Part

  1 1 |                KAZANIE KONFEDERACKIE~Było to roku 1769, czwartego
  2 1 |          nawet, bo do ławek niełatwo było się docisnąć. Po mszy świętej
  3 1 |              odpoczynek, bo to zacne było panięcie i dziwnie basem
  4 1 |          śpiewaliśmy ochoczo, bo też było za co Panu Bogu dziękować.
  5 1 |             nie zdawało się nam, aby było z reguł. Przeżegnał się
  6 1 |           nimi wyrazów, że aż zgroza było słuchać; a z tego gospodarzowi
  7 1 |              to za żart, ale aż miło było patrząc. Ale na koniec silnie
  8 1 |              w jego kazaniu. Otóż to było tak:~- W piersi uderzyć
  9 2 |               Gdzie tylko harmat nie było, nigdy nam placu nie dotrzymano.
 10 2 |           jego pułk cenił, ale co mu było przykro, to to, że bez tłomacza
 11 2 |            słowa. Ale temu nie można było zaradzić. Staliśmy obozem
 12 2 |             w czwał z gumbińczykami! Było cicho, ale ledwo godzinęśmy
 13 2 |        gumbińcom dwa razy nie trzeba było powiedzieć.~- Winszujęć,
 14 2 |             wprawdzie, ale uciec nie było sposobu. Żebym mu nie przybył
 15 2 |             do aresztu zaparł, co mu było i potrzebnym, bo dało mu
 16 2 |    rotmistrzem w swoim pułku i to mi było do smaku, bo i mundur był
 17 3 |           trąbiło, że oczu nie można było pokazać. Ani go na kondescensje
 18 3 |        podkomorzego wybierano. Kilka było partii i nie mogła się szlachta
 19 4 |           nie otworzywszy jej, można było na pewne zakład trzymać,
 20 4 |       światło widzieć, i że co to by było za szczęście, gdyby w naszej
 21 4 |              I cóż to znaczy? Trzeba było. ażeby był katolikiem w
 22 4 |             w nich nic polskiego nie było? Religia, język, obyczaje,
 23 4 |               prawodawstwo, wszystko było obce i nieprzyjazne. Zygmunt
 24 4 |              naszą wiarę, trzeba już było ich statut na polski język
 25 5 |           ekonomstwem. A co też tego było we dworze! W sali jadalnej
 26 5 |       każdego za niewygody, choć nie było o co przepraszać. Pewnie
 27 5 |         urzędnik przyjeżdżał, trzeba było nam wszystkim opasać szable
 28 5 |          dwór jaki! nie tak to łatwo było mu w oczy spojrzyć. A że
 29 5 |           lekarstwo dostać nie można było, bo książę tego towaru srodze
 30 5 |             wielkich ofiar nie można było być poczciwym; a że ci ludzie
 31 5 |          szczętu. Pomijam, że jak to było w obyczaju, zawszem ojczyźnie
 32 5 |         krotofilny i którego gdy nie było, zawsze czegoś nie stawało
 33 5 |            za boki od śmiechu trzeba było się trzymać. Potem jak zaczął
 34 5 |              Kochajmy się!" - to nie było czcze słowo, ale można było
 35 5 |          było czcze słowo, ale można było być pewnym, że jeden dla
 36 5 |              w czyściec. Otóż tak to było i w Omniewiczach. Mocarze
 37 5 |              okiem dojrzeć nie można było. Więc my ustąpili z drogi,
 38 5 |         samego księcia dojdą. Śniegu było po pas koniom, sędzia z
 39 5 |              otaczającym. Przykro mi było, żem był opodal, bobym rad
 40 5 |             książę powiedział, warto było ryć na kamieniu. Książę
 41 5 |           nie damy.~Ale wśród zabawy było się trochę zachmurzyło:
 42 5 |           rzeczy - powiedział, bo to było jego przysłowie - straszne
 43 5 |             swoją obraźliwość, a nie było kogo żałować, gdyż był bezdzietnym
 44 5 |              ust przykładano, trzeba było koniecznie go wypróżnić
 45 5 |             dobrym słowem. Nie można było więcej uradować księcia,
 46 5 |           coś ruszyła, ale nie można było się dosłyszeć. Książę:~-
 47 5 |     wyprowadziła z garderoby; trzeba było wraz z narzeczonym zamienić
 48 5 |           panowała. Pierwsze zdrowie było przyszłego szczęścia państwa
 49 5 |             wrócili do dworu, to już było koło szóstej, i jako w pierwszy
 50 5 |            postnym obiadem: wszystko było na oleju; ale większa część
 51 5 |           dniu tym wina na stole nie było widać, tylko miód i piwo;
 52 6 |        zrobiło się inaczej. Markotno było JW. Niesiołowskiemu, wojewodzie,
 53 6 |    województwa nie mieli i że trzeba było kłaniać się JO. księciu
 54 6 |           zakrwawionym. Już tedy nie było podobieństwa ich pojednać,
 55 6 |          kilka Zdrowaś Maria mowę mu było odjęło, a potem jak zaczął
 56 6 |            mieć w ziemstwie. Ale nie było sposobu wyrwać się od grodu,
 57 6 |             powodowej. Pokrewieństwo było dalekie, bo pan Kajetan
 58 6 |        wstaje; a że już kompletu nie było, sprawa w non sunt poszła
 59 6 |          kadencja spełzła na niczym. Było trochę krzyku za to na sędziego
 60 6 |          kotowi przecisnąć się można było, bo prócz księcia, pokotem
 61 6 |           nie zmrużył: takie okropne było chrapanie księcia, ojca
 62 6 |         wziął do tego bernardyn i to było tak, jako mnie pan Burgielski,
 63 6 |    dowiedział, toby mnie ubił. Co tu było robić? A mój Wołodkowicz
 64 6 |        zagodził Kotwiczą (tu słychać było, jak książę zaszlochał).
 65 6 |               pod batogami umarł. To było, nim ta przebrzydła konfederacja
 66 6 |              po sprawiedliwemu warto było ze skóry go obedrzyć. A
 67 6 |           nowogródzkiego, bo naszych było cztery razy więcej, ale
 68 6 |      marszałkiem sejmiku, ale że już było koło pierwszej po południu,
 69 6 |       Kowieński perswadowali: trzeba było koniecznie panu Tryznie
 70 6 |             z radości. Tylko słychać było między nimi, jak rozprawiali:~-
 71 6 |       spodziewał, iżby trzeba mu się było bić, ale na tym źle nie
 72 6 |             tykają, tak że już można było widzieć, że nazajutrz ani
 73 6 |              że ani podobieństwa nie było się utrzymać: wszystkie
 74 7 |       cierpliwością i statkiem można było zawsze sobie kawałek chleba
 75 7 |              pańskiego dworu! Trzeba było mieć zasługi ojca lub krewnych
 76 7 |              jakoś w niedzielę można było uczciwie się pokazać między
 77 7 |              palestry nie poszedłem, było to z następnego wydarzenia.~
 78 7 |           łacinie, że JW. wojewodzie było na imię Bogusław, napisałem
 79 7 |         czułość moje, chociaż to nie było jedynie z czułości.~JW.
 80 7 |               i w tym ubiorze trzeba było być zawsze na służbie i
 81 7 |       swojego. Ale na wstępie trzeba było oblać ten mundur - i na
 82 7 |              dać radę pancernemu nie było dla mnie tym samym, czym
 83 7 |           bezrząd, ale była swoboda, było złe i dobre, a co więcej,
 84 7 |             obce forsy. Przyzwoiciej było szlachcicowi i panu ze swoimi
 85 7 |      wybuchnięcia. Ale nie tak łatwo było co rozpocząć; bo Moskwa
 86 7 |            kraj wojskiem i nie można było z jednego województwa do
 87 7 |            listów nie znajdą. Trzeba było robić ostrożnie, a tu książę
 88 7 |         nesut, a pisle oddajut. Toho było zo dwadciat razy; a szczo
 89 7 |              Czytałem; w nim nic nie było, tylko prośba od JW. podczaszego,
 90 7 |           skóra się pokazała, jakież było zdziwienie moje, jak spostrzegłem
 91 7 |          trzech tygodni, a powstanie było po całej prawie Litwie.
 92 7 |          Całe jego tłomaczenie potem było, że buntownikom nikt nie
 93 7 |              mieli artylerię, że nie było sposobu. W tej to bitwie
 94 8 |           ale taki to nie będzie, co było. I nasze trybunały były
 95 8 |        trybunały były pełne powagi i było na co patrząc; ale trybunał
 96 8 |          Poszedłem z kwitkiem. Co tu było robić? Przypomniałem sobie
 97 8 |           księciu podziękował. Wielu było ubiegających się, aby jego
 98 8 |              niebezpieczną, iż można było zakład trzymać, że z niej
 99 8 |           kroniki o nim piszą, i nie było cnoty, która by nie znalazła
100 8 |             którego stołu innego nie było wina, tylko pięćdziesięcioletnie;
101 8 |          półtrzeciasta kroków, kilka było starych lip; za nimi karczma,
102 8 |             odezwał się:~- Nieźle by było siąść na tym kamieniu pod
103 8 |           się nastraszył.~Już tu nie było sposobu poradzić. Marszałek
104 8 |          członków trybunału. Mnóstwo było palestry i pacjentów w ustępczej
105 8 |              w ustępczej sali: można było z oka wymiarkować, że tego
106 8 |             oka wymiarkować, że tego było więcej dwóch tysięcy. Nasi
107 8 |               że jej rysów nie można było widzieć; ale nasi przyjaciele
108 8 |           czym się odezwała. A że to było pod koniec sesji, porozjeżdżali
109 8 |         jakich od dawna w Polsce nie było. I przywiózł ją był z sobą
110 8 |            że po całym rynku słychać było głosy. Po odśpiewaniu hymnu
111 8 |             od tych dwóch mecenasów.~Było jeszcze kilka innych spraw
112 8 |        stalowe i kościane. Co by wam było z waszego rozumu bez naszych
113 8 |            zaprosił do siebie, gdzie było kilku deputatów i mecenasów.
114 8 |     papierową, ale ciężką, bo w niej było pięćdziesiąt czerwonych
115 8 |           gdzie były jego dobra, nie było kadencji bez kilkunastu
116 8 |          prawdzie powiedziawszy, nie było co replikować - odezwał
117 8 |  Zmartwychwstania Pańskiego, jako mu było objawione, i śmierć jego
118 9 |            ale mówię tylko o tym, co było za dawnych czasów i na com
119 9 |             się znajdywał tam, gdzie było największe niebezpieczeństwo,
120 9 |          Dniestru, którego przejście było kresem naszych życzeń, kurtka
121 9 |            mogły przechodzić, bo nie było sposobu w papierki się wdawać,
122 9 |            których spuścić się można było, bo i pan Azulewicz od nas
123 9 |            ufności nie zawiódł. Otóż było nas czterech jemu dodanych:
124 9 |       Humaniu złączyć się nam trzeba było, gdzie pan Mładanowicz,
125 9 |            do niego iść; a że straży było wiadomo, iż miał łaskę u
126 9 |            dalszą podróż. Trzeba nam było udać się najprzód do Siczy
127 9 |         stopień koszowego, co by nam było bardzo pomyślnie, ale wedle
128 9 |            się musiał pisarstwem, co było drugim stopniem w Siczy,
129 9 |             narodów, a każdego łatwo było poznać, do którego należy.
130 9 |            Ukraińskich chłopów można było poznać po szlachetności
131 9 |              opatrzonych. Kobiet nie było innych, jeno Ukrainki, a
132 9 |        innych, jeno Ukrainki, a tych było trzy rodzaje: baby, mołodyce
133 9 |        dziewki, między którymi wiele było pięknej urody, były dość
134 9 |      znajomość i przyjaźń, co mu nie było trudno - on, co po tatarsku
135 9 |             samej Siczy na wyborach, było dowództwo pułku korsuńskiego,
136 9 |   świadectwem swoich ekonomiów wolno było także dla handlu bywać w
137 9 |           kilka wsi chłopów żonatych było osadzonych, co mu czynsz
138 9 |            urzędnicy wielcy, których było tylko dwóch: pisarz i sędzia,
139 9 |        olszyną i wierzbiną; to tylko było smutno, że śladu rolnictwa
140 9 |            śladu rolnictwa nie można było spostrzec. Żadnej pracy
141 9 |     poszliśmy do domu pisarza, gdzie było nasze locum standi, i tameśmy
142 9 |        urodzony i moje przeznaczenie było i korzystać w wielkim narodzie
143 9 |        województwie witebskim, gdzie było i jego samego gniazdo. Żył
144 9 |              zgorszenia jej nie dał. Było nas dwoje dzieci: ja i siostra
145 9 |               pożycie moich rodziców było najszczęśliwsze. Ale po
146 9 |           matka oddaliła, łatwo więc było ich namówić, aby mnie w
147 9 |        szukania schronienia. Już nie było mi czego siedzieć w Polsce:
148 10|                Długi czas przykro mi było, że nie umiem po francusku,
149 10|          wielkiej tablicy drewnianej było krejdą napisane abecadło.
150 10|              dowiódł, jak jego serce było dalekie od wszelkiej nie
151 10|             porznęli, o to nigdy nie było procederu, bo ponoszący
152 10|              Połotyńców, bo to jedno było województwo, w którym szlachta
153 10|             jedyni tam, gdzie trzeba było łba nadstawić, stanął na
154 10|              Ale szlachcie nie można było zjechać na deputackie sejmiki:
155 10|            do której się wiązało, co było poczciwego na Litwie.~Dla
156 10|       Rożnieckiego. Ale wszystko już było przygotowane do jego zguby.
157 10|        wojsko. Żołnierzom zabroniono było do niego strzelać, bo trzeba
158 10|            niego strzelać, bo trzeba było koniecznie sądownie jego
159 10|          jemu tam nie dali, a trzeba było najprędzej go uchwycić,
160 10|         nawet, trybunał potwierdził. Było to horrendum. W dekrecie
161 10|               między innymi rzeczami było w nim, że pan Wołodkowicz
162 10|           nie zapierał, ale to, lubo było przestąpieniem, śmiercią
163 10|            nic więcej nie powinno go było czekać Ale tu już nie chodziło
164 10|          śnieg majowy, ani się można było dowiedzieć, gdzie się on
165 11|              I w tym mundurze trzeba było chodzić zawsze w Nieświeżu;
166 11|             wyszturchali, chociaż to było w uczciwym domu. Pan Skirmunt
167 11| przypuszczonym do tego grona, trzeba było być: szlachcicem karmazynowym,
168 11|           samego księcia lepszej nie było. Pan Leon, co nadzwyczajne
169 11|              Pana Leona wyraźnie coś było przystąpiło, bo zaczął ciągnąć
170 11|              dobrze znał, że tak nie było, i jeszcze przed upłynionym
171 11|         spodziewać pan Leon? A widać było, że książę taki w duchu
172 11|             nie popisał. Wstyd mi, a było jeszcze gorzej, bo w Warszawie,
173 12|             większego zaszczytu, jak było szlachectwo polskie. Bo
174 12|            zostać magnatem (jak tego było tyle przykładów), a tej
175 12|              co tam się pisze, u nas było w doświadczeniu - i dokładniej:
176 12|        scartabellatu, chociaż to nie było za zasługi wojenne. Była
177 12|            przeciw któremu nie można było sarkać, bo stworzone było
178 12|            było sarkać, bo stworzone było do gorliwości narodowej,
179 12|           charta belli, choć świeże, było na równi z najdawniejszym
180 12|         pociechę. Dlatego bardzo nam było przykro, kiedy przybysz,
181 12|               albo ona rozumie, czym było nasze szlachectwo? Wie ona
182 12|       dobrego z takich? Nie lepiejże było za naszych czasów kadukiem
183 12|            każe mu w łeb wypalić. To było w obliczu wielkich panów,
184 12|       reasumpcji trybunału i mnóstwo było panów z licznymi dworami;
185 12|             na koniach, w Piotrkowie było ich kilkuset. A Sawa, co
186 12|              jeszcze niepodobieństwo było nikogo trafić. Pan Sawa
187 12|           Zakroczymia, gdzie mnóstwo było obywatelów po klasztorach
188 12|        marszałek zakroczymski; gdzie było największe niebezpieczeństwo,
189 12|             niebezpieczeństwo, można było zakład trzymać, że się jego
190 12|      zabobonni, między jego Kozakami było przekonanie, że on był charakternikiem,
191 12|              końmi. Dobrze się udało było, bo zaraz uderzył na nich,
192 12|            Cierpiał mocno, jak widać było po twarzy, ale najmniejszego
193 12|            do ucieczki. Ale wszystko było za późno. Już i piechota
194 12|           niebem, ratując, jak można było, pana marszałka, który coraz
195 12|         weszli; bo trzeba koniecznie było w spokojnym miejscu złożyć
196 12|           pana Sawy, którego udo tak było spuchnięte, że wszystko
197 12|       spuchnięte, że wszystko trzeba było na nim pokrajać. Boleści
198 12|       którego cwałem konie ciągnęły, było dla mnie istną torturą,
199 12|         mówił niewyraźnie, ale można było dosłyszeć: "Jezus, Maria,
200 13|             nie prawa. Bo żeby prawo było prawem, trzeba mu czegoś
201 13|            zakonne, a prawnictwo nie było nauką, ale jakimś obyczajem.
202 13|            wszędzie. A u nas nie tak było.~W Nowogródku w grodzie
203 13|               W Nowogródku w grodzie było dwóch pachołków do zamiatania
204 13|              spać spokojnie. Wielkie było zamiłowanie dla naszych
205 13|              u nas zwierzchności nie było; a grzywny, co je skrzywdzony
206 13|          Kiedy to jeszcze mało ludzi było na świecie, to bracia rodzone
207 13|       rodzone siostry brali i to nie było a grzechem, bo inaczej być
208 13|        ludzie rozrodzili i można już było znaleźć żonkę i za domem,
209 13|           łatwo policzyć, nie sposób było znaleźć królewiczowi królewnej,
210 13|       dlatego, że ich matkom łatwiej było na to poradzić niż królewskim
211 13|           chwała Panu Bogu, niełatwo było o dyspensę nawet magnatowi,
212 13|      dyspensy nie wskórał. Bo trzeba było dowieść, że się dom na pannie
213 13| krzywoprzysięstwach opartych, trzeba było panu Leszczycowi z kwitkiem
214 13|        okazała się tak jasna, że nie było sposobu mitygować ostrości
215 13|           się podobało, bo warty nie było - przyszedł do grodu, oświadczając
216 13|             był sądny dzień, takiego było płaczu po całej Trembowli.
217 14|         dodawał wsparcie i ile można było, nędzę nam osładzał; a to
218 14|        których się dowiedział, że to było potomstwo gubernatora; a
219 14|             uszkodzić miały; a gdyby było nawet inaczej, wolę stracić
220 14|             niewdzięcznik.~I dlatego było nam wszystkim tak dobrze,
221 14|          świadczyli nawet niemało. I było tego kilka miesięcy, ale
222 14|        korzystając z zamieszania, co było po całej Moskwie, szczęśliwie
223 14|       Położenie pana Zabłockiego nie było do zazdrości, a patrzcie,
224 14|              niczym nie wiem. I tego było kilka razy, toż i z panem
225 15|             świat światem, nigdy nie było takich przemian we wszystkim
226 15|           mógł mieć przed oczyma, co było dawniej, nie poznałby swojej
227 15|              tym światem. Czy więcej było rozumu dawniej, czy teraz?
228 15|      przyznają. Jakoś to dawniej nie było tych rozumnych ludzi ogólnie.
229 15|               że wstydzić się trzeba było, że starzec, dałem się ułowić
230 15|              połowę palestry łatwiej było zaspokoić niż teraźniejszego
231 15|    sprawiedliwości; ale i w tym złym było jakieś sumienie. Słaby sędzia,
232 15|             dziś. Exspecta cadaver - było to źle zapewne, ale krzywego
233 15|            ile nasze nad nimi kiedyś było, bo my się opamiętali na
234 15|    poddaństwo ruskie bardzo łagodnie było rządzone; ale po zaborze,
235 15|        jeżeli winy naddziadów trzeba było odpłacić, dawno bylibyśmy
236 15|             o domach nierządnych nie było słychu; a gdy jaka zwodnica
237 15|       szambelanem poszliśmy - już to było pod wieczór. Wiedzie nas,
238 15|         wyniosła, że śladu nie można było dopytać. Dopiero pan regent
239 15|             mu w Polsce nietrudno by było o kawałek chleba. A potem
240 16|              kawał chleba, bo zawsze było coś do roboty; i chociaż
241 16|           kapał w kieszeń i można by było co roku coś sobie oszczędzić.
242 16|              żadnej wykwintności nie było, tylko zwyczajnie jak u
243 16|        schować, ani myśleć o tym nie było sposobu. Razu jednego, gdym
244 16|             już bym próżnował, gdyby było na czym. Ale całe życie
245 16|             czym. Ale całe życie tak było ze mną. Ja za kratami stoję,
246 16|      sprowadził, a której równej nie było w całym Nowogródku, a ksiądz
247 16|              a nawet strachu. Coś to było na kształt świsłockiej potyczki,
248 16|            tu samemu wystąpić trzeba było; tam człowiek był pewny,
249 16|        opuściliśmy Gruszówkę. Że już było późno, w karczmie nocowaliśmy;
250 16|               Ale byłem śmielszy, bo było wielu takich, co już przez
251 16|          wina mnie obdarzył - tak że było i na czym, i czym przyjąć,
252 16|         ubawili, jak potrzeba.~Takie było moje ożenienie. Oprócz pary
253 17|           tak małej liczby u nas nie było, aby ojczyznę ocalić? Na
254 17|          jakich i dawniej nawet mało było mu podobnych; bo i rozum
255 17|              przed nim. Nadzwyczajne było jego szczęście. Z rodziców
256 17|            ojcu, sześć folwarków tam było, a tyle ich przykupił, że
257 17|           ich mu zazdrościł; a córek było trzy: piękne panny, co wyglądały
258 17|            taki był zdrów, że już mu było niedaleko ośmiudziesiąt
259 17|          tego domyśleć się nie można było, tak mężnie wszystko znosił),
260 17|              przekonawszy się, że to było na próżno, zostawili go,
261 17|            na palcaty. Za klasztorem było miejsce obszerne, a na każdej
262 17|            ale nawet każde tchnienie było dla ojczyzny. On to będąc
263 17|            przedsięwzięcia. Wszystko było na próżno.~- Piotr - mówił -
264 17|             Opatrzność szafuje: jego było męczeństwo za ojczyznę;
265 17|             część narodu, trzeba jej było jeszcze ohydzić to, co u
266 17|         jeszcze ohydzić to, co u nas było najślachetniejsze, trzeba
267 17|            najślachetniejsze, trzeba było pasmem nieprawości uwikłać
268 17|             Tam jedyna jego rozrywka było polowanie w niebotycznych
269 17|           się tyczy obywatelów, choć było tego cokolwiek, co dało
270 17|        powtarzał, w samej rzeczy nie było tego tyle, aby im się nie
271 17|            zlazł, a do Berezdowa nie było mu czego iść, bo tam już
272 17|            Zbierał się sejm, ale już było wiadomo, że się gotował
273 17|         osłabionych wypuszczono. Nie było ofiar, którymi by ich nie
274 17|            Gurowski, któremu zlecono było ich wywieźć do pierwszej
275 17|         przepędzał, jednak śladu nie było nadwątlenia umysłu. Ale
276 18|              co przetrwało czasy, to było owocem wiary. Wiele to starożytnych
277 18|       gnuśnieć), z drugiej - wielkie było wyobrażenie o cnocie i o
278 18|        pracowitych, a między którymi było nawet kilku uczonych. Dowiedziałem
279 18|             czynnościów nowego króla było wywiązanie się panu Ciechanowieckiemu
280 18|        szacunku publicznym. Można mu było zazdrościć szczęścia, bo
281 19|               co pisać będę, wiadome było wszystkim w czasie konfederacji
282 19|            godnego przewodnika, a że było ciemno jak w worku, wkrótce
283 19|            to tylko Panu Bogu i jemu było wiadome, dość że chociaż
284 19|         Lwowem żadnego z naszych nie było - ale strach ma wielkie
285 20|         Jakoż przekonał mnie, iż nie było na swoim miejscu pokazać
286 20|             domu, co wielką pociechą było dla mojej Magdusi, która
287 20|    folwarkiem, a tak, żeby gościniec było widać, aby przez okno wyglądać,
288 20|              ust się przedziera. Ale było na to lekarstwo. Za dawnych
289 20|      przypłacił, to więcej trzechset było nas w zmowie; ale żeśmy
290 20|         Zaszliśmy aż w głąb puszczy. Było nas przeszło tysiąca ludzi
291 20|             Porozpalaliśmy ognie, że było widno jak wśród dnia, chociaż
292 20|            patrzali na niego, bo coś było w nim, że nie można było
293 20|             było w nim, że nie można było wątpić, iż on, święty człowiek,
294 20|         Teraz ku temu pora. Jakże to było?~- Oto wiesz, że najstarszy
295 20|           swojej izbie. A jak by nie było, sześć mil piętami gościniec
296 20|          jednym dniu, jego przyjęcie było mi milsze nad wszystkie
297 20|             twarz stary, że można mu było się powierzyć, i miałem
298 20|            nie gęsi karmić; żeby tam było nic potem, toby do tego
299 20|            grzędy ryjem" - ale widać było pomimo tego, że był osiodłany.
300 20|        pańsku występując; trzeba się było chudopacholstwa jeszcze
301 20|            przy koniach."~"Tać by to było nieźle, ale moją imość znają
302 20|    szczęśliwie trafiliśmy, gdzie nam było potrzeba, a przy rogatkach
303 20|       później w Nieświeżu, kiedy już było po wszystkim. A księdza
304 21|              ani go ofuknąć, raz, że było wielu przytomnych, przed
305 21|           się wystawić, po wtóre, że było wszystkim wiadomo, iż ojciec
306 21|      obrządku łacińskiego bardzo się było na niego oburzyło; nawet
307 21|            pokorą, a to poddanie się było dla niej większym nad wszystkie
308 21|              żebracy, których znała; było też kilku magnatów, zaszczycających
309 21|      okolicznościach, bo to wszystko było na tychże duszach wyrażone,
310 21|           wierzch wychodzi. A bardzo było mało dusz, wedle relacji
311 21|         prawo do nieba; niewiele też było wprawdzie, co by na wieczne
312 21|      najwięcej takich, którym trzeba było oczyszczać się pokutą. Nam
313 21|        pokutować trzeba, a tak łatwo było za żywota od tego się ustrzec.
314 22|             wychowanie młodzieży nie było co do nauk tak wykwintne
315 22|          tysiącem cudzoziemców można było poznać, z jakiego on narodu.
316 22|         pudrowali czupryny, można je było znaleźć stosami; wszak to
317 22|        naszych szkołach wszystko tak było jak w tej Rzeczypospolitej,
318 22|             Deus me custodiat (takie było jego przysłowie), kiedym
319 22|            Na całe życie to dla mnie było nauką. Ja tu będę uciekał
320 22|            bo niejedną książkę można było napisać z tego, co widział
321 22|   powinszowania mu rocznicy imienin. Było nas kilkudziesiąt z różnych
322 22|             na traktament. Nie można było nasłuchać się dość tego,
323 22|            przy kielichu, że aż miło było; a nareszcie jakoś przyszło,
324 22|        czopowe egzekwował, aż tęskno było, że się próżnuje. Cóż robić?
325 22|            przewróciłem, ani sposobu było go znaleźć. Mając przecie
326 22|            kasjera i rachmistrza nie było więcej szkody niż od hajdamaków.
327 22|        chociaż w nich tysiąc złotych było. A wielmożny pan moich ludzi
328 22|           szarawarów sakwę, w której było kilkanaście elizawetnych
329 22|        Rzeczypospolitej; a jakie ich było przeznaczenie, wszystko
330 22|         dyskurs się wdać; ale mi tak było żal mojego trzosa, że sto
331 22|             popi malują.~Wszystko to było dobrze; nie mogłem narzekać,
332 22|             naszej podróży, bo i nie było czego uważać. Zwyczajnie
333 22|             słońca widzieć nie można było. Dopiero Pawlik, podawszy
334 22|        łuczynę i tak rozjaśniało, że było widno jak wśród dnia na
335 22|          głazie i wyrytą w ziemi: to było siedlisko rozbójników. A
336 22|           kucharkę służyła. Wszystko było dobrze i przyzwoicie; ale
337 22|           Żytomierza i dwóch mil nie było), a tu nie masz siły, by
338 22|            zwrocie szkody, a i winko było smaczne, i rozmowa przyjemna.
339 22|             Trojanowie, wszystko tam było na dyskrecji rządców. Otóż
340 22|           język ciągnąłem, ale można było domyślić się, jakiego rodzaju
341 22|      kiedykolwiek miała Ukraina. Nie było nocy, w której by jaki obywatel
342 22|      opatrzonego w armaty, próżno by było z naszą garścią o jakąś
343 22|             z poddaństwem, łatwo nam było przedzierać się między komendami
344 22|            silnego oddziału Moskali; było tego blisko dwóch tysięcy
345 22|          swojego i nawet wyraźnie im było zalecono, aby we wszystkim
346 22|  prowadzących naszych braci; mnóstwo było wozów, na których wyprawiono
347 22|             się przez Zbrucz, trzeba było takiego nieszczęścia, żeśmy
348 23|               jak wszędzie, niewiele było znacznych, ale u nas jednych
349 23|           ten czuł dobrze, że to nie było zwrotką obłudnej grzeczności,
350 23|             jego galową suknię warto było popatrzyć, kiedy na szarym
351 23|              chorążego, któremu imię było Karol, pojechał z synkiem
352 23|            pierwszych jego czynności było posłać jemu mundur albeński,
353 23|            pięknym, że nie można się było na niego napatrzyć. Toteż,
354 23|         Ledwo nie co dzień co innego było na nim. Nikt ani tak litych
355 23|       wszystkim urodziwa. Jakżeby ją było sprząc z panem Łopotem!
356 23|             nawet za dawnych czasów, było do przykładu. Toteż kiedy
357 23|          sekret najściślejszy, a nie było sposobu jego szatnego podkupić:
358 23|           podobnym obuwiu wystąpili, było Już za późno, gdyż nie wystarczało
359 23|              nie dopędzał, bo trzeba było co dzień odziewać się przyzwoicie,
360 23|              Szukiewiczem. Nietrudno było nakłonić do figla dziewiętnastoletniego
361 23|              oświecone j, iż jaśniej było niż wśród dnia, wita się
362 23|           się jednak, że to wszystko było sprawą księdza Szukiewicza
363 23|             Scypiona. Do księdza nie było sposobu czepiać się, bo
364 23|            swojej krzywdy. Nietrudno było panu Scypionowi przekonać
365 23|       przekładać, iżby najwłaściwiej było, żeby pan Scypion, jako
366 23|             się powiedziało, czy .to było dobrze, czy źle, to do mnie
367 24|           nauczyć. Owemu dowódcy nie było się razu jednego szczęśliwie
368 24|           wnioskuję, że najlepiej by było, aby Sasi, jak panowali
369 24|            Napatrzyłem się na niego: było coś czarującego w tych rysach
370 24|           podkomorzyc brzeski. Widać było, że król był uderzony wymową
371 24|              nie trwało, bo wszystko było przygotowane, by królowi
372 24|             się nie opatrzył, ze nie było przyzwoitą grzecznością
373 24|         poddaństwa, co w istocie tak było, oświadczył ze swojej strony,
374 24|     siedziało za stołem. Przykro nam było, że król rad nierad wielkie
375 24|      posesjonatów, co z herbów można było poznać, a nad tym kosztownym
376 24|        jednak towarzystwo nie bardzo było animowane, bo ten dokuczliwy
377 24|              się, by mnie wstydu nie było, a zajmijcie się gospodarstwem,
378 24|             chociaż gospodarstwa nie było, przy pomocy licznych przyjaciół
379 24|         składali orszak królewski. A było dość mężów z Warszawy za
380 24|         słusznie od przodków naszych było uważane jako pupilla libertatis [
381 24|             przy lada materii zawsze było przeciwne duchowi naszego
382 24|          naszego prawodawstwa, że to było nadużycie niektórych wyrazów
383 24|             volumine legum śladu nie było tak dziwacznego przywileju,
384 24|      królewskiej mości na Litwie. To było w Wilnie za księcia biskupa
385 24|           dąb zwalono i spalono; ale było mniemanie, iż jak kto toporem
386 24|     prostaczków, ile tylko ich można było nagromadzić. Dopiero ksiądz
387 24|            zapomnieć o tym, że wielu było świeckich mężów. Ksiądz
388 24|             Tu ksiądz Juraha: "To by było przeciwko powagi stanu duchownego
389 24|         więcej że w tym zgromadzeniu było kilku tego naocznych świadków,
390 24|    rozprawiać, czy też w istocie tak było, czyli to tylko wymysł dziejopisarza.
391 24|   gospodarstwa i szlachty, ale widno było, że mu to nie służyło, i
392 24|            że aż miło. Jednak jakieś było umiarkowanie, bo pan chorąży
393 24|         rozdawać urzędy; trzeba więc było gospodarzowi być trzeźwym,
394 25|         dawnemu prawodawstwu, że nie było w nim środków wykonawczych
395 25|              żeby chudemu pachołkowi było to samo co panu. Choćbyś
396 25|            we Francji działo: jak to było pięknie równością naszą
397 25|        byłoby dobrze, by żadnego nie było magnata. Zgoda! Piszę się
398 25|         prawodawstwie. Dajmy, że tak było rzeczywiście. Cóż stąd za
399 25|              myślcie, by to wszystko było prawdą, co teraz o nich
400 25|          Wielkopolsce ani słychu nie było o najazdach, toż samo w
401 25|      bezprawia nie były rzadkie. Tam było kilku panów możnych, a szlachty
402 25|         których coś upatrzył, co nie było trudno, bo był chimeryk
403 25|           którego po tym samym można było poznać, że to był sam pan
404 25|          chudy i ogorzały jak Cygan, było coś odznaczającego się w
405 25|          otaczających go żadnego nie było, co by go przynajmniej głową
406 25|            chwili przemawiał i można było zaraz poznać, iż się zaszczyca
407 25|            się obruszyłem, jakby nie było, a nadto dobrym się czułem
408 25|    podczaszego, w którym żadnych nie było wymówek, tylko za mną instancja
409 25|              szlachtę i Kozaków. Już było wszystko gotowym do boju.
410 25|           trymały zapertaho, póki ne było uże po wsim. To za teje,
411 25|           wyjdę z kwatery. Tęskno mi było w ciupie, modlił się człowiek,
412 25|         przyszedł pan Leon, wszystko było na pogotowiu i zabawa się
413 25|         znajomych mu Litwinach i nie było mowy, tylko o życiu nieświeskim.
414 25|         tylko o życiu nieświeskim. I było tego dobrego do wieczora,
415 25|              bo na jego szczęście to było w sobotę, a na cześć Najświętszej
416 25|           pół kary odpuszczał. Można było uważać, że przy końcu dnia
417 25|     oszczędzali pana starosty: pełno było w kazaniu dla niego nie
418 25|            siebie z innymi na obiad.~Było tam jeszcze rozmaitych kawałków,
419 25|          świadek, że w tym wszystkim było silne wyobrażenie sprawiedliwości.
420 25|          stołu za panem starostą. Co było na sesji, to było, ale po
421 25|       starostą. Co było na sesji, to było, ale po niej każdego uprzejmie
422 25|          kielichem. Pierwsze zdrowie było mojego pana, JO. księcia
423 25|          ludźmi się świadczę, że tak było, a nie inaczej; a ja klęcząc
424 25|           kolana ucałował.~Już dawno było po obiedzie, a my pijem
425 25|      szlachectwo nasze dostojeństwie było zaszczytem nad zaszczytami,
426 25|           gdyż w sobotę pijatyki nie było, a w niedzielę zaraz po
427 25|             rzeczy nazajutrz, że nie było pieniędzy w kasie, dał mi
428 25|              gorliwym katolikiem, że było w nim wiele wspaniałomyślności,