Part

1501 13|                    jak mógł, w nuncjaturze i niemało kosztu poniósł,
1502 13|                  że z domu majątek wyjdzie i inne jakieś przyczyny kanoniczne.
1503 13|                    sam siebie dyspensując, i zaczął z nią mieszkać po
1504 13|           porubstwo zapozwali go do urzędu i sprawa się wytoczyła przed
1505 13|                  po roztrząśnieniu dowodów i odwodów, zbrodnia okazała
1506 13|                    potem okazało, na Węgry i śladu o sobie nie zostawił.
1507 13|            Leszczyca, gdzie on się obraca. I lat wiele minęło, i o tym
1508 13|                obraca. I lat wiele minęło, i o tym już nikt nie pamiętał;
1509 13|                 tym już nikt nie pamiętał; i nikomu wchodzić w to nie
1510 13|             człowiek już w wieku podeszłym i stawi się przed nim, przyznając
1511 13|                   gardził prawem ojczystym i ód wyroku się uchylał, że
1512 13|                  śmierci nie naglił, ciało i krew Pańską przyjąwszy i
1513 13|                   i krew Pańską przyjąwszy i cały tydzień jedynie z Bogiem
1514 13|         oświadczając się, że jest gotowym, i w asystencji księdza poszedł
1515 13|                   zalecając mu bojaźń Boga i posłuszeństwo prawu, że
1516 13|                 Jakoż wzywał Jezusa, Marii i Józefa, kiedy mu głowa na
1517 14|                kilku rozdających jałmużny, i znaczne, powiedział, że
1518 14|                   każdy inny; był taki, co i garść złota mógł dać bez
1519 14|                   byli tak datni jak u nas i że mieli sobie za największe
1520 14|                    przysłużenia się wiele, i ta forma, która zakończa
1521 14|                     ale że ten duch ofiary i poświęcenia siebie (którego
1522 14|                  objawia) trwa w narodzie, i tylko w naszym, to jest
1523 14|                  jest rzecz niezaprzeczona i nie dość nad tym nasi uczeni
1524 14|                  przeciwko Leszczyńskiemu; i z tego powodu po całej Wielkopolsce
1525 14|                  narodzie zacnie urodzonym i dobrego wychowania, zaprzyjaźnił
1526 14|             chorąży wesołość swoją utracił i okazywał jakoby głębokie
1527 14|                   Zaczął go więc pocieszać i nalegać na mego, aby mu
1528 14|                 nie majac czym je zastąpić i będąc oddalonym od rodziców,
1529 14|                  niczego nie przedsiębrał, i na to słowo oficerskie otrzymał;
1530 14|                 utratą honoru natychmiast, i że nie wstanie, pokąd ojciec
1531 14|               miłował syna, wystrofował go i dał mu te pieniądze, ale
1532 14|                    poleciał do przyjaciela i powiedział mu:~- Życia sobie
1533 14|                    odbieraj, żyj dla matki i przyjaciół. Oto masz pieniądze.~
1534 14|                    oświecił oraz przekonał i o dobroci serca syna, a
1535 14|                  ludzie częstokroć uczciwi i moralni; ale ten naród jest
1536 14|                    Po wielu leciech, ranny i więzień, zostawszy świadkiem,
1537 14|              kasztelanicem inowrocławskim, i z innymi poczciwymi; a w
1538 14|              własne swoje dodawał wsparcie i ile można było, nędzę nam
1539 14|                  gdzie zastaje jego z żoną i dwóch kawalerów, i trzy
1540 14|                    żoną i dwóch kawalerów, i trzy dam, o których się
1541 14|                 sam, któremuś wrócił sławę i życie. Żono i dzieci moje,
1542 14|                 wrócił sławę i życie. Żono i dzieci moje, padnijcie do
1543 14|                    do nóg temu więźniowi! -i sam do nóg mu padł.~Dopiero
1544 14|                Rzucili się w swoje objęcia i popłakali się z czułości.
1545 14|                   w domu swoim go umieścił i kilku jego kolegów i tyle
1546 14|              umieścił i kilku jego kolegów i tyle jemu i wszystkim nam
1547 14|                   jego kolegów i tyle jemu i wszystkim nam się wywiązywał,
1548 14|                     że zanadto jest dobrym i tym na siebie podejrzenie
1549 14|              carowa jest wielka monarchini i patrzy na potęgę swoją i
1550 14|                   i patrzy na potęgę swoją i rozszerzenie swojej władzy,
1551 14|                wysoką mądrość, aby małości i plotki wiernemu słudze przed
1552 14|                  Boga, jako niewdzięcznik.~I dlatego było nam wszystkim
1553 14|              umieją obowiązać, kiedy chcą, i dlatego cudzoziemcy do nich
1554 14|                wieleśmy znaleźli ludzkości i w innych rodowitych Moskalach
1555 14|                  świadczyli nawet niemało. I było tego kilka miesięcy,
1556 14|                  utrzymać Kazania nie mógł i ustąpił, dopełniwszy cudów
1557 14|                 ich część swobodnie puścił i tym sposobem wielu, korzystając
1558 14|                 przedarli się do ojczyzny. I między nimi byli obydwaj
1559 14|            widziałem podkomorzym czerskim, i sam pan Czapski, starosta
1560 14|             którymi się znajdowałem, jakoż i pan Potocki, wojewodzie
1561 14|              trzynastoletniego chłopięcia. I ten pan Zabłocki do wielkiej
1562 14|               kiedy się zapije, każe rżnąć i palić; a że pan Zabłocki
1563 14|                     którego nie spełniono, i o to wrzeszczy, to mu w
1564 14|                    wierzył, kiedy niekiedy i poprzestaje na jego zaparciu
1565 14|                    jakie tamten wymyślał - i wziąwszy krejdę na giwerze
1566 14|                 swoim pomazał czort wie co i kazał swojemu diakowi przeczytać,
1567 14|                  car, bym pisać nie umiał?~I natychmiast rozkazał go
1568 14|                mianował generałem deżurnym i sam mu swoje niby pismo
1569 14|              kosztem Niemców się powiększy i że on z nią wieczny sojusz
1570 14|                    podobnych jego dziwactw i przewidywaliśmy, że to wszystko
1571 14|                niego, widząc, że to bałwan i więcej nic. Motłoch tylko
1572 14|                  tylko do niego się wiązał i hultajstwo, a z tym daleko
1573 14|                    lubo wojewodzie Potocki i pan Zabłocki, i pan Staniewicz,
1574 14|                    Potocki i pan Zabłocki, i pan Staniewicz, i inni nasi
1575 14|                Zabłocki, i pan Staniewicz, i inni nasi mogliby dobrze
1576 14|                  niczyjej rady nie słuchał i co godzina inny wiatr mu
1577 14|                    rzucił, gdzie go wzięto i nas. Jego podobno na pal
1578 14|                    obchodził, jeno do mnie i do pana Grużewskiego się
1579 14|                   na nas musi się opierać, i że nas trzeba wybadywać
1580 14|                mnie bawił w Smoleńsku, już i sam domyślałem się nieco
1581 14|                chociaż po łacinie mówicie, i my mamy rozum na was.~Szczególne
1582 14|                  wojować przeciwko carowej i czy znam, jaka w żółtej
1583 14|                    co on skoczył z krzesła i zaczął wrzeszczyć:~- Jak
1584 14|                mówić, żeś nie jej poddany!~I nie poprzestawszy na grubiańskich
1585 14|                   ma bunt w Moskwie zrobić i Kazań zająć? I kto o tym
1586 14|              Moskwie zrobić i Kazań zająć? I kto o tym tobie mówił?~A
1587 14|                    wiedziałem o Puhaczewie i że ma zająć Kazań, ale że
1588 14|                   on miał tam zwierzchność i musiałem być mu posłusznym,
1589 14|             świadka, że o niczym nie wiem. I tego było kilka razy, toż
1590 14|                  tego było kilka razy, toż i z panem Grużewskim; i trzymano
1591 14|                  toż i z panem Grużewskim; i trzymano mnie w więzieniu,
1592 14|                 gdzie prócz chleba suchego i wody nic nie miałem; i kiedy
1593 14|             suchego i wody nic nie miałem; i kiedy drudzy po mieście
1594 14|                  po mieście chodzili, mnie i pana Grużewskiego trzymano
1595 14|                   wpada do naszej ciemnicy i z niej mnie, jakoż i pana
1596 14|              ciemnicy i z niej mnie, jakoż i pana Grużewskiego, wyprowadził
1597 14|                    Jedźcie sobie do Polski i uciekajcie co prędzej.~Jakoż
1598 14|           województwa witebskiego przybyli i moglibyśmy do naszych gniazd
1599 14|                która się jeszcze trzymała, i tam uściskaliśmy naszych
1600 14|                     jednakże byli Polakami i za nami obstawali. Więc
1601 14|                  Smoleńska, aby w to wejść i donieść jej natychmiast,
1602 15|                 rozumu dawniej, czy teraz? I to jest wielka zagadka.
1603 15|               rozumnych ludzi niż dawniej, i nierównie więcej; ale dawniej,
1604 15|                 ten wierszopis, ten mówca. I swego pilnował, i w nim
1605 15|                   mówca. I swego pilnował, i w nim się kształcił. A większa
1606 15|               sąsiad te rzeczy dobrze zna, i panu je opowie." A teraz
1607 15|                    teolog: nie, czy mówca: i to nie, czy nareszcie rolnik
1608 15|                nareszcie rolnik wykwintny: i o nie. Cóż on takiego? -
1609 15|                   Oto on rozumny człowiek, i kwita. Jakiś to rozum drążkowy,
1610 15|                  miał mnie podwoić wydatek i tym mnie złapał. Jak zaczął
1611 15|                     Dawaj wznowu reperować i poprawiać, a wydatek coraz
1612 15|             potrzeba, a ten mnie argumenta i rozprawy sypie. Naprzykrzyło
1613 15|                koniec; pozbyłem się mędrca i po dawnemu Żydek majster
1614 15|                  nad interesami zęby zjadł i dobrze osiwiał, a miał wieś
1615 15|                    a miał wieś w dożywociu i kilkadziesiąt tysięcy na
1616 15|                 parę lat posiedzi, powraca i już krocie rachuje. A Bóg
1617 15|                 nic mają, ręce opuszczamy. I prawdę powiedziawszy, mają
1618 15|                    na ręku kiedyś nosiłem, i szczególną mnie zaszczyca
1619 15|                 moim starym doświadczeniem i co panu pomoże konferencja,
1620 15|              teraźniejszych prawników.~- A i dawniej bywała po sądach
1621 15|                  bieg sprawiedliwości; ale i w tym złym było jakieś sumienie.
1622 15|                     a Żydzi położyli jeden i drugi pakiecik bomażek,
1623 15|                    z nieprzyjaciółmi wiary i ojczyzny - i tak dalej,
1624 15|         nieprzyjaciółmi wiary i ojczyzny - i tak dalej, A że jednak,
1625 15|                sercach, skarżą się na Boga i szemrzą, że już jej nie
1626 15|              najprzód się opatrzyć w cegły i wapno! Ojczyzna jest gmachem,
1627 15|                    siebie w cegielni wiary i cnoty, a potem weźmiemy
1628 15|                    weźmiemy się do budowy, i w samej budowie nie będą
1629 15|                łatwiej walczyć za ojczyznę i ginąć za nią niż całe życie
1630 15|               zysków, kiełznać swoje chuci i zamiast uciskania poddanych,
1631 15|          przepatrzy wszystkie domy pańskie i szlacheckie; jeżeli który
1632 15|                sieniach gubernatorów Rosji i Austrii. Był na Litwie dom
1633 15|             swojemu panu, utopili niebogę. I to się działo w królestwie
1634 15|              spomiędzy jatek carogrodzkich i która goryczą i hańbą jego
1635 15|              carogrodzkich i która goryczą i hańbą jego żywota schyłek
1636 15|                    aby ustanawiano podatki i pomnażano wojsko, aby się
1637 15|                 Tak to za zbrodnie dziadów i ojców niewinne syny i wnuki
1638 15|              dziadów i ojców niewinne syny i wnuki pokutują. To, co szczególne
1639 15|                     co szczególne domy, to i ogólna ojczyzna doświadcza.
1640 15|                   wspomnieć! Toteż Pan Bóg i nas samych poddał pod jarzmo
1641 15|                   się opamiętali na koniec i za polskich czasów poddaństwo
1642 15|                idzie na korzyść, samolubny i bezbożny obywatel nie waha
1643 15|             obywatel nie waha się pożerać. I to złe coraz się powiększa,
1644 15|                    bylibyśmy się oczyścili i wrócili do nieodżałowanej
1645 15|                  chrześcijańskich papieżów i woleli jedność kościelną
1646 15|              dopisywał, że aż jeden wielki i uczony święty napisał, że
1647 15|                 wstrzemięźliwości przodków i wodze puszczać wszelkiemu
1648 15|             barbarzyńskich, nieokrzesanych i których mieli w pogardzie.
1649 15|              przyjęli wiarę chrześcijańską i cnoty przez nią nakazane
1650 15|                    pierwej przez senatorów i żołnierzy swoich, tak później
1651 15|                 tak później przez biskupów i kapłanów swoich panowali
1652 15|                 pokąd łakomstwo, sobkostwo i rozpusta nie przynęciły
1653 15|             przynęciły się do nich na nowo i nie obkroiły im panowania,
1654 15|           zupełności utracić już nie mogą.~I ja patrzałem na upadek obyczajów,
1655 15|                osądził na oberżnięcie nosa i wargi jedną starą szlachciankę,
1656 15|                 dał się zmiękczyć; klęcząc i płacząc przepraszał najjaśniejszego
1657 15|                  farnym kościołem kiełbasy i bryndzy przedawała. Ale
1658 15|                     Ale była szlachcianką, i poczciwą, a jej córka była
1659 15|                tego, w czym go w Warszawie i w Wilnie nieraz książę doświadczył.
1660 15|                  regentem sądów zadwornych i jednym z filarów bandy albeńskiej,
1661 15|                nieskażonej sprawiedliwości i gorliwości w dopełnieniu
1662 15|                  wypuściła. A pomimo próśb i gróźb pan Wierzejski kamerdynera
1663 15|                 Nasza młodzież, widząc, że i panom nie uchodzi broić
1664 15|               obyczajności się chowała, bo i Boga się bała obrażać, i
1665 15|                   i Boga się bała obrażać, i taki urzęda były straszne.
1666 15|                powoli zaczęło złe od panów i do szlachty przychodzić,
1667 15|                    białym wąsem, a skromni i niewinni jak panienki. To
1668 15|             prawnych, mógł kiedyś tą drogą i do wyższych przyjść dostojeństw.
1669 15|                lubo młody, zjednał sobie - i nie bez słuszności - odgłos
1670 15|             jednego z pierwszych prawników i nawykł do tego chleba, że
1671 15|                  piął się do urzędów, lubo i te go nie omijały, bo wziętością
1672 15|                 został patronem królewskim i szambelanem JKMości, i tak
1673 15|          królewskim i szambelanem JKMości, i tak jedynym był w palestrze
1674 15|          wielmożnym, jako orderowego. A że i w rozum własny, i w pokrewieństwie
1675 15|                     A że i w rozum własny, i w pokrewieństwie swoim z
1676 15|         pokrewieństwie swoim z senatorami, i w przeszło tysiąca czerwonych
1677 15|              zaufany, wiele sobie pozwalał i choć młody, na żadnego starszego
1678 15|           starszego się nie oglądał. On to i po francusku trochę mówił,
1679 15|                    francusku trochę mówił, i z wielkim światem stolicy
1680 15|              światem stolicy był obeznamy, i z królem kilka razy rozmawiał,
1681 15|               królem kilka razy rozmawiał, i nachwytał też pańskich narowów.
1682 15|                  narowów. On to by rad był i po niemiecku się przebrać
1683 15|                  po niemiecku się przebrać i tyle tylko mu nie dostawało.
1684 15|               jakoś to u nas nie uchodziło i taki, rad nierad, musiał
1685 15|              sprawę rozpocząć w Nowogródku i że jego prosiła, by raczył
1686 15|            odmawiać, ile że pomagać wdowom i sierotom wielkie za to odpusta,
1687 15|            sierotom wielkie za to odpusta, i dodał:~- A kto wie, może,
1688 15|                  Ja was do niej zaprowadzę i do konferencji chętnie należeć
1689 15|                   więc pan regent zezwolił i za panem szambelanem poszliśmy -
1690 15|             jakiegoś dworeczku zaprowadził i przedstawił nas jakiejś
1691 15|             jakiejś pani w podeszłym wieku i jej jakoby dwom córkom,
1692 15|           przyjaciele, patronowie tutejsi, i że bierzemy na siebie kierunek
1693 15|                 uprzejmie nas przywitawszy i dziękując nam za naszego
1694 15|                    że chętnie pić będziemy i że po szklaneczce lepsze
1695 15|                 się nie pobawić. Przynieś! i owoż tedy wazę ponczu, a
1696 15|                  żeśmy się nie spostrzegli i jedna szklanka spełniona
1697 15|                 noc przepędzili. W ponurym i gorzkim milczeniu wyszliśmy
1698 15|                   za jego nieuczciwy żart, i poszliśmy do dworku pana
1699 15|             zaprowadził? Siedmdziesiąt lat i kilka żyję, a nigdy przed
1700 15|               Dopiero kazał mi się położyć i pięćdziesiąt batogów mnie
1701 15|              położył, oddawszy mnie batog, i musiałem jemu takąż samą
1702 15|                  jakom doświadczył był, że i on mojej nie oszczędzał
1703 15|                   się wynieść z Nowogródka i w Wilnie szukać nowego szczęścia,
1704 15|                  ominęło; bo z taką wymową i praw znajomością, jaką miał,
1705 15|                   potem wkrótce ożenił się i zupełnie ustatkował, że
1706 15|                    śmierci mu nie odpuścił i raz przypadkiem w Wilnie
1707 15|               umieli czuć, co jest godność i powaga chrześcijańskiego
1708 15|                     mianując je fanatyzmem i ciemnotą. Bo łatwiej szydzić
1709 15|               ciemnotą. Bo łatwiej szydzić i potwarzać cnoty niż je naśladować.~
1710 16|                 zawsze było coś do roboty; i chociaż o nadgrodę nigdy
1711 16|                gęsto grosz kapał w kieszeń i można by było co roku coś
1712 16|            Jednakże lubo żyłem przyzwoicie i każdego przyjąłem, jak się
1713 16|          Wojniłowicz wszedł do mojej izby, i dopierom się opamiętał,
1714 16|                    zerwawszy się ze stołka i idąc na powitanie szanownego
1715 16|                    pod którym dependowałem i któremu byłem winien i los,
1716 16|        dependowałem i któremu byłem winien i los, jakiego doświadczałem,
1717 16|                     jakiego doświadczałem, i możność robienia sobie na
1718 16|                    się, że mi na rok drugi i pięćdziesiąt złotych nie
1719 16|                    ekonomią nowogródzką, a i synów w konwikcie wychowuje,
1720 16|               synów w konwikcie wychowuje, i żonę utrzymuje przyzwoicie,
1721 16|                żonę utrzymuje przyzwoicie, i nigdy bez kilku gości swojej
1722 16|               śmierci? Dworek w Nowogródku i trochę sprzętów, co je człowiek
1723 16|                  cała parada! Abo to jedno i jedno nie naprzykrzyło się?
1724 16|                    rad wchodzić w przychód i rozchód; ale natuptawszy
1725 16|                   rozrywkę znaleźć, bo już i zdrowia nie staje; a cóż
1726 16|                   w rachunki się wdawać! A i o duszy trzeba pomyślić.
1727 16|            dziesięcioro Bożego przykazania i kwadransu nie rozpamiętywa.
1728 16|                   Ba, nie tylko wstyd, ale i strach, żeby za to kiedyś
1729 16|                grosz do grosza zbierała; a i wygoda w domu byłaby lepsza,
1730 16|               wygoda w domu byłaby lepsza, i aniby się spostrzegł, jak
1731 16|                     u nas w Polsce księdzu i żołnierzowi dobrze w bezżeństwie;
1732 16|                  słowo, spodziewam się, że i tam go odbiorę; ani spostrzeżesz
1733 16|                    się, jak ciebie ożenim,~I tak zostawił mnie samego,
1734 16|                   nowogródzkich, z którego i ja, nędzny grzesznik, między
1735 16|                wyborze stanu, ofiarując mu i ten mój, jaki był, chętnie
1736 16|                   co mnie znał od tylu lat i który zrobił mnie jurystą,
1737 16|                  podobnego nie mówił, a tu i żonę wynalazł dla mnie,
1738 16|                    żonę wynalazł dla mnie, i jeszcze brał na siebie o
1739 16|                   siebie o nią się starać, i tak mnie namawiał, bym wziął
1740 16|                  chudym pachołkiem, o czym i bez tego wyznania mógł być
1741 16|                    jego słowa za głos Boży i nie wątpiłem, ani że otrzymam
1742 16|                  wydatki żeniącego się. Bo i za szlub trzeba zapłacić,
1743 16|                  za szlub trzeba zapłacić, i mieć w czym żonę wozić,
1744 16|                    mieć w czym żonę wozić, i taki czymkolwiek domek,
1745 16|             kawalerski, opatrzyć, by w nim i żonę, i ją nawiedzające
1746 16|                 opatrzyć, by w nim i żonę, i ją nawiedzające obywatelki
1747 16|            poświęcę, mając to za ubliżenie i mojej wierze, i mojemu stanowi.
1748 16|                  ubliżenie i mojej wierze, i mojemu stanowi. Ale jakoś
1749 16|                    wszystko się ukartowało i że trzeba mi z nim jechać
1750 16|                    mógł, towarzysz podróży i szczerze się litował nade
1751 16|                  była pani wielkiej powagi i wyrozumiałości. To prawda,
1752 16|              dziękując do nóg jej padłem - i odbyły się zaręczyny. A
1753 16|                 odbyły się zaręczyny. A ja i moja narzeczona wyglądaliśmy
1754 16|                  sądach kosmato mnie witać i sędziowie, i koledzy, i
1755 16|                    mnie witać i sędziowie, i koledzy, i pacjenty łaskawi,
1756 16|                    i sędziowie, i koledzy, i pacjenty łaskawi, to była
1757 16|                  drugiej strony miałem też i wielkie pociechy, odbierając
1758 16|               nowogródzka, dała dwa obrusy i dwa tuziny serwet swojej
1759 16|                mnie obdarzył - tak że było i na czym, i czym przyjąć,
1760 16|                     tak że było i na czym, i czym przyjąć, czyja łaska
1761 16|               czyja łaska mnie nawiedzieć. I dnia 25 listopada, w dzień
1762 16|              pięciu słów nie byłem wyrzekł i oprócz je; urody, która
1763 16|                  jej cnotach chrześcijanki i szlachcianki, a przecież
1764 16|           spuszczając się na instynkt Boży i na charakter sędziwego jej
1765 16|                łaskawcy, na którego zdaniu i radzie śmiało mogłem polegać.
1766 16|                    boskich błogosławieństw i dobrą onych wieszczbę zwiastując
1767 16|                 wyliczył procedencje panny i jej koligacje z domami Rejtenów,
1768 16|                     Jeśmanów, Rdułtowskich i innych starożytnych a zasłużonych
1769 16|               mojej wdzięczności Panu Bogu i Najświętszej Pannie, że
1770 16|              błogosławieństwo, rozpatrując i jej cnoty, i związki, których
1771 16|                   rozpatrując i jej cnoty, i związki, których zabieram
1772 16|                 dając mu dowód uszanowania i prawdziwie synowskiej wdzięczności
1773 16|                była dla mnie zaszczytną, a i niemniej byłem mu wdzięczny,
1774 16|                    rad, iżby wiedziano, że i ja sroce spod ogona, jak
1775 16|                    Fabian był gospodarzem, i wszyscy się ubawili, jak
1776 16|            ożenienie. Oprócz pary sukienek i cukiernicy srebrnej nie
1777 16|              odebrałem posag w jej cnotach i w szczęściu, którego do
1778 16|                  Taka była wola Pana Boga. I tęsknię czasem za chwilą,
1779 16|                   lata nie upłynęły, a już i dworek, któregom najmywał,
1780 16|            najmywał, był naszą własnością, i parę tysięcy leżało na procencie.
1781 16|                powierzył mi swoje interesa i Doktorowicze dostały mi
1782 16|               osiadłem, to w naszym dworku i sędziowie, i koledzy, i
1783 16|                 naszym dworku i sędziowie, i koledzy, i nawet umyślnie
1784 16|                    i sędziowie, i koledzy, i nawet umyślnie ze wsiów
1785 16|                  wsiów łaskawi przybywają, i cały dzień nas swoją bytnością
1786 16|                 się już dało, a po śmierci i folwarki, i trochę po ludziach
1787 16|                   a po śmierci i folwarki, i trochę po ludziach pieniędzy
1788 16|          eksdywizjach pracy przepadło! Bóg i ludzie wiedzą. Ciągle doświadczałem
1789 16|                 mam co jeść z jego łaski - i dom. i świeronek we wszystko
1790 16|                 jeść z jego łaski - i dom. i świeronek we wszystko opatrzony.
1791 17|                    mówić o dawnych czasach i o dawnych ludziach. Ale
1792 17|             dawnych ludziach. Ale kiedy bo i czasy, i ludzie byli lepsi
1793 17|            ludziach. Ale kiedy bo i czasy, i ludzie byli lepsi niż teraz!
1794 17|          sprawiedliwych znalazło; czyż już i tak małej liczby u nas nie
1795 17|                   po czym życie silniejsze i świetniejsze wrócić się
1796 17|                   ziemię rzucone przegniwa i zamiera, aby ożywić potem
1797 17|                   sób obfitszy plon. Nędza i ucisk częstokroć bywały
1798 17|                 niezmordowaną pomyślnością i radzi, kiedy jaki frasunek
1799 17|            podkomorzy był urzędnik, jakich i dawniej nawet mało było
1800 17|                 mało było mu podobnych; bo i rozum nadzwyczajny, i sprawiedliwość
1801 17|                   bo i rozum nadzwyczajny, i sprawiedliwość ledwo nie
1802 17|                   ludu Bożego. A pobożność i wiara, że gdyby nie jego
1803 17|                 nimi rekolekcje odprawiać, i wtedy dyscypliną się chłoszcze
1804 17|               winowajca; nie tylko on, ale i cała czeladź. "Mój chleb
1805 17|                  nie opuścił: starzeli się i umierali u niego, a byli
1806 17|              groźny, że nie tylko oni, ale i dzieci, i żona nawet czuj
1807 17|                   tylko oni, ale i dzieci, i żona nawet czuj duch byli
1808 17|             Najświętsza Panna gospodyni" - i na nich się zdawał tak dalece,
1809 17|                    swoje raz tylko zawitał i parę tygodni przesiedział;
1810 17|              Gruszówkę, w której mieszkał, i trzysta chat w Mozyrskiem
1811 17|             Mozyrskiem z własnego nabycia, i Rubieżewicze miał w dożywociu
1812 17|                 zabiegów, o nic nie prosił i nad własnymi interesami
1813 17|                    znajdował. Każdy laudum i przywilej szukały go w Gruszówce,
1814 17|                ludzkim ciele: tak cnotliwa i piękna; syny kawalerowie
1815 17|               pozbawiła, był okryty ranami i wielkie boleści cierpiał (
1816 17|                  weselszy niż kiedykolwiek i powtarzał: "Oto mi teraz
1817 17|                    zabrał do chwały swojej i na ziemi pamięć jego pobłogosławił,
1818 17|                 urząd miejscowy, rycerstwo i naród święcić będą. Co wiara
1819 17|            wszelkie zabawy nasze opuszczał i w głębokim milczeniu przysłuchiwał
1820 17|        przysłuchiwał się tym opowiadaniom, i już nic z zadumania rozerwać
1821 17|                 stanie przy niej jak wryty i w nią się wpatruje tak zamyślony,
1822 17|                  umarłego by nie zbudzili; i nieraz rekreacja się skończy,
1823 17|                  swoich był bardzo łagodny i pokorny dla zwierzchności
1824 17|         sztrofowany. Raz tylko był karany, i silnie, z następnego powodu:
1825 17|             chłopiec wielkiej roztropności i dziwnych postępów w naukach.
1826 17|                  Gosiewskim, o jego sławie i zasługach. Jeden z uczniów
1827 17|                   ze Szwedami. Kasztelanie i w tym względzie bronił swojego
1828 17|             okolicznościom nie jest zdradą i że człowiek widząc, że siebie
1829 17|                   zrobił, tego nie żałuję, i nie przeproszę, choćby mnie
1830 17|                  się zmiękczył pan Tadeusz i rzucił się w objęcia kasztelanica,
1831 17|            stosowne do obyczajów polskich, i one nam wielce smakowały -
1832 17|                 opanować tabor, przeciwny; i zażarcie biliśmy się, aby
1833 17|                    dzielono się na Polaków i Moskalów, a losy ciągnione
1834 17|                    z najtęższych w palcaty i niemiłosiernie w tych niby
1835 17|               umieją, on, co słynie z siły i wprawy: "Cóż chcecie - odpowiadał -
1836 17|                      odpowiadał - kiedy ja i żartem znieść nie mogę,
1837 17|                   studentami a przekupkami i Żydami i o to tak gęste
1838 17|          studentami a przekupkami i Żydami i o to tak gęste skargi do
1839 17|            czterech sędziów, dwóch pisarzy i regenta. Studenci indukowali
1840 17|                    się do znajomości prawa i do mówienia w publiczności.
1841 17|               przekupce garnki porozbijał, i o to się sprawa, wytoczyła.
1842 17|                    jak co wyrzekł, od tego i przed hakami by nie odstąpił,
1843 17|                   gorliwym był obywatelem; i można powiedzieć, że nie
1844 17|          cześnikowej Bemowiczowej, z którą i dom Rejtenów był w swojactwie,
1845 17|                     bo już ojciec nie żył) i ze szwagrem swoim, panem
1846 17|                  poznać pannę, nim Pan Bóg i ściślejsze związki przeznaczy.
1847 17|                   nasze wedle praw boskich i ludzkich, a potem, jak wylazł
1848 17|                     kiedy za nią cierpiał, i tyle rozumiał swoje przeznaczenie,
1849 17|                   można ojczyznę pokrzepić i że najezdnik, przez nich
1850 17|               jakie są obowiązki żołnierza i ziemianina, i zaczął naglić
1851 17|                    żołnierza i ziemianina, i zaczął naglić kolegów, aby
1852 17|                   w wieku, ojciec dzieciom i lękliwy, przekładał mu,
1853 17|                     róbmy to, co nam prawo i sumienie każe, a spuśćmy
1854 17|                   nią wysłużym ją u Boga." I pomimo oporu porucznika
1855 17|                   chorągiew całą przekonał i ze Słucka przyprowadził
1856 17|        nowogródzkim, wszędzie w potyczkach i niezachwianą wytrwałość,
1857 17|                   niezachwianą wytrwałość, i nieustraszone męstwo okazał.
1858 17|                     swojego konia mu podał i tym go ocalił, a sam siebie
1859 17|                  przebył, istny męczennik, i z niej nie wyszedł, aż kiedy
1860 17|               którego odsądzono od urzędów i majątku i który jeden tułać
1861 17|             odsądzono od urzędów i majątku i który jeden tułać się musiał,
1862 17|                    się z narzuconym rządem i sobą tylko się zajmywać.
1863 17|                 samotność swoją przerywał, i to chyba, aby się nie omijać
1864 17|                    nasz wódz na wygnaniu?" I to wyrzekłszy, od nichże
1865 17|          przywiązanie do swobód ojczystych i nieubłaganą ku niej nienawiść.
1866 17|                 nadzieje? Trzech senatorów i poseł na Sybir porwani oświecili
1867 17|                    rozumieją prawa narodów i czym jest w istocie pozorne
1868 17|                  rzeczy pewniejsze, a byli i tacy, co taki Moskwie sprzyjali.
1869 17|                    kilkaset ludzi uzbroił, i to po wielkiej części z
1870 17|                  się wystawić przed carową i tym zatrzeć pamięć pierwszych
1871 17|                 policzyć nas mogą; abo ten i ten ich już nie nauczyli
1872 17|               tylko, pokąd się nie dowiem.~I na nikogo nie spuszczając
1873 17|                   wlazł, jakby siabr jaki, i jak potem nam nieraz powtarzał,
1874 17|        przynajmniej widzieli Moskalów, ale i ci przed nimi w nogi, widząc
1875 17|                  zwierz błądząc po lasach, i Pan Bóg, co go do większych
1876 17|                   mu swoich ludzi oddawał, i z swoim dawnym [towarzyszem]
1877 17|                  wielką klęskę dla kraju - i nie bez słuszności. I czy
1878 17|                      i nie bez słuszności. I czy to w jednej bitwie walczył
1879 17|              konfederacja barska: zbrodnia i przemoc jeszcze raz zgniotły
1880 17|                    raz zgniotły niewinność i prawość.~Zbierał się sejm,
1881 17|                   o żaden urząd nie prosił i unikał nawet dotąd sejmików,
1882 17|                 usłyszało głos znieważonej i konającej ojczyzny! Wszystkie
1883 17|                 oporem nie gubili ojczyzny i siebie. Zbierają się posłowie:
1884 17|                    zalani łzami, zdradzają i poczciwe uczucia, i słabość
1885 17|              zdradzają i poczciwe uczucia, i słabość duszy; kilku tylko,
1886 17|               żywota przywiązać ich mogło, i że są przygotowani do wszelkiej
1887 17|            przygotowani do wszelkiej walki i ofiary. Haniebnej pamięci
1888 17|            zawiązać sejm pod konfederacją, i zaprasza Ponińskiego na
1889 17|                    się Korsak, Bohuszewicz i trzech innych posłów, kupiących
1890 17|               wszyscy. Rejten porywa laskę i sesją zagaja. Przez chwil
1891 17|                   kilka kanclerz, Poniński i inni jurgieltnicy moskiewscy
1892 17|                posłów, konfederacji chcemy i Ponińskiego za jej marszałka!~
1893 17|           Świętokradzkie ręce biją Rejtena i jego kolegów, a Po-niński,
1894 17|                  śmie sejm zagajać. Korsak i Bohuszewicz, szamocąc się
1895 17|                    laskę mniejszą litewską i starostwo borysowskie, Korsakowi
1896 17|           starostwo borysowskie, Korsakowi i Bohuszewiczowi kasztelanie
1897 17|                 Bohuszewiczowi kasztelanie i intratne królewszczyzny
1898 17|                    śmiał z nim o tym mówić i mógł znieść jego oblicze.~-
1899 17|                 tysiące czerwonych złotych i te ci oddam, a opamiętaj
1900 17|                    ich odsądzeniem od czci i konfiskatą majątków; ale
1901 17|               Bywajcie, waćpanowie, zdrowi i próbujcie nową konfederacją
1902 17|                 ciosu wytrzymać nie mógł - i rozum jego rozbił się. przywalony
1903 17|                  każdego nazywając zdrajcą i nikczemnikiem, że nie biegnie
1904 17|                  Soplica to kolega szkolny i wojskowy; a dobrze, niech
1905 17|                     Uprzejmie mnie powitał i z początku spokojnie rozmawiał,
1906 17|                  bo tam Ponińskich nie ma.~I zaczął drzeć na sobie wszystko
1907 17|                    drzeć na sobie wszystko i porywać się, że gdyby słudzy
1908 17|                    opuściła była Gruszówkę i aż w Mozyrskie się przeniosła
1909 17|                   koniecznie iść na pokoje i odgrażał się na generała,
1910 17|                  ale ludzie go nie puścili i jego zamknęli. Wtenczas
1911 17|                wpadł w jakieś zapamiętanie i szybę u okna rozbiwszy,
1912 17|             zupełna przytomność mu wróciła i najprzykładniej gotował
1913 17|                   tylko Zbawicielem naszym i Jego Najświętszą Matką był
1914 17|                   był zajęty, ofiarując im i te nowe cierpienia, których
1915 17|               mojego Stwórcy nie obraziłem i najmniejszego powątpiewania
1916 17|                Tuszę, że mnie miłosierdzie i zasługi Jego najdroższego
1917 18|                uczuciów jest najsilniejsze i najwięcej twórcze. Sława,
1918 18|            otrzymać od potężniejszego. Toć i u pogan były jakieś obrzęda
1919 18|                 Być może nawet, że Pan Bóg i tam, widząc szczerze korzącego
1920 18|                 którymi do cnoty powracał, i błogosławił jego pokutę.
1921 18|                   nas tyczy, to jest pewne i niezawodne - i tego pilnujemy;
1922 18|                  jest pewne i niezawodne - i tego pilnujemy; a co będzie
1923 18|              Zbawicielowi, że nas oświecił i że wprost dał nam środki,
1924 18|                  było wyobrażenie o cnocie i o pokutach, którymi się
1925 18|                 czyny gwałtu, bywały czyny i podłości; obadwa czasem
1926 18|           człowieka, w potwór go zamienić. I w to się do zbytku wpatrują
1927 18|              wznaszały przytułki dla nędzy i rozpaczy, jak się po gościńcach
1928 18|                   sobą, ledwo przytomnego, i tam przy ich staraniu odzyskałem
1929 18|                    uroczyście przysiągłem, i to była przyczyna, że zakonnikiem
1930 18|            złożonego z ludzi świętobliwych i pracowitych, a między którymi
1931 18|                   szczegółach ich fundacji i to teraz z przypomnienia
1932 18|               Zrobił go krajczym litewskim i dał mu kilka królewszczyzn,
1933 18|                oddać zwłokom rodzicielskim i objąć szerokie dziedzictwa.
1934 18|                 zacnego domu Łopacińskich, i o rękę jego córki się zgłosił.
1935 18|             powiecie, otrzymał obietnicę - i w przytomności ledwo nie
1936 18|                    w której ona mieszkała) i zeznaje, że pan krajczy
1937 18|                   mamkę jako kalumniatorkę i wedle prawa fołdruje na
1938 18|                   że syna od czci, majątku i życia pozbawia, gdyż on
1939 18|          ofuknieniem, co jej serce goryczą i zemstą napełniło. A z panem
1940 18|               zgodziła, jedzie do Warszawy i powraca z listem żelaznym.
1941 18|                  na śmierć zasłoni - jakoż i sama o tym nie wątpiła.
1942 18|                  odnowiło, nie użył listu -i dopuścił ścięcia swojej
1943 18|                  ożenił się z starościanką i z nią spłodził sześciu synów,
1944 18|                  Wszystko mu się powodziło i żył w dobrej sławie i szacunku
1945 18|            powodziło i żył w dobrej sławie i szacunku publicznym. Można
1946 18|                 wyznał przed nimi zbrodnię i oświadczył im, że klasztor
1947 18|             puszczy człuchowskiej wystawić i w nim swe życie zakończyć.
1948 18|               wszyscy z tobą opuścim świat i Panu Bogu służyć będziemy.~
1949 18|              klasztor pustelniczy wystawił i do niego karmelitów zaprowadził;
1950 18|                    za krzywdę im uczynioną i przed nimi wyspowiadawszy
1951 18|                synami wstąpił do nowicjatu i we dwa lata potem profesją
1952 18|                   profesją z nimi uczynił, i umarł braciszkiem w bardzo
1953 18|                  synowie zostali kapłanami i z nich miał zakon wielką
1954 18|                  zakon wielką pociechę, bo i wielce byli pobożni, i ozdobieni
1955 18|                  bo i wielce byli pobożni, i ozdobieni wysokim światłem,
1956 18|                ozdobieni wysokim światłem, i nawet urzęda pierwsze w
1957 19|                    świecie! Prawdziwie już i cierpliwości nie staje -
1958 19|                  naprzeciw Niemu obracacie i że gorszycie tylu półgłówków,
1959 19|                tego, co ich wiara nauczyła i co ludzie istotnie wielcy
1960 19|                  co ludzie istotnie wielcy i rozumni miłowali, że wszystko
1961 19|                   bytu, tak Mu działalność i potęgę okrajają, że na jedno
1962 19|                 dzień, czego swoim rozumem i pracą nie zrobisz, tego
1963 19|                     sakramenta są to mądre i zbawienne ustawy dla gminu,
1964 19|                  światły powinien szanować i nic więcej! Tak plotą o
1965 19|             potrzeby wszystko nim świdrzył i wszystko po swojemu chciał
1966 19|                  tak nam dokuczy, a czasem i oberwie za to. Za takowe
1967 19|                     My się naszej trzymamy i za nią się bijem, a jeśli
1968 19|                 znajdziesz dość farmazonów i przekrztów, co ci potakiwać
1969 19|                    co ci potakiwać będą.~A i ów pan Siedlnicki, że te
1970 19|         cierpliwością zbija, ale na koniec i cierpliwości mu nie stanie,
1971 19|                   nie stanie, zawsze jedno i jedno odpierać - ile że
1972 19|                  swego zwyczaju na dysputę i dowodził mu po swojemu,
1973 19|         wyspowiadam, a teraz idź do siebie i gotuj się na jutro; to lepiej
1974 19|                 ciekawi, co z tego będzie, i rano poszliśmy do kościoła,
1975 19|                rano poszliśmy do kościoła, i zastaliśmy go klęczącym
1976 19|                klęczącym przy konfesjonale i spowiadającego się księdzu
1977 19|               obcowanie z księdzem Markiem i patrzanie własnymi oczyma
1978 19|                użycza władzę nadzwyczajną, i cuda robią. A to, co pisać
1979 19|               czasie konfederacji barskiej i dziś jeszcze wielu takich,
1980 19|              najdumniejszych magnatów, jak i najburzliwszych szlachciców
1981 19|             dziwniejsze, że w stateczności i wytrwałości wszystkich zachowywał,
1982 19|           nieszczęśliwą, tego Pan Bóg lubi i te usiłowania nie przepadną,
1983 19|                    swój na pokucie trawili i oprócz Boga o niczym nie
1984 19|                   pozór bezowocnych trudów i Pan Bóg w porze przez siebie
1985 19|               jakby mówić, że Jego nie ma.~I takimi słowy rozżarzył już
1986 19|                 tego śmiem wam naganić, bo i bogactwo jest darem Bożym;
1987 19|                 Miejcież równą cierpliwość i w ważniejszych rzeczach.
1988 19|                    się nadzieją, że dzieci i wnuki używać będą przyjemności,
1989 19|                    się więc, że choć trudy i klęski znosicie, dzieci
1990 19|                    klęski znosicie, dzieci i wnuki będą wolnymi; bo bez
1991 19|              kasztelan sandecki, pan godny i nam sprzyjający. Pan Bóg
1992 19|            patrzeli, podniósł oczy do góry i chwil kilka był jakby w
1993 19|                  Przenajświętszej Trójcy - i spełniwszy kielich, nim
1994 19|                   się natychmiast rozeszła i najpiękniejsza wróciła pogoda.~
1995 19|                   się stamtąd nas wykurzyć i była o to perepałka, ale
1996 19|                     pokąd potyczka trwała. i kilka razy był obskoczony
1997 19|                 nim, co to był za człowiek i jak on dla nas był lepszy
1998 19|                 ostrzyli zęby, że gdyby on i jakikolwiek z naszych wodzów,
1999 19|                   jak takiego nie słuchać? I to nam posłużyło, bo wielu
2000 19|                 próbowali rękoma go porwać i z sobą zataskać, ile że