Part

   1 1 |            1769, czwartego listopada, w sam dzień świętego Karola,
   2 1 |              Słuchaliśmy mszy świętej w kościele ojców bernardynów
   3 1 |            kościele ojców bernardynów w Kalwarii, kościół był jak
   4 1 |          panów przewodziło. Siedzieli w ławach: solenizant, książę
   5 1 |              widziałem. Oni siedzieli w ławkach, a my stali, ba,
   6 1 |      dziękować. Przed czterma dniami, w sam dzień Wszystkich Świętych,
   7 1 |               konfederacji, a którego w dniu tym przepomnieć nie
   8 1 |                mówicie, a między sobą w ciągłych swarach! Piękna
   9 1 |               jak się Lubelczyki tęgo w kordy biją. A o cóż to się
  10 1 |             przelewać! Tak to niegdyś w Rzymie, przed papieżami,
  11 1 |      nareszcie i duch Boży znużył się w piersiach moich.~To wyrzekłszy
  12 1 |              tak się pocił, jak gdyby w łaźni siedział, a przecie
  13 1 |       wiedzieli, o co rzecz chodziła. W sam dzień zaduszny zaprosił
  14 1 |             nie ma co mówić, i łebski w potyczce, ale - zwłaszcza
  15 1 |           ręki, cierpiał, prawda, jak w czyśćcu - alem go jeszcze
  16 1 |         mówili, bardzo był szacowanym w swoim powiecie. A co się
  17 1 |      kiedykolwiek ksiądz lub zakonnik w jednym poranku dwa razy
  18 1 |             mnie najwięcej obchodziło w jego kazaniu. Otóż to było
  19 1 |          kazaniu. Otóż to było tak:~- W piersi uderzyć się muszę,
  20 1 |          piersi uderzyć się muszę, że w dzień urodzin i imienin
  21 1 |              ażebym się z tego powodu w obliczu was wszystkich skruszył.
  22 1 |      wszystkich skruszył. Dam ci więc w dniu tak dla ciebie i dla
  23 1 |            otrzymać nie możesz, tylko w domu Bożym, to jest prawdę.
  24 1 |            wielce mnie pochwalisz, że w tej prawdzie, w tym wiązaniu
  25 1 |        pochwalisz, że w tej prawdzie, w tym wiązaniu tobie ofiarowanym
  26 1 |            inni dostojni koledzy twoi w przewodnictwie konfederacji
  27 1 |             wielkie rzeczy objawia; i w tym względzie doświadczałem
  28 1 |             raz, rok siódmy temu, gdy w celi mojej, gorzko płacząc
  29 1 |            narażanie życia, ale siedź w Warszawie i zajmij się rządem."
  30 1 |               Panie kochanku, ja będę w Warszawie rządził, a mnie
  31 1 |              a mnie pan Michał Rejten w Nalibokach wszystkie moje
  32 1 |               uszy, jakże to siedzieć w Warszawie, kiedy to człowiek
  33 1 |           miecznikiem Ciesielskim pić w Szorstynie, kiedy pani wojewodzina,
  34 1 |             pani wojewodzina, siedząc w Krystynopolu, myśli, że
  35 1 |           bała, bała, jak zasiądę się w Warszawie, dyspozytory zapomną
  36 1 |              ja nie będę ich na sesji w Dukli uczyć". A pan krakowski? "
  37 1 |         jedyny, niech no się obmuruję w Białymstoku, to o ojczyźnie
  38 1 |             Mopanie, ja będę siedział w Warszawie, a stado moje
  39 1 |          przynajmniej teraz, zaklinam w imię Chrystusa, nie ustawajcie
  40 1 |             Chrystusa, nie ustawajcie w przedsięwzięciach waszych;
  41 1 |        pobłogosławi pomyślnością; a i w przeciwnym zdarzeniu nawet
  42 1 |          straconą nie będzie. Myślcie w Bogu o ojczyźnie, ale tak
  43 1 |           księdza uprzejmie powitał i w rękę pocałował, a książę
  44 2 |             Zamojskich i od nich miał w dożywociu Sułowiec pod Zamościem.
  45 2 |          szczególną zabawę widzieć go w palcaty olejem [i] krejdą
  46 2 |             dobre wyszło, bo JW. szef w tymże pułku poruczeństwo
  47 2 |             Toteż mówiono, że Drewicz w imieniu carowej deklarował,
  48 2 |         umiałby nazwać, a cóż dopiero w dyskurs się wdać. I choć
  49 2 |           mili mniej więcej od Tyńca, w Burzymowie, mieszkała sędzina
  50 2 |             krakowskiego córka, wdowa w średnim wieku, urodziwa,
  51 2 |              Franciszek, poznawszy ją w Krakowie, do jej przyjaźni
  52 2 |             była mu przeciwną ciągle. W Krakowie, gdy panu ławnikowi
  53 2 |              się nie wiedzieć jak był w baranią skórę podszył, nic
  54 2 |            kartownika. Dośledzono, że w Krakowie po całych nocach
  55 2 |             Krakowie po całych nocach w karty grywał i tak ślicznie
  56 2 |             cię poruczam.~Ja na koń i w czwał z gumbińczykami! Było
  57 2 |              Bóg z nami!", a Kozactwo w nogi, tylko pan Franciszek
  58 2 |               spisą pocałował. Patrz!~W istocie ramię miał skłute
  59 2 |                a co też będzie ze mną w obozie, żem z niego wylazł
  60 2 |               z niej nie zlazł, bo mu w łeb wystrzelę jak psu.~A
  61 2 |             chciał zrobić rotmistrzem w swoim pułku i to mi było
  62 3 |            cudowne kary zsyłać, kiedy w Boga albo wcale nic, albo
  63 3 |       przyniósł (Boże mu przebacz!) i w łono Kościoła świętego nieco
  64 3 |          wojewody żona wpadła mu była w oko, a której nazwisko,
  65 3 |         wywiózł, a stamtąd osadził ją w klasztorze panien zakonnic,
  66 3 |         zakonnic, fundacji jego domu, w którym to domu i dnie swoje
  67 3 |           którym to domu i dnie swoje w wielkiej pobożności i skrusze
  68 3 |                ale świat nawet był mu w obrzydzeniu i gdyby nie
  69 3 |             mu znaczną królewszczyznę w Mścisławskiem, a do tego
  70 3 |              dowiedzą, co też kto tam w Warszawie robił. I długo
  71 3 |              światłem, bo wiadomo, że w naszej Litwie, zwłaszcza
  72 3 |            których to niegdyś przebył w Warszawie, i rychło się
  73 3 |          nasłuchać od tych, co sprawy w grodzie poprzegrywali. To
  74 3 |             Gdzie rzemień lepszy, czy w Warszawie, czy tu?", to
  75 3 |              że poszedł między ludźmi w poniewierkę i że nawet trudno
  76 3 |           dziatki, których miał dość, w dobrych małżeństwach osadowić,
  77 3 |            wierzył, zamienił mu szlub w ten sposób, iż mu rozkazał
  78 3 |             zapewnił go, że działając w związku za wiarę i ojczyznę
  79 3 |           odpusta jak na pielgrzymce. W czym, jak mi się widzi,
  80 3 |           może kilkunastoletni zamiar w jednej chwili przemienił,
  81 3 |    przyprowadził ich do Generalności, w Mohilowie nad Dniestrem
  82 3 |                że trzy razy osobiście w boju znajdować się będzie.
  83 3 |           znajdować się będzie. Jakoż w ciągu naszej konfederacji
  84 3 |           dobyciu i tam dostał strzał w nogę; a gdy przyszedł do
  85 3 |          przymieszana, bo kulą dostał w sustawę od ręki. Gdyby to
  86 3 |         zaradzili, że odrobinę władzy w ręku zachował. A tak po
  87 3 |              rachunku nie dostaje. Aż w Częstochowie, pod okiem
  88 3 |               nosił i tych przepychów w wojnie nie lubił, a był
  89 3 |             dobrą masz wiarę, niechże w las pójdzie moja przestroga.
  90 3 |           dragan mu gębę przestrzelił w oczach naszych, jako go
  91 3 |               pan Bielecki, gdy długo w Częstochowie wylizywał się,
  92 3 |             tam mnie Pan Bóg dotknął, w czym niech Mu chwała będzie,
  93 3 |      oczewisty? To dopiero był u nich w takiej poniewierce, żeć
  94 3 |       wielmożny, jakim i umarł - a że w wielkiej pobożności, zdaje
  95 4 |        stoliku leżała książka pięknie w skórkę oprawna, na marginesach
  96 4 |              Wolter. Jeszcze to jakoś w czasach konfederacji barskiej
  97 4 |            się o moje uszy. Pamiętam, w Preszowie, u JO. przewielebnego
  98 4 |     Poniatowskiego dworakował, ale że w duszy dobrze ojczyźnie życzył,
  99 4 |        jednego, gdy u księdza biskupa w przytomności księcia wojewody
 100 4 |               jak on niszczy przesądy w swoim narodzie i daje mu
 101 4 |              było za szczęście, gdyby w naszej ojczyźnie podobny
 102 4 |             piękną pod tytułem Diabeł w swojej postaci, w której
 103 4 |              Diabeł w swojej postaci, w której z upiorów szydził,
 104 4 |         książę wiedział, a że wierzył w upiory i mocno ich się obawiał,
 105 4 |              człowiek, to wojując, to w palestrze obywatelom służąc,
 106 4 |              Zairę, tragedią Woltera, w której to niby wystawia
 107 4 |         wystawia Turków i chrześcijan w czasie krucjatów. Właśnie
 108 4 |        litewskiemu służył za tłomacza w Stambule, gdzie lat dziesiątek
 109 4 |                i wierny był ojczyźnie w konfederacji barskiej, a
 110 4 |        konfederacji barskiej, a potem w moim sąsiedztwie na dziedzicznej
 111 4 |             do Chocimia, ażeby konia, w bogaty rząd ubranego, oddać
 112 4 |           bogaty rząd ubranego, oddać w podarunku baszy tamecznemu (
 113 4 |               śmiechu. Sułtan narodu, w którym największa usilność
 114 4 |            którym największa usilność w jak najmniej wyrazach zamykać
 115 4 |               gdzie wielomówstwo jest w obrzydzeniu i pogardzie,
 116 4 |                a kutemu tak wstydliwy w mowie, że nie tylko kobiety
 117 4 |             Gdyby myśli były tureckie w istocie, czyżby przytomni
 118 4 |              z ust człowieka ubranego w zawój i szarawary? Niech
 119 4 |        drugich, swoje myśli mieszcząc w usta takich, którzy inaczej
 120 4 |        jezuitów rządzony, dlatego ani w Szwecji, ani w Moskwie mu
 121 4 |            dlatego ani w Szwecji, ani w Moskwie mu się nie wiodło.
 122 4 |            było. ażeby był katolikiem w Polsce, lutrem w Szwecji,
 123 4 |           katolikiem w Polsce, lutrem w Szwecji, syzmatykiem w Moskwie?
 124 4 |         lutrem w Szwecji, syzmatykiem w Moskwie? Czyż się godzi
 125 4 |           godzi twierdzić, że jak kto w sobie samym zniszczy podstawę
 126 4 |         wszędzie je wypełniać, że jak w sobie zniszczy narodowość
 127 4 |               wiarę polską zaszczepić w Rusi? Tym krokiem Kozactwo
 128 4 |             ruskich kniaziach zdobyte w ogromie swoim o dwa razy
 129 4 |               przewyższały Polskę? Że w nich nic polskiego nie było?
 130 4 |              nie przestanie być z nim w wojnie. On poznał, że w
 131 4 |               w wojnie. On poznał, że w stosunku z Moskwą nasza
 132 4 |               nawet Rusina zostało im w obrzydzeniu, bo im wystawiało
 133 4 |         stopień dostojny, który macie w krainach wieczności, gdzie
 134 4 |            twego światła, Polaku, idź w województwo kijowskie, stań
 135 4 |           spotwarzani biskupi, którzy w senacie nie chcieli zasiadać
 136 4 |              syn jego utworzył Polskę w Rusi. Wróciła Ruś do oderwanych
 137 5 |            wychowanie swoje zakończył w niemieckich szkołach, ale
 138 5 |             bryczką krytą (którą mnie W. wojski Jabłoński darował
 139 5 |               małżeństwa mieściło się w pokoju, a dwa w alkierzu
 140 5 |          mieściło się w pokoju, a dwa w alkierzu z ekonomstwem.
 141 5 |              też tego było we dworze! W sali jadalnej pięć małżeństw,
 142 5 |      roztaszowała. To co dzień z rana W. sędzia wszystkich obiegł
 143 5 |         sędziankami i niejedną czasem w łóżku zastała, choć już
 144 5 |              gości bawić, a gospodarz w sieniach gości przyjmował
 145 5 |              wszystkich, nie wchodząc w ich godności. Bo choć my,
 146 5 |          majętny i dostojny obywatel, w sieniach witał i nisko się
 147 5 |             przyjąć jego grzeczność i w kolanom go pocałował; a
 148 5 |      ukrzywdzonym. Zebrawszy się tedy w pokoju bawialnym i pocałowawszy
 149 5 |              bawialnym i pocałowawszy w rękę wszystkie białogłowy,
 150 5 |       gorzałką i zakąskami. Natenczas W. sędzia odezwał się:~- Panowie
 151 5 |             jego przykładem zrobili i w kątyśmy je postawili, ale
 152 5 |            nami zwierzchność mającym. W. sędzia, gdy widział wszystkich
 153 5 |            miał dziesięć tysięcy luda w swojej milicji, a dwór jaki!
 154 5 |              nie tak to łatwo było mu w oczy spojrzyć. A że nikt
 155 5 |               książę, tych impetów, a w imię Zbawiciela proszę go,
 156 5 |          bytnością, siadł do mariasza w pulę z gospodarzem i z JW.
 157 5 |            wielka sromota zgrywać się w karty; nie tak jak teraz,
 158 5 |              czasów niektórzy panowie w Warszawie poprzyuczali się
 159 5 |         całych nocach, bywało, grywał w swoje francuskie karty,
 160 5 |           toteż i pięknie skończył. A w Nieświeżu francuskich kart
 161 5 |             ich niewolą ratyfikował i w którym nasze nowogródzkie
 162 5 |      konfederacji barskiej. A później w tak rozrodzonym obywatelstwie
 163 5 |       obrzydłej Targowicy przystąpił. W tych nieszczęśliwych czasach
 164 5 |               ludzie te ofiary robili w Bogu dla dobra kraju, nie
 165 5 |           upadają. I ja, dzięki Bogu, w cierpieniach doczekałem
 166 5 |               Pomijam, że jak to było w obyczaju, zawszem ojczyźnie
 167 5 |            lata z górą biedowałem, i, w wolnym narodzie wolny szlachcic
 168 5 |           mniemanych ich inkwizycjach w Smoleńsku kilka razy batogami
 169 5 |          mojej ojczyzny obrócił; a że w czasie gorących modlitw
 170 5 |                którego kiedyś widział w Królewcu, a któren dziwne
 171 5 |              że nie ma nic i że sucho w izbie. Prócz tego, że żaden
 172 5 |              tego miał swoje koncepta w opowiadaniu, że za boki
 173 5 |        stolnikiem, o młodości swojej, w ubóstwie przepędzonej, co
 174 5 |          nasza zakrystia obdarła się, w łatanych albach za dobrodziejów
 175 5 |          tulipany, coś mnie przyniósł w jesieni, a które własną
 176 5 |        plecach i przybliżywszy się do W. sędziego, coś mu szepnął,
 177 5 |           nieboszczka wojska chodziła w ciąży z W. sędzią, Cyganka
 178 5 |             wojska chodziła w ciąży z W. sędzią, Cyganka jej wywróżyła,
 179 5 |             będzie miała syna, któren w zaszczytach przejdzie ojca
 180 5 |            którego choć nie ma czasem w dworku, Wawrzyniec nas wódką
 181 5 |          kasztelana Jeleńskiego i pił w ręce chorążego Rdułtowskiego,
 182 5 |        Rdułtowskiego, a wkrótce potem w ręce kasztelana spełnił
 183 5 |          niego się wstydzić. Kiedyśmy w poufałej kompanii zaczynali
 184 5 |              wszyscy dla jednego choć w czyściec. Otóż tak to było
 185 5 |          czyściec. Otóż tak to było i w Omniewiczach. Mocarze świata
 186 5 |              bawić na łonie równości.~W ostatni wtorek z rana, gdyśmy
 187 5 |             wtorek z rana, gdyśmy już w pokoju sędziny byli zebrani,
 188 5 |  nowogródzkiego, któren jako senator, w domu został, i kilku starych,
 189 5 |       wszyscyśmy się upomnieli, ażeby W. sędziemu asystować. Niektórym
 190 5 |              terlicą, na którą napadł w masztami sędziego, ruszał
 191 5 |      wszystkim nastarczyć: więcej jak w pięćdziesiąt koni ruszyliśmy.
 192 5 |         Niedaleko Naci, przy karczmie w uroczysku Czarnoszczenie (
 193 5 |            witania trwały, a wszystko w śniegu; aż nacałowawszy
 194 5 |              że sędzia nalegał, ażeby w saniach siedział jak wprzódy.
 195 5 |          najczęściej pełne wesołości. W czystości wykwintny, bo
 196 5 |                a był ubrany tego dnia w mundurze ulubionym województwa
 197 5 |              karmazynowe, pas srebrny w amarantowe kwiateczki, szabla
 198 5 |         amarantowe kwiateczki, szabla w jaszczur oprawna, buty żółte
 199 5 |         zapinał, a to, ażeby kontusza w podróży nie brukać. Do tego
 200 5 |              trybunałowi litewskiemu, w tym urzędowaniu okazał się
 201 5 |               czynnym, umiarkowanym i w zdaniu raz powziętym niezachwianym.
 202 5 |              a zawsze do przekonania. W obcowaniu pełen konceptów
 203 5 |              który po lat kilkanaście w łańcuchach sług trzymał.
 204 5 |               że każdą z uszanowaniem w rękę całował, choć nawet
 205 5 |        śpiewał, sobotę suszył i nawet w Wielki Piątek dyscypliną
 206 5 |             sędzia puścił konia swego w czwał, ażeby przy dworze
 207 5 |              zaczynając od gospodyni, w rękę pocałował; dostało
 208 5 |               kumie? - powiedział mu. W istocie przed trzema laty
 209 5 |          hulaliśmy. Książę był ciągle w przecudnym sosie i animował
 210 5 |           książę jego nie lubił, gdyż w czasie bezkrólewia był z
 211 5 |            ich łaski otrzymał wysokie w prowincji naszej krzesło.
 212 5 |              wami, iż książę wojewoda w mojej osobie całe księstwo
 213 5 |            nie czując się bezpiecznym w domu pana sędziego, wyjeżdżam.~
 214 5 |      wyjeżdżam.~Sędzia prawdziwie był w rozpaczy: klęczał przed
 215 5 |        słyszanej rzeczy, bo on z nami w Omniewiczach się nie znajdywał.
 216 5 |               zarzucił mnie, iż włosy w moim ręku zostały; nie śmiałem
 217 5 |               tego nie pamiętał, gdyż w zapale to być mogło. I za
 218 5 |              będąc wielce oszczędnym, w duchu niemało się nafrasował
 219 5 |            końcu pito z kijów. Był to w dawnym obyczaju najwyższy
 220 5 |             gdyby nie pił.~Nazajutrz, w ostatni wtorek, był obrządek
 221 5 |       siostrzenicą rodzoną sędziego a w jego opiece będącą. Jej
 222 5 |               piękne dziedzictwo, ale w czasie konfederacji barskiej
 223 5 |         Starszy syn, wyćwiczywszy się w palestrze, został regentem
 224 5 |              byłem na jej obłóczynach w klasztorze panien benedyktynek
 225 5 |            mająca, której zaręczyny z W. stolnikowiczem się odbywały.
 226 5 |               z najzacniejszych domów w województwie, prosi więc
 227 5 |              więc dla syna o jej rękę W. sędziego, jako drugiego
 228 5 |               tak zacny obywatel jako W. stolnik szuka w ich domu
 229 5 |        obywatel jako W. stolnik szuka w ich domu szczęścia dla syna
 230 5 |             stolnikowicza?~Chorążanka w płomieniach ustami coś ruszyła,
 231 5 |              dwie Zdrowaś Maria stała w tej posturze, nim się odważyła
 232 5 |           majątek.~Ja sumę przyjmę, a w procencie wieś pani stolnikowiczowej
 233 5 |           pięćset, ulokowany zostanie w kasie waszej książęcej mości.~
 234 5 |               wypuszczenia, wypuszcza w zastaw pannie Agnieszce
 235 5 |               Borowicze, tęgi folwark w Słuczczyźnie, przeszło trzydzieści
 236 5 |             raczcie mnie wybaczyć, iż w ich przytomności sam intercyzę
 237 5 |               dość obszerną intercyzę w pół godzinie skończył. Po
 238 5 |            przed księciem z intercyzą w ręku, dziękować mu za szczodrą
 239 5 |          czyta taka intercyzą; bo był w niej i porządny kawał chleba,
 240 5 |            przyspieszyć), z powodu iż w dniu tym z mężem przyjęła
 241 5 |      doświadczyłam.~Sędzia rzucił się w jej objęcie i rozpłakał
 242 5 |                które książę otworzył, w pierwszą wziąwszy parę pannę
 243 5 |               się rozeszła, a zwykłym w owe czasy obyczajem ksiądz
 244 5 |      bernardynów miał do nas egzortę, w której ostrzegając, że już
 245 5 |             było koło szóstej, i jako w pierwszy dzień postu, bez
 246 5 |          godzin. A gdy zebraliśmy się w sali obłędnej, posililiśmy
 247 5 |             się Zbawicielowi swojemu. W dniu tym wina na stole nie
 248 5 |      puściliśmy się, gdzie dość późno w nocy stanęliśmy w ubogim
 249 5 |               późno w nocy stanęliśmy w ubogim dworku naszym.~
 250 6 |              pamiętny dla Nowogródka; w tym roku bowiem był sejmik
 251 6 |         osobistych zasług powszechnie w województwie lubionego;
 252 6 |               iż najmniejszego wpływu w sejmikach swojego województwa
 253 6 |             Na próżno po kilkakrotnie w różnych czasach skakał [
 254 6 |         swoimi koligatami rej wodziły w partii Radziwiłłowskiej,
 255 6 |        szwagrowi nie robił, iść z nim w kandydacje wtedy, gdy już
 256 6 |            Gdy obywatele zjechali się w Nowogródku do klasztoru
 257 6 |           szwagrowi, że go ukrzywdził w wypłacie posagu siostry,
 258 6 |     nieświeskim, on nie traci nadziei w swoich, a nikomu nie podległych
 259 6 |            Naliboki Tryznianka kiedyś w dom Radziwiłłowski wnie-sła,
 260 6 |               antenata strukczaszego. W kantyczkach żurowieckich
 261 6 |              potrzebowała posagu, aby w dobrym małżeństwie się usadowić -
 262 6 |          popędliwy. Otóż razu jednego w same żniwa książę wojewoda
 263 6 |           naglić do roboty, i sam się w pole wybierał, gdy do niego
 264 6 |         dopominali się u niego, iż go w niecierpliwość wpędzili.
 265 6 |             relacji, że tylko szaleni w czasie żniwa polują. Jak
 266 6 |              konkurując o jego córkę, w swoim domu nakarmił go arbuzem,
 267 6 |        kołdyczowskie zatrzęsły się, a w niepohamowanym popędzie
 268 6 |        piechotą gospodarz uszedł i aż w okolicy Pacynów się oparł,
 269 6 |               że niewiele ufności mam w prawności naszej; jeno on
 270 6 |           jurysdykcją wojewody, który w nim przez swoich subdelegatów
 271 6 |          sądzi (przynajmniej tak jest w wielkiej części Litwy),
 272 6 |          takie nadzieje mogliśmy mieć w ziemstwie. Ale nie było
 273 6 |               ekspulsyjna i uczynkowa w rzeczy samej właściwie do
 274 6 |               ma sposobu utrzymać się w zaprzeczeniu forum, innego
 275 6 |              ponieważ książę wojewoda w nim zaufania nie ma, a nie
 276 6 |             kompletu nie było, sprawa w non sunt poszła i kadencja
 277 6 |           chce być na świętego Karola w Nieświeżu, aby córki produkować,
 278 6 |           także, że pan Leon Borowski w imieniu księcia ofiarował
 279 6 |              i ciałem. Zjechał książę w trzydzieści pojazdów do
 280 6 |              zajął, oprócz kilku cel, w których jak mogli, zakonniki
 281 6 |             ścisnęli. Sam książę stał w celi gwardiana, jako najobszerniejszej;
 282 6 |           jako najobszerniejszej; ale w nocy w niej ledwo kotowi
 283 6 |         najobszerniejszej; ale w nocy w niej ledwo kotowi przecisnąć
 284 6 |        obawiał, wymówił sobie, aby on w celi koło niego spał), i
 285 6 |            się kotły na dziedzińcu, a w rzeźni co dzień woły rżnięto;
 286 6 |              krupnik i flaki, a potem w refektarzu z magnatami i
 287 6 |              Idziego (którego książę, w łóżku leżąc, przed zaśnięciem
 288 6 |              kochanku! Że umiesz grać w francuskie karty, to już
 289 6 |          nieboszczyk Wołodkowicz mnie w oczach stoi. Co to był za
 290 6 |          kiedy partia, którą ten łotr w infule, ten hipokryta Massalski
 291 6 |      podstępem porwała Wołodkowicza i w trzy godzin potem jego rozstrzelała
 292 6 |           potem jego rozstrzelała tu, w Nowogródku, gdzie tego samego
 293 6 |             wszak prawda, że on dotąd w czyśćcu?~- JO. książę, a
 294 6 |        nieboszczyka pana trzech popów w Słuczczyźnie do unii nawrócił,
 295 6 |             nie odpowiem, bo z bronią w ręku siedm lat temu bluźnierstwu
 296 6 |               matkę od niego dostałem w dzień moich imienin. Ojcze
 297 6 |             psiarza; kazałem go zabić w łańcuchach; po sprawiedliwemu
 298 6 |             Kaszuba Sułkowski, nazywa w Warszawie niedźwiedziem
 299 6 |             wielkopolski bernardyn. A w Litwie kogo ja podrapał?
 300 6 |     Białopiotrowicz mało mi się worał w moje grunta? A pan filozof,
 301 6 |             mało mi niedźwiedzi wybił w Nalibokach i bobrów wyłowił
 302 6 |           Nalibokach i bobrów wyłowił w Ła-chwie? A ja się nie odzywam,
 303 6 |           taki z niego ornat, jakiego w Wilnie w zakrystii katedralnej
 304 6 |               ornat, jakiego w Wilnie w zakrystii katedralnej nie
 305 6 |             że mam na kogo gniew (ale w Litwie), to ci go dam; a
 306 6 |              kazał z zastawy i prawie w jednej koszuli do Nowogródka
 307 6 |                Co ty się wtrącasz nie w swoją rzecz, klecho! Ja
 308 6 |               boję się sam na sam być w nocy, a Burgielski śpi jak
 309 6 |              officio [o nierzetelność w pełnieniu swych funkcji]
 310 6 |          dobyliśmy szable i bylibyśmy w puch rozbili partią pana
 311 6 |               powszechnie szanowany i w obydwóch partiach miał wielkie
 312 6 |     kondemnaty i tegom nie mówił; ale W. strukczaszy Tryzna w grodzie
 313 6 |             ale W. strukczaszy Tryzna w grodzie otrzymał nie jedną,
 314 6 |             należy, złóż ustępstwo od W. Tryzny; a jeżeli go nie
 315 6 |           chorąży niech raczy zapytać W. Tryzny, czy chce się z
 316 6 |               do góry zakręcał, aż tu W. Tryzna, który jako strukczaszy
 317 6 |                który jako strukczaszy w kole zasiadał i milczał,
 318 6 |           powstał i z głosem drżącym, w którego dźwięku silny żal
 319 6 |              Ja, chociaż żal czuję do W. strukczaszego, ale ten
 320 6 |              się wzięli przed obiadem w przytomności nas wszystkich.
 321 6 |              pić na zgodę. Książę był w przecudnym humorze:~- Panie
 322 6 |                kpie!" - tak że został w hajdawerach amarantowych
 323 6 |            hajdawerach amarantowych i w koszuli, na której wisiał
 324 6 |               mój szkaplerz? To ja go w sukcesji mam po moich antenatach.
 325 6 |           chodził. On wielki jest, bo w nim zaszyta unia Litwy z
 326 6 |             ma, jak nasza Litwa. Ja i w Koronie mam kawałek ziemi,
 327 6 |              się modlić Panu Jezusowi w Boremlu, On się do mnie
 328 6 |         kijowskiej, nie tak jak u nas w Litwie, co od antenatów
 329 6 |   nowogródzkich poszły.~Do dziesiątej w nocy asystowaliśmy księciu,
 330 6 |             na ósmą z rana trzeba być w kościele dla zagajenia sejmiku.~
 331 6 |              nazajutrz zebraliśmy się w kościele, gdzie książę,
 332 6 |          objąwszy przewodnictwo wasze w sejmikowaniu w celu wybrania
 333 6 |    przewodnictwo wasze w sejmikowaniu w celu wybrania pisarza ziemskiego,
 334 6 |               swoje urzędowanie odbyć w największym porządku. Książę
 335 6 |        powiedział:~- Bywał tu zwyczaj w naszym województwie, że
 336 6 |             się do koła, zabrał głos, w którym oświadczył, iż nie
 337 6 |            dni trwał niby sejmik, ale w istocie hulanka. Jednak
 338 7 |               Mój ojciec mnie odumarł w piątym roku, a choćby żył,
 339 7 |               nie bardzo był rad mnie w domu trzymać, będąc ubogim
 340 7 |                on miał dworek i ogród w Nowogródku; a chociaż miał
 341 7 |                na jego dzieciach choć w części przynajmniej wywiązałem
 342 7 |               czasem i czerwony złoty w domu się pokazał, a wujenka,
 343 7 |        dyrektorowi buty czyszcząc, to w kościele z bractwem śpiewając,
 344 7 |              z bractwem śpiewając, to w ogrodzie pieląc, z małego
 345 7 |          wujaszka mieszkał, a był sam w czwartej klasie, wyuczył
 346 7 |               mnie wujaszek, że jakoś w niedzielę można było uczciwie
 347 7 |        następnego wydarzenia.~Jezuici w Nowogródku od dawna byli
 348 7 |            Witebski, a ksiądz rektor, w nagrodę żem pracował i profesorom
 349 7 |      deklamacją, tak iż zaraz wpadłem w oko JW. wojewodzie, co w
 350 7 |              w oko JW. wojewodzie, co w czasie nabożeństwa o mnie
 351 7 |        szczególnie z mojej strony, bo w jednej godzinie dwa razy
 352 7 |               i cztery czerwone złote w podarunku, powiedział mi:~-
 353 7 |           które batogi dotąd mi stoją w myśli, tak szczerze były
 354 7 |             się, że okulary zapomniał w klasztorze, ja zawróciłem
 355 7 |             wróciłem do pana, okulary w ręku trzymając, co mu się
 356 7 |                a razem oświadczył, że w kancelarii jego prywatnej
 357 7 |             sumiennego; a liczny dwór w wielkim rygorze umiał utrzymywać.
 358 7 |       pokojowego marszałek oporządzał w mundur przyjacielski domu
 359 7 |          barankiem i czerwone buty) i w tym ubiorze trzeba było
 360 7 |         skrzętny, otrzymałem od niego w darze pas słucki lity, którego
 361 7 |             razu jednego, będąc z nim w Stołowiczach na kiermaszu
 362 7 |              się do niego i zaczął go w przytomności mojej oprymować;
 363 7 |                ale że on, zapamiętały w swojej zuchwałości, nie
 364 7 |          jeszcze natarczywiej lazł mu w oczy, ja, lubo towarzysz
 365 7 |          dostał. Podstoli zawsze miał w uwadze, że i pomściłem jego
 366 7 |           słońce, zacząłem być u nich w poważaniu, jako człowiek
 367 7 |          moich wnuków kiedyś zajmie i w ich sercu rozżarza tę miłość
 368 7 |         brechaju, to pisle bijte mene w smert, sam położu sia.~Odważyłem
 369 7 |          przeczytaj głośno!~Czytałem; w nim nic nie było, tylko
 370 7 |          wojewoda koniecznie wypuścił w posesją starostwo bobrujskie,
 371 7 |          ogolić, nie bez strachu, bom w życiu nikogo nie golił.
 372 7 |       całkowicie temu Kozakowi. Coraz w większym zadziwieniu zacząłem
 373 7 |         Przybliżył się JW. wojewoda z W. Bohuszem i wyczytali następne
 374 7 |             powstaną, Porta pospieszy w pomoc."~Pan natychmiast
 375 7 |              Żyda, raz za Cygana, raz w swojej postaci, objeżdżał
 376 7 |         kilkakrotnie nam się udawało. W Świsłoczy, gdzie pierwszy
 377 7 |           jego komendy do końca wojny w Polsce wojować nie będzie.
 378 7 |              pozwoliliśmy mu wyjść, a w kilka dni znowu z nim biliśmy
 379 7 |  generał-lejtnantowa, same z pałaszem w ręku po kilkakrotnie atakowały
 380 7 |       artylerię, że nie było sposobu. W tej to bitwie Aleksander
 381 7 |            był na brygadę moskiewską, w puch ją rozbił, obydwie
 382 7 |               swojego, aby go nie dać w niewolę, sam siebie na los
 383 7 |             sypać a sypać kartaczami, w nieporządku zaczęliśmy się
 384 8 |         Litwie dziesięć województw, a w koronie ledwo że nie trzydzieści.
 385 8 |              maku. Miałem ja chętkę i w wojsku służyć i o tom się
 386 8 |          lepią. Pomagali mnie ludzie; w Polsce, kto się bił za ojczyznę,
 387 8 |        potrzeba, a stronom nie bardzo w kieszeń zazierając, szlachta
 388 8 |              sobie, że i widywał mnie w bitwach, i że parę razy
 389 8 |                jakie by mógł mieć tak w ziemstwie, jako i w grodzie
 390 8 |               tak w ziemstwie, jako i w grodzie nowogródzkim.~Już
 391 8 |          których wynikła, głośnymi są w historii litewskiej. Oto
 392 8 |       litewskiej. Oto książę Sierotka w ścisłej żył przyjaźni z
 393 8 |                a między innymi Białe, w której mieszkał. Kiedy więc
 394 8 |             przyjacielowi swemu. A że w kraju, gdzie barbarzyństwo
 395 8 |               obdarzysz. Ty wiesz, że w prawodawstwie naszym żaden
 396 8 |       dysydentami obydwóch narodów, a w Litwie i katolik nawet od
 397 8 |          znalazł; a ona pana Ilinicza w jego dobrach wytropiła.
 398 8 |            już wracał do dóbr swoich, w Krakowie kilka dni ledwo
 399 8 |              uściskać - aż wjeżdżając w miasto spotyka kondukt,
 400 8 |               by nie znalazła miejsca w jego sercu. Ale transakcja
 401 8 |            dóbr Iliniczowskich weszło w dom Radziwiłłowski. Tak
 402 8 |             ale transakcją, przyznaną w asystencji krewnych, mają
 403 8 |               i ta sprawa dostała się w spadku JO. księciu Stanisławowi
 404 8 |               jego miał znaczne dobra w Upiekłem i po kilkakrotnie
 405 8 |                figura niepokaźna; ale w życiu moim nie widziałem
 406 8 |               do Nowogródka i wpadnie w burdę, którą lubił szukać;
 407 8 |             nie wyjechał, wszystko mi w drodze prawił:~- Wybaczaj,
 408 8 |          czemu?~- Temu, że kiedy mnie w szkołach męczono, to w Trocu
 409 8 |           mnie w szkołach męczono, to w Trocu wyczytałem: "Se battre
 410 8 |           przekonał, czy lepsi gracze w Łęczycy, czy w Poniewieżu.~-
 411 8 |           lepsi gracze w Łęczycy, czy w Poniewieżu.~- Ej, porzuciłbyś,
 412 8 |          waćpan chcesz kwerendy robić w Lublinie, a waćpana nie
 413 8 |             przyjechaliśmy do Lublina w sobotę wieczór. Ja był rad,
 414 8 |          nazajutrz była niedziela, bo w drodze, dojeżdżając do Lubartowa,
 415 8 |              wszyscy bez szwanku. Ale w niedzielę nie mogłem mojej
 416 8 |            pierwszymi mecenasami byli w Lublinie, a księcia pana
 417 8 |         byłbym mszą świętą przypiekł. W istocie konferencja po dwunastej
 418 8 |            odłożyć musiałem.~Trybunał w tym roku odbywał się pod
 419 8 |           zaprosił do siebie na obiad W. chorążego Radziszewskiego
 420 8 |           chorążego Radziszewskiego i W. Rupejki, cywuna ejragolskiego,
 421 8 |     Radziwiłła, wojewody wileńskiego, w którego orszaku przybyłem,
 422 8 |           wiekiem starszego. Wszak to w tvm samym Lublinie zrobiła
 423 8 |                jak Litwini z Polakami w tym mieście się powadzą.
 424 8 |       Jagiełłą, kilkanaście węgrzynów w żołądku schronie razem?
 425 8 |              po wino i was utraktował w tej gospodzie.~Zaczęła się
 426 8 |               tego młyna? A na Litwie w młynach miernik i wieprze,
 427 8 |       wypłazowali.~- Nie gniewaj się, W. marszałku, już nie będę
 428 8 |             dlatego jakem spojrzał na W. marszałka, bardzom się
 429 8 |               nie zapomniawszy plunąć w rękę, i od pierwszego zakładu
 430 8 |             było palestry i pacjentów w ustępczej sali: można było
 431 8 |       wszędzie i wszystko tłomaczyli. W sali trybunalskiej stał
 432 8 |            laty nastąpiło zdarzenie - w aktach trybunalskich umieszczone -
 433 8 |           wdowa wyrzekła na cały głos w izbie: "Żeby mnie diabli
 434 8 |               tu zaczęli się zjeżdżać w ogromnym mnóstwie karety
 435 8 |         wysiadać jacyś panowie, jedni w kontuszach, drudzy w rokietach,
 436 8 |            jedni w kontuszach, drudzy w rokietach, ale z rogami
 437 8 |      kancelaria, że to byli diabli, i w wielkim strachu przy stołach
 438 8 | przenajświętszą krwią Jego okupiony i w którym tylu kapłanów zasiadało,
 439 8 |              pozbędzie zaprzedajności w sądach, świętokupstwa w
 440 8 |               w sądach, świętokupstwa w duchowieństwie, a pieniactwa
 441 8 |          duchowieństwie, a pieniactwa w szlachcie. Otóż ów dekret
 442 8 |             śmiał. Jest teraz złożony w oryginale w archiwach, a
 443 8 |             teraz złożony w oryginale w archiwach, a że nemini acta
 444 8 |         trybunału idzie.~I prawda, że w tak licznym zgromadzeniu
 445 8 |       wojewody szwagier, miał wkrótce w dożywotniej parze łączyć
 446 8 |             matrony, ale na j pierwsi w narodzie mężowie nie zawsze
 447 8 |            ministrem, jakich od dawna w Polsce nie było. I przywiózł
 448 8 |              by raczyli wziąć miejsca w izbie trybunalskiej, a woźniowie
 449 8 |           ministrów i senatorów nawet w czasie ustępu nie wypraszano,
 450 8 |       nadwornego koronnego, powodu, z W. Dembińskim, chorążym krakowskim,
 451 8 |       powodowej, a pan Plichta bronił W. Dembińskiego. To ale były
 452 8 |              ani Demostenes lepiej by w podobnej sprawie nie mówili
 453 8 |          okazałość! Deputaci duchowni w rokietach koronkowych, deputaci [
 454 8 |       koronkowych, deputaci [świeccy] w mundurach swoich województw,
 455 8 |           województw, a palestra cała w mundurze lubelskim: kontusze
 456 8 |            obywatel tego województwa, w którym posiadał hrabstwo
 457 8 |       zazdrościmy wam, że u was każdy w kamienicy mieszka, jak mówicie,
 458 8 |               wszystko porządniej niż w Polszcze."~Tego dnia był
 459 8 |         Postanowiłem sobie, póki będę w Lublinie, na teatr nie chodzić,
 460 8 |            Niedługośmy bawili jeszcze w Lublinie, bo jak przyjechał
 461 8 |               od dwóchset lat trwała, w kilku godzinach się skończyła.
 462 8 |         tysiąca czerwonych złotych; a W. Radzi-szewski, ekstraktem
 463 8 |        wielmożny Radziszewski i inni, w tom nie wchodził; wiem tylko,
 464 8 |              wchodził; wiem tylko, że W. Usarzewski, marszałek dworu
 465 8 |             papierową, ale ciężką, bo w niej było pięćdziesiąt czerwonych
 466 8 |               gdzie sobie cicho leżał w piwnicy, że o nim nikt nie
 467 8 |             ze mną go nie wypróżnili.~W czasie naszego pobytu w
 468 8 |               W czasie naszego pobytu w Lublinie cudowny wypadek
 469 8 |          cudowny wypadek zdarzył się. W. Kurdwanowski, możny obywatel,
 470 8 |            był wielkim pieniaką i ani w Żytomierzu, ani w Włodzimierzu,
 471 8 |               i ani w Żytomierzu, ani w Włodzimierzu, gdzie były
 472 8 |         kilkunastu jego wpisów; toż i w trybunale. Plenipotenci
 473 8 |     sąsiadował! A taki był uparty, że w życiu nigdy się z nikim
 474 8 |            wioseczkę niewielką prawie w środku dóbr jego leżącą,
 475 8 |             którą bardzo życzył nabyć W. Kurdwanowski i kilkakrotnie
 476 8 |         ofiarowanej. Otóż rozgniewany W. Kurdwanowski tej biednej
 477 8 |            kwit de pretio na nią były w aktach żytomierskich. Przekupują
 478 8 |            ślad nabycia wsi, zapozywa W. Kurdwanowski panią Glinkowe
 479 8 |            Napastowana wdowa, zaufana w świętość swojej sprawy,
 480 8 |              sprawy, a więcej jeszcze w świetle i przyjaźni pana
 481 8 |       plenipotent, przysięga, bo taki W. Kurdwanowskiego sumienie
 482 8 |      komportacją dokumentów, będących w jego ręku, z których zniszczył
 483 8 |               sądu ziemskiego. Ale że w Koronie dwa dekreta trybunalskie
 484 8 |        konwikcję, wtedy kiedyśmy byli w Lublinie, ta sprawa była
 485 8 |               na nią pan Kurdwanowski w dobrej nadziei, bo wsparty
 486 8 |        Lublina, gdy nocleg mu wypadał w Piaskach, zmęczony podróżą,
 487 8 |             Po wysłuchaniu tej sprawy w kilku słowach ogłasza marszałek
 488 8 |          czerwonych złotych, które mu W. Kurdwanowski sam wręczył,
 489 8 |              urodzonego Abramowicza i W. Kurdwanowskiego. Marszałek
 490 8 |          wprowadzać sprawę. Tu słyszy W. Kurdwanowski instygatora
 491 8 |              tajemnicy, a cóż dopiero W. Kurdwanowski, który pieniędzmi
 492 8 |             słowy: "Ogłoszenie wyroku w sprawie urodzonych Kurdwanowskiego
 493 8 |          zmęczonym tak dziwnym snem i w wielkiej niespokojności
 494 8 |         wielkiej niespokojności siadł w pojazd. Ale jak zaczął w
 495 8 |              w pojazd. Ale jak zaczął w umyśle jego diabeł przeciw
 496 8 |        prawność jest gatunkiem wojny, w której wszelki fortel uchodzi,
 497 8 |       fałszywie komportacją, więc już w tym może sobie sprawiedliwość
 498 8 |         Kurdwanowski, że pierwszy raz w życiu okazał się skłonnym
 499 8 |              z jego powodu, i klęcząc w obliczu wszystkich prosił
 500 8 |             łaskawy mu posłał i który w części już się ziścił -