Part

1501 20|                    należeć nie chcę. Czy wy nie widzicie, że tylko pozoru
1502 20|                    życzym, to niech pan nas nie straszy, że od nas odstąpi.
1503 20|                   prowadził, ale kiedy pana nie stanie, znajdzie się taki,
1504 20|               zaprowadzi, gdzie potrzeba, a nie będzie się oglądał ani na
1505 20|                 zawinął, panie Cyriaku? Czy nie waćpan chcesz nas prowadzić
1506 20|             sprzątniecie, co uradzicie? czy nie waćpana na jego miejscu
1507 20|            powstawać?~- Ja na pana starosty nie powstaję i umiem mu być
1508 20|                  będzie ją wola przyjąć lub nie. Ja nie teolog ani minister,
1509 20|                    wola przyjąć lub nie. Ja nie teolog ani minister, tylko
1510 20|                  przed swoimi mówi; mnie to nie o starostwo moje chodzi,
1511 20|                    ja swój kawałek ziemi, a nie potrzebuję baki świecić
1512 20|                  słuszność za sobą: on mnie nie stanął, gdziem go po rycersku
1513 20|                    rzucą, ja mówię, że nikt nie ruszy, a Moskale, jak obaczą,
1514 20|                     Moskale, jak obaczą, że nie ma za kim się bić, do siebie
1515 20|                  księże Marku. Ja za piecem nie wychowany i przypatrzyłem
1516 20|                   mnie - a ksiądz Marek tam nie był - i jechałem na Wenecję,
1517 20|                     na Wenecję, gdzie króla nie ma, tylko waszeci patron
1518 20|                     u nas Najświętsza Panna nie miałaby sama panować i jej
1519 20|                  Wybaczaj, panie, ale na to nie ma zgody: ani w domu bez
1520 20|                        A cicho, dzieci, a w nie swoje rzeczy nie wdawajcie
1521 20|                dzieci, a w nie swoje rzeczy nie wdawajcie się. Bijcie się,
1522 20|               księdza Marka już odtąd nigdy nie widziałem.~Otóż tak rzucona
1523 20|                  która dlatego tylko skutku nie otrzymała, bo pan pułkownik
1524 21|             człowieka, więc o nim zapomnieć nie może i tak mu wszystkie
1525 21|                 będziesz, cóż zyskasz? Jego nie nastraszysz ani zmusisz.
1526 21|             nastraszysz ani zmusisz. Jeżeli nie uważa [na] twoje szemrania,
1527 21|                      więc one ci się na nic nie przydadzą; jeżeli uważa,
1528 21|                    wszystkim zginiesz. Kogo nie zmożesz, temu ulegaj. A
1529 21|                  Nim, proś, błagaj, póki Go nie zmiękczysz, bo On jest Pan
1530 21|              kochający swoje stworzenie. On nie tylko stwórcą i zbawicielem;
1531 21|                    że z wielką szkodą naszą nie był drukiem ogłoszony, to
1532 21|                   które by Moskwie do smaku nie przyszły, więc książę biskup
1533 21|                     Bóg powiedział, aby się nie narazić aliantce naszej.
1534 21|                      Ale bazyliana w ciemię nie bito.~- JO. panie, będą
1535 21|                  się książę biskup, ale nic nie mógł odpowiedzieć ani go
1536 21|                    co był zakonnikiem, ręką nie dotknął się kruszcu, oprócz
1537 21|                    On to omal na całe życie nie był zamknięty za to, że
1538 21|                Świętego, ani pieniędzy mieć nie będzie, bo Pan Bóg swoje,
1539 21|              husytów wznawia. Ale mu nic to nie zaszkodziło, bo duchowieństwo
1540 21|                obstawały, ile że on niczego nie pragnął, żadnego urzędu
1541 21|                    żadnego urzędu zakonnego nie sprawiał, misje o zebranym
1542 21|             niechętni mu pasterze i kapłani nie bardzo śmieli naprzeciw
1543 21|               błogosławiona Anna Omiecińska nie tyle mądrością słynęła,
1544 21|               wszystkich, a przecie Pan Bóg nie jednaki los wszystkim przeznacza.
1545 21|                     koniec rozbija - umiera nie opamiętawszy się. Sprawiedliwość
1546 21|               urodził jak ów drugi bogatym, nie miałby potrzeby kraść i
1547 21|             oswobodził, że niczego wiedzieć nie pragnie, tylko żeby nic
1548 21|                  pragnie, tylko żeby nic ją nie odrywało od Jego miłości
1549 21|                     miłości I na modlitwach nie poprzestając, takimi pokutami
1550 21|               swojej dłoni. A już i Pan Bóg nie miałby potrzeby te dusze
1551 21|                     oszukuje, ale bez niego nie ma rady, wszystko przed
1552 21|                udręczeń, by jej łaska boska nie dodała siły do zniesienia
1553 21|                    na was ostateczny koniec nie przyszedł, wrócicie do ciał,
1554 21|          przeznaczył, bo w żadnym innym się nie zbawią. Król chciał być
1555 21|                     pany, że żadnemu z nich nie dał to, co by mu szkodzić
1556 21|                     obudził się jak ze snu, nie pamiętając, co się z nim
1557 21|                    i doczesne korzyści, ale nie mamy szemrać, kiedy On nam
1558 21|                   szemrać, kiedy On nam ich nie daje - może dla naszego
1559 21|                   bardzo dobrze, iż my tego nie otrzymali.~Chwała Bogu i
1560 21|                 niczyim - dwom panom służyć nie będę. Jakoż odkąd cudze
1561 21|                   na naszą ziemię, nigdy im nie kłaniałem się ani podatku
1562 21|                     ani podatku dobrowolnie nie zapłaciłem, pokąd egzekucją
1563 21|            zapłaciłem, pokąd egzekucją mnie nie zmusili. Ani na żadnym sejmiku
1564 21|                    żadnym sejmiku noga moja nie powstała, namawiano mnie
1565 21|                     na to nigdy odważyć się nie mogłem, abym dobrowolnie
1566 21|                 mówią, że tym obywatelom, a nie rządowi się służy; jest
1567 21|                 może się o to pokusić? "Jak nie będą obywatele dobrze myślący
1568 21|                   urzędy, od korony będą na nie narzucać." I cóż to złego,
1569 21|                    cóż to złego, skoro rząd nie nasz; niechże urzędniki
1570 21|                stosowni. Żadnej my korzyści nie mamy z urzędników naszych:
1571 21|                 rodak? W zaciszu domowym, a nie w urzędach zachowuje się
1572 21|                  ani ich samych, ani nikogo nie zwodzi. Wybaczam młodzikowi,
1573 21|                  daje, ale dojrzałemu rzecz nie do odpuszczenia. Była chwila,
1574 21|                   młodzi rodacy moi, ja już nie będę widział Polskiej, bom
1575 21|                     jeden Moskalowi służył, nie wierzcie; czy to marszałek,
1576 21|                   nigdy z niego prawy Polak nie będzie, a jeżeli go zostawicie,
1577 21|                    odrodzi, żadnych układów nie róbcie z nieprawością: kto
1578 21|                     urzęduje, dobrowolną, a nie wymuszoną przysięgą zawiązał
1579 21|                     jest on równie winnym i nie może być wspólnego między
1580 21|                   między nim a wami. Nikomu nie przebaczajcie, pobłażanie
1581 22|                 czasów wychowanie młodzieży nie było co do nauk tak wykwintne
1582 22|                chwała Panu Bogu, nic z tego nie będzie, a wszystkie wielkości
1583 22|                 wszystkie wielkości mędrków nie zmienią wyroku, który Duch
1584 22|             secundum linguas earum." Bo jak nie ludzi to była rzecz zrobić,
1585 22|                 rzecz zrobić, aby ten naród nie był innym, tak też nie dokażą,
1586 22|                naród nie był innym, tak też nie dokażą, aby nim być przestał.
1587 22|                    boskie, nadpsują, ale go nie zniszczą. Pan Bóg po czasie
1588 22|                języków w nich szlachcic się nie uczył i chociaż młodzież
1589 22|                     że moim prostym rozumem nie pojmuję, jaki być może stosunek
1590 22|                      bo jużci też tam rządy nie są słabe. A co się tyczy
1591 22|               białym widzą, a przekonać się nie chcą. Niewiele rubli i talarów
1592 22|           podziałowe szafowały, a które my, nie rozumiejąc, powtarzali,
1593 22|                     rozumiejąc, powtarzali, nie ze szkół jezuickich, ale
1594 22|                  przywędrowały. Kiedy to my nie znali tego przebrzydłego
1595 22|               pospolite ruszenie, szlachcic nie brał na rozum, czy to się
1596 22|                   rozum, czy to się uda lub nie, ale słuchał powinności,
1597 22|                     ale słuchał powinności, nie oglądał się na majątek ani
1598 22|               prowadzić chorągiew, człowiek nie przychodził do rzeczy obcej
1599 22|                    wszystko uczono nas, aby nie rozprawiać o powinnościach,
1600 22|                 barska nastała, wiekiem się nie wymawiał, bo pamiętał, że
1601 22|                Czyby siebie oszczędzał, czy nie, wszelako dziś by nie żył;
1602 22|                   czy nie, wszelako dziś by nie żył; bo kiedy padł pod Częstochową,
1603 22|         pięćdziesiąt lat minęło - i przecie nie był to człowiek przedpotopowy.
1604 22|                     gdyby swojej powinności nie był dopełnił? A co zyskali
1605 22|                   przedali? Pieniądz, jeśli nie został strwoniony, ktoś
1606 22|                   korzysta, a najczęściej i nie potomek: "Male parta idzie
1607 22|                   bywało, mawiał:~- O życie nie dbaj, bo ono nie twoje.
1608 22|                    O życie nie dbaj, bo ono nie twoje. Deus me custodiat (
1609 22|                został towarzyszem, jeszczem nie zarastał, bom z trzeciej
1610 22|                  rusznic, pan Szeliga placu nie dotrzymał i uciekł, co koń
1611 22|                 mógł wyskoczyć, aż pfe! Nam nie zaszkodził, bo hultaje,
1612 22|                     się, a nikogo z naszych nie straciwszy, zawieźliśmy
1613 22|                   łotrów, gdzie potrzeba, i nie lada zdobycz nam się dostała;
1614 22|                     się dostała; siebie zaś nie tylko, że haniebnie spaskudził,
1615 22|                 spaskudził, ale życia nawet nie ocalił, bo błądząc po lesie,
1616 22|               śmiercią, która może o mnie i nie myśli, a sam gdzieś się
1617 22|                  wina poszła na traktament. Nie można było nasłuchać się
1618 22|                      hetmanowi podobało, że nie mógł różańca nie przerwać,
1619 22|               podobało, że nie mógł różańca nie przerwać, by powiedzieć:~-
1620 22|                   bo już, chwała Panu Bogu, nie rok i nie dwa, jak ósmy
1621 22|                 chwała Panu Bogu, nie rok i nie dwa, jak ósmy krzyżyk zapisał
1622 22|                służę w kawalerii narodowej, nie licząc tych kilku, co będąc
1623 22|                   bezkrólewia za piecem się nie siedziało, i z księciem
1624 22|                    przez Kroże idą a idą, a nie można im powiedzieć: "A
1625 22|           pięćdziesiąt towarzystwa, a ledwo nie dwa razy tyle szeregowych.
1626 22|                     słowa:~- Panie Ambroży, nie można wiedzieć, co będzie.
1627 22|                     byli dziarskie chłopcy, nie czekając nazajutrz, puściłem
1628 22|                     po ludziach. Pan łowczy nie tylko, że mi ofiarował swoją
1629 22|                  zbierać konie, póki z nimi nie wyruszę na Litwę. Jakoż
1630 22|                  padł pod Opatowcem, ledwom nie płakał, jak po synu rodzonym.
1631 22|                     w obawie, by mi chudoby nie zabrali, radzi wyprawić
1632 22|                   przedarł z tak małą siłą.~Nie miałem nic do powiedzenia,
1633 22|                     za łaskę; a on, na niej nie przestając, sam chciał mnie
1634 22|                podziwienie, że do grodu ich nie odsyła; ale pan łowczy na
1635 22|                  ale pan łowczy na to:~- My nie w Litwie, u nas hajdamaczyzna
1636 22|                  Pawlikiem; jednej nocy bym nie przespał spokojny. Z naszymi
1637 22|                   dobrze, ani nadto źle być nie można. Wiedzą oni, że ich
1638 22|                   zabierze.~- Pan porucznik nie znasz ich obyczajów: w Szyjeckiej
1639 22|                 wilczą naturę: nigdy szkody nie robi blisko swojego gniazda.
1640 22|                     ani fabrykant hajdamaki nie zdradzi. W kasie bywa po
1641 22|                strony kasjera i rachmistrza nie było więcej szkody niż od
1642 22|                   mówiłem z nim, udając, że nie wiem, co on za jeden, lubo
1643 22|                    mi szepnął, kto on taki. Nie masz co mówić, sprytny chłop
1644 22|               sprytny chłop a barczysty, że nie życzyłbym trzem jego spotkać;
1645 22|               życzyłbym trzem jego spotkać; nie daliby mu rady. I pan porucznik
1646 22|                 których najmniejsza fura by nie przeszła. Chociaż konno,
1647 22|                       To już mi nic dobrego nie zwiastowało. Aż tu zaraz
1648 22|             wystrzelisz, każde drzewo za to nie dało ognia. Abo widać, z
1649 22|                     jedna noga z naszych by nie uszła, gdybym łowczycowi
1650 22|                łowczy - ty wiesz, że Cudnów nie mój i że ja pańskiego dobra
1651 22|                    powiedzieli, gdybym jego nie ścigał? Ty nie do mnie miej
1652 22|                  gdybym jego nie ścigał? Ty nie do mnie miej żal, ale do
1653 22|                     mnie, że ciebie w lesie nie gabam. Niedawno pan regimentarz
1654 22|                byście pokój mieli. Ty umowy nie dotrzymujesz z leśniczym:
1655 22|                    że w lesie nas zaczepiać nie będziesz; my za to na was
1656 22|                   zupełne ladaco.~- Albo ja nie szanował wielmożnego pana
1657 22|                     szkodę jaką robili, czy nie chcieli bazarnego opłacić?
1658 22|               opłacić? Cóż to, czyż już nam nie wolno na targu półdrabek
1659 22|                  wyprawi obławę do puszczy, nie wiem, czy na tym zarobicie.
1660 22|                  podpalę, że ściany na budę nie zostanie.~- Ale, mój Pawliku,
1661 22|                     Ja wielmożnemu panu już nie wierzę. Wszakżeśmy obiecywali
1662 22|               wierzę. Wszakżeśmy obiecywali nie dokuczać sobie. Od nas ekonomia
1663 22|                  ekonomia cudnowska krzywdy nie poniosła; nawet pani Sosnowskiej,
1664 22|              zuchwałego chłopa!" Czy ja was nie znam?~- Panie Pawlik, wszak
1665 22|               leszczynę palić na proch? Czy nie pozwoliłem trzem twoim parobkom
1666 22|                    soloną? Czy na Filipówkę nie kazałem wam wydać na twój
1667 22|               zostanę jako zakładnik.~- Tak nie będzie. Ja wielmożnego pana
1668 22|                     paniczowi nic złego się nie stanie, że u nas przenocuje.~-
1669 22|                   synem! Ale ja bez zakładu nie zostanę. Oto ten gość pański,
1670 22|                pański, co paniczowi wypalić nie dopuścił, z nami pójdzie
1671 22|                  póki wola pańska, bo ja go nie wypuszczę, pokąd ludzi nie
1672 22|                  nie wypuszczę, pokąd ludzi nie obaczę. To wojak, on z nami
1673 22|                    wojak, on z nami tęsknić nie będzie.~- Panie Pawliku,
1674 22|                    będzie.~- Panie Pawliku, nie rób mnie tej krzywdy, żeby
1675 22|                  się - niech pan się o mnie nie troszczy, a z godnym synem
1676 22|                    dziękuję. U niego źle mi nie będzie, wszak my oba żołnierze:
1677 22|                      a wielmożnej łowczynie nie zapomni moje ukłony złożyć.~ -
1678 22|                     jeszcze pana porucznika nie mam za gościa i dlatego,
1679 22|                 sobie, proszę natychmiast o nie.~Pan łowczy dobył z szarawarów
1680 22|                    jakem sodalis, i halerza nie znajdziesz.~- Teraz do waćpana.
1681 22|                     i te już mu zabierzesz? Nie godzi się!~- Wielmożny pan
1682 22|               złotych i oto one.~- A więcej nie masz przy sobie?~- Więcej
1683 22|                      Bądź co bądź, a honoru nie splamię - i dobywszy trzosa: -
1684 22|                   wyrządzasz mi krzywdę! To nie moje pieniądze: Rzeczypospolitej;
1685 22|                     myśli, bo smutek szkody nie wróci. A wielmożny pan komisarz
1686 22|                    mnie wielmożny pan znowu nie zaczepi, bo ja pewnie nie
1687 22|                   nie zaczepi, bo ja pewnie nie zacznę. Pana porucznika
1688 22|                  mnie i wszystko pyta, czym nie znużony, powiada, że mnie
1689 22|                     że sto kuglarzy by mnie nie rozerwało. Co to, panowie,
1690 22|                     dudkę. Ale jeśli łaska, nie wymagaj, bym się bawił.,
1691 22|                       kiedy smutek w sercu. Nie masz godziny, jakem się
1692 22|                     jesteście, więc wam nic nie winienem, a przecie zabraliście
1693 22|                  kupno koni do chorągwi. Za nie byłbym może kilkadziesiąt
1694 22|             dogodził. Do mnie, jeśli łaska, nie gadaj. Ja łgać nie umiem
1695 22|                   łaska, nie gadaj. Ja łgać nie umiem i otwarcie powiem,
1696 22|                     żal, tym większy, że to nie moja, ale ojczyzny szkoda.~-
1697 22|                  się gniewa, do niego mówić nie będę; ale niech pan o mnie,
1698 22|                    się przekonasz, że czart nie tak czarny, jak go popi
1699 22|                    Wszystko to było dobrze; nie mogłem narzekać, aby był
1700 22|             zrabowawszy mnie do szczętu, że nie mogłem się oddąsać i szedłem
1701 22|                     niedźwiedzia spudłował. Nie bardzo uważałem na szczegóły
1702 22|              szczegóły naszej podróży, bo i nie było czego uważać. Zwyczajnie
1703 22|                 gęstwinę, że słońca widzieć nie można było. Dopiero Pawlik,
1704 22|                   otwór tak niski, że ledwo nie czołgając się weszliśmy.
1705 22|                    tam nigdy promień słońca nie doszedł. Sale, izby a spiżarnie,
1706 22|                    tak mną zajęty, że gdyby nie widok spelunki i nie leśne
1707 22|                  gdyby nie widok spelunki i nie leśne facjaty jej mieszkańców
1708 22|                     stołem. Rozumie się, że nie była pora o to z nim się
1709 22|                   do Żytomierza i dwóch mil nie było), a tu nie masz siły,
1710 22|                   dwóch mil nie było), a tu nie masz siły, by takowemu bezprawiu
1711 22|                   by swoją całość zachować, nie miała czasu ani do odetchnienia,
1712 22|                  czasu ani do odetchnienia, nie tylko do urządzenia siebie
1713 22|              urządzenia siebie wewnętrznie. Nie temu, co na łożu boleści
1714 22|                    iżeś mnie ledwo ze skóry nie obdarł, przecie u waćpana
1715 22|                     zaroślach, a którego tu nie widzę, także via facti został
1716 22|                   tak wielkie szczęście, iż nie dopuszczę, aby pan ode mnie
1717 22|                     teraz pewno nic go tyle nie frasuje, jak to, że w jego
1718 22|                    i sól, do mnie żalu mieć nie będzie. Wracam panu trzos
1719 22|                   pewnie Moskalom przysługi nie zrobię.~Przyznam się wam,
1720 22|                rozczuliło, że i podziękować nie umiałem, tylko serdecznie
1721 22|                   brzęczący, odezwał się:~- Nie dość, że konia jego nie
1722 22|                     Nie dość, że konia jego nie zaczepiamy, jeszcze i pieniądze
1723 22|                 mnie: - Niech pan porucznik nie uważa. Sam, panie, jesteś
1724 22|                    posłuszeństwa wojsko być nie może. Przepraszam, że przerwałem
1725 22|               rozbójnikiem, bo już do niego nie miałem żalu po zwrocie szkody,
1726 22|               kawałkiem chleba, gdyby nagle nie był skończył życia. A tak
1727 22|                 podkomorzy piński, że nigdy nie mieszkał w Trojanowie, wszystko
1728 22|              różaniec już odprawiali: a jak nie bądź, trudno opiekunowi
1729 22|                    spotkało, lubo się z tym nie chwalił, tylko mówił, że
1730 22|                  skrzywdzonym został. Ja go nie bardzo za język ciągnąłem,
1731 22|                 kiedykolwiek miała Ukraina. Nie było nocy, w której by jaki
1732 22|                     jaki obywatel zrabowany nie został. Diabeł by przed
1733 22|                   Diabeł by przed nim tynfa nie uchował. Jak napadnie, bywało,
1734 22|                    mu do ostatniego szeląga nie wyzna. Dopiero czasem puszczał,
1735 22|                  przybyciu, rozumie się, że nie tracąc czasu, urząd ćwiertować
1736 22|           poprzednik, a daleko bystrzejszy, nie plamił się podobnymi okrucieństwy,
1737 22|              łupieniu, a bezbronnym śmierci nie zadawał. Znacznie swoją
1738 22|                     chciał przystać. Ale on nie chciał korzystać z uniesienia
1739 22|               wyłącznie poważanego w kraju, nie przystoi zostać wywołańcem
1740 22|                żadnego dobra spodziewać się nie mogą. I tak ukojony chłopiec
1741 22|                     z tego nic mu się złego nie stało, bo ekonomia piatecka
1742 22|                 stało, bo ekonomia piatecka nie śmiała go o to napastować.~-
1743 22|                poruczniku - mówił do mnie - nie myśl pan, bym tylko był
1744 22|                  groźbą, że inaczej tydzień nie minie, a tok z dymem pójdzie.
1745 22|                  dotrzymał; ale chwała Bogu nie masz teraz potrzeby tego
1746 22|                    już chłopa nad inwentarz nie zażywa.~Cóż powiecie, panowie
1747 22|              bawiłem u Pawlika na gościnie, nie z musu, ale z własnej ochoty;
1748 22|               poczciwy łowczy swojej ofiary nie cofnął i odesłał mi dwudziestu
1749 22|                     Duch Święty powiedział: Nie sądź, byś nie był sądzonym.~
1750 22|                   powiedział: Nie sądź, byś nie był sądzonym.~I tak przez
1751 22|                  ani patrolów, ani placówek nie potrzebowałem wysyłać.~Nie
1752 22|                  nie potrzebowałem wysyłać.~Nie na tym koniec. Razu jednego,
1753 22|                    mnie czasem konfederacja nie kazała powiesić.~- Pluń
1754 22|                     zasługi, których pewnie nie zamilczę. A jeśli jest jaki
1755 22|                      herszta rozbójników, a nie na Pawlikowskiego, prawdziwego
1756 22|         Pawlikowskim i ciebie inaczej nigdy nie nazwę.~- A jeśli Pan Bóg
1757 22|              piatohorskiej chorągwi w kaszy nie zjeść.~Pawlik jak długi
1758 22|                  się z Moskwą, w Kijowskiem nie dopuścili powstania, a co
1759 22|                  ordynacją ostrogską, wcale nie życzyła sobie, by Rzeczpospolita
1760 22|                    jak mógł, ale widząc, że nie masz rady, o kapitulacją
1761 22|                     Moskal, słowa i podpisu nie dotrzymał - i rozbroiwszy
1762 22|          kijowskiego gościńca. Pod Prądkiem nie mogliśmy ominąć silnego
1763 22|                    na nich! Ani pomiarkować nie mogli, skąd ten piorun pada.
1764 22|              gwałtem z wsiów pozabieranych, nie mogli dobrze życzyć tym
1765 22|                     berdyczowski; a Pan Bóg nie dopuścił Moskalom, aby się
1766 22|               przysłowia, że kto ma wisieć, nie utonie. On utonął, bo nie
1767 22|                   nie utonie. On utonął, bo nie miał wisieć, jak chciał
1768 22|                   jego konia jużeśmy więcej nie ujrzeli; a własnymi oczami
1769 22|                      mnie staremu, że gdyby nie był marnie zginął, wysoko
1770 23|                    na spodzie, aby nikt się nie pysznił ani rozpaczał. Zdaje
1771 23|                    mizernego mojego pojęcia nie chwali się owym narodom,
1772 23|                     urządzone, ażeby magnat nie obawiał się utraty kiedykolwiek
1773 23|                    chudy pachołek nigdy się nie cieszył nadzieją wyniesienia
1774 23|                     stosownie do swego rodu nie mogą. A uboga szlachta,
1775 23|                  choć równa w zacności, ale nie poparta naczelnictwem możnego
1776 23|                    nas, by nikt w szczęściu nie śmiał pomiatać tymi, co
1777 23|                      ten czuł dobrze, że to nie było zwrotką obłudnej grzeczności,
1778 23|                     do czegoś dąży, ale sam nie wie, do czego, i dojdzie
1779 23|                    i dojdzie tam, gdzie się nie spodziewa. Ale porzućmy
1780 23|              spodziewa. Ale porzućmy o tym! Nie jestem prorokiem, by rozprawiać
1781 23|                   kończąc na Kojdanowie, za nie lada folwarczek stać by
1782 23|                      jako ludzie kościelni, nie noszą szabli, płaszcz krepowy
1783 23|                krotofilnego uchodził. Jakoż nie bez tego, żeby odbywszy
1784 23|                  organistowskie wychowanie, nie był więcej z książkami obeznany
1785 23|             siedział on za stołem z innymi, nie omieszkawszy przywdziać
1786 23|                   raz tego dnia, raz owego, nie tak jak Boże Narodzenie,
1787 23|                  brali to na rozum, a żaden nie umiał objaśnić, nawet umocowany
1788 23|                 panie organisto, bo księdza nie masz między nami. Wolałbyś
1789 23|                 Boże!~- Chociaż my teologii nie umiemy, czemuż po ciwuń-sku
1790 23|                 umiemy, czemuż po ciwuń-sku nie masz nam rzeczy tłumaczyć?
1791 23|                proceder, a choć w palestrze nie była, jakoś umiemy robić
1792 23|                   obezna, iż się w czytaniu nie pomyli.~- I bardzo się mylają,
1793 23|                  Bazylianie na przykład, że nie tak umieją czytać jak nasi,
1794 23|                 nicpotem. Albo naszym nawet nie natrafia się, że nie wyczytawszy,
1795 23|                  nawet nie natrafia się, że nie wyczytawszy, jak się należy,
1796 23|              dalszym a ubogim krewnym, gdyż nie dawszy się namówić do rzemiosła
1797 23|                  żart w sprawiedliwą wróżbę nie został obrócony. Wszystkie
1798 23|                 kiedyś następcę, na nic się nie przydały. Lubo od piątego
1799 23|                    nuty Karolek nauczyć się nie mógł, co tym więcej martwiło
1800 23|                   go Bóg dalszym potomstwem nie udarował.~Gdy Karolkowi
1801 23|               wiązanie. Ale księcia w zamku nie zastali, bo ten krył się
1802 23|           oszczędnym, tych zjazdów u siebie nie lubił. Pojechał więc Ryś
1803 23|                   przeszło po sustawach - i nie dziw, bo jeszcze na Litwie
1804 23|                  jeszcze na Litwie taki się nie był narodził, co by nie
1805 23|                     nie był narodził, co by nie drżał przed księciem chorążym,
1806 23|                    przed księciem chorążym, nie wyjmując księcia hetmana,
1807 23|                    mu nigdy na kęsie chleba nie zabraknie, Sam widzisz,
1808 23|               zabraknie, Sam widzisz, że on nie do klawiszów stworzony.~
1809 23|                     łaski księcia dostając, nie miał ani szeląga przy duszy.
1810 23|                       odpowiedział chłopiec nie zmieszawszy się.~- Kiedy
1811 23|                     miał naturę Karolek, że nie skonał z bólu, ale tak się
1812 23|                    wiernie, jeszcze szeląga nie dostałem.~Książę natychmiast
1813 23|                   Wręcz mu powiedział:~- Ja nie waszej książęcej mości chleb
1814 23|                  jego stryja; a moja służba nie rozciąga się do tego, bym
1815 23|                  Boga chwali, książę przeto nie masz prawa przekręcać mojego
1816 23|                     nazwiska, ile żeś mi go nie dał, i proszę natychmiast
1817 23|                    że kilka niedziel z izby nie wychodził. Książę hetman,
1818 23|                 miły jak samemu księciu, bo nie mając dzieci, mam go za
1819 23|                  szlachecku?~I tak ta burda nie zaszkodziła Rysiowi, nawet
1820 23|                 niemu sierdzistości w sercu nie miał, wypuścił mu dożywociem
1821 23|               zasługami nic u niego wskórać nie mogli, gdyż on był z małej
1822 23|                   pamiętali.~Ryś bynajmniej nie poprzestawał na dochodach
1823 23|              wszystko na stroje, bo niczego nie oszczędzał na przyozdobienie
1824 23|                     jeszcze tak pięknym, że nie można się było na niego
1825 23|               ozdobnie się pokazywać. Ledwo nie co dzień co innego było
1826 23|                    pięknych aksamitów i lam nie miał, a wszystko z dziwnym
1827 23|                   oczarowany prośbą, dawał, nie pytając o ewikcję. Co większa,
1828 23|                     najmniejszego urzędnika nie miał w swojej koligacji,
1829 23|                    morga ziemi dziedzicznej nie posiadał, a miał długów
1830 23|                      wkrótce ją odkochał. I nie dziw. Bo pan Łopot, acz
1831 23|                      lada wietrzyk, bywało, nie wyjdzie na podwórze, jeno
1832 23|                    czy wola stryjowska, czy nie, wcześniej lub później panna
1833 23|            wcześniej lub później panna jego nie ominie, a zatem, jeżeli
1834 23|               prosił, gdyż i bez tego ledwo nie pańska fortuna dostała się
1835 23|                    ręce.~Już książę chorąży nie żył, a pan Ryś przeniósł
1836 23|              dwudziestu folwarków posiadał, nie przestawał siebie liczyć
1837 23|                   Radziwiłłowską pieczenia, nie zachowuje winnego względu
1838 23|                   Radziwiłłów, ale orłów, a nie kobuzów. Co to książę ze
1839 23|                  żadnego z was gołą ręką by nie dotknął, ażeby świerzby
1840 23|                     dotknął, ażeby świerzby nie dostać!~I podobnymi przygryzkami
1841 23|                     zabijać, a moich korków nie psuj.~- Jeszcze ten raz
1842 23|                      Tak dobrane małżeństwo nie mogło się nie miłować wzajemnie;
1843 23|                    małżeństwo nie mogło się nie miłować wzajemnie; ich pożycie,
1844 23|                jedyną córeczkę, on ledwo że nie zupełnie rozum utracił z
1845 23|                rozum utracił z żalu i gdyby nie wielka jego wiara, byłby
1846 23|                    o ściany, rady dać sobie nie mógł, więcej roku okrom
1847 23|                  swojego plebana nikomu się nie dał widzieć, nawet był brodę
1848 23|           trzydziestu lat z nią przeżywszy, nie tylko że doświadczałem doli
1849 23|                  bied, pokądeśmy do dobrego nie przyszli; a wiadomo, że
1850 23|                  samym bez jakiejś pociechy nie została odprawiona. Tak
1851 23|              opamiętał, iż nawet poznał, że nie był powołany do zakonnego
1852 23|                surowej reguły pociechy mieć nie będzie. Ba, gdyby tylko
1853 23|              napadli, nikt by się od jasyru nie uwolnił. Bo kim tu się bronić,
1854 23|                   na świecie modlitwy ojców nie opuszczały, wrócił sobie
1855 23|                     spadkowe łaski uzyskał, nie tylko przyjemnością obcowania,
1856 23|         zagranicznych ziemiach tułając się, nie miał innych dostatków, oprócz
1857 23|                  swoich przyjaciół, a te go nie zawiodły, bo każdy wedle
1858 23|                     panny strażnikówny, ba, nie tylko wychowanie, ale cały
1859 23|                 nikt się naprzód dowiedzieć nie może, jak ma pan Ryś wystąpić;
1860 23|                wykwintnisie. Bo kto z niego nie brał wzoru, tego nasze szlachcianki
1861 23|                  nasze szlachcianki i panie nie miały za gustownie odzianego.
1862 23|                     sekret najściślejszy, a nie było sposobu jego szatnego
1863 23|                     obawiał jak ognia. Otóż nie wiem, jakim środkiem, ksiądz
1864 23|                     było Już za późno, gdyż nie wystarczało czasu na sporządzenie
1865 23|                  przychód. Ale grosz grosza nie dopędzał, bo trzeba było
1866 23|                     się pstrokate. Pan Ryś, nie wiedząc, co się z nogami
1867 23|                 słyszy wkoło siebie śmiech. Nie wie, co to znaczy; aż JW.
1868 23|                  Czyż tobie na inne perfumy nie wystarczyło?~Pan Ryś zmieszał
1869 23|                skrzypłe, z gardła mu wyleźć nie mogły. Na koniec zawołał:~-
1870 23|                  się strzelał i rąbał, póki nie trafię na dziegciarza!~Te
1871 23|                     się na wszystkich, czym nie tylko nie zmieszał kompanii,
1872 23|                  wszystkich, czym nie tylko nie zmieszał kompanii, owszem,
1873 23|                  począł robić kwerendy, już nie wiem, jakim sposobem, dowiedział
1874 23|               Tadeusza Scypiona. Do księdza nie było sposobu czepiać się,
1875 23|              sposobu czepiać się, bo ksiądz nie dobędzie korda, którego
1876 23|                     dobędzie korda, którego nie nosi, tylko za napaść może
1877 23|                     sztuką ani młynkiem się nie zasłonisz. Całkowitą więc
1878 23|                    cóż więcej mogę uczynić? Nie jest w mocy mojej cofnąć,
1879 23|               strażnik, zapamiętały:~- Mnie nie o buty chodzi, ale o śmiech
1880 23|                     twoich modlitw i posług nie potrzebuję; na twoją skórę
1881 23|                  chrapkę. A że ci jej dotąd nie wytatarowałem, to dziękuj
1882 23|             senatora naszej prowincji burdy nie chcę robić. Ale życzę ci,
1883 23|              książęcego dworu i z Nieświeża nie wyjeżdżać, bo dzień, w którym
1884 23|               Dopiero pan Scypion uczuł, że nie cygańska, ale stara szlachecka
1885 23|                     straszyć szlachcica, co nie twój chleb je? Żeś się wzmógł
1886 23|                 gdzie by ciebie i na luzaka nie przyjęto. Otóż, żebym dowiódł,
1887 23|                      to lubo kawałka chleba nie mam, zaraz księciu panu
1888 23|                stanie rycerskim. A jeźli mi nie staniesz, zaniechawszy ostrzyć
1889 23|                   całkowitą jego ojcowiznę, nie pozwala mu służyć księciu,
1890 23|                    mu służyć księciu, pokąd nie odwetuje swojej krzywdy.
1891 23|                   losie jego matki pamiętać nie przestanie. A choć przyjął
1892 23|               siebie postać, jakby o niczym nie słyszał, jednak panu Michałowi
1893 23|                 strażnikowi. Pan porucznik, nie odmawiając tej posługi synowi
1894 23|                    wypadkach doświadczonym, nie zaniedbał mu przekładać,
1895 23|                   potem żeby się uścisnęli, nie dopuszczając wspólnego a
1896 23|                   niczym więcej mówić sobie nie dał. Gdy układali się o
1897 23|                   się być pierwszą pobudką, nie doprowadzał do następstw
1898 23|                     aby się dobrze uczył, a nie swawolił i później mogła
1899 23|                 nieproszoną opiekę. Chociaż nie czuję się być winnym zdawać
1900 23|                     przeprosinami, tego się nie doczeka. Co się powiedziało,
1901 23|                   urodzenia nigdy z bojaźni nie cofnęło się, co się raz
1902 23|                  tak też nowego trybu życia nie przyjmę, kiedy wiek nieco
1903 23|                 wracaj do swego brewiarza i nie miej obawy, abym ci przeszkadzał
1904 23|                    wybaczaj, że się do tego nie przyznaję, bym się w cudzą
1905 23|                     cudzą rzecz wtrącał; bo nie tylko powołanie moje do
1906 23|                   Tylko proszę, mój księże, nie uczyć mnie katechizmu. Z
1907 23|                   Panny, w czym się należy, nie przeskrobię; wiem, że nie
1908 23|                   nie przeskrobię; wiem, że nie Turczyn, nie Żyd, nie pies
1909 23|          przeskrobię; wiem, że nie Turczyn, nie Żyd, nie pies się pojedynkuje,
1910 23|                    że nie Turczyn, nie Żyd, nie pies się pojedynkuje, jeno
1911 23|          chrześcijanin i szlachcic. Zresztą nie ja wyzwałem, ale mnie wyzwano;
1912 23|                     do pana Scypiona. Wszak nie ten, co jest pod kondemnatą,
1913 23|                    waszeci dobrze płaci, to nie na to, byś nas doglądał.~-
1914 23|                  trzasnąłeś! Szczęście, żeś nie na półgłówka natrafił. A
1915 23|                     że ja twojej klątwy się nie obawiam; a co się tyczy
1916 23|                     Kościołowi wyświadczył, nie miałbyś już potrzeby bakałarzować.
1917 23|               potrzeby bakałarzować. Co się nie mówi, by się chwalić lub
1918 23|                     odkazałem i odliczyłem; nie z fartuszkowego majątku,
1919 23|                  Scypion, do którego to nic nie należy (dam ja jemu fartuszkowy
1920 23|             krwawizny. Ojcowie jezuici mnie nie dadzą zginąć dlatego, iż
1921 23|                    dadzą zginąć dlatego, iż nie wierzę, że Pan Bóg chce,
1922 23|                    te nawiedźmy skrócił, bo nie mam czasu dłużej mu służyć.~
1923 23|             odprawił z niczym. Pan strażnik nie szukał sekundanta na dworze
1924 23|                 pomiarkował, że żaden z nas nie był rad pomagać przeciw
1925 23|                przyjechali na plac bitwy, a nie na plac mowy, sekundanci
1926 23|                   wami, bracią szlachtą, że nie z powodu jakiej niechęci
1927 23|                    iż on, będąc wyzwanym, a nie wyzywającym, żądał po mnie
1928 23|              żołnierz przyjacielowi odmówić nie mogłem; a do ostatniego
1929 23|                    ku temu żadnej usilności nie zaniedbał. Gdy przeto przychodzi
1930 23|                 przyczynę do Pana Boga, aby nie obciążał sumienia mojego
1931 23|               wpływam do tego pojedynku, to nie przez brak miłości bliźniego,
1932 23|                    o słuszności jego sprawy nie wprzód dopuściłem pojedynku,
1933 23|               uczestnictwa za ciężki grzech nie poczytał.~Potem za danym
1934 23|                   przez jedno Zdrowaś Maria nie trwała. Bo gdy bezskutecznie
1935 23|               lekarza, który się podjął już nie rękę mu wrócić, bo ta aż
1936 23|                    pana Scypiona, o krok go nie odstąpił, wszelkie posługi
1937 23|                 Boże być z tobą dłużej, ale nie więcej szczęśliwą, tylko,
1938 23|                      ile ona była ze mną.~I nie dawszy mu czasu odpowiedzieć
1939 23|        odpowiedziała skromnie, że jak dotąd nie sprzeciwiała się rozkazom
1940 23|                    nigdy sprzeciwiać się mu nie będzie. Niewiele ją ta uległość
1941 23|                   przytomnością swoją ledwo nie z całym Nieświeżem. Pan
1942 24|                              KRÓL STANISŁAW~Nie jest to łatwo sądzić o rzeczach
1943 24|                  więcej o mężach, którzy na nie wpływali. Stąd wedle mojego
1944 24|                  interesa Rzeczypospolitej, nie dowierzał sobie i nie odważył
1945 24|     Rzeczypospolitej, nie dowierzał sobie i nie odważył się wydać dziejów
1946 24|                     różnego rodzaju. Ja ich nie czytałem, bo oprócz swojego
1947 24|           łacińskiego żadnego obcego języka nie rozumiem, a przecie pewny
1948 24|                   żadnego istotnego pożytku nie przynoszą. Kto przedsiębierze
1949 24|               wprzód obeznać się gruntownie nie tylko z jego językiem, ale
1950 24|                     roboty. A i wtedy nawet nie ma pewności, aby się ona
1951 24|             pewności, aby się ona udała. Bo nie dość to wszystko znać, jeszcze
1952 24|              lemiesz czy podkowę, ale naród nie jest sztabą martwą w ręku
1953 24|               prowadzi podwładnych; przecie nie robi się z nimi, tylko to,
1954 24|                   rzutu rozwiązać się nigdy nie dadzą. Dlaczego Jagiełłowie,
1955 24|                 mając Litwę i Ruś po sobie, nie utwierdzili dla siebie spadkowego
1956 24|                    Prus Książęcych z Polską nie zjednoczył? Dlaczego Zygmunt
1957 24|            zjednoczył? Dlaczego Zygmunt III nie ugruntował syna na sąsiednym
1958 24|                    Dlaczego Jan III niczego nie obwarował dla Rzeczypospolitej
1959 24|                    szczeremu wyznaję, że na nie dać odpowiedzi nie umiem.
1960 24|                    że na nie dać odpowiedzi nie umiem. Ale zdaje mi się,
1961 24|             wojennej nauczyć. Owemu dowódcy nie było się razu jednego szczęśliwie
1962 24|                   by poraził. "Waścin palec nie jest mostem" - odpowiedział
1963 24|                     się uiści, jakże trudno nie dać się ułudzić miłością
1964 24|                    obwiniać. Cieszę się, że nie mamy historii ostatnich
1965 24|                     uważając, z własnego, a nie uczonego stanowiska, a dopiero,
1966 24|                    rozebrawszy, potępiać go nie śmiem ani jemu przypisuję
1967 24|                    mógł naród potępić, tego nie przypuszczam, bo mniejsza
1968 24|             sprawiedliwości i miłosierdziu. Nie królów, ale poddanych grzechy
1969 24|                    że żaden tron na świecie nie pochwali się panami tak
1970 24|                    Stanisławowi sprostać by nie mogli. Całe nasze nieszczęście,
1971 24|                      iż największy człowiek nie dałby jej rady. "Wiele złego
1972 24|                     w obroty! Chociażby się nie wiedzieć jak odgryzał, nie
1973 24|                  nie wiedzieć jak odgryzał, nie postawi nigdy na swoim.~
1974 24|              chrzest wynaleźć; a chociaż mu nie przeczyli ani rozumu, ani
1975 24|                  ani rozumu, ani zdatności, nie dowierzali atoli tyle tym
1976 24|                  dalece byli przekonani, że nie była pora Piastowi panować,
1977 24|                   żaden z nich o koronę się nie pokusił. Bo nie ma co liczyć
1978 24|                  koronę się nie pokusił. Bo nie ma co liczyć księcia Lubomirskiego,
1979 24|                   żołnierz i ziemianin, był nie tylko głębokim, ale poczciwym
1980 24|                   wsparcia z zagranicy mieć nie można, że dom saski przestał
1981 24|                    się chwyta, kiedy innego nie ma wsparcia, tak poczciwym
1982 24|                    tak poczciwym obywatelom nie zostawało nic więcej, tylko
1983 24|                  bezpiecznym między swoimi, nie żebrał wsparcia u postronnych,
1984 24|                 która całą Litwę zajmowała, nie złamali mu wiary i poddaństwa.
1985 24|                 własną potęgę tymi słowy:~- Nie mitrężąc czasu tak drogiego
1986 24|              rycerskim, ani nawet w senacie nie znalazł się żaden, co by
1987 24|                 więcej nic od niego przyjąć nie chciał. Tam zajmował się
1988 24|                   wstęp miałem do niego, że nie chwaląc się, na takiej nodze
1989 24|                przyjaźni, bo żadnej nagrody nie przyjmowałem, chociaż kilkakrotnie
1990 24|                     Świętorzecki na to się [nie] godził, jako utrzymywał,
1991 24|                utrzymywał, że powierzyć się nie można panującemu regnantowi.~-
1992 24|                bracia, nikt więcej ode mnie nie nadokuczał królowi, bo przekonany
1993 24|                    wszystkich zdatniejszego nie znajdziecie.~Na tośmy obadwa
1994 24|                     przeciw wszystkiemu, co nie z Litwy. Każdego Wielkopolanina
1995 24|              oficjalista w jego służbie się nie utrzyma, wszędzie naszych
1996 24|                więcej Litwę obowiązuje. Ale nie królewska to rzecz dla jednej
1997 24|         nadzwyczajnym dowcipie przyrodzonym nie myśli, by dla swoich przesądów
1998 24|                    rządu od teraźniejszego? Nie tajno wam, jak ścisłe stosunki
1999 24|                    poznawał, czego drugiemu nie dostawało, że prędzej zezwoliłby
2000 24|                      że jest pełnym powagi, nie wdaje się w żadne śmieszki,