Rozdzial

 501 4    |             pisma. Lecz bodaj nie omylę się, gdy powiem, że najpowszechniejszym
 502 4    |                  że każdy z nich zgadza się, by mu zawiązano oczy, wsadzono
 503 4    |                każdy z nich obowiązywał się nie wychodzić ani na chwilę
 504 4    |                  Naturalnie, zapatrywał się on na znaczenie tego faktu
 505 4    |              istocie żandarmi wściekali się ze złości i urządzali formalne
 506 4    |            P.P.S. Lecz wreszcie musiano się pożegnać z tą iluzją, raz
 507 4    |         numerach "Robotnika" znajdowały się nowiny z dnia wczorajszego,
 508 4    |             drukarnia "Robotnika" stała się głównym celem nagonek żandarmskich.
 509 4    |          rozjuszonego byka, rzucającego się na czerwoną płachtę i spotykającego
 510 4    |         żandarmów były odezwy. Pojawiły się w Radomiu - jazda do Radomia
 511 4    |            Białystok, tam bowiem ukrywa się drukarnia; są w Dąbrowie
 512 4    |                 głowach żandarmów kręci się myśl, że drukarnia musi
 513 4    |         niepochwytnej drukarni tworzyły się legendy i hipotezy. Jedni
 514 4    |        żandarmerii był ogromny. Zdawało się im, że raz nareszcie opanowano
 515 4    |               mi pan rotmistrz - zdobyć się raz jeszcze na taki wysiłek,
 516 4    |                że w tej może chwili już się drukuje następny numer "
 517 4    |              dni po tej rozmowie ukazał się trzydziesty szósty numer "
 518 4    |            Łodzi drukarnia nie mieściła się ani w piwnicy, ani na strychu,
 519 4    |         Redakcja i drukarnia znajdowała się w zwykłym mieszkaniu, takim,
 520 4    |                Dotąd bowiem wystrzegano się umieszczania drukarni na
 521 4    |           drukarni na piętrze. Obawiano się, by pewien szum, sprawiany
 522 4    |               Mieszkanie nasze składało się z czterech pokoi i kuchni.
 523 4    |            frontowych schodów wchodziło się do korytarza, z którego
 524 4    |               techniczne, które, jak mi się zdawało, więcej odpowiadało
 525 4    |                 miasta. Tym czasem, jak się potem okazało, stróż i służba
 526 4    |     prowadzącego jakieś interesy. Zdaje się, pogląd ten wyrobił się
 527 4    |                 się, pogląd ten wyrobił się z tego, że często widziano
 528 4    |              gabinetu-drukarni składało się z biurka redakcyjnego, w
 529 4    |              szafki składanej, w której się mieściła w górnej części
 530 4    |                robocie.~Praca zaczynała się o dziewiątej rano, gdy przychodził
 531 4    |               niej nie pozwalam dotykać się papierów na biurku, pomagała
 532 4    |               naturalnie, nie ośmielała się badać ich zawartości. Zresztą
 533 4    |              służąca, nie uśmiechała mi się wcale. Sługi w domach miejskich
 534 4    |               czy stowarzyszenie, znają się wzajemnie i utrzymują stały
 535 4    |             stosunek ze stróżami. Bałem się jakiejkolwiek niezręczności
 536 4    |            owego punktu mieszkania.~Tak się też stało u nas w Łodzi.
 537 4    |              Łodzi. Od razu zapowiadało się służącej, że miejsce jej
 538 4    |              pańskich". Przy tym dawało się im duża swobodę - chętnie
 539 4    |           miasto, Józia. Tej musieliśmy się strzec ciągle - miała jednak
 540 4    |              swego sprytu nie domyśliła się niczego, nawet stosunku
 541 4    |                  czyli pana Karola, jak się lam nazywał - na c/as naszej
 542 4    |                z tego czasu, by wylatać się, po mieście, że, więc Rożnowski
 543 4    |               możność pracować. Okazało się jednak, że sprytna Józia
 544 4    |        Żartowała z p. Karola, który jej się wydał nieśmiałym.~- Pan
 545 4    |           uświadamiała p. Karola, który się. wściekał z takiego obrotu
 546 4    |           łagodne obejście, przywiązała się ogromnie do mojej żony.
 547 4    |              Biedna dziewczyna zanosiła się od płaczu. W głowie jej
 548 4    |                  W głowie jej nie mogło się pomieścić, że mogą zabrać
 549 4    |                ja z Karolem wynosiliśmy się do gabinetu, do roboty.
 550 4    |           wspólną funkcją. Urządzaliśmy się w ten sposób, że od chwili,
 551 4    |               nasze techniczne składały się z pewnej ilości czcionek.
 552 4    |             petitu i garmondu. Mieściło się to w kasztach i w związanych
 553 4    |           maszynka była wszędzie, gdzie się różne jej części stykały
 554 4    |               jeden na drugim, ogromnie się brudziły i druk stawał się
 555 4    |              się brudziły i druk stawał się nieczytelnym. Gdy, przeciwnie,
 556 4    |                  Gdy, przeciwnie, brało się farby za mało, to przy małej
 557 4    |                 nam 8 godzin pracy. Gdy się zaś doliczy czas, zużyty
 558 4    |             nasza dzienna produkcja.~Co się tyczy hałasu, sprawianego
 559 4    |                ostrożnym odbijaniu, gdy się niejako trzymało w garści
 560 4    |                maszynki - kłap! Paszcza się zamknęła, papier dotknął
 561 4    |                zamknęła, papier dotknął się do czcionek, wałki pobiegły
 562 4    |                rączkę do góry - paszcza się otworzyła, odkładasz zadrukowaną
 563 4    |            przez maszynę, ani na to, co się w sąsiednich pokojach dzieje,
 564 4    |           dzieje, gdyby można było zlać się niejako z tą maszynką, zastosować
 565 4    |                 tą maszynką, zastosować się zupełnie do jej poruszeń
 566 4    |             czym innym. Ba! zapomniałeś się, a już słyszysz okrzyk towarzysza
 567 4    |            ciszej, ostrożniej obchodzić się z kapryśną maszyną.~Karolek,
 568 4    |                 na powoli zmniejszającą się kupę papieru po prawej stronic
 569 4    |               przejść musiał, złościłem się na każdą przeszkodę, co
 570 4    |             istnienie było naigrawaniem się z potęgi rządu carskiego, -
 571 4    |          Szpicle z ciekawością dotykali się żelaza, dziwiąc się, że
 572 4    |            dotykali się żelaza, dziwiąc się, że taka drobnostka tak
 573 4    |                 i Gutienberg! - zwrócił się do mnie podpułkownik z sarkastycznym
 574 4    |          wynalazku Gutenberga.~Przyznam się, że pomimo wielu niewesołych
 575 4    |            pomimo, iż nieraz wściekałem się na nią przy robocie, wymyślając
 576 4    |                i "cholery", ścisnęło mi się serce, gdym tę 'cholerę
 577 4    |                  Robota to przykra, gdy się ją wykonywa zwyczajnym nożem.
 578 4    |               Wówczas z kosza wyciągało się kupę obrzynków i pakowało
 579 4    |               kupę obrzynków i pakowało się je do pieca. Naturalnie,
 580 4    |              Robota nad numerem zaczyna się od środka, zwykle od działu:
 581 4    |                wymagające wypowiedzenia się pisma albo w artykułach,
 582 4    |                 kończącej numer. Odbija się stronę jedną w ciągu dnia
 583 4    |               technicznych wciąż trzeba się liczyć z czasem 2ecera,
 584 4    |              którego od środka zbliżyła się robola. Napisałem go, wkładając
 585 4    |                łoże Prokrusta, doszukuj się słów zbytecznych, możliwych
 586 4    |       nadwyrężenia treści.~Albo np., co się nieraz przy petitowych stronicach
 587 4    |            Jedna strona petitowa odbija się, drugą Karolek składa. Pod
 588 4    |           litery "r".~- Wiecie - odzywa się do mnie, - możebyście mi
 589 4    |           przebija szczery humor, wzrok się zatrzyma na dosadnym, ludowym
 590 4    |               lub warsztatowy, biedzący się gdzieś wśród otoczenia biernych,
 591 4    |               te dokumenty, wsłuchujesz się w to pasmo jęków i skarg.
 592 4    |               przez autora. Doszukujesz się więc w korespondencji jakichkolwiek
 593 4    |            wśród tej mnogości zatrzymać się na jednych, odrzucić inne,
 594 4    |          wreszcie robota nad numerem ma się ku końcowi. Znamionuje ten
 595 4    |                  dla których pozostawia się dwie stronice pisma, lub
 596 4    |             ostatnich wiadomości posyła się któregoś z towarzyszów do
 597 4    |                  Ile to razy chciało mi się sfotografować pracowników
 598 4    |             staje do bicia. Oto rozlega się suchy szelest papieru, lekkie
 599 4    |                 świat.~Robota na chwilę się przerywa. Oglądamy numer
 600 4    |            każdej literki, z których on się składa. W całości jednak
 601 4    |               nauka.~- No, no! - śmieje się basem Karolek, - to już
 602 4    |        pewnieście to "e" przegapili. To się wam zdarza! W ogóle fuszer
 603 4    |            ogóle fuszer z wasi - odcina się, - o! patrzcie, na siódmej
 604 4    |             Dala już wydrukowana, cofać się niepodobna.~Po chwili słychać
 605 4    |              farby punkcikami, zwiększa się coraz bardziej.~- Można
 606 4    |             pilnowania służącej, kończy się dzisiaj. Wszyscy promieniejemy
 607 4    |               odbiorcom pisma. Opóźniać się więc nie można bez naruszenia
 608 4    |        egzemplarze już gotowe - odzywam się, oglądając ogromną kupę
 609 4    |            podziale bibuły ludzie muszą się śpieszyć, trzeba im ułatwić
 610 4    |                  Przy obiedzie umawiamy się o przyzwoite obstawienie
 611 4    |                o powodzenie zbliżającej się podróży, przyjemność wyjścia
 612 4    |              świeże powietrze, pozbycia się na czas pewien kłopotu i
 613 4    |           zapakowane, ułożone. Ubieramy się szybko, bierzemy w ręce
 614 4    |          opuszcza drukarnię, puszczając się na niepewną podróż do rąk
 615 4    |             lokalu otwarto okno, kręcił się niespokojnie po pokoju,
 616 4    |              drugiego pokoju lub usuwał się za szafę. Gdy zaś kto wbrew
 617 4    |               rób iluminacji! - odzywał się ostro. O innym towarzyszu,
 618 4    |               do porządku. Dziś zostawi się na oknie jakiś druk legalny,
 619 4    |             jakiś druk legalny, a jutro się zauważy, gdy tam leżeć będzie
 620 4    |         prawidełka miały rację bytu, by się przyczyniały do zabezpieczenia
 621 4    |                  że nie uśmiechałoby mi się wcale przykucie siebie do
 622 4    |            przeważnie ludzie, starający się wyobrazić sobie tajną drukarnię,
 623 4    |                 bibuły.~Farbę sprowadza się z zagranicy lub też zdobywa
 624 4    |               zagranicy lub też zdobywa się przez stosunki partyjne
 625 4    |            kłopot to nielada.~Zdawałoby się, cóż łatwiejszego? Pójść
 626 4    |           wszystkim papieru tego zużywa się w drukarni dosyć dużo. Każde
 627 4    |          krępującej, propozycji, z jaką się zwykle zwracają do zakupujących
 628 4    |               tą grzecznością! Wykręcaj się znowu, znajduj jakąś głupią
 629 4    |            kalkuluj, czy niezbyt często się zachodziło do tego lub owego
 630 4    |             papier z miast innych. Licz się następnie z tym, że częste
 631 4    |            sztandarem. Każde zetknięcie się z tym światem partyjnym,
 632 4    |                 otrzymane zawsze wydają się zbyt skąpymi, rozmowy zbyt
 633 4    |             oczekiwaniom.~Głównie zżyma się przy tych zetknięciach się
 634 4    |              się przy tych zetknięciach się z ludźmi partii - redaktor.
 635 4    |               przy wyjazdach "zabrudzić się, ocierając się o "brudne"
 636 4    |                zabrudzić się, ocierając się o "brudne" stosunki i "nieczystych
 637 4    |               mu litery "e". Zdawało mu się, że cała sprawa jest na
 638 4    |                 Gdy w kłopocie zwrócono się znowu do autora odezwy,
 639 4    |         naturalnie, tak gładko załatwić się nie można. Trzeba nieraz
 640 4    |            można. Trzeba nieraz uciekać się do różnych środeczków zecerskich:
 641 4    |               należy, bo odezwa spóźnić się nie może, termin odebrania
 642 4    |             warunków, "Robotnik" zaczął się ukazywać równie periodycznie
 643 4    |              przedsięwzięcie, to, czego się obawiały "pozytywne" umysły,
 644 4    |              pozytywne" umysły, okazało się wcale nie tak trudnym i
 645 4    |               niegdyś, zjawiska. Ludzie się doń przyzwyczaili, uważając
 646 4    |                  odpowiedniej pojawiały się odezwy z podpisami centralnego '
 647 4    |         robotniczego komitetu. Bal dają się coraz częściej słyszeć pretensje
 648 4    |                 iż "Robotnik" za rzadko się ukazuje, a wymagania wydawania
 649 4    |         wymagania wydawania odezw mnożą się stale. To, co niedawno jeszcze
 650 4    |         bohaterstwem "romantyków, stało się zwyczajnym, szarym obowiązkiem,
 651 4    |                 wątpienia przyzwyczaili się do produktów krajowej fabryki
 652 4    |                 tego zwycięstwa okazały się tak diablo małe. Sądząc
 653 4    |          zarówno i przyjaciele, musieli się przekonać, że produkcja
 654 4    |            szarej rzeczywistości, stała się jednym z kół szerokiego
 655 5    |            części maszynerii, poruszały się zgodnie i harmonijnie. Tą
 656 5    |                 musi część techniki, że się tak wyrażę, partyjnej.~Proszę
 657 5    |         stosunkach interes ten załatwia się w sposób nadzwyczaj prosty.
 658 5    |               przyzwyczajony, obchodzić się muszą. Adresy przyjaciół,
 659 5    |          organizacje rewolucyjne liczyć się muszą, wpływać muszą, rzecz
 660 5    |                zaś bibuły, periodycznie się ukazującej, która z natury
 661 5    |                języku technicznym zowią się zajazdami i łatwo zrozumieć,
 662 5    |                miejscu, w którym bibuła się rozchodzi, musi istnieć
 663 5    |               bibuła wraz z człowiekiem się zjawia. Zajazdy ze względu
 664 5    |               przywożonej bibuły, dadzą się podzielić na przykre i przyjemne.~
 665 5    |                  Przykrymi są te, które się wyróżniają przeciwnymi cechami,
 666 5    |                 przyjmujący bibułę boją się, tchórzą i człowiek, przywożący
 667 5    |                 organizacja najczęściej się udaje na najdalsze peryferie
 668 5    |        najdalsze peryferie ruchu, stara się wynaleźć punkty, jak najmniej
 669 5    |              bibuły.~Punkty takie stają się częścią maszynerii rozwozowej,
 670 5    |       organizacja najczęściej zadawalać się musi nielicznymi przyjemnymi
 671 5    |          zajazdów przyjemnych zmniejsza się jeszcze bardziej wobec tego,
 672 5    |                jest nieraz ze stykaniem się z osobami, nic wspólnego
 673 5    |             takich wypadkach zastosować się trzeba ściśle do wskazówek,
 674 5    |            przyjmujących bibułę. Trzeba się trzymać pewnych, z góry
 675 5    |                 drugi dzień przygotować się musi do rozmowy o gospodarce
 676 5    |        bezpieczniejsze. Zajazdy stawały się coraz przykrzejsze, coraz
 677 5    |               tam robotą, przy widzeniu się ze mną w Warszawie powiedział
 678 5    |                o dniu przyjazdu. Gdybym się nie zgłosił na randkę, będzie
 679 5    |        niezupełnie zdrowy!~Zmarszczyłem się, gdym się dowiedział, że
 680 5    |                  Zmarszczyłem się, gdym się dowiedział, że będę miał
 681 5    |                No! - dodał - nie podoba się wam taki interes!? Wierzę,
 682 5    |        otrzymaniu "Robotnika opakowałem się nim jak osioł i, wyprostowany
 683 5    |               nie zaczepia, nikt za mną się nie poruszył. Walę na wskazany
 684 5    |                 Proszę, proszę - odzywa się mój amfitrion, - niech pan
 685 5    |                 jest jeszcze?~Zawahałem się, czy mam powiedzieć o bibule,
 686 5    |        zapytałem. Mój gospodarz zawahał się również chwilkę, wreszcie
 687 5    |             zrozumiałem zapytania, alem się przekonał, żem dobrze postąpił,
 688 5    |               mego gospodarza wydłużyła się nieco, lecz zostawił mię
 689 5    |              niewygodnej pozycji pić mi się chciało, ucieszyłem się
 690 5    |                 się chciało, ucieszyłem się więc nadzieją otrzymania
 691 5    |                 minęła godzina, o którą się umówiłem z Z., a jego. ani
 692 5    |                 przedsięwziąć - zbliżał się bowiem czas odejścia ostatniego
 693 5    |          niegościnne N. N. Zdecydowałem się i zapukałem lekko do gospodarza,
 694 5    |            Przepraszam pana - odezwałem się, - ale będę musiał iść do
 695 5    |                 pociągu, a pan Z. dotąd się nie zgłosił do pana. Będzie
 696 5    |              gdy mój gospodarz schwycił się za głowę.~- Co? bibułę? -
 697 5    |                Bibułę mam na sobie, nic się nie stało.~Gospodarz ożywił
 698 5    |                 stało.~Gospodarz ożywił się. Spojrzał na mnie z pewnym
 699 5    |              oknami.~- Nie - przyznałem się, - nie wiem. A co?~- I ja
 700 5    |                 mego gospodarza wzmagał się z każdą chwilą, z każdym
 701 5    |               tak komiczną zarazem, żem się ledwie powstrzymał od wybuchu
 702 5    |               pójdzie otworzyć. Nie bój się pan! Jeżeli to żandarmi,
 703 5    |            Jeżeli to żandarmi, przyznam się do bibuły, powiem, że moja.
 704 5    |                   Przepraszam - odezwał się z progu - przepraszam, spóźniłem
 705 5    |                  przepraszam, spóźniłem się nieco.~Mój gospodarz odetchnął,
 706 5    |                przywiezie bibułę.~- Nic się nie stało - odparł Z. wesoło, -
 707 5    |                jeszcze gorzej - zgodził się, a potem w potrzebnej chwili
 708 5    |          towarzysza na łaskę losów. Nic się nie stało, uspokójcie się!~-
 709 5    |               się nie stało, uspokójcie się!~- Ale pan zabierze to,
 710 5    |                 chciał czym prędzej ich się pozbyć, a moja odpowiedź
 711 5    |           różnych poleceń Z., umawiając się z nim na przyszłość. Po
 712 5    |               spojrzenia i pytania dają się we znaki towarzyszom, rozwożącym
 713 5    |          zajazdu trzeba możliwie ściśle się umawiać o termin przybycia
 714 5    |            spotkać mogą przy zetknięciu się, nieraz opisać wygląd i
 715 5    |           Najczęściej w tym celu rysuje się plan, obejmujący nieraz
 716 5    |                 p. Bacewicz i powołacie się na moje konspiracyjne imię.
 717 5    |            posiada. Zakłopotany, ogląda się po podwórzu, gdy nagle słyszy
 718 5    |                ma.~- Może wiecie, gdzie się przeniósł? - pyta towarzysz.~-
 719 5    |              Nie znam miasta - przyznał się towarzysz, - jak mam na
 720 5    |                  Zaczął podejrzywać, że się omylił, bo przecie przy
 721 5    |                milknie, po chwili drzwi się odmykają, przed naszym towarzyszem
 722 5    |              mówi towarzysz, zaczynając się przekonywać, że zaszła jakaś
 723 5    |            napastujesz po nocy? - rzuca się mężczyzna w negliżu, podnosząc
 724 5    |                z bibułą z powrotem.~Jak się okazało potem, informacje
 725 5    |             polegała na tym jedynie, że się zaczynały od różnych, lecz
 726 5    |               potrzebnych ludzi, trzeba się wciąż jeszcze liczyć ze
 727 5    |           rewolucyjnych, ludzie, chcący się porozumieć w jakiejkolwiek
 728 5    |                 mieć stosunki i widzieć się z członkami organizacji
 729 5    |          towarzysza z bibułą załatwiają się wszystkie interesy miejscowych
 730 5    |           członkach organizacji, którzy się przenieśli do innych miejscowości -
 731 5    |                konspiracji nie zapisuje się wcale, a jeśli i zapisuje
 732 5    |               wcale, a jeśli i zapisuje się, to w jakiś dziwaczny sposób,
 733 5    |                płynnym, tj. ustawicznie się rusza z miejsca na miejsce -
 734 5    |             kamienieje. Po głowie kręcą się tylko takie myśli: "o godzinie
 735 5    |                 że z Warszawy przeniósł się do nich stolarz taki a taki,
 736 5    |                 przestaje myśleć, staje się jakaś maszynką pamięciowa.~-
 737 5    |             idzie dobrze, gdy upodabnia się do maszyny, działającej
 738 5    |               miesiąc. A tam, zaledwieś się do niej wciągnął, już nastąpi
 739 5    |              ludzi, którzy tym lub owym się wzruszają i tak lub inaczej
 740 5    |           zetknięciu z nimi przekonałem się o realności różnych rzeczy
 741 5    |             robota! Jak przyjemnie czuć się kołem w ogromnej maszynie,
 742 5    |              gdy nici organizacyjne rwą się i pękają, gdy dzisiaj staje
 743 5    |               pękają, gdy dzisiaj staje się niepodobne do wczoraj, gdy,
 744 5    |         Towarzysz, o którym mowa, nieco się zdekoncertował - poznał
 745 5    |             masz diable kaftan! Okazało się, że ta piękność - to budowa
 746 5    |              budowa na piasku, wiecznie się rozsypująca i nietrwała.
 747 5    |         zakłopotany, niepewny, wahający się. Trochę go uspakajała równowaga
 748 5    |       partyjnych. Nieraz partia urządza się w ten sposób, że w większości
 749 5    |                  na okazję, przy której się załatwiają wszystkie interesy
 750 5    |                 zaufanych ludzi, zjawia się towarzysz z "Robotnikiem",
 751 5    |            życiowych tych ludzi, którzy się zajmą dalszym podziałem,
 752 5    |               samym wyjściem "Robotnika się zepsuło, przygotowane egzemplarze
 753 5    |                 Radomiu lub Kownie może się ukazać dopiero za tydzień,
 754 5    |               czy towarzysze, zajmujący się rozwożeniem lub łączeniem
 755 5    |            akurat tyle egzemplarzy, ile się chce lub wymaga. Na całym
 756 5    |                 z konieczności grupować się one muszą koło jakichkolwiek
 757 5    |          centralny, główny, nie bawiący się wcale w żadne detaliczne
 758 5    |                nawet księgarni, gruboby się omylił. Przeciwnie, przypuszczam,
 759 5    |            dużej kamienicy. Przyznam ci się, że lubiłem tam bywać. Nie
 760 5    |                tam bywać. Nie uśmiechaj się podejrzliwie, córka wcale
 761 5    |               takie próby, o jakich nam się nie śniło. Przeżyli, przeboleli
 762 5    |                ich otoczenie. Zdawałoby się, że tam, w ich sercu, w
 763 5    |           Niekiedy, gdy bibuły zbierało się więcej, oprócz kosza napełniało
 764 5    |                 oprócz kosza napełniało się i walizki, przechowane pod
 765 5    |              osobną stronicę, na której się zapisywało dochód i rozchód
 766 5    |           starannie utrzymany. Nigdy mi się nie zdarzyło nie znaleźć
 767 5    |               miejscu podług planu.~Gdy się wychodziło ze składu do
 768 5    |           pokoju neutralnego, zastawało się zwykle gospodynię, przyrządzającą
 769 5    |                Nie było sposobu wymówić się od zadowolenia, gospodyni
 770 5    |               pana bez herbaty. Nabiega się, namęczy chłopiec, to musi
 771 5    |                  Przy herbacie umawiano się o następne wizyty, o czas,
 772 5    |               do ilości bibuły wywoziło się ją w walizce lub wynosiło
 773 5    |                 W jednym wypadku trzeba się trzymać ściśle godzin i
 774 5    |            jeden z najbardziej dających się we znaki kłopotów organizacji.
 775 5    |                  Michałek nie odznaczał się ani porządkiem, ani systematycznością.
 776 5    |         Zapewniał każdego z nich, że im się nic nie stanie, że wewnątrz
 777 5    |             dużo, lecz często spotykało się kłopoty i przeszkody w jej
 778 5    |                Dawajcie ją mnie, już ja się nią zaopiekuję. U mnie w
 779 5    |                co u niego leży, wkradał się więc stopniowo nieporządek
 780 5    |                Michałowskiego, zgodzili się pomóc mi w poszukiwaniach
 781 5    |                 z jakimi typami wówczas się spotkałem. Stare baby, trzepiące
 782 5    |         inżynierowie, którzy ze wstydem się przyznawali, że bibułę ze
 783 5    |            wielkim sekretem przyznawali się, że spalili bibułę. Po tygodniu
 784 5    |           kiszkach" - tak bowiem, zdaje się, kończą nazwy wielu przedmieść
 785 5    |         przedmieść wileńskich - okazała się schowana bibuła, po tygodniu -
 786 5    |                 jej nie chcę.~Zgodziłem się na to. Pojechaliśmy. Dorożka
 787 5    |        Pojechaliśmy. Dorożka zatrzymała się przed cerkwią.~- Więc to
 788 5    |                 pop.~- Pop? - zdziwiłem się jeszcze bardziej, wiedząc,
 789 5    |       wydawnictw rewolucyjnych.~Okazało się, że pani popadia była znajomą
 790 5    |      Michałowskiego od dzieciństwa, gdy się razem na podwórzu bawili.
 791 5    |          rewolucjonistą, lecz znajomość się nie urwała. Na podstawie
 792 5    |          wystraszona popadia przy znała się swemu małżonkowi, że ma
 793 5    |             sercu sprał swą połowicę co się zowie.~Z podobnymi nieco
 794 5    |            peryferiach ruchu, zetknąłem się w Warszawie w 1900 r., w
 795 5    |              sobie sygnały, zachowujące się bezczelnie i natrętnie.
 796 5    |         bezczelnie i natrętnie. Rzucało się to każdemu człowiekowi w
 797 5    |               wśród tych, co, trzymając się najgorszej w konspiracji
 798 5    |              stój, nie uciekaj!~Tak już się odzwyczaiłem od brzmienia
 799 5    |               zatrzymał mię. Odwróciłem się - przede mną stał kolega
 800 5    |          wędrówek po świecie spotykałem się niekiedy.~Rzuciłem okiem
 801 5    |                w około, lecz uspokoiłem się. Nazwisko moje nie zwróciło
 802 5    |         postacie szpiclów. Uściskaliśmy się z kolegą, który mi zaraz
 803 5    |            niego, do hotelu. Umówiliśmy się o godzinę i rozeszliśmy
 804 5    |                 o godzinę i rozeszliśmy się. Stawiłem się punktualnie
 805 5    |               rozeszliśmy się. Stawiłem się punktualnie o naznaczonej
 806 5    |                 mój nigdy nic odznaczał się usposobieniem rewolucyjnym,
 807 5    |               ale czułem, że wypieranie się moje do niczego nie prowadzi.
 808 5    |            wszyscy rewolucjoniści znają się wzajemnie, jak łyse konie.
 809 5    |              wniosek stąd oczywisty, że się znać musimy.~- Jakże się
 810 5    |                się znać musimy.~- Jakże się to stało? - pytałem go zdziwiony.~-
 811 5    |               pytam - siostrunia martwi się? Powiada, ma kłopot i że
 812 5    |                  i owszem.~Przyznała mi się kobiecina, że ma na schowaniu
 813 5    |              nielegalne książki, ale że się teraz obawia je nadal zachowywać,
 814 5    |        wytłumaczyła mi, że to u nas tak się nie robi, że to zbyt widoczne,
 815 5    |        książeczki mię paliły. Ciągle mi się zdawało, że wszyscy patrzą
 816 5    |           ludzie, ale grzecznie usunęli się nam z drogi. Nigdybym nie
 817 5    |       przyzwoicie - ale wy chyba na tem się znacie. Przeszliśmy koło
 818 5    |         profanów rewolucyjnych odsuwała się od dorożki, dlatego, że
 819 5    |                 to przyszli? - zerwałem się, chwytając za kapelusz,
 820 5    |                  Ten pan przedstawił mi się jako Szczurowski, ale bratowa
 821 5    |                 bardzo grzecznie, to mi się nie podoba.~Jak potem przez
 822 5    |           bibułą pod jednym dachem, tak się wystraszyła, że zaledwie
 823 5    |                 że zaledwie doczekawszy się rana, wyniosła ją natychmiast
 824 5    |            ludziom, zmuszonym opiekować się bibułą. Niekiedy mają przy
 825 5    |                 dłuższy czas opiekowała się bibułą i składami w Warszawie.~-
 826 5    |             między wami na każdym kroku się zdarza. Biedna kobiecina
 827 5    |           usługi. Co prawda, musieliśmy się stosować do warunków życia
 828 5    |           postąpili. Oleiło przez sługę się dowiedział o tem i zrobił
 829 5    |              parę lat. Przyzwyczaiłyśmy się do siebie, interes się ułożył,
 830 5    | Przyzwyczaiłyśmy się do siebie, interes się ułożył, wszystko szło, jak
 831 5    |                naszej składniczki, żeby się z nią umówić o przeniesienie
 832 5    |            poszedł do biura, lecz drzwi się otworzyły i przede mną stał
 833 5    |            głosem. Wreszcie znaleźliśmy się w pokoju, gdzie tak niedawno
 834 5    |                Koło nieboszczki modliła się jakaś staruszka, która na
 835 5    |                 co, jak waż, wślizgnęła się do mojego domu, by zakłócać
 836 5    |                 i mojej żony.~Oburzyłam się na te słowa, wydały mi się
 837 5    |              się na te słowa, wydały mi się one obrazą pamięci mojej
 838 5    |                krzyknęłam, wyrywając mu się z rąk, - niech panu wystarcza
 839 5    |                 mi drżały i w głowie mi się kręciło, gdym schodziła
 840 5    |             kolegów z warsztatu okazała się potrzebną, przypuśćmy, broszura "
 841 5    |              spostrzegł zainteresowanie się sprawą robotniczą u niego
 842 5    |                 zapotrzebowanie musiało się stosować do kaprysów hurtownych
 843 5    |                 składniczek, straciłoby się dużo czasu i broszura mogłaby
 844 5    |         żandarmi często nie ograniczają się poszukiwaniem w mieszkaniach,
 845 5    |     najściślejszych rewizjach. Zdarzało się nieraz, że po aresztowaniu
 846 5    |                  Po powrocie postanowił się dowiedzieć, co się stało
 847 5    |           postanowił się dowiedzieć, co się stało z ową bibułą. Szczęśliwym
 848 5    |            żandarmskich. Tam też często się zdarza, że przy aresztowaniach
 849 5    |        Sosnowiec lub Dąbrowa, rozwijają się i zaludniają z iście amerykańską
 850 5    |                 dużo stracić czasu, nim się wskazany punkt odnajdzie.
 851 5    |            utrudnione zadanie, załatwia się tam nieraz w ten sposób,
 852 5    |         aresztowaniu kogokolwiek szybko się rozchodzi. Współtowarzysze
 853 5    |                 innych, którzy zakradli się do mieszkania przez wybitą
 854 5    |        naturalnie, nic nie znaleźli.~Ma się rozumieć, towarzysze dąbrowscy
 855 5    |                 państwie cara.~Zdarzają się jednak wypadki, gdy panika
 856 5    |               Nie wiadomo było, do kogo się udadzą, lecz niektórzy z
 857 5    |                 na swem podwórku. Bojąc się jednak, by kto nie nadszedł,
 858 5    |               naszego tchórza. Lecz cóż się stało? Świnia, chodząc po
 859 5    |               skutkiem przystosowywania się do dzikich warunków politycznych
 860 5    |         produkcyjną. Pośrednictwo staje się dominującą częścią sprawy
 861 5    |                  we wszystkim, tyczącym się bibuły, stworzyła nowe wzory
 862 5    |               produkcję bibuły. Zdawało się, że reszta, to jest pośrednictwo,
 863 5    |      pośrednictwo, przyjdzie samo przez się, zorganizuje się łatwo.
 864 5    |             samo przez się, zorganizuje się łatwo. W istocie dalsza
 865 5    |               składziki - zorganizowały się bez trudu. Konieczny związek
 866 5    |             Sprawy bibulaste załatwiało się przygodnie - przy innych
 867 5    |            wkrótce ilość bibuły zaczęła się zwiększać, wymagania wzrastać,
 868 5    |           punktów organizacyjnych stało się nie wystarczającym, gdy
 869 5    |                  który w dodatku starał się zawsze o cyfrowe przedstawienie
 870 5    |               Nie masz wyobrażenia, jak się stosunki zmieniły! Dawniej,
 871 5    |         stosunki zmieniły! Dawniej, gdy się sprowadziło 500 egzemplarzy
 872 5    |         egzemplarzy jakiej broszury, to się miało cały rok zapewniony.
 873 5    |                 tę parę setek i jeszcze się nasłuchasz pretensji, że
 874 5    |            PPS-owego, które rozchodziły się powoli, już się zupełnie
 875 5    |             rozchodziły się powoli, już się zupełnie wyczerpały. A teraz,
 876 5    |                 rozwoju stosunków stało się utrudnionym, zaczęło się
 877 5    |                się utrudnionym, zaczęło się wkradać zamieszanie do organizacji
 878 5    |          wytwórcą. Brr!... - wstrząsnął się, - paskudny był to czas!~
 879 5    |             projekt, by partia zwróciła się do zarządów kolejowych z
 880 5    |             komiwojażerach nie sprawdza się znane twierdzenie znakomitego
 881 5    |                 rosyjski poddany składa się z trzech części: ciała,
 882 5    |               tę myśl inaczej: składają się oni z ciała, duszy i...
 883 5    |        przewodnika kolejowego, z którym się nigdy nie rozstają równie
 884 5    |              Wszystkie kwestie, tyczące się ruchu pasażerskiego na kolejach,
 885 5    |            pociąg stoi na stacji, gdzie się pociągi krzyżują, w jakich
 886 5    |               jakich pociągach znajdują się wagony komunikacji bezpośredniej
 887 5    |                trzeba, szczególnie, gdy się jedzie z rzeczami, takie
 888 5    |             podejrzane, figury, kryjące się po kątach. Słowem, głowa
 889 5    |             kolejowymi, a rozmowy kręcą się zwykle około przygód kolejowych
 890 5    |                 komiwojażerowie spotkać się też musieli z plagą kolei
 891 5    |                niepotrzebnie nie kręcić się potem na peronie.~W istocie
 892 5    |                 skontrolować zachowanie się szpicla i przekonać się,
 893 5    |                 się szpicla i przekonać się, czy nie stoi on przypadkiem
 894 5    |             ludzie. Po chwili przekonał się, że obawy jego były mylnymi.
 895 5    |          Rozpytuje sąsiadów i dowiaduje się, że przed chwilą wszedł
 896 5    |          peronie. Publiczność uspokoiła się, a nasz niefortunny komiwojażer
 897 5    |         przygodę towarzyszowi.~Zdarzają się też inne przygody kolejowe.
 898 5    |                  Nasz towarzysz zagapił się i opuścił porę wsiadania -
 899 5    |                 depeszy stację i zwraca się do żandarma kolejowego,
 900 5    |              opisu rzeczy, znajdujących się w walizce, którą może wydać
 901 5    |              wydać dopiero wówczas, gdy się przekona, że w istocie w
 902 5    |              istocie w walizce znajdują się wskazane przez pasażera
 903 5    |           rzeczy.~Nasz towarzysz zaczął się śmiać z tych wywodów żandarma,
 904 5    |                Żandarm jednak nie dawał się przekonać i nastawa!, by
 905 5    |             wymienił rzeczy, znajdujące się w walizce, i otworzył ją
 906 5    |              rzeczy. Tym czasem zbliżał się czas odjazdu i wreszcie
 907 5    |            odpowiednie miejsce, położył się na ławce i wkrótce zasnął,
 908 5    |                czy też, nie doszukawszy się właściciela zawiniątka,
 909 5    |              kupca. Nasz towarzysz, gdy się obudził, odezw już nie znalazł
 910 5    |                  Wkrótce jednak okazało się, że z powodu tych odezw
 911 5    |                awantura. Kupiec zgłosił się na stację po zapomniane
 912 5    |                tygodni w więzieniu, nim się cała sprawa wyjaśniła i
 913 5    |                pomiędzy innymi staranie się o odpowiednie opakowanie
 914 5    |           bibuły. W jednym wypadku, gdy się. zajeżdża do domu inteligencko-burżuazyjnego,
 915 5    |               itp. rzeczy. W innym, gdy się ma zajść do proletariackiego
 916 5    |             uwagę. Oprócz tego przewozi się bibułę w rozmaitych ilościach.
 917 5    |           pudłach i walizach.~Zdawałoby się, nic łatwiejszego! Dosyć
 918 5    |         załatwienia jeszcze inne - musi się z tym lub owym towarzyszem
 919 5    |              musi zjeść obiad, powinien się zastosować do warunków zajazdu,
 920 5    |               walizki albo na zjawianie się powtórne w mieszkaniu zajazdowym.
 921 5    |                owa rzecz 'posiana", jak się mówi w technicznym języku
 922 5    |                  Takie wypadki zdarzają się na każdym kroku, a że wyjazdy
 923 5    |                 kłopot jeszcze bardziej się zwiększa i komiwojażerowie
 924 5    |               cenioną cecha, nie często się spotykająca, - mianowicie
 925 5    |             zajazdach i składach, toczy się o nie wieczna wojna pomiędzy
 926 5    |                 komiwojażerów, wciskają się nowe szczegóły.~- A nie
 927 5    |      wyjeżdżającego komiwojażera dodaje się jeszcze jeden szczegół:~-
 928 5    |                ananas gwałtownie domaga się zwrotu. Trzeba być uczciwym
 929 6    |                sposób usprawiedliwienia się przed władzą. "Znalazłem
 930 6    |              Następnie rozrzucenie daje się względnie łatwo uskutecznić
 931 6    |                dąbrowskim, przychodziło się do domu zmęczonym i wyczerpanym
 932 6    |                Nasze broszury spodobały się ludziom. W pamięci zostało
 933 6    |              Szedłem szybko, zamyśliłem się i nie spostrzegłem, że w
 934 6    |              którego zmierzałem, świeci się mdły ogieniek, że ludzie
 935 6    |                górnik spiesznie ubierał się, a żona jego, jeszcze w
 936 6    |                mówił o zdumieniu. Balem się, by nie zrobili alarmu,
 937 6    |             ujadając wściekle. Chciałem się wycofać z interesu, gdy
 938 6    |           gdziem zamierzał, i oddaliłem się. Pies raz jeszcze spróbował
 939 6    |            dłuższy czas w Łodzi udawało się rozpowszechniać sporą ilość "
 940 6    |               łobuzów ulicznych.~Dawało się takiemu chłopczykowi paczkę "
 941 6    |           wyjściu ich z fabryki. Robiło się to przed samym końcem roboty,
 942 6    |             przy spełnianiu wziętego na się obowiązku.~W istocie, chłopak
 943 6    |        otrzymane "ogłoszenie". Tworzyły się nawet grupki ludzi, otaczających
 944 6    |                że tuż obok niego dzieją się tak zdrożne i buntownicze
 945 6    |                 danych o osobie, której się podrzuca ten lub ów druk
 946 6    |                mnóstwo pieniędzy wrzuca się najliteralniej w świecie
 947 6    |   najliteralniej w świecie w błoto, gdy się trzyma systemu rozsypywania
 948 6    |          stosowaniu tego systemu ludzie się przyzwyczajają do uważania
 949 6    |                 nieuchwytnym - nie daje się ani zmierzyć, ani regulować.
 950 6    |                 swych wydawnictw, staje się podobna do jeźdźca, który
 951 6    |               stopień, po którym wspiąć się można wyżej, by wyjść na
 952 6    |                każda organizacja, która się rozwija, droga naturalnej
 953 6    |         stopniowo musi maleć, redukować się do coraz mniejszej liczby.~
 954 6    |               Stopniowo jednak sytuacja się polepszała z każdym miesiącem.
 955 6    |         miesiącem. Organizacja wzmagała się, rosły też żądania bibuły.~
 956 6    |                długo. Ludziska ogromnie się do tego sposobu rozpowszechniania
 957 6    |               roboty, musiałby ukazywać się rzadziej.~W tych warunkach,
 958 6    |                 konieczności zastosować się musieli do tego postanowienia,
 959 6    |                 go tak nazwę, zrzekania się czytelników "Robotnika".
 960 6    |                 ludzi, dobrze znających się wzajemnie, umawia się o
 961 6    |         znających się wzajemnie, umawia się o kolejkę, jaką obiegnie
 962 6    |              sposób zrzeszonych, składa się nieraz z 10 stałych czytelników
 963 6    |             rzecz nowych, zawiązujących się organizacyj.~Nie trzeba
 964 6    |                w zupełności. Praktykuje się ono dotąd, nieraz na szeroką
 965 6    |                 wszystkim więc podrzuca się bibułę ludziom, których
 966 6    |                 bibułę ludziom, których się chce wypróbować.~Zrozumiałą
 967 6    |              druku - wszystko to bierze się w rachubę, zważa się i ocenia.~
 968 6    |             bierze się w rachubę, zważa się i ocenia.~Opowiadano mi
 969 6    |                 górników, który podobał się z powodu dosyć wysokiego
 970 6    |               ów kolega pracy wyróżniał się z pomiędzy otoczenia. Lecz
 971 6    |               otrzymaniu bibuły zwrócił się on do kolegi, który go protegował
 972 6    |                 że mu gazetka spodobała się ogromnie. Nasz towarzysz
 973 6    |             trzy numery. Koledzy zeszli się znowu i długo gawędzili
 974 6    |                przecie - rozumował - on się tym nie zajmuje. Musi to
 975 6    |                  Co?~Przyjaciel zgodził się, że to projekt najpewniejszy.
 976 6    |                  robotnicy zaopatrywali się w przeczytaną już i zbyteczną
 977 6    |          ludności robotniczej, znajduje się kilku takich amatorów wędrówek
 978 6    |               gdy pod Jasną Górą zbiera się z różnych stron kraju do
 979 6    |                 rewolucyjnej nie chciał się pozbyć różnych demagogiczno-klerykalnych
 980 6    |                składów-księgarń dostaje się do rąk pierwszych odbiorców.
 981 6    |              tym stopniu nie zatrzymuje się długo. Niekiedy, mianowicie,
 982 6    |               pierwszym wypadku formuje się coś w rodzaju wypożyczalni
 983 6    |              bibuły. Ci usilnie starają się, by wypożyczalna posiadała
 984 6    |         rewizjom i aresztowaniom - mógł się zachować tak dawny numer.~
 985 6    |             zaczytany i przechodzony co się zowie. Głębokie rysy, idąc
 986 6    |        arkusików od częstego zetknięcia się z palcami czytelników były
 987 6    |             albo oddarte, albo też, gdy się zadzierała i część tekstu,
 988 6    |               wielu miejscach druk stał się prawie nieczytelnym i jakaś
 989 6    |          egzemplarzy bibuły przechowuje się, jak świętość, w różnych
 990 6    |         zadrukowanego papieru! Przyznam się otwarcie, po obejrzeniu
 991 6    |               Idzie ona dalej, spuszcza się jeszcze głębiej w morze
 992 6    |                egzemplarz bibuły odsuwa się od ogniska partyjnego, tym
 993 6    |                 zakątków, o których ani się śniło tym, co dany egzemplarz
 994 6    |       pojedynczy ludzie przeważnie mało się znają, takie obliczenie
 995 6    |             Przy obliczeniach kierowano się wrażeniami z rozmów koleżeńskich.
 996 6    |          egzemplarz "Robotnika".~Nie da się zaprzeczyć, że powyższe
 997 6    |              takie jest koniecznym, gdy się uwzględni wędrówki bibuły
 998 6    |              nim wszyscy ludzie, którzy się stykali z robotą partyjną
 999 6    |            setki kilometrów, przerzucać się z miejsca na miejsce drogami,
1000 6    |            działalność na wsi, spotkano się z tym samym zjawiskiem -