Part

   1 1 |                wojewoda wileński, siedział i podczaszy Potocki, i wojewoda
   2 1 |              siedział i podczaszy Potocki, i wojewoda kijowski, i marszałek
   3 1 |              Potocki, i wojewoda kijowski, i marszałek konfederacji litewskiej
   4 1 |                 Pac, starosta [ziołowski], i Rzewuski, chorąży litewski -
   5 1 |             wymieni wszystkich tych panów? i na sejmach więcej nie widziałem.
   6 1 |               stali, ba, nie tylko my, ale i urzędnicy stali nawet, bo
   7 1 |                    szlachta, śpiewali wtór i niektórzy panowie, jako:
   8 1 |                  bo to zacne było panięcie i dziwnie basem śpiewał, choć
   9 1 |                 trybem światowym - śpiewał i JO. wojewoda wileński, ale
  10 1 |            Świętych, jakby na wiązanie JO. i JW. panom, nie zapominając
  11 1 |                     panom, nie zapominając i o nas, szlachcie, pan Kaźmierz
  12 1 |                 Myślenic Suwarowa gnali, a i ja tam swoim nie szkodził,
  13 1 |                swoim nie szkodził, co mnie i trochę zaszczytu, i troszkę
  14 1 |                   mnie i trochę zaszczytu, i troszkę nieprzyjemności
  15 1 |                  natężyliśmy uszy: raz, że i łaknąć trzeba za słowem
  16 1 |               pobożny, dobrodziej szlachty i filar naszej barskiej konfederacji,
  17 1 |              kochajcie jedni drugich!" - a i ja wam to mówię, a raczej
  18 1 |             konfederacji, pod hasłem wiary i wolności zawiązanej, zamiast,
  19 1 |                ażeby aż ojczyznę zatracić, i tym sposobem dośledzić granic
  20 1 |                 biskupów wziętych walczymy i krew naszą przelewamy."
  21 1 |              związku twojego powadziło się i kiedy zapomniawszy o Bogu,
  22 1 |                 gladiatory się zabijali. A i ci przecie krew szlachecką
  23 1 |                 poddanych! Dziewica czysta i łagodnego serca ma panować
  24 1 |                 panować nad wszetecznikami i burdami? Złoży Ona wkrótce
  25 1 |            niegodną koronę, a raczej Lutra i syzmę ogłoście królami waszymi.
  26 1 |                   nie powiem, bo nareszcie i duch Boży znużył się w piersiach
  27 1 |                 wyrzekłszy zszedł z ambony i przed wielkim ołtarzem uklęknąwszy
  28 1 |                  do niego dziwną poufałość i stał przy jego ławce, co
  29 1 |                    to był czwarty listopad i dobry przymrozek był na
  30 1 |            zaprosił na obiad obozowy panów i urzędników, i tych, którzy
  31 1 |                obozowy panów i urzędników, i tych, którzy się dnia poprzedniego
  32 1 |                popisali pod Lanckoroną, co i mnie dało wstęp do jego
  33 1 |                 jeździec, nie ma co mówić, i łebski w potyczce, ale -
  34 1 |                  wielki kłótnik. Już to on i do mnie u stołu strzelał
  35 1 |              przymówkami, ale ja, szanując i gospodarza, i dostojnych
  36 1 |                     szanując i gospodarza, i dostojnych gości, wszystko
  37 1 |               doczekawszy się ze mną zwady i innych na próżno o to tentując,
  38 1 |                    przykro mu się zrobiło, i to mu wymówił. Od przymówek
  39 1 |                    podjudzać JW. marszałek i JO. książę wojewoda wileński,
  40 1 |              wprawdzie krysą, ale zdrowego i opamiętałego. I jak ludzie
  41 1 |                   zdrowego i opamiętałego. I jak ludzie mówili, bardzo
  42 1 |                starych mocno zadziwiło, bo i nie słyszałem, aby kiedykolwiek
  43 1 |                  żeby nie słuchać, jak też i im verba veritatis prawią.
  44 1 |                  muszę, że w dzień urodzin i imienin twoich, JO. książę
  45 1 |                   zapomnieć o tobie. Twoje i przodków twoich zasługi,
  46 1 |                   miłość szlachty ku tobie i ta żywa wiara, którą Bóg
  47 1 |                 więc w dniu tak dla ciebie i dla nas uroczystym wiązanie,
  48 1 |                 jako prawy Polak, gościnne i uczynne twoje serce żadnej
  49 1 |                 otrzymają. A jeżeli ciebie i kolegów twoich nie przekonam,
  50 1 |                    wielkie rzeczy objawia; i w tym względzie doświadczałem
  51 1 |                 koronę doczesną na wieczną i będzie to, co jest: rząd
  52 1 |               życia, ale siedź w Warszawie i zajmij się rządem." Oto
  53 1 |                    kijowskiego. Pan wielki i chętnie większą część majątku
  54 1 |                taka wasza miłość ojczyzny! I dlatego tułacie się, żeby
  55 1 |                    za naukę na dal posłuży i waszym potomkom; płyńcież
  56 1 |               pobłogosławi pomyślnością; a i w przeciwnym zdarzeniu nawet
  57 1 |              pięknych. Płakaliśmy, a razem i nadzieją pocieszaliśmy się.
  58 1 |           zasierdzą się na niego; ale nie, i owszem, każden z nich wychodzącego
  59 1 |                  księdza uprzejmie powitał i w rękę pocałował, a książę
  60 2 |                 skórze by nie zapisać, jak i ile razy konfederaci barscy
  61 2 |            zręcznych jak naówczas to teraz i nie widać. Między zgrabnymi
  62 2 |             napisać. Jego ojciec był sługą i przyjacielem ordynatów Zamojskich
  63 2 |          przyjacielem ordynatów Zamojskich i od nich miał w dożywociu
  64 2 |           najstarszy był u nas marszałkiem i o nim mawiano, że gdzieś
  65 2 |              Franciszek z gramatyki uciekł i przystał na szeregowego
  66 2 |             Mirowskich. Ledwo czytać umiał i to, jak Pan Bóg dał, a kiedy
  67 2 |                     a kiedy co napisał, to i bies by się nie doczytał,
  68 2 |               widzieć go w palcaty olejem [i] krejdą namalowanymi potykającego
  69 2 |                 sześciu na niego nasadzali i wszystkich sześciu krejdą
  70 2 |                  jemu nigdy nic; co też mu i na dobre wyszło, bo JW.
  71 2 |        upoważniając go do werbowania pułku i wszystkich oficerów fortragowania,
  72 2 |                   piękne mundury! Czemerki i szarawary błękitne, a żółte
  73 2 |                    parę pistoletów, szablę i sztuciec na plecach, z którego,
  74 2 |                     ale on tego nie uważał i tak się narażał, jakby za
  75 2 |                  dał. Demulier wielce jego i jego pułk cenił, ale co
  76 2 |                  łacinie mówił jak jezuita i z nami tym językiem obcował;
  77 2 |                dopiero w dyskurs się wdać. I choć nadrabiał fantazją,
  78 2 |                   tysięcy własnego wniosku i porządków mnóstwo. Otóż
  79 2 |                   wojskowi żartować lubią.~I gdy na usilne nalegania
  80 2 |               całych nocach w karty grywał i tak ślicznie się ograł,
  81 2 |                     wiedzieli, o co rzecz, i obudzili pana regimentarza
  82 2 |                 mnie:~- Otóż ten szaławiła i biedy narobił! Obaczysz,
  83 2 |                    dwadzieścia koni z sobą i zmiłuj się, panie Sewerynie,
  84 2 |                    cię poruczam.~Ja na koń i w czwał z gumbińczykami!
  85 2 |                    wznowu okropne strzały; i tuż tuż już świtać zaczęło;
  86 2 |                     Niech ci Bóg nadgrodzi i wam, koledzy! Otoś mi brat.
  87 2 |                  istocie ramię miał skłute i krew się sączyła, a na ziemi
  88 2 |                     co by się z nim stało, i dlatego mnie silnie polubił.
  89 2 |                   boć to szlachcic, jak ja i jak waszmość, porozumieć
  90 2 |             pułkowniku, zaniechaj tego, bo i siebie zgubisz, i sprawę
  91 2 |                 tego, bo i siebie zgubisz, i sprawę oszpecisz.~Alić skończyło
  92 2 |                 aresztu zaparł, co mu było i potrzebnym, bo dało mu czas
  93 2 |                  rotmistrzem w swoim pułku i to mi było do smaku, bo
  94 2 |                    to mi było do smaku, bo i mundur był ładny, i gotowe
  95 2 |                     bo i mundur był ładny, i gotowe miałem zasługi; ale
  96 2 |                 znajomy, opiekował się mną i mnie świadczył. Zawsze mi
  97 2 |                   Boga się nie boi, swoich i cudzych rabuje, a nierząd
  98 2 |                 katolicku, tom świadek, bo i szkaplerz nosił, i pacierz
  99 2 |             świadek, bo i szkaplerz nosił, i pacierz mówił; a że był
 100 3 |                 dziś ich miano za żart, to i ludzi gorszyły, i widoczne
 101 3 |                 żart, to i ludzi gorszyły, i widoczne kary od Boga ściągały;
 102 3 |                   tyle złego się namnożyło i takie paskudztwa, o których
 103 3 |                Bogu naprzykrzyło się karać i zdaje się, iż ludziom mówi: "
 104 3 |                  będzie temu wierzyć, a ja i tysiące ludzi na to patrzali;
 105 3 |                    tego pobożny jak ksiądz i dziwnie łagodnego przystępu;
 106 3 |           przystępu; a choć obywatel możny i k'temu urzędnik, pokorny
 107 3 |                    u króla Augusta Wtórego i wielkie miał u niego względy.
 108 3 |              przyniósł (Boże mu przebacz!) i w łono Kościoła świętego
 109 3 |                pani była urodziwą, rozumną i długo nawet cnotliwą; a
 110 3 |                    osłabienia przekonania, i stąd wielkie zło wynikło.
 111 3 |                    zaczął żonę podejrzywać i mieć się na ostrożności.
 112 3 |                 schwycić przez sługi swoje i dopóty kazał mu wytrzęsać
 113 3 |                    do króla. Przeczytawszy i z niego wiele złego wyśledziwszy,
 114 3 |                 jest szlachetnie urodzonym i komornikiem królewskim,
 115 3 |                   go zbić na kwaśne jabłko i wpół umarłego z bólu wyrzucić
 116 3 |                jego domu, w którym to domu i dnie swoje w wielkiej pobożności
 117 3 |                swoje w wielkiej pobożności i skrusze po kilkunastoletnim
 118 3 |               Bielecki, odszedłszy z bólów i nie mając nawet środka do
 119 3 |               nieszczęścia, był pocieszany i obdarzany. Tyle doświadczał
 120 3 |                   Tyle doświadczał wzgardy i poniżenia od wszystkich (
 121 3 |                 nawet był mu w obrzydzeniu i gdyby nie był natenczas
 122 3 |                   pan Bielecki z majątkiem i znaczeniem gotowym przeniósł
 123 3 |                    nie wiedzieć kiedy, abo i wcale się nie dowiedzą,
 124 3 |                 kto tam w Warszawie robił. I długo mu też Pan Bóg szczęścił,
 125 3 |                  też Pan Bóg szczęścił, bo i znacznie majątku przyrobił,
 126 3 |                znacznie majątku przyrobił, i do niemałej wziętości przyszedł
 127 3 |                    nie wiem, jaką drogą, a i tam doszło o wszystkich
 128 3 |               niegdyś przebył w Warszawie, i rychło się po wszystkich
 129 3 |                 wszystkich uszach rozeszło i rozgnieździło się po pamięciach,
 130 3 |           rozgnieździło się po pamięciach, i tak od niechętnych, na jakich
 131 3 |                  od niechętnych, na jakich i najlepszemu nie zbywa, do
 132 3 |           oziębłych, a potem do przyjaciół i najgorliwszych tak się wszystko
 133 3 |                 pochyłe drzewo, jak mówią, i kozy skaczą; dość, że widząc
 134 3 |                między ludźmi w poniewierkę i że nawet trudno mu będzie
 135 3 |              promować, wielce się zasmucił i sęstwo złożył, tego znieść
 136 3 |                   zdejmie z niego sromotę. I dobrze się nagotował na
 137 3 |                    na tę podróż: jakoż się i lat kilka gotował, i siła
 138 3 |                   się i lat kilka gotował, i siła nagromadził pieniędzy,
 139 3 |                     choć miał ich niemało, i już zabierał się do podróży -
 140 3 |                stron dominikan, któren był i wielki teolog, i świętobliwy
 141 3 |                któren był i wielki teolog, i świętobliwy zakonnik, a
 142 3 |          uzbrojenie ludzi dla konfederacji i samemu osobą swoją do niej
 143 3 |               działając w związku za wiarę i ojczyznę walczącym zyska
 144 3 |                    przy Jarosławie dobyciu i tam dostał strzał w nogę;
 145 3 |                pąsową z złotymi potrzebami i pas lity.~Pan Puławski,
 146 3 |                  zawsze skromnie się nosił i tych przepychów w wojnie
 147 3 |                  nie, to wyjdę bez szwanku i od mądrzejszych strzelców
 148 3 |                   zostawiwszy swoich ludzi i na nich jakiś grosz panu
 149 3 |                nami czule pożegnawszy się.~I właśnie trafił na sejmik,
 150 3 |               wybierano. Kilka było partii i nie mogła się szlachta godzić;
 151 3 |                 teraz princeps nobilitatis i jaśnie wielmożny, jakim
 152 3 |                    jaśnie wielmożny, jakim i umarł - a że w wielkiej
 153 4 |                 kamienieckiego, któren był i świętym biskupem, i świetnym
 154 4 |                    był i świętym biskupem, i świetnym senatorem, bywał
 155 4 |                    choć go grafem nazywano i po francusku się nosił,
 156 4 |                 nosił, do nas akces zrobił i przy łasce boskiej do końca
 157 4 |               księcia wojewody wileńskiego i innych panów, i szlachty
 158 4 |                wileńskiego i innych panów, i szlachty rozszerzał się
 159 4 |                  przesądy w swoim narodzie i daje mu światło widzieć,
 160 4 |                   daje mu światło widzieć, i że co to by było za szczęście,
 161 4 |                wielki człowiek się okazał, i tak dalej. Książę wojewoda
 162 4 |              koncepta od księdza Bohomolca i tym baki świeci.~Trzeba
 163 4 |            wiedział, a że wierzył w upiory i mocno ich się obawiał, więc
 164 4 |                    zbrzydził sobie księdza i już do siebie przystępu
 165 4 |                 doczekało dobrze osiwić, a i siła, i ochota do pracy
 166 4 |                   dobrze osiwić, a i siła, i ochota do pracy się zmniejszyła,
 167 4 |                rozrywki zaczął potrzebować i na starość wziął się do
 168 4 |               Wolter tak mądrego wymyślił, i często dawałem się z tym
 169 4 |                    francuszczyzną obeznany i który dopiero skończył nauki,
 170 4 |                    to niby wystawia Turków i chrześcijan w czasie krucjatów.
 171 4 |                  mnie łaskawego sąsiedztwa i przyjaciół, a między tymi
 172 4 |                 lat dziesiątek przepędził, i wierny był ojczyźnie w konfederacji
 173 4 |                    się nazywał Emir Jussuf i mocno nam sprzyjał), a to
 174 4 |                   swoim kosztem podejmował i przez swój kraj przeprowadził
 175 4 |               okazał, iż nam był rad, kawą i sorbetem nas traktował.
 176 4 |                 mszy świętej ją poświęcił, i taką do dziś dnia chowam,
 177 4 |                 wiedział Turków na pamięć, i ja, któren z nimi nieco
 178 4 |                Alić oddając sprawiedliwość i pracy tłomacza, którą dziadowi
 179 4 |                dziadowi życzliwość okazał, i niektórym czułym kawałkom,
 180 4 |            wielomówstwo jest w obrzydzeniu i pogardzie, tak byle o co
 181 4 |               szeroko plecie o miłości, że i warszawskiego panicza mógłby
 182 4 |                  od maleńka ciągle wojował i wojuje dotąd, do komnaty
 183 4 |                   z nimi rozmawiać pozwala i takie im wolności zostawia,
 184 4 |                    żem krybrował Francuza, i tak się odezwał:~- Ale,
 185 4 |                 człowieka ubranego w zawój i szarawary? Niech i strój,
 186 4 |                   zawój i szarawary? Niech i strój, i postać będą stosowne
 187 4 |                  szarawary? Niech i strój, i postać będą stosowne do
 188 4 |                 siebie poznawać nie umieją i swoich wielkich mężów ważą
 189 4 |               skutki ichże samych przeżyły i których żadna usilność zniweczyć
 190 4 |               Zygmuncie III, o tym wielkim i prawdziwie polskim królu,
 191 4 |                 Moskwie mu się nie wiodło. I cóż to znaczy? Trzeba było.
 192 4 |                   narodowym? Po co Zygmunt i syn jego Kaźmierz tyle usilności
 193 4 |                 godnym waszego uszanowania i wdzięczności. Czy zapominacie,
 194 4 |           prawodawstwo, wszystko było obce i nieprzyjazne. Zygmunt III
 195 4 |                ohydne przypomnienie błędów i wątpliwości zbawienia. Sołomereccy,
 196 4 |                  stań nad brzegami Dniepru i znaj, dlaczego tu się kończy
 197 4 |                    stronie miłość wolności i orszak uczuciów jej towarzyszący,
 198 4 |                    przywiązanie do niewoli i szereg nałogów, któren się
 199 4 |            wielkich mężów, których Zygmunt i syn jego posłali jako misjonarzy
 200 4 |                Polska zginęła, Polacy żyją i żyć będą, póki sami się
 201 4 |           zrozumieć, co jest duchem narodu i jaka była myśl ich przodków.
 202 4 |                 myśl ich przodków. Zygmunt i syn jego utworzył Polskę
 203 4 |                     a krocie jej żołnierzy i cała mądrość tego wieku
 204 5 |                 ten, kawaler bardzo piękny i przyzwoity, wychowanie swoje
 205 5 |                szkołach, ale pięknie myśli i miewa bardzo dobre zdanie;
 206 5 |               szczerze ojczyznę po swojemu i choć go często nie rozumiem,
 207 5 |                    ale go szczerze poważam i wdzięczny mu jestem, że
 208 5 |              dobrego przyjaciela jego ojca i dziada, a że to, czy z ciekawości,
 209 5 |            jednomyślną wolą całej szlachty i któren był wzorem dobrych
 210 5 |                  po pańsku. Wystarczało mu i długów nie zostawił, choć
 211 5 |                przed nikim nie był zakryty i częste tam bywały zjazdy,
 212 5 |                   był nakarmiony, napojony i ugoszczony, jak się należy.~
 213 5 |                  byli sędziowie jak teraz! I tak z moją Magdusią bryczką
 214 5 |                 rzecz bardzo niepowszechna i palestra nasza, choć z obywatelskich
 215 5 |                  dano, czemuż miałem sobie i żonie jej żałować?~Dom sędziego
 216 5 |                 jadalnej pięć małżeństw, a i po kwaterach u chłopów młodzież
 217 5 |                   sędzia wszystkich obiegł i każdemu dzień dobry powiedział,
 218 5 |              obchodziła wraz z sędziankami i niejedną czasem w łóżku
 219 5 |                    łóżku zastała, choć już i pacierze odbyła, i kawę
 220 5 |                choć już i pacierze odbyła, i kawę i śmietankę wszystkim
 221 5 |                    pacierze odbyła, i kawę i śmietankę wszystkim gościom
 222 5 |                rana na pokojach, gdzie już i sędzina, i sędzianki poubierane
 223 5 |             pokojach, gdzie już i sędzina, i sędzianki poubierane siedziały,
 224 5 |                  sieniach gości przyjmował i wprowadzał ich do żony,
 225 5 |                  umieli czuć powagę urzędu i wieku, znaliśmy, że jako
 226 5 |              wielmożny sędzia, tak majętny i dostojny obywatel, w sieniach
 227 5 |                 obywatel, w sieniach witał i nisko się kłaniał, i przed
 228 5 |                 witał i nisko się kłaniał, i przed sobą do pokoju wprowadzał,
 229 5 |                    przyjąć jego grzeczność i w kolanom go pocałował;
 230 5 |                    tedy w pokoju bawialnym i pocałowawszy w rękę wszystkie
 231 5 |               począwszy od samej gospodyni i jej córek, słudzy weszli
 232 5 |                   słudzy weszli z gorzałką i zakąskami. Natenczas W.
 233 5 |                    raczcie się rozgościć - i odpasał szablę, to, co my
 234 5 |                    jego przykładem zrobili i w kątyśmy je postawili,
 235 5 |                    wszystkim opasać szable i biec do sieni za gospodarzem
 236 5 |           gospodarzem do przyjęcia gościa, i wprowadzać go do pokoju,
 237 5 |                   wprowadzać go do pokoju, i dopiero odpasać się, gdy
 238 5 |                     senatorów, dygnitarzów i podkomorzego, a od nas,
 239 5 |                  taż etykieta należała się i urzędnikom sądowym, jako
 240 5 |                  kieliszek gorzałki, wypił i ten sam kieliszek, powtórnie
 241 5 |               uważał być najznaczniejszym (i flaszę z kieliszkiem), a
 242 5 |                   z jednego kieliszka pił, i dopiero ostatni, wypiwszy,
 243 5 |                   do wędlin się rzucali. A i to trzeba wiedzieć, że jeżeli
 244 5 |                   senator się znajdywał, a i ten zawsze jakieś ceremonie
 245 5 |                   co się chwali. Bo ksiądz i do świata nas wprowadził,
 246 5 |                  do świata nas wprowadził, i daj Boże, ażeby z świata
 247 5 |              chociaż go z serca kochałem - i wszyscy; on miał dziesięć
 248 5 |                   rozkaz na niego wyda; to i pod ziemią szlachcic od
 249 5 |                podzieli antenaci jego, tam i książę pójdziesz; a jak
 250 5 |                   nierad, a ustąpić musiał i jeszcze chudego pachołka
 251 5 |          przyzwoicie kończyło.~Po gorzałce i zakąskach zaczynały się
 252 5 |              mariasza w pulę z gospodarzem i z JW. Rdułtowskim, chorążym
 253 5 |                 księcia Karola Radziwiłła. I choć to byli możni ludzie,
 254 5 |                  co lada szlachcic, często i nieosiadły, złoto na kartę
 255 5 |                    kartę sypie. Prawda, że i za naszych czasów niektórzy
 256 5 |                    francuskie karty, toteż i pięknie skończył. A w Nieświeżu
 257 5 |              towaru srodze Żydom zakazywał i za to niemiłosiernie plagami
 258 5 |                    ich niewolą ratyfikował i w którym nasze nowogródzkie
 259 5 |                   nie spaskudziło. Rej ten i Korsak nasi byli ziemianie,
 260 5 |                Korsak nasi byli ziemianie, i Bohusz, sekretarz i dusza
 261 5 |             ziemianie, i Bohusz, sekretarz i dusza konfederacji barskiej.
 262 5 |                   pewny, że te ich zasługi i cierpienia trwają u Boga
 263 5 |                   cierpienia trwają u Boga i przepaść nie mogą, i zbudują
 264 5 |                  Boga i przepaść nie mogą, i zbudują nam gmach - a kiedy,
 265 5 |                któremu na czasie nie zbywa i któren powiedział, że niesprawiedliwością
 266 5 |        niesprawiedliwością narody upadają. I ja, dzięki Bogu, w cierpieniach
 267 5 |               doczekałem się zgrzybiałości i ran kilka odniosłem, i zrabowany
 268 5 |       zgrzybiałości i ran kilka odniosłem, i zrabowany dwa razy zostałem
 269 5 |               wystawiają jak stare pludry. I na Sybir porwany byłem od
 270 5 |                Sybir porwany byłem od żony i dzieci, gdzie dwa lata z
 271 5 |                    lata z górą biedowałem, i, w wolnym narodzie wolny
 272 5 |                   odwrócił, pewny jestem - i ta pewność osładza mnie
 273 5 |                który był bardzo krotofilny i którego gdy nie było, zawsze
 274 5 |                klął się, że tak wszystkich i jego samego omamił, że im
 275 5 |                 pokój był wodą napełniony, i kiedy wszyscy, przestraszeni,
 276 5 |              postrzegli się, że nie ma nic i że sucho w izbie. Prócz
 277 5 |                   jak on kuglarz brzuchem. I inne podobne rzeczy opowiadał,
 278 5 |               Rdułtowski aż grę prześlepił i dublę dostał, a przecie
 279 5 |                  taki mu był śmiech; on to i koty umiał udawać, i jak
 280 5 |                    to i koty umiał udawać, i jak się dziady z babami
 281 5 |              obdarzył dożywociem porządnym i na człowieka go wykierował,
 282 5 |             krewnych, owszem, im świadczył i rad mawiał, będąc już stolnikiem,
 283 5 |                    gospodarstwie, do czego i kobiety się wmieszały; gdy
 284 5 |                  gospodarstwem pochwalić - i kazała przynieść rozmaitego
 285 5 |              rozmaitego kształtu moteczków i płócien swoje -~go urządzenia.
 286 5 |                    co się z nami znajdywał i przez ten cały czas, na
 287 5 |                  płótno tęskni do kościoła i prosi się, ażeby ze mną
 288 5 |                wszedł z serwetą na plecach i przybliżywszy się do W.
 289 5 |                   JW. kasztelana do stołu. I każdy z nas, skłoniwszy
 290 5 |                każdy z nas, skłoniwszy się i wziąwszy kobietę pod rękę,
 291 5 |              zastawiony, a przy nim stołki i ławki. Siedliśmy wszyscy
 292 5 |               rękach nosił sędziego kiedyś i u nieboszczyka Wojskiego
 293 5 |                 kilka był u niego furmanem i woził go raz do Warszawy.
 294 5 |                   przejdzie ojca swojego - i to często młodemu swemu
 295 5 |                smak znał, tak był trzeźwy. I tylko o starych rzeczach,
 296 5 |                    do państwa przywiązanym i tęgo znał służbę. Czasem
 297 5 |                   tęgo znał służbę. Czasem i kilkadziesiąt gości u sędziego
 298 5 |                   do tego psy na nosaciznę i konie na robaki miał| sekret
 299 5 |                 robaki miał| sekret leczyć i kilka razy udało mu się,
 300 5 |                     kasztelana Jeleńskiego i pił w ręce chorążego Rdułtowskiego,
 301 5 |                    przytomnych obywatelów: i z rąk do rąk kielichy szły,
 302 5 |              ziemię, bez zafarbowania wody i innych tym podobnych obłud,
 303 5 |                zaczynały się pląsy, taniec i mazur na przemian. A tak
 304 5 |                   mazur na przemian. A tak i młodzież, i sędziwi bawili
 305 5 |                przemian. A tak i młodzież, i sędziwi bawili się, a kielichy
 306 5 |               każden serce na ustach nosił i nikt się nie bał jego okazywać,
 307 5 |                 czyściec. Otóż tak to było i w Omniewiczach. Mocarze
 308 5 |                  byli świadkami, jak umiał i siebie, i gości bawić na
 309 5 |             świadkami, jak umiał i siebie, i gości bawić na łonie równości.~
 310 5 |                wpadł z obliczem uradowanym i powiedział:~- Żono, baw
 311 5 |                    senator, w domu został, i kilku starych, wszyscyśmy
 312 5 |              zaprzężonego konia chwyciwszy i okulbaczywszy pierwszym
 313 5 |                    JO. księcia, a niejeden i oklep; bo choć masztarnia
 314 5 |                   prowincji litewskiej!" - i wszyscyśmy pozsiadali z
 315 5 |                   mnie tak przyjmowali?" - i pomimo nalegań sędziego
 316 5 |                    nie uważając, że śnieg, i witał się z nami, a prawie
 317 5 |                  zbliżali; bo wielu z nas, i ja najpierwszy, nie chcąc
 318 5 |                    śniegu; aż nacałowawszy i naściskawszy się z bracią
 319 5 |                    wozie siedział jak Żyd!~I choć był dość otyłym, lekko
 320 5 |                     jak za dobrych czasów, i zażył go, jak by żadnemu
 321 5 |                swojej ciągnął do Omniewicz i ciągle coś rozprawiał sędziemu
 322 5 |                    coś rozprawiał sędziemu i jego otaczającym. Przykro
 323 5 |                   głowa ogromnej wielkości i tak ogolona, że na wierzchu
 324 5 |                  tylko zostawało; wąs duży i zawiesisty, którego głaskał,
 325 5 |                 długi, oczy błękitne, duże i najczęściej pełne wesołości.
 326 5 |              kontusz granatowy kusy, żupan i wyłogi karmazynowe, pas
 327 5 |                 doskonale znał procedencję i powinowactwa swojego domu,
 328 5 |             powinowactwa swojego domu, ale i przednie j szych domów szlacheckich.
 329 5 |                    uważał być sobie równym i obcował z nim poufale. Do
 330 5 |                     jako neofitów, Niemców i popowiczów, czuł wstręt
 331 5 |                    popowiczów, czuł wstręt i nigdy do siebie przystępu
 332 5 |               krajowym był dobrze obeznany i po dwakroć przewodnicząc
 333 5 |                  się czynnym, umiarkowanym i w zdaniu raz powziętym niezachwianym.
 334 5 |                  obcowaniu pełen konceptów i lubiąc z drugich żartować,
 335 5 |                 jemu się odciął. Pan dobry i kochający sług jak dzieci;
 336 5 |           kochający sług jak dzieci; toteż i oni za niego ubić by się
 337 5 |            Poczęcia śpiewał, sobotę suszył i nawet w Wielki Piątek dyscypliną
 338 5 |                  błogosławieństw. Pił dużo i mało który mógł mu placu
 339 5 |                    ale spomiędzy jego sług i przyjaciół on był jednym.~
 340 5 |             księcia przyjąć. Jako też jego i wszystkich gości zastaliśmy
 341 5 |             zastaliśmy przy ganku. Sędzina i wszystkie damy także się
 342 5 |                  Książę, zsiadłszy z konia i po kilkakrotnie ucałowawszy
 343 5 |                rękę pocałował; dostało się i mojej Magdusi. Potem, wszedłszy
 344 5 |                 Potem, wszedłszy do pokoju i zobaczywszy Wawrzeńca:~-
 345 5 |                   jak długi padł mu do nóg i rozbeczał się. Książę, podniósłszy
 346 5 |             łaskawie wypytywać się o żonie i dzieciach i natychmiast
 347 5 |                    się o żonie i dzieciach i natychmiast kazał sekretarzowi
 348 5 |                 zboża do wyboru Wawrzyńca, i sam wręcza jąć mu kwit,
 349 5 |               Wawrzyniec ledwo nie oszalał i tak nadęty jak indyk chodził.
 350 5 |                    pójdzie do księcia pana i zapyta go, czy Wawrzyniec
 351 5 |                  czy Wawrzyniec głupi; Bóg i ludzie wiedzą, że książę
 352 5 |                     że książę pan mnie zna i wczoraj od razu mnie poznał
 353 5 |                wczoraj od razu mnie poznał i tak mnie powitał, jak gdybym
 354 5 |                  ciągle w przecudnym sosie i animował do kielicha, tak
 355 5 |               zaczął prześwietnej palestry i każdemu z nas coś przyjemnego
 356 5 |                 niego podnosić nie będzie, i mawiał często:~- Robiło
 357 5 |                 pana z kahałem nieświeskim i zakończył interes zapewne
 358 5 |              adherentów domu Czartoryskich i z ich łaski otrzymał wysokie
 359 5 |                   rycerskiego, lubo sensat i poważny, ale przez żonę
 360 5 |                Poprzestał na tym kasztelan i miał słuszność, bo gdyby
 361 5 |                gdyż w zapale to być mogło. I za to wskazany zostałem
 362 5 |                   na cztery niedziel wieży i zapłacenie tysiąca grzywien.
 363 5 |                    swoim chlebem okazałego i licznego gościa przez dni
 364 5 |                    tysięcy, bo był pysznym i chciał nie po szlachecku,
 365 5 |              żałować, gdyż był bezdzietnym i prócz porządnego spadku
 366 5 |                  prędko rozpędzoną została i już nic zabawom naszym nie
 367 5 |                 naszym nie przeszkodziło - i owszem, z powodu zgody jeszcze
 368 5 |        podochocenia. Kij był szklanny dęty i gdy go do ust przykładano,
 369 5 |                   pijący został obryzganym i za karę za kołnierz wlewano
 370 5 |              litanię do Najświętszej Panny i to wszystko odbywszy, zjadł
 371 5 |             ogromną misę kapusty kwaszonej i spać się położył, tak zdrów,
 372 5 |                   solenny dla gospodarstwa i ich przyjaciół: zaręczyny
 373 5 |               czworgiem drobnych dzieci, a i ta, niedługo płacząc, złączyła
 374 5 |                   szczęście miała do ludzi i niejeden majętny kawaler
 375 5 |                 zapewni, tak z powodu cnót i skromnego wychowania chorążanki,
 376 5 |            wychowania chorążanki, jako też i koligacji z jednym z najzacniejszych
 377 5 |                    Toteż natychmiast wstał i wpół ścisnąwszy sędziego,
 378 5 |          czterdzieści dni klamka zapadnie.~I ojciec, i syn ucałowali
 379 5 |                 klamka zapadnie.~I ojciec, i syn ucałowali kolana JO.
 380 5 |                  pan sędzia oświadczył, że i on, i żona za zaszczyt poczytują
 381 5 |                sędzia oświadczył, że i on, i żona za zaszczyt poczytują
 382 5 |                szczęścia dla syna swojego, i że (czego się spodziewa)
 383 5 |            błogosławieństwo swoje jako wuj i opiekun daje. Pan stolnikowicz
 384 5 |                   jak długi padł mu do nóg i toż samo sędzinie. Książę
 385 5 |               która drżała jak liść osiny, i zapytał jej:~- Czy zgadzasz
 386 5 |                    głośno, a mnie uwierzą.~I wziąwszy ją wpół, ucho do
 387 5 |             wyrzekł:~- Wasza książęca mość i wy, szanowni goście, raczcie
 388 5 |                 zostawić.~A wziąwszy pióro i papier, od razu zaczął pisać
 389 5 |            Wszystkie prawa z pamięci pisał i dość obszerną intercyzę
 390 5 |             dziękować mu za szczodrą łaskę i prosić go o podpisanie się
 391 5 |               Podpisał się także kasztelan i chorąży Rdułtowski. Zgoła
 392 5 |                   intercyzą; bo był w niej i porządny kawał chleba, a
 393 5 |                  zdobiły ją mitry, krzesła i ordery. Zaręczyny się odbyły,
 394 5 |                   rzucił się w jej objęcie i rozpłakał się; wszyscyśmy
 395 5 |                    się słodkimi łzami, ale i księciu wojewodzie kilka
 396 5 |                   kilka łez na wąs spadło. I jeszcze nie odeszliśmy od
 397 5 |                    z buta księcia wojewody i na przemian szły tańce:
 398 5 |              Donośny głos księcia wojewody i ojca gwardiana nad naszymi
 399 5 |                   niedaleko dworu będącej, i tam ojciec gwardian miał
 400 5 |                  to już było koło szóstej, i jako w pierwszy dzień postu,
 401 5 |                    ale większa część gości i same gospodarstwo, przywykłe
 402 5 |                 nie było widać, tylko miód i piwo; a po obiedzie wszyscy
 403 5 |                    wszyscy rozjechali się. I ja z moją Magdusią do Nowogródka
 404 6 |                  tak z zacności rodu, jako i z osobistych zasług powszechnie
 405 6 |              swojego województwa nie mieli i że trzeba było kłaniać się
 406 6 |                  jak mur. Przyjaciele jego i on sam radzi nieradzi, dla
 407 6 |             znajdywali się oba szwagrowie, i tam starano się ich pogodzić;
 408 6 |              siostry, to, że prawa nie zna i że jemu przystoi nad kartami,
 409 6 |                    dokumentami mozolić się i że choć pan Michał zausznikiem
 410 6 |                Michał porwał się do szabli i gdyby bernardyni nie byli
 411 6 |                   sobie korzyści obiecywał i która niemało przyczyniła
 412 6 |                    jak może być najtańsza, i kto inny mógłby z niej wyjść
 413 6 |                     niż zrobił. Już to tam i moich parę tysięcy na tamten
 414 6 |                kończył, a że panna z urodą i tak dobrego gniazda nie
 415 6 |                żniwiarzy naglić do roboty, i sam się w pole wybierał,
 416 6 |         natychmiast obławę do lasu posłał; i że to byli ludzie prości
 417 6 |                   że to byli ludzie prości i nieroztropni, jakoś tak
 418 6 |              Odmówił im ludzi, ofuknął ich i miał niby powiedzieć, wedle
 419 6 |         posłuszeństwo gromady panu Tryznie i wypędzić go z majątku -
 420 6 |                  piechotą gospodarz uszedł i aż w okolicy Pacynów się
 421 6 |               zaniósł przed grodem a razem i pozew wydał po księciu o
 422 6 |               księciu o irytację kontraktu i ekspulsję.~Kiedy przyszło
 423 6 |              musiałem atentować od księcia i przed strukczaszym samym
 424 6 |          strukczaszy nie miał mi to za złe i gdy się to wszystko skończyło,
 425 6 |                   swoją przyjaźnią, a może i podwoił dla mnie szacunek,
 426 6 |                 wywiązania się mojemu panu i dobroczyńcy z własnego przekonania
 427 6 |             przekonania czyniłem ofiarę. A i przekonaniu przecie umiałem
 428 6 |                    Waćpana rzecz atentować i bronić sprawy księcia i
 429 6 |                    i bronić sprawy księcia i na to jesteś płatny, a nie,
 430 6 |                 przede mną ją krybrować" - i tym mnie zamknął gębę. Kiedy
 431 6 |                  koniec sprawa ekspulsyjna i uczynkowa w rzeczy samej
 432 6 |              jurysdykcji grodzkiej należy. I tak lubom stawał na tym,
 433 6 |                   sprawa w non sunt poszła i kadencja spełzła na niczym.
 434 6 |                   krzyku za to na sędziego i strukczaszy mu na ustępie
 435 6 |                    Radziwiłłowskim z duszą i ciałem. Zjechał książę w
 436 6 |                     którego był syndykiem, i całkowity swoim dworem zajął,
 437 6 |                   w celi koło niego spał), i do tego Nepta, ogromna wyżlica,
 438 6 |            chrapanie księcia, ojca Idziego i Nepty. A szlachta okoliczna,
 439 6 |                   z krupami, mąką, słoniną i gorzałką; ciągle kurzyły
 440 6 |                    z kotła zajadał krupnik i flaki, a potem w refektarzu
 441 6 |                   w refektarzu z magnatami i obywatelami województwa,
 442 6 |                 czyśćcu, jakie tam są męki i jak z nich najskuteczniej
 443 6 |                     iżby dał się przekonać i był sprawiedliwym dla pana
 444 6 |                    wziął do tego bernardyn i to było tak, jako mnie pan
 445 6 |                   gdy się wszyscy pokładli i czas niejaki panowało milczenie,
 446 6 |             czyśćca wychodzą, aby krewnych i przyjaciół o ratunek prosić?
 447 6 |                  miło spać z teologiem, bo i oświeci, i uspokoi. Mój
 448 6 |                   teologiem, bo i oświeci, i uspokoi. Mój ojcze Idzi,
 449 6 |                    na pana Piotra Kotwiczą i dom mu podpaliłem. Na mnie
 450 6 |            namalował sto tysięcy pretensji i kazał mnie oświadczyć, że
 451 6 |                byłem miecznikiem litewskim i orderowym panem; a za taki
 452 6 |             folwarki swoje własne zastawił i zagodził Kotwiczą (tu słychać
 453 6 |                    jak książę zaszlochał). I czy to jeden raz za mnie
 454 6 |                Massalski prowadził, zdradą i podstępem porwała Wołodkowicza
 455 6 |             podstępem porwała Wołodkowicza i w trzy godzin potem jego
 456 6 |                  na głowie waszego biskupa i ruszyłem do Wilna; byłbym
 457 6 |                   przeprosić Ojca świętego i ofiarować mu pielgrzymkę
 458 6 |                  prosząc mnie za biskupem, i powiedział mi, że mu jeszcze
 459 6 |                    to przemknie sądy Boże? I sprawiedliwość, i miłosierdzie
 460 6 |                    Boże? I sprawiedliwość, i miłosierdzie wielkie u Niego.
 461 6 |                     jałmużn, lamp, to tego i pan Michał Rejten, choć
 462 6 |               przyczyną Najświętszej Panny i świętego Franciszka każdy
 463 6 |                bezkarnie rozbijali. To już i waszeć tą drogą zachodzisz?
 464 6 |                   drogą zachodzisz? To już i bernardyni filutują jak
 465 6 |                   że u mnie furdyga próżna i na nikogo się nie gniewam.~-
 466 6 |               wszak to na swoim dziedzińcu i wióry biją, a ja u was na
 467 6 |             niedźwiedzi wybił w Nalibokach i bobrów wyłowił w Ła-chwie?
 468 6 |                wypędzić go kazał z zastawy i prawie w jednej koszuli
 469 6 |               odmówił mnie ludzi na obławę i jeszcze sług moich z błotem
 470 6 |                    moich z błotem zmieszał i mnie głupcem nazwał' Albo
 471 6 |               mówisz pacierz, a tam stoi: "I odpuść nam nasze winy, jako
 472 6 |                Poszedłbyś precz, bernachu, i nie wędź mi głowy!~Tu milczenie
 473 6 |                    waszej książęcej mości; i to trepki moje, co słyszeć
 474 6 |                     Kładź się, ojcze Idzi, i nie gniewaj się. Żeby się
 475 6 |               zwykły księcia, ojca Idziego i Nepty. Ale pan Burgielski,
 476 6 |                 życzył panu strukczaszemu, i pan Michał Rejten już mieli
 477 6 |              siebie być magnatów koligatem i nie był skłonnym do naginania
 478 6 |                   Tryznę pan Michał Rejten i podobno sam ojciec Idzi
 479 6 |                   wojewody Niesiołowskiego i będąc pod tak brzydkim procederem
 480 6 |            ziemskich, grodzkich, rycerstwo i szlachtę księstwa nowogródzkiego
 481 6 |                    szczęśliwym dodać swoję i przyjaciół swych afirmatywę,
 482 6 |          zaszczycić województwo tak godnym i ze wszelkich miar najświetniejszym
 483 6 |            wszelkich miar najświetniejszym i najcnotliwszym marszałkiem,
 484 6 |                   Rejtena dobyliśmy szable i bylibyśmy w puch rozbili
 485 6 |                  był powszechnie szanowany i w obydwóch partiach miał
 486 6 |                   nie uzyskałem kondemnaty i tegom nie mówił; ale W.
 487 6 |                    nie ucz rozumu tych, co i waćpanu ze swego udzielić
 488 6 |            wileńskim otrzymaną popisywać - i o to z mojego miejsca dopraszam
 489 6 |                   sam wie, co jemu należy, i potrafi o prawa swoje upomnieć
 490 6 |              pomiędzy nami mocno poruszony i wąsa do góry zakręcał, aż
 491 6 |                strukczaszy w kole zasiadał i milczał, powstał i z głosem
 492 6 |                zasiadał i milczał, powstał i z głosem drżącym, w którego
 493 6 |               księciu wojewodzie wileńskim i oto one składam; krwawo
 494 6 |                    zostawując moją krzywdę i mimo siebie puszczając,
 495 6 |            wojewoda przybliżył się do koła i tak był rozczulony, że nie
 496 6 |                  jego dla mnie życzliwości i zaufania będę się starał
 497 6 |                   z rana dnia jutrzejszego i na obiad się udał do JW.
 498 6 |               przygotowane. Był tam z nami i pan strukczaszy i przy kielichach
 499 6 |                   z nami i pan strukczaszy i przy kielichach zaczęto
 500 6 |             osobisty. On moich sług ofukał i mnie nazwał szalonym. My