Part

 501 7 |               konsystencji, przyczepił się do niego i zaczął go w przytomności
 502 7 |               mojej oprymować; ujmując się za zwierzchnikiem moim,
 503 7 |              tego czułem, że trzymając się wielkiej klamki miałem plecy
 504 7 |               dla mnie tym samym, czym się porwać z motyką na słońce,
 505 7 |          wielmożnego wyszedł. Co dzień się modlę i pokąd żyw, nie przestanę
 506 7 |               pokąd żyw, nie przestanę się modlić za duszę mego pierwszego
 507 7 |              moją duszę. I taki oprzeć się nie mogę, by ją opisać,
 508 7 |               Jak teraz, to i ja na to się zgodzę; ale dawniej jakoś
 509 7 |                gospodarował. Zjeżdżali się pany, wysyłali do siebie
 510 7 |            gońców poufałych i wszystko się gotowało do wybuchnięcia.
 511 7 |                u JW. wojewody i ciągle się z nim naradzał. O czym? -
 512 7 |             przez dziesiąte domyślałem się, o czym oni konferują z
 513 7 |             mnie, aby natychmiast mógł się widzieć z JW. wojewodą.~-
 514 7 |              mój kochany, niech no pan się obudzi.~- Panyczu, serce,
 515 7 |               poczekaj, a wolisz napić się wódki i śniadanie zjeść
 516 7 |              sam położu sia.~Odważyłem się pójść do pokoju pana i obudzić
 517 7 |              natychmiast!~A sam zerwał się z łóżka, chałat na plecy
 518 7 |             nawet zapomniał przeżegnać się wychodząc z łóżka. Ja zawołałem
 519 7 |       kilkunastu chwil rozmowy odezwał się pan do mnie:~- Soplico,
 520 7 |              alkierza: na fajerce woda się grzeje, znajdziesz mydło,
 521 7 |              to natychmiast i zabieraj się do golenia.~Ja, zdziwiony,
 522 7 |               będziesz widzieć; to, co się robi, jest dla dobra ojczyzny.~
 523 7 |            golić; ale ledwo goła skóra się pokazała, jakież było zdziwienie
 524 7 |        napisane serwaserem. Przybliżył się JW. wojewoda z W. Bohuszem
 525 7 |            dała, a tak wszystko na nas się zmełło. I cuda waleczności
 526 7 |             jednak po kilkakrotnie nam się udawało. W Świsłoczy, gdzie
 527 7 |            gdzie pierwszy raz poznałem się z nieprzyjacielskimi kulami,
 528 7 |                dni znowu z nim biliśmy się. Całe jego tłomaczenie potem
 529 7 |         szlachecką ośm godzin trzymali się przeciw całemu korpusowi
 530 7 |              urwał. Odtąd już wszystko się u nas mieszać zaczęło. Gdyby
 531 7 |                Stołpcami i tam nauczył się go cenić, gdy pod Klockiem
 532 7 |             przybyło, to los pokazałby się sprawiedliwszym.~Wtem jak
 533 7 |               w nieporządku zaczęliśmy się cofać przerzedzonymi rotami,
 534 7 |             Szczęście, że Moskwa bojąc się, aby powstanie mińskie z
 535 7 |           pójść na Ukrainę, by złączyć się z podczaszym litewskim.~
 536 8 |              cośmy patrzał!. Doczekają się oni zapewne czegoś dobrego,
 537 8 |              kiedy konfederacja barska się rozwiązała, kraj pierwszy
 538 8 |                w wojsku służyć i o tom się starał, ale nowy etat przyjmywał
 539 8 |                obywatelom służyć." Coś się z prawa pamiętało, reszta
 540 8 |                prawa pamiętało, reszta się douczy. Nie święci garnki
 541 8 |             mnie ludzie; w Polsce, kto się bił za ojczyznę, a jeszcze
 542 8 |                by nie chciał, prawa by się nauczył. Wkrótce człowiek
 543 8 |         plenipotent księcia, ożeniwszy się z panią Chrapowicką, bogatą
 544 8 |               a z tego powodu wynosząc się do dóbr żoninych na Białą
 545 8 |                Wielu było ubiegających się, aby jego miejsce zastąpić,
 546 8 |      przechodziła. Jeszcze ona zaczęła się za czasu księcia Radziwiłła
 547 8 |               nie ustaje, gdzie dostać się nie można, jeno przebywając
 548 8 |              zakład trzymać, że z niej się nie powróci, książę, będąc
 549 8 |        przyjacielowi wynurzając radził się jego, jak by rozporządzić
 550 8 |           kilka dni ledwo zatrzymawszy się, obrócił podróż na Białę,
 551 8 |                to prowadzą - dowiaduje się, że przed dwoma dniami na
 552 8 |              była wyraźna - dostało mu się, czym łzy otrzeć i ubogim
 553 8 |          dochody; a ona, wywdzięczając się za jego łaskę, listem własnoręcznym
 554 8 |               jej posag nigdy upominać się nie będą, będąc zaspokojoną
 555 8 |              asystencji krewnych, mają się robić. Przez półtorasta
 556 8 |                to wszczynały i urywały się sprawy. Książę Michał Radziwiłł,
 557 8 |            Lublina na trybunał zjechał się z JW. Tarłą, wojewodą lubelskim,
 558 8 |         koronnego, i ta sprawa dostała się w spadku JO. księciu Stanisławowi
 559 8 |            natenczas także spodziewano się \v Lublinie. Jeżeli świadomy
 560 8 |            wszystkie dokumenta tyczące się tego interesu.~Pojechaliśmy
 561 8 |           dawał żartować, potem odciąć się czym grubym, żeby być wyzwanym,
 562 8 |           tchórza udając, od pojedynku się wypraszać, a potem, niby
 563 8 |                potem, niby z musu, bić się i kaleczyć tych, co się
 564 8 |                się i kaleczyć tych, co się na nim nie poznali. Ja,
 565 8 |              ale taki mój smyczek musi się pobratać z koroniarzami;
 566 8 |              Se battre en diable - bić się po łęczycku."~Tyle mi się
 567 8 |              się po łęczycku."~Tyle mi się zostało z całej francuszczyzny.
 568 8 |           francuszczyzny. Otóż rad bym się przekonał, czy lepsi gracze
 569 8 |       trybunału burdę zrobiwszy, można się przed czasem obaczyć z Trójcą
 570 8 |           spokojny; i pana ciągle będę się trzymał, a na miłość Boga,
 571 8 |                mów!~Jakoż myślałem, że się panicz utemperował; bo na
 572 8 |              do Lubartowa, spuszczając się z góry na groblę naszelniki
 573 8 |               poniosły. Pan Bartłomiej się śmiał, ale ja okrutnie przeląkłem
 574 8 |             ale ja okrutnie przeląkłem się i zrobiłem intencją, że
 575 8 |                nasza bryka przewróciła się na grobli, prawdziwym cudem
 576 8 |               konferencja po dwunastej się skończyła. Ja z panem Bartłomiejem
 577 8 |            Trybunał w tym roku odbywał się pod laską JW. Chołoniewskiego,
 578 8 |          urzędowania tyle starego wina się wypiło, że pewnie przez
 579 8 |              go przed kamienicą, żaląc się, iż go uprzedził; potem
 580 8 |                 Pan Bartłomiej odezwał się:~- Nieźle by było siąść
 581 8 |           kamieniu pod cieniem i napić się piwka.~- Dobrze mówisz.
 582 8 |            lubelskich kontuszów. Ja im się ukłonił, oni mnie i wszedłem
 583 8 |             nieprzelewki; przybliżyłem się do niego, a on do mnie,
 584 8 |                kamień, a my kołem. Kto się tego kamienia dotyka, musi
 585 8 |                 Między nimi był, jakem się dowiedział potem, dependent
 586 8 |          księcia i że jego mecenas nim się trudni. Ten się odezwał:~-
 587 8 |            mecenas nim się trudni. Ten się odezwał:~- Panowie koledzy,
 588 8 |              księcia, a że nie dotykał się kamienia, nie mamy prawa
 589 8 |               usiadł, od tego wykręcić się nie może.~- Jakże mleć mnie
 590 8 |              To my ciebie wyuczym, jak się z nią masz obchodzić. Wstawaj
 591 8 |               byście nie woleli piwska się napić, ode mnie odczepić
 592 8 |               napić, ode mnie odczepić się, a mleć którego z waszych,
 593 8 |                  To obaczymy - odezwał się jeden - czy twardsze od
 594 8 |          trzeba zaczynać.~- A kiedy ja się asindzieja boję. Wolę przeprosić
 595 8 |                Wolę przeprosić niż bić się.~- Nie, nic z tego nie będzie.
 596 8 |             jakiego Łęczycanina, niech się nie męczę! - i zaczął chustką
 597 8 |             tvm samym Lublinie zrobiła się unia Korony z Litwą. Poruszą
 598 8 |                Korony z Litwą. Poruszą się zwłoki przodków naszych,
 599 8 |               z Polakami w tym mieście się powadzą. Czyby nie lepiej
 600 8 |               w tej gospodzie.~Zaczęła się miękczyć palestra i niektórzy
 601 8 |          palestra i niektórzy odzywali się do marszałka koła:~- Daj
 602 8 |          prawach naszego młyna.~Tu już się zaczął obawiać pan Bartłomiej,
 603 8 |            zawsze na kamieniu, odezwał się drapiąc się po głowie:~-
 604 8 |          kamieniu, odezwał się drapiąc się po głowie:~- A, to waćpan
 605 8 |             wypłazowali.~- Nie gniewaj się, W. marszałku, już nie będę
 606 8 |             wiesz, dlaczego ja rad bym się z biedy bić z Łęczycaninem,
 607 8 |               na W. marszałka, bardzom się nastraszył.~Już tu nie było
 608 8 |                wryty.~- A nu - odezwał się pan Bartłomiej - czy nie
 609 8 |            drugiego? Ja myślał, że bić się z koroniarzem wielka filozofia,
 610 8 |                dam ja tobie! - odezwał się drugi i z ogromnym pałaszem
 611 8 |            niego. Ale ledwo parę razy [się] złożyli, a i drugi smyczkiem
 612 8 |          diabeł, nie Litwin - odezwali się koroniarze. -Słuchaj, panie
 613 8 |           naszego młyna, kto trzy razy się bił, jest wolny od wszelkiej
 614 8 |          trinum perfectum  - odezwałem się. - Panie Bartłomieju, będzie
 615 8 |            będzie z waćpana, a pocałuj się z tymi zacnymi panami.~-
 616 8 |                za zaszczyt, żem z wami się pobawił smyczkiem, tak jeszcze
 617 8 |              waszą przyjaźń - i zaczął się z nimi całować, a przepraszać
 618 8 |                rębacz na Litwie.~Jakoż się szczerze pojednali i odprowadziliśmy
 619 8 |         umieszczone - które tego stało się przyczyną. Była wdowa szczupłego
 620 8 |            jakoby nie słyszeli, z czym się odezwała. A że to było pod
 621 8 |            koniec sesji, porozjeżdżali się marszałek i deputaci, tak
 622 8 |                jako i świeccy; została się tylko kancelaria i pisarze
 623 8 |             trybunalscy. Aż tu zaczęli się zjeżdżać w ogromnym mnóstwie
 624 8 |             ogonami, które spod sukien się dobywały. I zaczęli iść
 625 8 |                deputatów. Pomiarkowali się pisarze i kancelaria, że
 626 8 |          stołem i wziąć pióro. Zbliżył się pisarz, wpół umarły z bojaźni,
 627 8 |           bazylian lubelski), aż naród się pozbędzie zaprzedajności
 628 8 |               ekstraktem wyjąć.~Gdy my się zastanawiali nad tak dziwnym
 629 8 |                Mości panowie, ustąpcie się, ustąpcie się! JW. sandomierski
 630 8 |                 ustąpcie się, ustąpcie się! JW. sandomierski idzie!" -
 631 8 |                potem wznowu: "Ustąpcie się, ustąpcie się! JW. chełmski
 632 8 |                 Ustąpcie się, ustąpcie się! JW. chełmski idzie!" I
 633 8 |             woźniowie wszyscy odezwali się razem:~- Mości panowie,
 634 8 |                Mości panowie, uciszcie się, uciszcie się! JW. marszałek
 635 8 |                 uciszcie się, uciszcie się! JW. marszałek najjaśniejszego
 636 8 |          którymi przechodził, pochylił się niziuteńko i aż dopiero,
 637 8 |           naprzód, jeden łeb po drugim się podnosił, a tak regularnie,
 638 8 |     przyjacielsku rozmawiając, chociaż się prawowali; ale wzajemnie
 639 8 |               dożywotniej parze łączyć się z księżniczką Konstancją,
 640 8 |          innych senatorów znajdujących się za kratą, by raczyli wziąć
 641 8 |         słuchania spraw. Dziś agitować się będzie regestr ordynaryjny.
 642 8 |                Mości panowie, gotujcie się!~Regent trybunalski głośno
 643 8 |                papież nie powstydziłby się nimi jeździć; a złoto wszędzie
 644 8 |    zagranicznymi handlują i wzbogacają się naszym groszem, to my na
 645 8 |                tego, co my mamy. Gdzie się jaki nasz pan pokaże, to
 646 8 |                nasz pan pokaże, to ani się opędzić od Francuzów, Włochów
 647 8 |               lezie, chociaż chwalicie się, że u was wszystko porządniej
 648 8 |            jego JO. antagonista; i tam się robił początek zgody między
 649 8 |          poszliśmy na teatr i przyznam się, że na nim trochęm się zniecierpliwił.
 650 8 |        przyznam się, że na nim trochęm się zniecierpliwił. Bo człowiek
 651 8 |               sztuce granej dowiedzieć się i na koniec za to zapłacił,
 652 8 |               o co rzecz. A jak pokaże się wyżej nas czy marszałek,
 653 8 |            Dość że tym sposobem sztuka się ledwo o jedenastej skończyła;
 654 8 |              trwała, w kilku godzinach się skończyła. Książę wojewoda
 655 8 |                antałka maślaczu, bo mi się tegoż samego roku dziewczyna
 656 8 |            mojego pana do Litwy. A tak się dostał do Doktorowicz, gdzie
 657 8 |                cudowny wypadek zdarzył się. W. Kurdwanowski, możny
 658 8 |               uparty, że w życiu nigdy się z nikim nie zgodził, ale
 659 8 |            zgodził, ale zawsze pieniał się do upadłego. Otóż była wdowa
 660 8 |              kilkakrotnie o to do niej się zgłaszał. Ale ta wdowa,
 661 8 |           Jakoż podobnymi na obywatela się wykierował, tak że miał
 662 8 |             sumiennie osądził, bo taki się sądzi z dokumentów, a nie
 663 8 |                 zmęczony podróżą, spać się kładnie; marzy mu się we
 664 8 |             spać się kładnie; marzy mu się we śnie, ale tak wyraźnie,
 665 8 |             ale tak wyraźnie, jakby to się działo na jawie, że on wchodzi
 666 8 |         Marszałek ogłasza, iż agitować się będzie regestr taktowy,
 667 8 |                cnoty zachęcać, związał się z przekrztami i ludźmi podejrzanego
 668 8 |                co replikować - odezwał się tymi słowy: "Ogłoszenie
 669 8 |           stuknął, a pan Kurdwanow-ski się przebudził. Uczuł się być
 670 8 |    Kurdwanow-ski się przebudził. Uczuł się być zmęczonym tak dziwnym
 671 8 |                tym myślał, więc coś mu się i przyśniło, ale że już
 672 8 |        sprawiedliwość oddać, że okazał się dość sumiennym, a na koniec
 673 8 |            kondescensje, most pod nimi się zawalił i że Chamca wyciągnęli
 674 8 |             godzin skonał.~Dopiero tak się przeraził pan Kurdwanowski,
 675 8 |            pierwszy raz w życiu okazał się skłonnym do zgody. Nie tylko
 676 8 |            posłał i który w części już się ziścił - co mu wielką zjednało
 677 8 |          zjednało sławę; bo przyznanie się do winy, skrucha i zadośćuczynienie
 678 8 |                my, szlachta, wielceśmy się z postępku pana Kurdwanowskiego
 679 8 |               zawsze cały post gotował się na śmierć, rachując się
 680 8 |                się na śmierć, rachując się ściśle z swoim sumieniem,
 681 8 |             swoim sumieniem, bo zawsze się spodziewał śmierci w czasie
 682 8 |               czasie tych świąt. Jakom się dowiedział później, umarł
 683 8 |                bo można powiedzieć, że się do niej lat blisko trzydziestu
 684 9 |            ZAPOROSKA~Chociaż urodziłem się Litwinem, ziemianinem nowogródzkim,
 685 9 |       niezliczonym plonem, bydło tuczy się bez dozoru, najpiękniejsze
 686 9 |      dziedzictwa ponabywali, namnożyło się podpanków, których nie-ludzkość
 687 9 |               ledwo nie co dzień bijąc się, przebiegliśmy cały ten
 688 9 |            kraj, aby najprędzej dostać się na Wołoszczyznę, cośmy i
 689 9 |                ciągle na koniu, zawsze się znajdywał tam, gdzie było
 690 9 |              od niego, potem podniosła się i wznowu przed koniem upadła,
 691 9 |         interesa konfederacji, do niej się ciągle zgłaszając i o każdej
 692 9 |                było sposobu w papierki się wdawać, ciągłe przedzierając
 693 9 |           wdawać, ciągłe przedzierając się pomiędzy nieprzyjaciół,
 694 9 |          młodzieży, na których spuścić się można było, bo i pan Azulewicz
 695 9 |              bisurmańczyzny wyuczywszy się, został później tłomaczem
 696 9 |              dopiero w Humaniu złączyć się nam trzeba było, gdzie pan
 697 9 |        łowczego koronnego, a który już się zaprawiał na krwi rodaków,
 698 9 |               czym jedzie, bo domyślał się, że z czymś ważnym; kusił
 699 9 |            datkami, ani mękami nie dał się zachwiać, oddał go JW. Branicki
 700 9 |         podczaszego litewskiego, który się biedził a biedził, aby sułtana
 701 9 |             środków, takowego na końcu się chwycił: posiadał doskonale
 702 9 |                u sułtana - determinuje się sam do niego iść; a że straży
 703 9 |                 a cały mój naród podda się pod wyznanie twojego proroka.
 704 9 |                 a w dniu tym, w którym się dowiem, że Moskale z całej
 705 9 |         zostali, przysięgam ci, że dam się publicznie obrzezać.~To
 706 9 |               za miłość ojczyzny - dać się potępić za nią! Bo pan podczaszy
 707 9 |                że co czeka takiego, co się poturcza. Otóż, kiedy później
 708 9 |               mu wymówił, że za daleko się posunął:~- Bóg mi jest świadkiem,
 709 9 |               tylko westchnął i łzy mu się puściły.~Otóż gdyśmy się
 710 9 |               się puściły.~Otóż gdyśmy się połączyli w Humaniu, a opłakaliśmy
 711 9 |              mahometańskiego obrządku, się modlił), układaliśmy naszą
 712 9 |           podróż. Trzeba nam było udać się najprzód do Siczy Zaporoskiej.
 713 9 |          wielką nadzieję pokładali, że się z nami złączy z wojskiem,
 714 9 |          konfederacja na nowo łatwo by się zawiązała na Ukrainie, której
 715 9 |                pisać, więc kontentować się musiał pisarstwem, co było
 716 9 |               gościli w Siczy; a myśmy się im zupełnie dali powodować,
 717 9 |                należącego, a na którym się kończyły dzierżawy Rzeczypospolitej,
 718 9 |               Lubo miasteczko składało się tylko z ogromnej karczmy
 719 9 |           domostw żydowskich, zjechały się na jarmark tłumy Tatarów,
 720 9 |           krymkach baranich odznaczali się twarzą ogorzałą i oczami
 721 9 |          czarność siermięgi wdzięcznie się odbijała. Głowy ogolone,
 722 9 |         okrągłej, na której obojętność się malowała, i olbrzymich kościach,
 723 9 |                kosztowne, korale gęsto się okazywały i dowodziły, że
 724 9 |           pokazywanie tego lub tej, co się wymieniło. My wszyscy byli
 725 9 |              dziewcząt zajęty i bardzo się do jednej zalecał, czym
 726 9 |                nas nie umiał tłomaczyć się językiem stosownym do stroju,
 727 9 |                 która lubo z jego mowy się czasem naśmiewała, nie bez
 728 9 |               jemu młodością, przyznam się, że śpiewem bajarza tyle
 729 9 |             oderwać nie mogło. Z niego się dowiedziałem, że Artem Jełowicki,
 730 9 |               jej ludzi nadwornych tak się wsławił pod Suczawą przeciw
 731 9 |             kniazia Ilii, nie godzi mu się opuścić jego wdowy, a wedle
 732 9 |               zasłużonym; że bardzo mu się chciało kasztelanii bracławskiej,
 733 9 |      przykładem wiele szlachty ruskiej się nawróciło. Ale on był syzmatykiem
 734 9 |               moskiewski dowiedziawszy się, wyprawił do niego jakiegoś
 735 9 |      bracławskim, i że mu pora pomścić się nad Rzecząpospolitą, co
 736 9 |             bił piętą o piętę, szastał się z dziewczętami po całej
 737 9 |              zjadły oczyma i do której się zbliżał, by z nią tańcować,
 738 9 |             wszystkie inne natychmiast się chmurzyły. Ale co nas uderzyło,
 739 9 |               strój znacznie bogactwem się różnił od wszystkich innych.
 740 9 |           widocznie stronili i usuwali się skwapliwie, kiedy jaka z
 741 9 |                jaka z nich przypadkiem się zbliżała; ale wszystkich
 742 9 |            przyniesie, natychmiast ono się wypróżnia i drugie, pełne,
 743 9 |              każdemu po kilka piętaków się zostało. Dopiero oni kazali
 744 9 |              niej właził i zanurzywszy się w dziegciu po szyję, dopiero
 745 9 |               szyję, dopiero rozbierał się i cały swój ubiór, jakby
 746 9 |              powalawszy. A potem każdy się ubierał w koszulę w łoju
 747 9 |          pomimo moich perswazjów, żeby się wyspał, bo przez całą noc
 748 9 |                będzie trzeba, nie mógł się wyrwać od swoich zalotów
 749 9 |                zalotów i nawet w pląsy się puścił z parobkami i dziewkami,
 750 9 |           czaty, i za sposób niezbicia się z drogi w czasie zimowych
 751 9 |               jak latem pod gołym pasą się niebem. I tak bezludną przebywszy
 752 9 |             nad Bohem, gdzie zaczynają się posiadłości siczowych Kozaków.
 753 9 |              Kozacy jemu zameldowawszy się, on nas uprzejmie przyjął
 754 9 |              gorzałkę z podwód, ile mu się podoba, ale na tym nic ekonomia
 755 9 |            pełną. A że Zaporoże dzieli się na 40 pułków, jeżeliby przypadkiem
 756 9 |               w którego obwodzie to by się stało, całkowitą szkodę
 757 9 |                opłacić. Dowiedzieliśmy się, że pierwej oni rabowali
 758 9 |           używał- A że to kilkakrotnie się zdarzyło, więc Bundur Mamałyg,
 759 9 |               i najmniejszej kradzieży się dopuścił, bądź we włościach
 760 9 |             niego przechodząc gorzałki się napił i kijem uderzył, i
 761 9 |           żonki, a sami bez nich muszą się obchodzić; a Moskale najbogatsi,
 762 9 |               Podkujki za to. że ważył się naganiać ustawom siczowym,
 763 9 |          Ludność zaporoska utrzymywała się raz przyjmowaniem do siebie
 764 9 |             którzy na Siczy, poddawszy się pod surowe prawodawstwo,
 765 9 |              swoim ubiorem nie różnili się od prostych Kozaków, a ich
 766 9 |       wykwintniejsze, tylko odznaczały się pięknością i obszernością
 767 9 |              jako ich czeladzi, którym się podobało w kureni hulać.~
 768 9 |                gdzieniegdzie okazywały się gaje, a jary zieleniały
 769 9 |          znosić Zaporożec i rolnictwem się brzydzi. Sadem tylko się
 770 9 |               się brzydzi. Sadem tylko się bawią, i to niektórzy, bo
 771 9 |           Siczy, jeśli miastem godziło się nazwać czterdzieści długich
 772 9 |                 pośród których tworzył się rynek w regularny czworobok,
 773 9 |       szczególnie koszowego, który tym się tylko w mieszkaniu różnił
 774 9 |        czerstwy. Twarz jego odznaczała się szlachetnością rysów. On
 775 9 |            wszystkich czterech, abyśmy się do jego chałupy wnieśli,
 776 9 |     polszczyzną. Powiedział nam:~- Źle się zrobiło. Godzina nie upłynęła,
 777 9 |                że jak Polska pozbędzie się Moskalów, to Sicz zmusi
 778 9 |                zmusi do unii. Zupełnie się powodować będzie protopopem
 779 9 |             pomocy od Siczy spodziewać się mogli. Ja jeszcze przez
 780 9 |                z daleka stojąc możecie się temu przypatrzyć; a potem
 781 9 |                Siczy sprawuje. Wszyscy się na śmierć popiją prócz mnie;
 782 9 |               że na dziedzińcu wzniósł się kurhanek dość wyniesiony.
 783 9 |              od tej chwili jego władza się zaczynała. Pierwsza jego
 784 9 |             brał na swoje misę, ile mu się podobało, i wszyscy zaczęli
 785 9 |           cudzych przybyłych zagrzewać się trunkiem do zbytku, powoli
 786 9 |              zbytku, powoli wycofawszy się z tej zgrai, cichaczem poszliśmy
 787 9 |            doniesieniem, że sam puścił się do Bakczysaraju, gdyż cała
 788 9 |            kiedy wolny naród nie byłby się gorszył z ich niepodległości.
 789 9 |               moim odjazdem odważyłem [się] go zapytać, jakim przypadkiem,
 790 9 |               W wojnach króla Jana III się wsławił i byłby doszedł
 791 9 |               i ugrzecznionym, podobał się pannie Brzostowskiej, kasztelance
 792 9 |              wojewódzkiego urzędu mógł się docisnąć. Mój ojciec osiadł
 793 9 |           mówił, w obyczajach stosował się we wszystkim do wyznania
 794 9 |        przedmiotu i nigdy nie omijając się z grzecznością gospodarską,
 795 9 |                 w żadną ścisłość z nim się nie chciał wdawać. Tam więc
 796 9 |           wdawać. Tam więc księdzu gdy się nie udało, jak zaczął wmawiać
 797 9 |                 ale przez pychę upiera się w swoim kacerstwie, że tylko
 798 9 |     dwudziestoletnie szczęśliwe byłoby się rozeszło, gdyby zgryzoty
 799 9 |               u dworu naszego nie mógł się utrzymać i do niego nie
 800 9 |                okolicznościach niczego się nie imała bez jego zezwolenia.
 801 9 |             mną chcieli zrobić, ale ja się nie dał: za wsparciem Brzostowskich,
 802 9 |           rozwiązłe prowadzę życie, że się nigdy nie spowiadam, że
 803 9 |                jak pozyskać wstawienie się świętego Ignacego, cały
 804 9 |           niczym nie wiedząc, zacząłem się starać o przyjaźń majętnej
 805 9 |              puścić nie możem." Udałem się do ojców jezuitów, błagałem
 806 9 |             wolą mojej matki i cieszyć się nawet, że jej dostatki odtąd
 807 9 |              moja determinacja, modlić się nie przestaną za synem ich
 808 9 |         wyrzekłszy, uniżenie kłaniając się prosił mnie o przebaczenie,
 809 9 |               i pałając zemstą; udałem się do dóbr niegdyś mojej matki,
 810 9 |              zrabowawszy podzieliliśmy się znaczną gotowizną. Potem
 811 9 |           gotowizną. Potem rozeszliśmy się, każdy w inną stronę, dla
 812 9 |             świętokradcom. Kryłem więc się czas niejaki po różnych
 813 9 |               Sicz Zaporoska utworzyła się była niedaleko granic Rzeczypospolitej,
 814 9 |           granic Rzeczypospolitej, tam się udałem, aby żyć przynajmniej
 815 9 |             robić. Zresztą zestarzałem się na Siczy, jej obyczaje przyjąłem
 816 9 |               tuszę, że, starzec, tego się nie doczekam. Wierzcie mnie,
 817 10|                chcą nas uczyć tego, co się u nas działo; a co gorszego,
 818 10|               uczonymi, podowiadywałem się, że Francuzi o nas takie
 819 10|              dziwolągi piszą, że teraz się cieszę, że tych książek
 820 10|               nie mogę, bo niczego bym się z nich nie nauczył, a co
 821 10|             nich nie nauczył, a co bym się nagniewał, to byłoby w zysku.
 822 10|           naszych od nich rozumu uczyć się nie potrzebowali i jeszcze
 823 10|               czele młodzieży rozbojem się bawił i okrucieństwa na
 824 10|              Litwie popełniał, i w tym się godzi z Demulierem, że hasz
 825 10|       książątko tylko w palcaty umiało się tłuc z paziami, konia oklep
 826 10|          trafiać. Książę hetmań zaczął się miarkować, że synowi czegoś
 827 10|               i pisać, ale bez żadnego się jemu sprzeciwiania. Znalazł
 828 10|            jemu sprzeciwiania. Znalazł się na to światły szlachcic,
 829 10|           strzelbą trafiając, wyuczyli się czytać dobrze w bardzo krótkim
 830 10|                własnej ochoty wyuczyli się i pisać; a trochę czytaniem,
 831 10|             ludźmi świadomymi wyuczyli się i prawa krajowego, i historii
 832 10|                 to juryści za głowę aż się brali, tak on poznawał,
 833 10|              niego kontenta, bo nikomu się nie dawał powodować, jeno
 834 10|            mógł znaleźć doradców. A co się tyczy zarzutu, że w młodości
 835 10|         znajdując pola, na którym mógł się wyburzyć, na czele młodzieży,
 836 10|           okrucieństwa nie dopuszczali się, ile że przy wielkiej porywczości
 837 10|               tułactwie niżeli od niej się recesować. Był JW. Rzewuski,
 838 10|        podobieństwa, że Rzeczpospolita się ocali, podał był projekt,
 839 10|                albeńską nazwaną. Zdaje się, że kto takiej młodzieży
 840 10|             przymiotów. A każdy z nich się sposobił do rycerskiego
 841 10|                go ugodził; ale oszczep się złomał między żebrami, a
 842 10|                więcej zawzięty, rzucił się na niego. On drzewcem, w
 843 10|          karczmy słomą pokrytej, która się była zajęła. Ogień był straszny,
 844 10|           podstolim litewskim odzywają się do ratujących:~"Idźcie precz!
 845 10|                wpadniem do sieni i bić się będziemy na ostre, a nikt
 846 10|        będziemy na ostre, a nikt niech się nie waży ratować, pokąd
 847 10|                wlecieli do sieni i bić się zaczęli; a że obydwa byli
 848 10|              dachu padały, wokoło nich się paliło; nie wiedzieć, jak
 849 10|            popieczeni, i ich czuprynom się dostało. A któż by naliczył,
 850 10|               bandy albeńskiej stawili się przed sądem kapturowym,
 851 10|             przed sądem kapturowym, by się tłomaczyć z zarzutów, jakoby
 852 10|           wileńskim rabunków i gwałtów się dopuścili po niektórych
 853 10|              gotował, jak do stawienia się na wezwanie kapturów. Ale
 854 10|            terminie naznaczonym stawić się będzie z patronem swoim,
 855 10|               w klasztorze dominikanów się oparł i tam dopiero miał
 856 10|                nie spostrzegł, zapytał się po kilkakrotnie:~- A gdzie
 857 10|                miną nadrobić i odezwał się:~- Waćpan z impozycją na
 858 10|          posyła, a sam w dzień terminu się chowa! W niebyt-ności sędziego
 859 10|                została wróconą i brano się do urządzenia trybu-nału.
 860 10|     sejmikowało. A tym sposobem zebrał się w Nowogródku trybunał pod
 861 10|               biskup wileński postarał się, że po kapturach wybrano
 862 10|             części szlachty, użalające się, iż dziesiąta część ich
 863 10|             tylko w orężu; i podniosła się konfederacja nieświeska,
 864 10|     konfederacja nieświeska, do której się wiązało, co było poczciwego
 865 10|              najście kapturu. Układają się więc z panem Rożnieckim,
 866 10|                jurgieltnik takiego ima się sposobu: przebrawszy się
 867 10|               się sposobu: przebrawszy się za markietana, przybiega
 868 10|              do Nieświeża dla widzenia się z panem Wołodkowiczem i
 869 10|              księcia biskupa, nie mógł się oprzeć mamiącej nadziei
 870 10|             bardzo zarozumiały, nikomu się o tym nie zwierza, a pewny
 871 10|                 a pewny swego, puszcza się sam jeden do Nowogródka
 872 10|             szabli i próbuje przedrzeć się przez wojsko. Żołnierzom
 873 10|                łamał szeregi, ale nowe się formułowały, bo obiecano
 874 10|                jeżeli go wezmą. Cofnął się do domu pan Ignacy, a stamtąd
 875 10|               gęstwiną z niego wysunąć się aż do farnego kościoła,
 876 10|              skąd może nie odważono by się go porwać. Ale wszelkie
 877 10|          warzywny w ogrodzie, do niego się dostał i nową walkę rozpoczął,
 878 10|            niedobytej twierdzy. Chował się w lochu dla odpoczynku,
 879 10|        żołnierze po schodach zaczynają się spuszczać, do góry biegł,
 880 10|               obrzucili, że już ruszać się nie mógł, i dopiero żołnierze
 881 10|              że takiego świętokradztwa się nie dopuścił, ale nawet
 882 10|             pisarza Matusiewicza, tego się nie zapierał, ale to, lubo
 883 10|             przywiązana. I zawsze mógł się tłomaczyć pan Ignacy, że
 884 10|               książę biskup rozjechali się, i w porę, bo książę wojewoda
 885 10|                wileński, dowiedziawszy się, że pan Wołodkowicz puścił
 886 10|              że pan Wołodkowicz puścił się do Nowogródka, zaraz przeczuł
 887 10|              puch został rozbitym. Tam się dopiero dowiedział książę
 888 10|                że cała Litwa zjeżdżała się do Nieświeża. Książę, wedle
 889 10|             sieniach z nim razem, póki się wszyscy nie zjadą, można
 890 10|              powiedzieć, że cały ranek się przebywał w sieniach, które
 891 10|               w sieniach, które powoli się napełniały. Otóż razu pewnego
 892 10|                żupanie białym. Skłonił się nisko przed księciem, jakoby
 893 10|             mógł za sobą o jakąś łaskę się przemówić. Książę to widząc
 894 10|               Książę to widząc odezwał się:~- Panie bracie, czego waszeć
 895 10|             papiery, raptownie zasępił się i wyrzekł:~- Wołodkowicza
 896 10|           spostrzegliśmy, że starający się o służbę na twarzy okazał
 897 10|               i śmiałym głosem odezwał się:~- Nie zapieram się, że
 898 10|            odezwał się:~- Nie zapieram się, że w Nowogródku wyprowadzałem
 899 10|           rozstrzelali! - i obróciwszy się do swojego sztabs-oficjera
 900 10|             Oficjer o służbę starający się stał jak skamieniały i blady
 901 10|         spoglądali. Nikt z nas odezwać się nie śmiał; a tu widocznie
 902 10|                 a tu widocznie gotował się kryminał, który nie mógł
 903 10|             był rad być świadkiem, jak się depcze prawa Rzeczypospolitej.~-
 904 10|                rozstrzelali! - odezwał się książę. ~ Weźcie serce z
 905 10|         imienia Massalskich i zabierał się jemu serce przyłożyć. A
 906 10|           stajał jak śnieg majowy, ani się można było dowiedzieć, gdzie
 907 10|           można było dowiedzieć, gdzie się on podział. A my z księciem
 908 11|                ta banda, do której tak się starano należeć i co miano
 909 11|           członek w listach podpisywał się: "Radziwiłłowski przyjaciel",
 910 11|              panie kochanku" zamieniło się u niego w przysłowie, że
 911 11|             mając na to patentu, ważył się ten mundur gdziekolwiek
 912 11|             skarbie książęcym, pokazał się raz w tym mundurze u pana
 913 11|                domu. Pan Skirmunt o to się żalił księciu, ale książę
 914 11|       patentować, tylko za wstawieniem się dwóch [trzecich] części
 915 11|                wezwanie księcia stawić się konno w całym rynsztunku
 916 11|       rynsztunku i iść z nim, gdzie mu się podoba, a nie zważając na
 917 11|              zajście, nie powinni byli się ciągnąć po jurysdykcjach
 918 11|           między sobą szablą albo zdać się na jakiego kolegi, co by
 919 11|        Morawskiego, generała, zjechało się kilku Radziwiłłowskich przyjaciół,
 920 11|              których pan Bonifacy dość się palił; ale ten był twardy
 921 11|                   Prędzej z skórą moją się rozstanę niż z moją dubeltówką.~-
 922 11|            moją dubeltówką.~- Na co ci się ona zda, kiedy strzelać
 923 11|          żarcikami gotów mnie zbyć: my się nie od wczorajszego dnia
 924 11|             dnia znamy.~- Pisz, jak ci się podoba, ja podpiszę, bo
 925 11|        koniuszym nowogródzkim, zawiera się następna umowa: Dnia N.
 926 11|               do egzekucji."~Podpisali się strony i świadkowie. A pan
 927 11|           niejakim czasie, wprzód, nim się psy słyszeć dały. Wszystkich
 928 11|               tu pan Bonifacy pokazuje się ciągnąc za ogon ubitego
 929 11|          Przeczytaj opis, tam o zającu się nie pisze, tylko o zwierzu;
 930 11|                o zwierzu; a spodziewam się, że pies zwierzem.~- Do
 931 11|              ja do tego opisu stosować się będę.~Poszli tedy wszyscy
 932 11|               pan Leon nie posiadający się z gniewu, a pan Bonifacy
 933 11|            Bonifacy za beki trzymający się od śmiechu. Przybywszy do
 934 11|            transakcją, a potem odezwał się:~- Nie ma napisanego rodzaju
 935 11|         powiedział pan Leon. -Odwołuję się do sumienia wszystkich myśliwych,
 936 11|               jużci nie ptak. Pożegnaj się z końmi, panie Leonie, i
 937 11|                w opisach twoich lepiej się pilnuj.~- Ty moich koni
 938 11|            pozwy nie stanę, bo błaźnić się nie chcę. Niech nas, kto
 939 11|     przeproszeniem JW. generała, żebym się na niego zapisał, tobym
 940 11|                Na to pan generał:~- Ja się nie ubiegam o to, abym wasze
 941 11|           spory rozstrzygał; zapiszcie się, na kogo chcecie, a ja zatrzymuję
 942 11|      powiedział pan Bonifacy - i piszę się, na kogo chce pan Leon,
 943 11|           Jeżeli ci, co psy biją, mają się myśliwymi nazywać, to niech
 944 11|              drugich żartować, waćpanu się zdaje rzecz nieznośną, że
 945 11|                samego księcia wojewody się zdaję.~- Zgoda - odpowiedział
 946 11|           mojej bryce.~- Nie doczekasz się, abym z twojej łaski korzystał;
 947 11|              konie zabrać. Wstydziłbyś się z taką sprawą przed księciem
 948 11|         odstąpił od tego, co moim; sam się wstydzić będziesz w Nieświeżu
 949 11|        Nieświeżu z twojego uporu i żeś się dał złapać. A kiedy nie
 950 11|         sprzyjali panu Bonifacemu, tak się rozzłościł, że od nikogo
 951 11|         podwodę nająć i samopas puścić się do Nieświeża; a co gorsza
 952 11|           gorsza dla niego, że wszyscy się śmieli do rozpuku. I tak
 953 11|                rozpuku. I tak zjechali się do Nieświeża; opowiedziały
 954 11|         pozwolił, by na niego zapisali się na kompromis. Na to książę:~-
 955 11|      przyjętego. Ale pan Bonifacy temu się oparł i sprawiedliwie wniósł,
 956 11|               tylko bezwarunkowym. Dał się przekonać pan Leon, bo co
 957 11|                swoją rzecz, bez lezjów się obeszło, po których między
 958 11|           determinowanymi, skończyłoby się jeszcze na gorszym. Książę,
 959 11|              strony za każde odezwanie się po trzysta złotych na rzecz
 960 11|      Bonifacemu Sołohubowi, a stosując się do konstytucji 1764 r.,
 961 11|              1764 r., za sprzeciwienie się pana Leona Borowskiego dobrowolnemu
 962 11|               tylko pobladł i wargi mu się trzęsły, i natychmiast,
 963 11|              nieprawemu wyrokowi nigdy się nie podda i że jako wolny
 964 11|                książę, natomiast co by się miał obruszyć, zaczął się
 965 11|              się miał obruszyć, zaczął się śmiać do rozpuku, mówiąc:~-
 966 11|           Panie kochanku, pan Leon coś się bardzo na mnie rozchimerował,
 967 11|            rozchimerował, ale jakoś da się przeprosić.~Ale to nie dość
 968 11|    Nieustającej. Tu już książę dopiero się obraził; bo tej jurysdykcji
 969 11|      jurysdykcji nienawidził i opierał się, o ile mógł, jej ustanowieniu,
 970 11|             oparta. A do tego odgrażał się, że na tym nie poprzestanie,
 971 11|              dzień, przed nami odzywał się:~- Panie kochanku, nie mam
 972 11|                mnie ukrzywdził, a nikt się za mną nie ujmuje. Kto mnie
 973 11|          bezcen trzymają, a słudzy moi się panoszą - i to cały dowód
 974 11|             ale owszem, każdemu starał się pomagać, za każdym mówił
 975 11|           uprosiliśmy go, aby do niego się udał i wmówił mu, by się
 976 11|               się udał i wmówił mu, by się upokorzył przed księciem
 977 11|         pludrach. Książę kasztelan tak się przeląkł z obawy, by i jemu
 978 11|                obawy, by i jemu samemu się nie dostało, że potem w
 979 11|              pan Raczyński, wyleżawszy się parę dni, że go świat nie
 980 11|            nieco markotny, z powodu iż się chybiło prawidłom gościnności:
 981 11|              To kiedy oni nie oglądali się na JO. księcia kasztelana,
 982 11|              księcia naszego, czego by się na dal mógł spodziewać pan
 983 11|              bo choć na niego odgrażał się póki trzeźwy, to jak się
 984 11|               się póki trzeźwy, to jak się dobrze podochoci, często
 985 11|        przyjaciela; a nazajutrz wznowu się odgraża.~Pan Płaskowicki
 986 11|             Żydach zastawione. Dało mi się w znaki polowanie samuelowskie!
 987 11|        samuelowskie! Ale sam znam, żem się nie popisał. Wstyd mi, a
 988 11|               królewskim bratem, takem się odłużył, że z miasta by
 989 11|                przyjacielski oblicz mi się pokazał; tego już dawno
 990 11|                więc zmartwieniom zrobi się przerwa. Jest przynajmniej
 991 11|                desperacji nie rozpiłeś się gorzałką?~- Kto? Ja? Jakem
 992 11|                z kim pić? Tydzień dziś się kończy, jak tu do mnie przybył
 993 11|          tysięcy moich własnych, co mi się zostały z krwawej pracy
 994 11|        desperacja!~- Abo to ja pozywać się będę kiedykolwiek? Już mi
 995 11|              będę kiedykolwiek? Już mi się dał proceder we znaki tak,
 996 11|           imparitatem zadał, to bronić się nie będę. Dziękuję ci więc,
 997 11|         kielichu i uradzim, i uradujem się.~- Tać to i Bóg, i ludzie
 998 11|              nadrę i kielichem zaczęli się bawić. Opowiadał różne dychteryjki
 999 11|         garniec, ale i dziesięć ich by się wypróżniło i aniby się spostrzeżono,
1000 11|              by się wypróżniło i aniby się spostrzeżono, tak miło czas