Part

2501 25|              przed kilkunastą laty bił się za równość ziomków, tak
2502 25|            musiałem codziennie odnosić się do francuskiego gubernatora.
2503 25|                do wysokich dostojeństw się wyniósł. Ale co to była
2504 25|             było magnata. Zgoda! Piszę się na to i krwią własną podpiszę!
2505 25|              wielkich przodków na nich się zlała. Uchowaj nas Boże
2506 25|            palce chuchali dla ogrzania się w zimie; bo im świeższe
2507 25|            ekonomski czy tam wnuk, jak się dodrapie przestronnego dziedzictwa,
2508 25|               względem niego nie ważył się dopuścić. Ale niech no się
2509 25|             się dopuścić. Ale niech no się pokaże rosyjski czy to gubernator,
2510 25|         służbie tego rządu, a wnet tak się przed nim uniży, tak się
2511 25|               się przed nim uniży, tak się spłaszczy, takimi nadskakiwania-mi
2512 25|               sytości, pewnie nie tyle się płaszczył przed księciem
2513 25|               na ich charakter jedynie się spuszczali. Bywały czyny
2514 25|               o nich mówią. Niejednemu się zdaje, że u nas były ciągłe
2515 25|             jeśli szlachta między sobą się powadziła i przyszło do
2516 25|            panem Tyzenhauzem gorzej by się stało, gdyby go nie był
2517 25|               został. To ledwo wyłamał się z niego w trybunale, sowicie
2518 25|              nic takiego przede mną by się nie utaiło. Ukraina była
2519 25|             czy zastawnej i tak wdarli się cichaczem do szlachectwa,
2520 25|             półtorasta lat może robiły się na Rusi, a bez wątpienia,
2521 25|        szlachcicowi, co mu naprzykrzał się w karczmie: Ne ma hroszy,
2522 25|        służyłem mu w Kaniowie - i mogę się pochwalić, że najmniejszej
2523 25|     doświadczyłem. Owszem, tyle okazał się dla mnie łaskawym i łatwym
2524 25|           później to starostwo dostało się panu Potockiemu, on wziął
2525 25|           Radziwiłłowę. Za wstawieniem się przyjaciół interes został
2526 25|             czternaście tysięcy, które się zawiodły z powodu zamieszek
2527 25|            gołymi rękoma nie pokazywał się żonce, której od waści kłamać
2528 25|                 której od waści kłamać się będę.~Padłem do nóg mojemu
2529 25|         Kaniowie o rzemienną, niemałom się nafrasował, lecz powiedziałem
2530 25|             starosty, nazajutrz puścić się w podróż. Pan Bartłomiej
2531 25|            Bartłomiej Chodźko napierał się być moim towarzyszem, ale
2532 25|           pomyślnej podróży opatrzyłem się Przenajświętszym Sakramentem
2533 25|             starosta wówczas znajdował się w Kaniowie, puściłem się
2534 25|               się w Kaniowie, puściłem się jednak ku Podolu, a to żeby
2535 25|          Podolu, a to żeby przypomnieć się JW. Potockiemu, podczaszemu
2536 25|                sobą do Stambułu, co mi się bardzo podobało, bo który
2537 25|               domu Potockich; chciałem się więc ubezpieczyć w Kaniowie
2538 25|                padłem mu do nóg, łzami się zalawszy. Z wielką czułością
2539 25|             sejmu podziałowego zamknął się był w Morafie i zajmował
2540 25|               był w Morafie i zajmował się gospodarstwem, usunąwszy
2541 25|               gospodarstwem, usunąwszy się od życia publicznego, w
2542 25|             przekonania nie godziło mu się być czynnym. I tyle okazał
2543 25|             być czynnym. I tyle okazał się dla mnie łaskawym, że chociaż
2544 25|                z Morafy nie odniósłszy się do niego - jednak własną
2545 25|             mnie radził, bym nie ważył się kołami zajeżdżać przed jego
2546 25|                gdyż pan starosta zaraz się kwasi na szlachcica, co
2547 25|               Bogu opatrzony, puściłem się do Kaniowa dnia 4 sierpnia,
2548 25|               Do południa nachodziwszy się po mieście i namedytowawszy
2549 25|            uwiązałem klacz i dobrze mi się udało, bo jakem się później
2550 25|          dobrze mi się udało, bo jakem się później dowiedział, ten
2551 25|              napoju nie używał, o czym się dowiedziałem u bazylianów,
2552 25|           zamkowej i rozpierzchających się po dziedzińcu dworzan i
2553 25|                było coś odznaczającego się w jego obliczu, coś okazującego,
2554 25|            można było zaraz poznać, iż się zaszczyca ściślejszą poufałością
2555 25|             miał głowę odkrytą, anibym się wahał domyślić, że on nad
2556 25|              równe przedzielała. Jakem się później dowiedział, była
2557 25|              skuwkę oprawny. Zbliżyłem się ku niemu i nisko skłoniwszy
2558 25|               niemu i nisko skłoniwszy się, zabierałem się do opowiedzenia
2559 25|             skłoniwszy się, zabierałem się do opowiedzenia siebie,
2560 25|             przyszedłem do siebie, jak się odezwał pan starosta:~-
2561 25|                 pan podczaszy za Żydem się ujmuje jakby za rodzonym
2562 25|              tych, co mi je oddają.~Tu się obruszyłem, jakby nie było,
2563 25|               nie było, a nadto dobrym się czułem szlachcicem, bym
2564 25|             liczbą rozsiekacie, znajdą się koledzy moi, którzy choćby
2565 25|             pan starosta, a obróciwszy się do poufałego dworzanina:~-
2566 25|               mnie wyrazach, którychem się ani spodziewał, anim na
2567 25|               panie bracie, rozgośćcie się w moim domu. Nie puszczę
2568 25|              kaczor], ale jutro upijem się z sobą, bo ty dobra detyna
2569 25|             triski litajut. Powadziłem się był z panem Józefem Rejtanem
2570 25|                 a pan Wołodkowicz ujął się za nim: "Ano ze mną, mospanie
2571 25|            list pana podczaszego, anim się mógł spodziewać, że i od
2572 25|             znowu mnie łaje, bo gniewa się na mnie podczaszy, a sam
2573 25|               swoje. Jakiś Żyd pokazał się w Kaniowie na Mikołę i zaczął
2574 25|               podczaszy jeszcze gorzej się rozgniewał i taki wypalił
2575 25|             mnie przyjechałeś.~- Niech się nacieszę jeszcze JW. panem,
2576 25|       interesie będzie pora mówić; jak się rozgoszczę, to o wszystkim
2577 25|             pół roku nie siedział? Jak się też powodzi panu Leonowi
2578 25|              ne mohu, a pan Leon tylko się śmieje i mówi: "Śpij, niebożę,
2579 25|             najsławniejszym próbowałem się; pijało się ze Świejkowskim,
2580 25| najsławniejszym próbowałem się; pijało się ze Świejkowskim, podstolim
2581 25|           puścił i wymógł na mnie, żem się na Najświętszą Pannę zaklął,
2582 25|               mi było w ciupie, modlił się człowiek, modlił, aż się
2583 25|               się człowiek, modlił, aż się przemodlił. Przyjaciele
2584 25|              miłości Pana Boga, bawcie się u mnie; choć mi pić nie
2585 25|              wolno, niech przynajmniej się napatrzę, jak drudzy piją."
2586 25|           głowy: "Panowie! - odezwałem się. - Doktor każe mnie pić
2587 25|          kielicha. "I owszem - odezwał się - niech pan starosta zdrów
2588 25|               zdrów pije wodę, ile jej się wleje, a ja sam zajmę się
2589 25|              się wleje, a ja sam zajmę się jej zafarbowaniem." Jak
2590 25|             było na pogotowiu i zabawa się zaczęła. Piwni czy wszystkim
2591 25|               wyrosła; nareszcie takem się odął, że ani sposobu wytrzymać.
2592 25|               Moryssona i oczami modlę się do niego, by mi pozwolił
2593 25|               bo dalej pęknę. Domyślił się doktor, czego chcę, i wyszedłszy
2594 25|           zaczął, tym kończ." Domyślił się jucha. Ja w prośby! Spuścił
2595 25|             ani kropelki. "Nie porywaj się z wodą na wino, śpij teraz
2596 25|               Po tej gadce przybliżyli się do pana starosty jego kapelani,
2597 25|             obrządek miłował. A ja, by się nie naprzykrzyć, poszedłem
2598 25|             nie była jakaś napaść, jak się dowie, że pozwalam sobie
2599 25|             dobrego do wieczora, który się jednak bez burzy nie obszedł.
2600 25|         któremu już kilkakrotnie udało się ujść z Kaniowa bez szwanku,
2601 25|                gdyż gęste pozwy sypały się na pana starostę - jakoś
2602 25|           starostę - jakoś nie wywinął się i wpadł w ręce Kozaków,
2603 25|                JW. gospodarzowi bardzo się ta sobota przykrzyła i że
2604 25|                by co prędzej popieścić się z kielichem. Zakończył nareszcie
2605 25|             jednej antyfony. A jakeśmy się porozchodzili do wczasu,
2606 25|             dzwony kaniowskie kołysały się na cześć Najświętszej Panny
2607 25|              czeladź i poddaństwo, jak się zebrało w kościele na jutrznią ,
2608 25|               niego wyszli, a wszystko się modliło gorąco. Dałby pan
2609 25|          rzucał, bo chociaż sam modlił się z wielką skruchą, ciągle
2610 25|          patrzał, czy wszyscy obchodzą się przyzwoicie. Obaj kapelani
2611 25|    popędliwości, nieludzkiemu obejściu się z podwładnymi, tak że choć
2612 25|      Sanctissimum obrócony, i w piersi się bije kułakiem. Może komu
2613 25|                tego był śmiech, ale ja się budowałem i wielkie powziąłem
2614 25|        wiedział, nic bez jego rozkazów się nie robiło. To był zawołany
2615 25|            dyspozytorowie nagromadzili się, ale i ciwunowie, których
2616 25|              pański. Jakoż nie obeszło się bez kilku egzekucji. Strach
2617 25|                kilku egzekucji. Strach się malował po twarzach wszystkich
2618 25|         folwarku dyspozytor, zniósłszy się z przysiężnym, kilkanaście
2619 25|               Kozaków, po nitce dobrał się do kłębka; rozgniewał się
2620 25|              się do kłębka; rozgniewał się tedy okropnie i krzyknął
2621 25|            dyspozytora. Ale ten zaczął się wymawiać swoim szlachectwem,
2622 25|      rzetelności był przekonany. Zaraz się opamiętał:~- Otoś mnie zagadł!
2623 25|            Sesja ekonomiczna skończyła się przed samym obiadem. Wszyscyśmy
2624 25|             tak obficie, że każdy mógł się opić jak bąk. Jakoż uważałem,
2625 25|              obecna tej uczcie, tak by się rozrzewniła jak ja, który
2626 25|                 a z którymi wychowałem się i kolegowałem, a nawet wprost
2627 25|                innych. Bogiem i ludźmi się świadczę, że tak było, a
2628 25|         kielich dziękczynny i nie taję się, żem mu kolana ucałował.~
2629 25|                tylko dla mnie, którego się usadził okryć szczególnymi
2630 25|        świadkiem, że choć tak uniosłem się na ekonoma, skoro tylko
2631 25|                na ekonoma, skoro tylko się złożył szlachectwem, dałem
2632 25|            sobie nie wyobrazisz, co to się dzieje w naszej Ukrainie.
2633 25|           sąsiada Wołyneckoho, dorobił się dziedzictwa, ale ladaszczo.
2634 25|                 to w grunta kaniowskie się worywał, to zające szczuł
2635 25|           pozwom do grodu. Ja tłumaczę się, że on popowicz, i stawię
2636 25|                ten zaraz i szlachcicem się robi, a potem za moje pieniądze
2637 25|               stali, a jak szlachectwo się spaskudziło, obaczysz, że
2638 25|              do Warszawy, a obacz, kim się otoczył. Aż ksiądz Naruszewicz,
2639 25|               cały tydzień, jako z tym się oświadczył na wstępie pan
2640 25|               pan starosta; a przyznam się, że choć zabawa miła i umiałem
2641 25|         magnata, rad byłem, że tydzień się kończy, bo zdrowia dalej
2642 25|             Dopiero w piątek odważyłem się mówić o moim interesie,
2643 25|             Pan starosta nie tylko, że się nie zasępił, ale z uprzejmym
2644 25|             powiedział:~- Jeszcze dziś się pobawim, a jutro skończym
2645 25|               ich gniazdo, lubo u mnie się zwiodło, dotąd jednak w
2646 25|             psiarni radziwilimontskiej się zachowuje.~Nikt nie jest
2647 25|              nie zadziwiło mnie, jakem się dowiedział, że w lat kilka