o karze
367 57      |           nieszczęścia zwaliły się i na miasto, i na onego dziedziców.
368 57      |           zwaliły się i na miasto, i na onego dziedziców. Rodzina
369 57      |             zgasła, a gród przeszedł na własność Koniecpolskich.
370 57      |             piastunka przyszła igrać na brzeg studni zamkowej, nastraszona
371 57      |             potem złotowłose dziecię na głowie mające wianek, w
372 58      |       wzbudziła w oficerze szwedzkim na załodze w miasteczku stojącym;
373 58      |           kazała zwrócić sanie swoje na jezioro, które dopiero co
374 59      |          dalece lubił, że nie uważał na największe święta i najczęściej
375 59      |         polowania rzucać ze wzgórka, na którym stał zamek, chleb
376 59      |            wróciwszy z łowów, ciężko na zdrowie zapadł i w kilka
377 59      |         grobową przybiera posępność. Na górze tylko, tam, gdzie
378 61      |           Gmin gnieźnieński pokazuje na zewnętrznych murach tego
379 61      |              zapieje i znowu wracają na rok ciężkiej w grobie pokuty.
380 61      |          miasta krzątające się duchy na górze około kościoła; wszyscy
381 62      |          nawet karano, gdy upadające na siłach pracować nie mogły.
382 62      |        ciągły mur, dalej sklepienie, na koniec drzwi żelazem okute.
383 62      |        spichlerzu. Łakomie rzuca się na złoto pani Zborowska, gdy
384 62      |           dworu; wybiegają wszyscy i na pagórku blisko wsi leżącym,
385 62      |           górą, spostrzegają jeźdźca na koniu, koń był maści szarej;
386 62      |              ubiór jego. — Szatan mi na imię — ryknął ów jeździec —
387 62      |            wszyscy swej pani i biega na ratunek wsi, lecz na próżno!
388 62      |           biega na ratunek wsi, lecz na próżno! Cała się doszczętnie
389 62      |      Nazajutrz pani Zborowska głucha na prośby i zaklęcia swych
390 62      |        Odbiegają swej pani i spieszą na ratunek rzeczonej wsi, lecz
391 62      |          ratunek rzeczonej wsi, lecz na próżno, bo i ta całkiem
392 62      |            jej występnej obojętności na nieszczęście bliźnich. Poddani
393 63      |          łopatą z brzękiem i hałasem na powrót odgarniał. Przed
394 63      |        podobnych rzeczy. Po spełzłej na niczym trzeciej procesji
395 64      |          krąży o nim podanie:~Pasali na tym okopie wiejskie pastuchy
396 64      |           rozpadliny znajdującej się na Gnieźninku. Postradawszy
397 64      |             tynfami i wyrzucił mu ją na wierzch. Nuż sierota opowiadać
398 65      |         sobie gościńcem i modlił się na brewiarzu; aż tu leci jakby
399 65      |            nad nim sroka i trznie mu na brewiarz. Rozgniewał się
400 66      |         zepsuty. On to spostrzegłszy na ulicy psa leżącego, który
401 67      |     nierównie, niż był kiedykolwiek. Na tę pamiątkę mieszkańcy Grodziska
402 67      |            do Lubinia chodzili i tam na grobie błogosławionego Bernarda
403 68      |            tu dziecię i pochowano je na cmentarzu pod kościołem,
404 68      |              nic nie pomogło, zawsze na wierzch wychodziła rączka.
405 68      |             nie ma spokoju w grobie. Na to wezwanie matka zanosząc
406 68      |             schowała się pod ziemię. Na tę pamiątkę ksiądz pleban
407 68      |           pleban zatknął ową różdżkę na grobie i wyrosła z niej
408 68      |       ogromna brzoza, którą pokazują na przestrogę niedobrej dziatwie.~
409 70      |                            70. Obraz na księżycu~Pewien chłop miał
410 70      |          Myśl ta w nim się wzmogła i na koniec jedną rażą postanowił
411 70      |             podobnej, sam swoją ręką na księżycu obraz pomieniony
412 71      |              ozdobami znaj- duje się na stronie prawej za szkłem
413 71      |            bardzo matrona piastująca na ręku śliczne dzieciątko,
414 71      |            która go prosiła, aby jej na posiłek użyczył chleba.~
415 71      |            masz za pazuchą bułkę.~On na to: — To kamień, nie chleb —
416 71      |              rzecz całą opowiedział, na której pamiątkę chleb ten
417 72      |             małą sosenkę, a spytany: na co? Odpowiedział: — Tak
418 73      |         nieszczęśliwa wdowa wyrzekła na cały głos w izbie: — Żeby
419 73      |      sumienie kłuło nieco deputatów, na roki jej nie pozwano i wszyscy
420 73      |         drudzy w rokietach, z rogami na głowie i ogonami, które
421 73      |       dyktowano. Dekret był zupełnie na stronę uciśnionej wdowy,
422 73      |        uciśnionej wdowy, a Pan Jezus na taką zgrozę, że diabli byli
423 73      |             kształtu i położywszy go na kobiercu, który pokrył stół
424 73      |             go nie śmiał. Złożono go na wieczną pamięć w archiwach.~ ~
425 74      |            Norberta, zwierzynieckim, na modlitwie będąca widziała
426 74      |            po której Najświętsza Pan na w poczęcie wielu innych
427 74      |            owe słowa z pisma: "Pójdę na górę Mirry i na wzgórki
428 74      |                Pójdę na górę Mirry i na wzgórki Libanu." O czym,
429 74      |      zakonnym i wskazywała im palcem na niebo, wszystkie uwierzyły
430 74      |      wszystkie uwierzyły i poupadały na kolana, jedna tylko z sióstr
431 75      |       Założenie Kijowa~Był pan jeden na Rusi, który niezmiernie
432 75      |             ze swojej strony, widząc na co się zanosi, zebrał dużo
433 75      |     odpoczynku, dopiero gdy przyszli na miejsce, gdzie dziś Kijów
434 75      |           życiu, zrzucili swoje kije na jedną kupę, która tak była
435 76      |          obrońcami i nieprzyjaciółmi na polach przyległych mogile
436 77      |             u jednego z wężochwalców na Litwie kupił kilka ułów
437 77      |        zaprzyjaźnieniem się i samego na wiarę chrystusową, acz z
438 77      |        siedzącą osobę, jakąś czarną, na podobieństwo człowieka,
439 77      |           się podziała. Kiedy jednak na to miejsce przychodził,
440 77      |          długi szum jakiś i ksykanie na kształt wężów w ogrodzie
441 78      |        wornieński w jeziorze Łukście~Na Żmudzi w czasie przewozu
442 79      |            trójgraniastym kapeluszu, na kurzych stopach: był to
443 79      |         zalotników, poszła za mąż, a na pamiątkę swego zdarzenia
444 80      |           obwodu złoczowskiego, stoi na pochyłości góry ogromny
445 80      |             nocy w zamiarze rzucenia na szczyt kościoła; lecz szczęściem
446 82      |             potrzebę pójścia za mąż. Na usilne nalegania ojcowskie
447 82      |           który przyjechałby do niej na koniu nie większym jak na
448 82      |            na koniu nie większym jak na dwa łokcie od ziemi, a podniósł
449 82      |           długo po świecie daremnie. Na koniec zachodzą do pewnej
450 82      |            lat jak on, jeszcze łażąc na czworakach po ziemi, gdy
451 82      |              pieniądze. A gdy siłacz na to nie odpowiedział i Żyd
452 82      |              Kaniowie, a sam siłacz "na kaniowskim rynku, hrajetsia
453 82      |            ich królewnie. Ojciec się na to zgadzał. Posłano więc
454 82      |        prosić, a najbardziej ojciec, na którego nalegania prośbą
455 82      |              się ukaże siwy obłoczek na niebie, znaczyć to będzie,
456 82      |          jest sierpa, więc aby mu go na pokaz przywieźli. Gdy i
457 82      |             jego podróży. Posłowie i na to się zgodzili; i odtąd
458 82      |        zgodzili; i odtąd zrobiła się na Ukrainie Sierpiahowa droga (
459 82      |           nad dwa łokcie od ziemi; i na nim puścił się w drogę.
460 82      |            Przybył wreszcie i siłacz na swym koniu; a wziąwszy ów
461 82      |             ciało odesłać do Kaniowa na większy żal ojcu, co miał
462 82(*)   |       przekleństwo: A szczobyś popaw na Sierpiażyn szlach (Bodajeś
463 83      |              W bliskości wsi Koronat na Podlasiu są dwa głazy, o
464 83      |         ćwierć mili od wsi Zabokruki na Podolu jest przy drodze
465 83      |              matka z córką pracowały na tej łące i kiedy matka najpilniej
466 83      |          tego głazu pokazują stojący na ziemi mniejszy głaz mający
467 84      |            do modlitwy, drewka tylko na ogień przykładał. Obejrzy
468 84      |     Odpowiedział on: — Żeśmy wszyscy na placu legli, to nasze szczęście,
469 84      |             zniknął.~Wylał się zatem na dobre uczynki Albrecht za
470 84      |              za ich dusze, osobliwie na msze i jałmużny, i gdy w
471 84      |       zrozumiał, że i oni prze- szli na wolność synów boskich.~
472 85      |              który służył w chorągwi na swoim koniu, i sługa. Ostatni
473 85      |            obadwa, jakoby wóz jechał na ulicy, podjeżdża pod dom.
474 85      |         twoje ulubione zabawy. Teraz na sługę swego wołasz, a wczoraj
475 85      |            za toś go bił, że poszedł na nieszpory?~Tak przypomniawszy
476 85      |             wódkę, nic nie pomagało; na koniec zaledwie upamiętał
477 86      |          życząc sobie więcej patrzyć na owo widowisko, wstał i założył
478 86      |     widowisko, wstał i założył drzwi na haczyk, żeby oni tamtędy
479 86      |           owej dziury i przyniósł mu na talerzu kołacza suto konfiturami
480 88      |         dżuma~Okropna dżuma panowała na Ukrainie; tysiące ludzi
481 88      |          lekko ubrany i coś wyglądał na włóczącego się Niemczyka.
482 88      |              który ani włoska nie ma na sobie innej maści; potem
483 88      |            przyniesiesz mi 12 worów, na które przez 24 godzin mają
484 88      |       zbliżyli do kłody, gdy wyszedł na ich spotkanie upiór, a zabrawszy
485 88      |              czapki i wory, wskoczył na białego konia i pędem poleciał
486 89      |           gospodarz wyszedł tajemnie na swą oborę w nocy przed Nowym
487 89      |    najładniejszych wołów odwiozły go na smętarz.~
488 90      |              ukrywszy się pod mostem na przechodzących wyskoczył,
489 90      |             raz pierwszy pokazał się na ziemi, zachowując w łapach
490 91      |             i o grzebyku diamentowym na głowie. Napastowany wydaje
491 91      |         stron zlatują mu tłumy wężów na pomoc.~Zdarzyło się, iż
492 91      |          sobie potężny bicz, osadził na gibkim biczysku i wysmarował
493 91      |             tak przygotowany czatuje na króla wężów. Niedługo widzi,
494 91      |              nim; i pewnie byłyby go na mak rozniosły, gdyby nie
495 91      |              dopadł klasztoru panien na Zwierzyńcu pod Krakowem
496 92      |        sposobem nie mogła, zezwoliła na wszystko i dzień ślubu naznaczony
497 92      |         przygotowania się rozpoczęły na wielkim dworze i młodą kniahinkę
498 92      |            zanuciły pieśni kładąc go na głowę dziewicy.~Już wszyscy
499 92      |             wokoło. —  Kryj się więc na wieki! — zawołała rozgniewana
500 92      |       zawołała rozgniewana matka — i na wieki się odzywaj!~Niezadługo