Tom, Rozdzial

  1   1, I  |          wzgórzach i w wielkim borze, który ciemnym pasem odcinał pozłoconą,
  2   1, I  |               A cóż? Daremnie ekonom, który jak raz wtedy wracał też
  3   1, I  |          poskoczyła i gestem wesołym, który by nawet wykwintnemu oku
  4   1, I  |          przestrzeni. Wtem znad wozu, który oddalił się o kilkadziesiąt
  5   1, II |               się w nie i głos męski, który przemówił:~- Więc ta panna,
  6   1, II |            Zawdzięczam to panu Kirle, który mię pod tym względem oświecił...~-
  7   1, II |               rok piętnasty...~Kirło, który o tym wszystkim dawno już
  8   1, II |               dopomagał towarzyszowi, który wstępował na górę znacznie
  9   1, III|             temu promieniowi światła, który kiedyś do jego głowy z wielkiego
 10   1, III|            średniego brata, Dominika, który w dalekim, wielkim mieście
 11   1, III|              ich wpłynął pierwiastek, który z nich uczynił trzy niby
 12   1, III|            surducie z domowego sukna, który śmiał się tak głośno, że
 13   1, III|               się ów bór zaniemeński, który miał około dziesięciu włók
 14   1, III|           zapewne, że tego człowieka, który teraz obok niej siedział,
 15   1, III|                O tym, że w Korczynie, który uchodził za fortunę wcale
 16   1, III|              ostry zapach tego znoju, który oblewa ciała żniwiarzy,
 17   1, III|         wynoście się... prędzej!~Ten, który nazwał siebie Anzelmem,
 18   1, III|         stosunkach z jednym księciem, który teraz właśnie potrzebuje
 19   1, III|           pensją i czystym kapitałem, który by tobie z Korczyna został,
 20   1, III|               swym jakiś pierwiastek, który obudzał w nich częste rozjątrzenia.
 21   1, III|          posagu wypłacał jej procent, który ona użyć chce na osobiste
 22   1, IV |      arystokratycznymi rysami twarzy, który w czasie obiadu płynnie
 23   1, IV |              przybliżyła się do ojca, który na ogólne wstawanie od stołu
 24   1, IV |        Darzecka rękę otyłego sąsiada, który jej świetnego wydawania
 25   1, IV |         sztywnym szwagrem swego męża, który z galanterią zwracając ku
 26   1, IV |         ogrodem rozdzielony ganek, na który gospodarz domu wyprowadził
 27   1, IV |             pobycie swym w Monachium, który więcej mu przyniósł korzyści
 28   1, IV |             tutejszych majątkach. Ja, który obywatelskiego nowicjatu
 29   1, IV |             studenci, wraz z trzecim, który się do nich przyłączył,
 30   1, IV |         wielkomiejskich wystaw obraz, który przed trzema laty wyszedł
 31   1, IV |             jeżeli łaska!~- Dobrze, a który to?~-Drugi! - z dobrodusznym
 32   1, IV |            dotknął pierwszy Darzecki, który pod grubą kolumną zieleni
 33   1, IV |           procesem, panie Benedykcie, który ci ta szlachta... jakże
 34   1, IV |            prawie zadziwiał kontrast, który z młodością kibici jej i
 35   1, IV |              do fortepianu. Orzelski, który po wysączeniu z kieliszka
 36   1, IV |            tego smakosza i zmysłowca, który przed chwilą nie mógł rozstać
 37   1, IV |    dobrodusznego, głupowatego starca, który bez cienia urazy poddawał
 38   1, IV |             ten trzydziestoletni pan, który już stracił pół miliona,
 39   1, IV |               okrył wyraz cierpienia, który uczynił ją podobną do twarzy
 40   1, IV |         wytworną postać młodego pana, który z pełną pośpiechu usłużnością,
 41   1, IV |         powszechnie o sposobie życia, który wiodła, i jej niezmiernie
 42   1, IV |     ożywieniem rozmawiając. Darzecki, który zza kartowego stołu przypatrywał
 43   1, V  |             dla Justyny ciosem zrazu, który wtrącił ją w rozpacz, a
 44   1, V  |            silny i czysty głos męski, który zawołał:~- Hej, kasztan,
 45   1, V  |            Głos jego, ten silny głos, który na całą okolicę rzucał dźwięki
 46   1, V  |     przerzynającej ocierał sobie pot, który bujną rosą wystąpił mu na
 47   1, V  |        obrazek wiejskiej zagrody, ale który dziś i z bliska widziany
 48   1, V  |               tak jak u lisa pyskiem, który dotąd spokojnie leżał na
 49   1, V  |               ściskał kapotę starego, który z rąk grable wypuścił.~-
 50   1, V  |           koni.~W dużym tym ogrodzie, który był zarazem owocowym, warzywnym
 51   1, V  |              słowa te były pacierzem, który odmawiał od lat wielu, po
 52   1, V  |          ognistszy rumieniec niż ten, który oblał twarz jego siostry,
 53   1, V  |          stało?... Alżunia!~Człowiek, który przed chwilą głowę znad
 54   1, V  |            powiedzieć, że ten proces, który z Bohatyrowiczami ma, przeze
 55   1, V  |              nie przestanie; ale Jan, który niespokojne wejrzenia na
 56   1, V  |          prosty i przystojny chłopak, który wraz ze swą kosą ukazał
 57   1, VI |           ruchem zwrócił się do Jana, który z kilku stolarskimi narzędziami
 58   1, VI |          jednym tylko ogromnym dębem, który litościwie jakby zarzucał
 59   1, VI |            góry, na łagodnym skłonie, który tworzył małą, nieco spadzistą
 60   1, VI |          drzewa. Krzyż próchniejący i który pierwsze jesienne wiatry
 61   1, VI |               nieznajomego człowieka, który ze swą pracowitą niezależnością
 62   1, VI |        najstarszy syn Jana i Cecylii, który przed króla wystąpił, sam
 63   1, VI |      sprawiedliwie zatwierdzi dekret, który zaraz chcę tu ogłosić".~
 64   1, VI |             żeś był bohatyrem mężnym, który tę oto ziemię dzikiej puszczy
 65   1, VI |    pieczętowali się klejnotem Pomian, który jest żubrzą głową na żółtym
 66   1, VI |               Potem głosem człowieka, który w głębi pamięci swojej budzi
 67   1, VI |           siebie wysokiego mężczyznę, który, tak jak ona, stał wsparty
 68   2, I  |               dzieży zbiega dogoniła, który z pogardą eskortę jej łokciami
 69   2, I  |               gospodarstwie pomocnik, który oznajmił, że ci kupcy, którzy
 70   2, I  |           wełny. Był to jedyny grosz, który wpływał do jej kieszeni
 71   2, I  |               w sukiennym tołubku, na który spadał gruby warkocz jasnych
 72   2, I  |           dążącą ku małemu budynkowi, który u końca ogrodów warzywnych
 73   2, I  |        patrząc na dziecinny drobiazg, który zapewne do nich należał,
 74   2, I  |          rękami rozwiązywała sznurek, który sama z przebiegłością więziennego
 75   2, I  |              figlarnym błyskiem oczu, który zdradzał, że kiedyś, w pierwszej
 76   2, I  |          kuzynko, wielkim nicdobrego, który choruje od objedzenia się
 77   2, I  |             rubaszny, topniał w żalu, który napełnił jej oczy. Wzięła
 78   2, I  |          Justynę?~Kirłowa, spodek, na który położyła trochę konfitur,
 79   2, I  |               pociąg, czyli instynkt, który daje nam wiedzieć, że z
 80   2, I  |           drzwi od sieni i głos Rózi, który zawołał:~- Mamo, Staś wrócił
 81   2, I  |        kuzynie, na tym kawałku ziemi, który około tysiąca rubli dochodu
 82   2, I  |             od teraźniejszego rządcy, który stał się zupełnie już niemożliwym.~
 83   2, I  |            spostrzeże czarnego Marsa, który w szerokich podskokach na
 84   2, I  |         uśmiechem nä różowych ustach, który towarzyszy budzeniu się
 85   2, II |          Wiecznie bukiety wiążą, a co który zwiąże, to miotła. Czysta
 86   2, II |             Leonia, a potem i Witold, który doktora w salonie pozostawiwszy
 87   2, II |              z kieszeni wielki klucz, który dopadłszy drzwi spiżarni
 88   2, II |          Emilia ogarnęła ją wzrokiem, który, przed chwilą omdlały i
 89   2, II |             postąpić ze swym gościem, który ani na sekundę swych drobnych
 90   2, II |            istnieć mogły; o kapitale, który ludzie nie dość postępowi
 91   2, II |             szwagra zaznajomić gotów, który wprawdzie zażąda procentu
 92   2, II |        przeprowadzić?~Młody człowiek, który plecami do salonu zwrócony ,
 93   2, II |          którego ja łaski potrzebuję? który mię jednym swoim słowem
 94   2, II |              niż do końca swego nosa, który zadziera pod obłoki dlatego,
 95   2, II |              uprzejmym dla człowieka, który uszczęśliwia moją siostrę
 96   2, II |              i zarozumiałym chłopcem, który nic nie szanuje i nikogo
 97   2, II |          siostry, nawet ojca... ojca, który jednak ciebie... w tobie...
 98   2, II |               przedpokoju głos Kirły, który, rzecz dziwna! nie zażartował
 99   2, II |            dość raźnie i z uśmiechem, który od razu zmęczoną twarz jej
100   2, II |             jako o jedynym człowieku, który ją rozumiał i czynił wszystko,
101   2, II |        błękitnymi jak turkusy oczami, który, gdy nadchodziła, wiązał
102   2, III|           Bardzo też biednym był ten, który, jak ów Ładyś z chłopska
103   2, III|             pierwszy elegant okolicy, który nosił spiczasto przystrzyżoną
104   2, III|               się przegonić wóz Jana, który przecież raźnym kłusem w
105   2, III|              ziemi! ~Wielki chłopiec, który istotnie jak długi rozciągnął
106   2, III|             drugiej kawalerem jakimś, który ożenił się już, w oczy kłuła;
107   2, III|             albo w tamtym pod lipami, który ona jemu bogatym wianem
108   2, III|              wielki, pleczysty Julek, który przedtem stanął był na zagonie
109   2, III|             tuż przy zagonie Fabiana, który stał się kością niezgody
110   2, III|              lata temu zbił Klemensa, który mu łączkę spasał, albo sam
111   2, III|         pobliskich łanków; Jan także, który na ściernisko pieszo już
112   2, III|             sierp chwycić się możesz, który Alżusia tam na zagonie rzuciwszy
113   2, III|              krewnego swego, Witolda, który z głośną, dziecinną prawie
114   2, III|          Starzyńskiej, Antolki; Jana, który przyjaźnie i poufale śmiał
115   2, III|              wielkim, czarnym wyżłem, który poprzedzał dwóch środkiem
116   2, III|          weźmiesz, ale od mego Janka, który zarówno jest jak latorość,
117   2, III|              Benedykta Korczyńskiego, który dla nas wszystkich prawie
118   2, IV |          burza będzie - zauważył Jan, który na wąskiej ławeczce w sam
119   2, IV |            bajecznego mieszkańca wód, który na chwilę tylko i w połowie
120   2, IV |          suchego i krztuszącego pyłu, który wydawał się oddechem tego
121   2, IV |               Miał postawę człowieka, który stanął na progu kościoła
122   2, IV |             inaczej jak stryj Anzelm, który wesoły był, gadatliwy i
123   2, IV |        nieprzytomna. Ale stary Jakub, który jeszcze wtenczas niezupełnie
124   2, IV |            lecieć, do pana Benedykta, który teraz w domu siedzi, i powiedzieć
125   2, IV |          słyszeli szczebiotu ptastwa, który nad nimi rozlegał się coraz
126   2, IV |             się ogromny gwar ptastwa, który od początku lasu rósł, wzbierał,
127   2, IV |      przywodzącym na pamięć zapachem, który wydaje z siebie wiecznym
128   2, IV |           dzwonki na pacierz żałobny, który wyszepczą chyba niskie trawy...~
129   2, IV |             się wobec człowieka tego, który szczelnie w szerokiej piersi
130   2, IV |               przez miejsca bezludne; który, tak jak ona, kochając naturę
131   2, IV |            się z nią ściślej niż ona; który w ukrytych przed światem
132   2, IV |               ją co rana myśl o dniu, który rozciągał się przed nią
133   2, IV |               rozpieszczonego starca, który w Korczynie czuł się jak
134   2, IV |             jak przez tego człowieka, który do jej życia i położenia,
135   2, IV |         pięćset rubli, ale Michałowi, który i bez tego by ją wziął,
136   2, IV |            wybrzeżu, gwałtowny krzyk, który wydała z siebie przyroda,
137   2, IV |        utkwionym w szeroki pas złoty, który pod tarczą słońca zdawał
138   2, V  |            medalik u szyi zawiesiła i który potem, z twarzą uczernioną,
139   2, V  |       dokonywać jak na przykład jemu, który przez nikogo nie postrzegany
140   2, V  |             się do opiekuna jedynego, który mu na tym świecie pozostał...~
141   2, V  |              nie gorszy może od tego, który w te czasy niektórzy panowie
142   2, V  |              przyczyny tego despektu, który mnie od niej spotykał, zapytałem.
143   2, V  |          walącego się zbudowany; sad, który własnymi rękami założył;
144   2, V  |               i bardzo długim ogonem, który ciągnął się za nią w miękkich,
145   2, V  |      popędliwym gestem usuwając Jana, który jej chciał przyjść z pomocą.~-
146   2, V  |            sypały się iskry. Dziadka, który w chwilach przytomności
147   2, V  |             bez najlżejszego odgłosu, który by trwożliwe stworzenia
148   2, V  |      szczęście tego pięknego chłopca, który ku niej oczy zwrócił, z
149   3, I  |         wartością przewyższający ten, który on posiadał, a stanowiący
150   3, I  |             tym jedynym rozdźwiękiem, który w zupełnej skądinąd zgodzie
151   3, I  |               chropowatość gruntu, na który wstąpiła. Ilekroć przemówiła -
152   3, I  |           względu na jedyny rozdział, który ona stawiła pomiędzy nią
153   3, I  |         zajęciach i tym trybie życia, który od razu, i, jak się pokazało,
154   3, I  |            jednego daleko świeższego, który nad ozdobnym kominkiem umieszczony
155   3, I  |            myśli i prac tego ogółu, o który troszczyć się przywykła
156   3, I  |            żądzy. Wobec skarbu serca, który utraciła i o którym nigdy
157   3, I  |               i lękliwego strategika, który po wiele razy i z wielu
158   3, I  |          zasępiony i pociągając wąsa, który już wtedy długi i w dół
159   3, I  |          zbytek w otoczeniu i stroju, który tak bardzo razi jego stryja,
160   3, I  |             wiążące ją z człowiekiem, który dla celów wysokich poświęcił
161   3, I  |            nie powtórzył się wypadek, który ją poprzedził. Umysł miała
162   3, I  |              i tego błysku szczęścia, który raz oświecił jej samotne,
163   3, I  |               się w ten portret syna, który przed sześciu laty wzbudzał
164   3, I  |          oprócz tego jednego obrazka, który przed czterema laty skrzesał
165   3, I  |             pełni słonecznego blasku, który tego dnia sierpniowego świetny,
166   3, I  |               przyzwoitego człowieka, który z przyzwyczajenia i z umysłu
167   3, I  |     przeznaczenie i jedyny piedestał, który mógł go umieścić wysoko...
168   3, I  |       pokornie utkwiły w twarzy męża, który od kart książeczki wzroku
169   3, I  |          podjąwszy tomik Leopardiego, który Zygmunt na posadzkę upuścił,
170   3, I  |             słowa odpowiedzi na list, który towarzyszył książce. Może
171   3, I  |               chwilę wodzić za mężem, który przechadzając się ciągle
172   3, I  |             taśmę dzwonka i lokajowi, który zjawił się natychmiast,
173   3, II |           parsknęli głośnym śmiechem, który przez kilka sekund wtórował
174   3, II |     pozostawiło szeroki pas jaskrawy, który dachy i szczyty drzew korczyńskiego
175   3, II |               Zwrócił się do parobka, który czapkę mnąc w rękach z nogi
176   3, II |         zasiadało. Z wyjątkiem Kirły, który od kilku godzin bawił w
177   3, II |         wyjątkiem przecież Benedykta, który schylał się jeszcze nad
178   3, II |               nad talerzem, i Witold, który wciąż blady i smutny powiek
179   3, II |         swoich pocałował, a Orzelski, który niegdyś przez Wołowszczyznę
180   3, II |           uszczęśliwioną...~Benedykt, który swoim zwyczajem jadł wiele
181   3, II |           prawdę, świństwo. Człowiek, który na świecie jedząc chleb
182   3, II |                a nawzajem dla świata, który mu marcypany daje, palcem
183   3, II |               tym gościem był Witold, który od kilku już minut niespostrzeżony
184   3, II |               rozpytywać.~Starzyński, który także młodego Korczyńskiego
185   3, II |           sąsiada o Adasia zapytywał, który także z odległej, wydzierżawionej
186   3, II |               Dzierżawkę, żeby i miał który za co wziąść, także trudno,
187   3, II |           podnosząc zakończył Michał, który bardzo poważny udział brał
188   3, II |          salonu rozminął się z synem, który pośrodku sieni Leonię za
189   3, II |              Wielki żal do tego syna, który ani kochać nawzajem, ani
190   3, II |              zaciętego postanowienia, który już raz dotkliwie rozjątrzył
191   3, II |               tym to człowiek próżny, który za jeden niski ukłon, za
192   3, II |             czasu za swego znajomego, który tym tylko różni się od wszystkich
193   3, II |           Bohatyrowiczami powierzył i który uwiadamiał go, że strona
194   3, II |              Przypomnij sobie wiersz, który oboje tak lubiliśmy dawniej:
195   3, II |              tego okropnego Jaśmonta, który co wieczór przychodzi mi
196   3, II |            wpółżałosnej mowy, głosem, który z dziwną trudnością wychodził
197   3, II |        skłonią ją do wykonania planu, który ułożył? czy po namyśle,
198   3, II |              Nagle umilkła. W zmroku, który zaczynał już pokój ten napełniać,
199   3, II |            głos drwiący i pogardliwy, który jeden tylko wymówił wyraz:~-
200   3, II |            mam prawo mówić o tym, ja, który nie mogę zająć przynależnej
201   3, II |    przynależnej mi w świecie pozycji, który nieraz w szczęśliwszych
202   3, II |               czoła piętno niższości, który o połowę uboższy jestem
203   3, II |           niej zagasł jedyny płomień, który utrzymywał jej życie. Ona
204   3, II |          teraz krwawo zaczerwieniony, który za drzewami ogrodu i nad
205   3, III|         zalotów, dążyli do człowieka, który choć był ubogim, pokrewieństw
206   3, III|            Jaśmont, ekonom z Osowiec, który z rotowym śmiechem o młodym
207   3, III|      trzymający.~Był to lud, ale lud, który nigdy nie podpierał strasznego
208   3, III|          muślinu i z kawałkiem tiulu, który jej od włosów aż do ziemi
209   3, III|              stan małżeński i że Bóg, który utworzył niebo, ziemię i
210   3, III|                drugi po nim drużbant, który nagle i ogniście w oba policzki
211   3, III|               niebieskie człowiekowi, który synowi swemu albo córce
212   3, III|               gęstego tumanu kurzawy, który wzbił się nad Fabianową
213   3, III|          oblewał się potem rzęsistym, który co chwilę chustką z oblicza,
214   3, III|              z różową opaską. Witold, który sporej i zaciekawionej gromadce
215   3, III|               czy pamięta brata jego, który podówczas kędyś daleko i
216   3, III|               było niemało. Raz Adam, który nie tańczył, ale u samych
217   3, III|          zmącił przeraźliwy pisk psa, który okrutnie przez kogoś nadeptany
218   3, III|       uśmiechu pokazywał, do Sargasa, który u nóg mu się tulił, czasem
219   3, III|              przyciszony i nieśmiały, który przemówił:~- Dziesięć lat
220   3, III|             może w gadaniu człowieka, który, jeżeli nie cały rozum,
221   3, III|        pierwszym drużbantem na czele, który wolałby z Domuntówną, ale
222   3, III|       prześcignie, nawet pan Jaśmont, który ślicznie tańczy i jeszcze
223   3, III|             się ku ramieniu kawalera, który, z jarzębiną u szarej siermiężki
224   3, III|               Pierwszemu drużbantowi, który na fochy bohdanki swej nie
225   3, III|           wspólnie z żółtym Mucykiem, który u nóg swego pana rozciągnięty
226   3, III|          piosnka o biednym żołnierzu, który idzie borem, lasem, przymierając
227   3, III|             latały po szczytach boru, który czasem szumiał z cicha,
228   3, III|               nie mając...~Tu Fabian, który dotąd więcej żałosnym niż
229   3, III|           powylatywali albo żeby ten, który pokazuje się nieprzyjacielem
230   3, IV |           list, już przeczytany, lecz który po raz drugi chciał przeczytać.
231   3, IV |            się wtedy, owego wieczora, który do dzisiejszego tak był
232   3, IV |            się, że ten kawał ziemi, o który mi oni proces wytoczyli,
233   3, IV |            każdemu pokątnemu doradcy, który z nich sobie trzodę dojnych
234   3, IV | dobrodziejstwo, każdy promyk światła, który by od ciebie padł na nich,
235   3, IV |            Witoldzie!~W tym wykrzyku, który Benedykt rzucił w mowę syna,
236   3, IV |               skoczyło od tego brata, który dumny, zadowolony, dostojeństwami
237   3, IV |        świecie żywy chodził, ku temu, który od dawna z krwawą plamą
238   3, IV |              życie zazdroszcząc temu, który w mogile leży!~Teraz dopiero
239   3, IV |       obłąkany był, Pacenki jakiegoś, który mu żonę uwiódł, szukał...
240   3, IV |              jeszcze przetykany, lecz który - czuć to było - zaraz,
241   3, IV |              pięknej Osipowiczówny, a który przerzynały słabe, cieniutkie,
242   3, IV |           spostrzegł oprócz Jaśmonta, który też asystę, ordynek i wszystko,
243   3, IV |              stanęła przed Jaśmontem, który granatową czapeczkę z kędzierzawej
244   3, IV |  rozchodzących się po zagrodach. Jan, który odjeżdżający orszak wzrokiem
245   3, IV |       czernili i wyśmiewali, pan Jan, który miał prawo gniewać się i
246   3, IV |           mnóstwo połyskliwego puchu, który z ostów wyskubała, wymknęło
247   3, IV |      dozgonnego przyjaciela, takiego, który panny Jadwigi wart będzie,
248   3, IV |           słyszał ich nawet człowiek, który w grubej kapocie i wielkiej,
249   3, V  |                kredensowego wyrostka, który na spotkanie jego wyszedł,
250   3, V  |         uroczystego wrażenia. Witold, który dnia tego po raz pierwszy
251   3, V  |              idzie tu o los Justynki, który mnie także obchodzi...~Teresa
252   3, V  |              i zdaje mi się, że krok, który czyni, najlepiej tego dowodzi.
253   3, V  |            szczęście sercu człowieka, który mię kocha, i wspólnej z
254   3, V  |          jakże wdzięczną jestem temu, który mię pod niski, ale własny
255   3, V  |           wyszczebiotała do Zygmunta, który tam przy stole stare albumy
256   3, V  |             się i zobaczyła Zygmunta, który u ściany stojąc zwracał
257   3, V  |              jeszcze pełnymi śmiechu, który tylko co w piersi jej umilkł,
258   3, V  |             za te... a panu Różycowi, który jest te... całą gębą panem,
259   3, V  |       rozmawiał z Martą i z Witoldem, który Kirłową i jej gromadkę do
260   3, V  |              patrzał, ale na Anzelma, który pod okapem ganku w grube
261   3, V  |    odpowiedział:~- Tego sa... samego, który z bratem pańskim w jednej