Rozdzial

  1 Wstep|        formę felietonową. Wybrałem ją nie tylko dlatego, że była
  2 1    |           nielegalnej. Trzeba było ją ludziom wpychać w ręce,
  3 1    |       wpychać w ręce, namawiać, by ją przeczytano, przekonywać,
  4 1    |            przyzwyczajali się mieć ją w ręku, tak, iż po pewnym
  5 1    |         ręki, musieliśmy podrzucać ją, wpychać do kieszeni, a
  6 1    |             wiem tylko, że odbywał ją i pieszo, i furmankami i
  7 1    |         takiej książki i odkładają ją na stół lub etażerkę, mrucząc: "
  8 1    |       bagatela"), niekiedy zabiorą ją z sobą, lecz nigdy o taka, "
  9 1    |      przecie takie rzeczy czytają, ja sam z ciekawością przeczytałem
 10 1    |    ograniczyło się jedynie tą, jak ją nazwałem, półlegalną bibułą.
 11 1    |             żeby raz nareszcie nam ją przysłali.~- Aha! - zawołałem -
 12 2    |           lej trzeciej linii muszę ją uwzględnić i zająć się nią
 13 2    |        zakazom carskim przekraczać ją sam lub z zabronionym towarem.
 14 2    |           miejscu lasem i musiałem ją przebywać późnym wieczorem.
 15 2    |     szukali na drodze, oświetlając ją latarką. Jeden z nich podjechał
 16 2    |        zbyt źle mówił po polsku, a ja znowu nie umiałem po litewsku.~
 17 2    |      przedstawia to sobie tak, jak ja to sobie wyobrażałem na
 18 2    |        powodu tych paru śrubek - i ja, i oni stracimy na to mnóstwo
 19 2    |          też, przeciwnie, stanowią ją mało zaludnione bory - wszędzie
 20 2    |      Leżcie sobie tutaj i śpijcie, ja pojadę do N., a wracając,
 21 2    |           mnie pan tu, kiej psa. I ja katolik i pan katolik, i
 22 2    |           katolik i pan katolik, i ja kontrabanda i pan kontrabanda.~
 23 2    |           do mnie ze śmiechem.~- I ja kontrabanda, i pan kontrabanda! -
 24 2    |          pan kontrabandę, czy nie. Ja mam zarobek, a przy panu
 25 2    |          zanik granicy. Przechodzą ją one równie łatwo, jak pruskie
 26 2    |           jego opieką przewieziemy ją do domu kuzyna. Omówiliśmy
 27 2    |            więc umówiliśmy się, że ja porucznika nie odstąpię,
 28 2    |        opiekował bibułą i zapakuje ją do wozu.~Ruszyliśmy. Na
 29 2    |        Usadowiliśmy się na wozie - ja, naturalnie, z brzegu, gdzie
 30 2    |         Może będę zmuszony zejść i ja, i zostawię w ten sposób
 31 2    |      bibułę przez granicę, wywieść ją z pasa pogranicznego bez
 32 2    |           strach swej "ofiary", by ją przykuć do taczki na dłużej.~
 33 2    |      zdziwionej kobiety i wyrzucił ją za drzwi. Po tym wypadku
 34 2    |          czy więcej. Jak, u licha, ja to powiozę?~- Już ty się
 35 2    |         bój, - śmiał się X., - już ja ci to urządzę, obmyśliłem
 36 2    |     zapalając się w skardze, - ile ja tu o każdego z was się niepokoję.
 37 2    |          chcę tego! Urządzimy tak. Ja zajadę do miasteczka...
 38 2    |          droga... o, widzisz, stąd ją widać, - prowadzi do fabryki.
 39 2    |      musiała kłamać przed ludźmi i ja jej nie uprzedzałem, że
 40 2    |           Pan dawno zna pana X.?~- Ja? - odpowiedział pytaniem. -
 41 2    |        świecie. Pan może sądzi, że ja nie czuję? Nie, ja czuję!~
 42 2    |       sądzi, że ja nie czuję? Nie, ja czuję!~Co właściwie czuł
 43 2    |    dyskretnie się usunął na bok.~- Ja mam malutki interes do załatwienia -
 44 2    |             Jeszcze pół godzinki i ja pana uwolnię. Już wieczór
 45 2    |           wie, może za chwilę, gdy ja tu będę jeszcze spokojnie
 46 2    |             mój drogi, wybacz, ale ja wasz obstalunek przerobię.~-
 47 2    |      ciężko, daj mi jedną kolumnę. Ja do tego rodzaju spacerów
 48 2    |            Ona jedzie do Warszawy. Ja odprowadzę was do stacji
 49 2    |       wystarczy?~- Wypisaliśmy już ją na granicę Y-ka. Na razie
 50 2    |           gospodarza domu. Do tego ja sam, bezimienny towarzysz
 51 2    |        zażenowany, - może. Ale cóż ja na to poradzę? U siebie
 52 2    |       naturalnie, wyjadą stąd. Jak ja wówczas urządzę się ze składem,
 53 2    |      łatwość wywiezienia jej stąd. Ja nie mogę sobie pozwalać
 54 2    |           dla was jest do niczego. Ja tu przebierać nie mogę.
 55 2    |        będzie to bezpieczniej. Co? Ja przeczytam jeszcze "Robotnika",
 56 2    |              przyznam ci się, że i ja wolę być z tobą. Ale pamiętaj! -
 57 2    |       przysyłajcie go do mnie. Już ja go przeprawię szczęśliwie
 58 2    |    dobrodzieju? - cedził zwolna. - Ja to wiem, ja to rozumiem.
 59 2    |       cedził zwolna. - Ja to wiem, ja to rozumiem. Wielkie rzeczy
 60 2    |         będzie, panie dobrodzieju! Ja to rozumiem.~Wydał mi się
 61 2    |         niejasnego, niewyraźnego: "Ja to rozumiem". Uścisnąłem
 62 2    |          pana.~- Toż to właśnie! I ja to dyrektorowi mówiłem.
 63 2    |     składzie nadgranicznym. Trzeba ją stamtąd wywieźć. by doszła
 64 2    |             jakie bibuła i ludzie, ją przewożący, mają do zwalczenia
 65 3    |            naczalstwo" stawi, żeby ja łapać.~- Jakżeż ty, chłopcze,
 66 3    |           bez napisu, książki, tak ja do "naczalstwa". Książki -
 67 3    |           sprawa. Mnie co! Kazano, ja patrzę - mówił, spostrzegając
 68 3    |           się pochylił na bok. No, ja do niego: co tam masz, rozwiąż!
 69 3    |           to, ni sio. Ocet - mówi. Ja na niego. Ocet! ot "naczalstwo"
 70 3    |        kontrabanda będzie złapana. Ja przynajmniej z obserwacji
 71 3    |         niemiecku, potakiwał mi.~- Ja, ja, kontrabanda iszczem -
 72 3    |     niemiecku, potakiwał mi.~- Ja, ja, kontrabanda iszczem - powtarzał
 73 3    |       walizki bez zamka i obwiązał ją sznurami w bardzo gruntownie
 74 3    |         nadgranicznych. Przytaczam ją tu:~Gdy pakowność cnota
 75 4    |            mogą dla produkcji, jak ją nazywamy żartobliwie, rzemieślniczej
 76 4    |           po ową bibułę, wpakowali ją w worki i z tajemniczymi,
 77 4    |        hipotezy. Jedni umieszczali ją w piwnicach, inni - na strychach,
 78 4    |           z góry była tylko ta, że ja na noc nie wychodziłem.
 79 4    |      herbatę, żona pod pozorem, że ja nikomu oprócz niej nie pozwalam
 80 4    |    wychodziła z domu, zastępowałem ją w tym obowiązku i przenosiłem
 81 4    |           Zaraz po rannej herbacie ja z Karolem wynosiliśmy się
 82 4    |       tylko jeden człowiek, musiał ją przesuwać, podnosząc z kolei
 83 4    |          do nas żandarmi. Oglądano ją z pewnym podziwem i szacunkiem.
 84 4    |         Robota to przykra, gdy się ją wykonywa zwyczajnym nożem.
 85 4    |            inni redaktorowie, lecz ja nieraz suszyłem sobie głowo
 86 4    |            pójść do kuchni i zająć ją przez czas wynoszenia pakunków.
 87 4    |           innej pracy, i otrzymuje ją przy okazji razem z innymi
 88 4    |         prawdopodobnie lepiej, niż ja, znał okoliczne sklepy i
 89 4    |          fabryki - mówi, - dobrze, ja o tym muszę napisać. Lecz,
 90 4    |           Autor odezwy, napisawszy ją w żargonie, przepisał ją
 91 4    |           ją w żargonie, przepisał ją literami łacińskimi, zgodnymi
 92 4    | nieszczęsna literę "e", zastępując ją jakąś inną i ułożył odezwę
 93 4    |            takiej drobnostki. Lecz ja pomimo woli obok jakiejś
 94 5    |           interes!? Wierzę, ale co ja na to poradzę?~Więc po otrzymaniu "
 95 5    |           bibułę dla niego. Pan mu ją odda.~Nie skończyłem jeszcze
 96 5    |         się, - nie wiem. A co?~- I ja nie wiem - mówił ku memu
 97 5    |       nieco wyższą od otaczających ją domów i przy bramie sterczy
 98 5    |        głosem.~- Przepraszam pana, ja od pana Stanisława - mówi
 99 5    |               szewcem? Bacewiczem? Ja nie żaden szewc i nie Bacewicz,
100 5    |            pod nos towarzyszowi, - ja pana na policję odeślę!
101 5    |    nazwiesz trochę sentymentalnym, ja nabieram zawsze odwagi do
102 5    |         ilości bibuły wywoziło się ją w walizce lub wynosiło na
103 5    |       akcentem. - Bibuła? Dawajcie ją mnie, już ja się nią zaopiekuję.
104 5    |      Bibuła? Dawajcie ją mnie, już ja się nią zaopiekuję. U mnie
105 5    |         Bibułę brał i rozlokowywał ją u różnych znajomych. Lecz
106 5    |          dwa, trzy pudy, wtedy gdy ja z otrzymanych w Warszawie
107 5    |        Michałek wraz z nim odwoził ją do "jednej pani".~- Możesz
108 5    |        pani".~- Możesz pan stamtąd ją wydobyć? - pytam.~- Dobrze, -
109 5    |           z panów ze mną pojedzie, ja wyniosę od tej pani bibułę,
110 5    |     zaczeka - twierdził chłopak, - ja zaraz wrócę.~Po kilku minutach
111 5    |          walizka zawiera, zostawił ją na pewien czas na przechowanie.
112 5    |         widocznie rewolucjonistką, ja bytem na Syberii - wniosek
113 5    |            Powiada, ma kłopot i że ja pomóc muszę. Ja na to -
114 5    |        kłopot i że ja pomóc muszę. Ja na to - i owszem.~Przyznała
115 5    |       nosić coś kobieta, poniosę i ja. Ale pytam, czy nie lepiej
116 5    |     doczekawszy się rana, wyniosła ją natychmiast dalej.~Takie
117 5    |        łagodnego tonu rozmiękłam i ja.~- Przepraszam pana - rzekłam, -
118 5    |         jak je mam odebrać.~- Nie! ja pani tak nie wypuszczę! -
119 5    |     przeczytać broszurkę, obiecuje ją dostarczyć. Gdyby to zapotrzebowanie
120 5    |         żadnej trudności przenieść ją w kieszeni lub nawet zniszczyć
121 5    |          się w walizce, i otworzył ją przy nim. Zakłopotanie biednego
122 5    |    wyciągnąć z N. N. brunetkę, com ją posiał ostatnim razem. Wspaniała
123 5    |            szelmy z zajazdu golowi ją nam zaprzepaścić na amen!~
124 5    |          nie warta, ale pożyczyłem ją u Z. i ten ananas gwałtownie
125 5    |  znajdziemy nigdzie pomocy. Zawieź ją chociażby do kogokolwiek
126 6    |           oknem, tak, że nie tylko ja widziałem wnętrze ubogiego
127 6    |     kieszeni książeczkę, pokazałem ją przez okno górnikowi i położyłem
128 6    |    kieszeni książeczkę i zamierzał ją położyć koło okna, wpadł
129 6    |         ludziom z nieba, otrzymują ją oni bez zaciągania przy
130 6    |            bibułą zrobi - zniszczy ją, czy puści dalej, odda ją
131 6    |          ją, czy puści dalej, odda ją w ręce władzy rządowej lub
132 6    |          przez towarzyszów, musiał ja zabrać, lecz wobec milczenia
133 6    |           gazetę czytasz, chwalisz ją, a złamanego szeląga od
134 6    |    wyruszali za miasto, by wetknąć ją gdziekolwiek na wsi. Naturalnie,
135 6    |     odbiorców. Ci przeważnie biorą ją nie dla siebie, lecz dlatego,
136 6    |            o poprawkę w nim, tobym ją zrobił w kierunku powiększenia
137 6    |           rzecz wyjaśnić czy nawet ją rozstrzygnąć. Bawiło mię
138 6    |            żandarmerię i uprzedzić ją w wyszukaniu winowajców.~
139 6    |     usprawiedliwiał się nieborak - ja wcale nie rozrzucałem tych
140 6    |        rozrzucałem tych papierków. Ja tylko chciałem zedrzeć jeden
141 6    |      policmajster. - Kto pozwolił? Ja tobie, łajdaku, pokażę,
142 6    |          swej godności naczelnik - ja tobie!~Pan naczelnik porzuca
143 6    | rozpytywali się o nią, starali się ją dostać.~Rzucające się w
144 6    |        widząc, że się uśmiecham, - ja w innym jestem położeniu,
145 6    |            Dobrze, że nie ośm, ale ja pytam pana, jaki jest nastrój?
146 6    | zbrodniczego knowania.~- Mieliśmy, ja z innym towarzyszem - mówił
147 6    |         miałem w ręku i zaczepiłem ją o parę kamieni na drodze.
148 6    |        zabrzęczał "on" swym nożem, ja zaraz w nogi. Odważni ludzie
149 6    |      umknął od prześladowców. Lecz ja, nic nie wiedząc, schwyciłem
150 Zakon|           legalnej, a wpływem może ją przerastającą. Wbrew gwałtom
151 Zakon|      narodzinach w Londynie.~Pisał ją emigrant, tułacz, obce wycierający
152 Zakon|            wycierający kąty. Pisał ją gdzieś w górzystej Szwajcarii,
153 Zakon|      chłopów z nad Wisły. Składali ją w Londynie zecerzy, również
154 Zakon|          przygód, historię. Tuliła ją może do gorącego łona opakowana
155 Zakon|            chłopskich. Przyjmowano ją różnie: uśmiechem pobłażliwości,
156 Zakon|           jej wyrazów, wyciągnięto ją skądś z ukrycia, być może
157 Zakon|           jej bezsilności. Rzucono ją pogardliwie na stół, ją -
158 Zakon|            ją pogardliwie na stół, ją - córkę swobody - umieszczono
159 Zakon|          tym samym położeniu byłem ja, jej towarzysz broni, świadek