Tom, Rozdzial

  1   1, I  |         zaczęła:~- Piechotą, proszę pani, szłyśmy... a on nas napędził,
  2   1, II |            ciała czy ducha.~Była to pani Emilia Korczyńska, od lat
  3   1, II |       dziadach Korczyna. ~Naprzeciw pani domu siedziała kobieta na
  4   1, II |             zamiast pięknego stroju pani Emilii ubiór jej składał
  5   1, II |            słabym śmiechem zawołała pani Emilia.~- I bez kapelusza -
  6   1, II |          ciągle i prawie sam jeden. Pani Emilia z ożywieniem zapytywała:
  7   1, II |       wielkim już ożywieniem wołała pani domu - pieszo idąca, bez
  8   1, II |             Nie wierzę - twierdziła pani Emilia.~- To być nie może!
  9   1, II |         Tereso, tak czy nie? jeżeli pani mię pocałuje, to powiem,
 10   1, II |            czy niesmak objawiający; pani domu oswojona znać z żartobliwym
 11   1, II |           mój Boże! Co pan wyrabia!~Pani Emilia z niezwykłą u niej
 12   1, II |         desperacją zwracając się do pani domu - chyba pani choć w
 13   1, II |            się do pani domu - chyba pani choć w rączkę pocałować
 14   1, II |            i podając mu rękę wołała pani Emilia - tylko niech pan
 15   1, II |           przepłynął chude policzki pani Emilii; cofnęła rękę i z
 16   1, II |             jest kuzynką państwa...~Pani Emilia dłoń przyłożyła do
 17   1, II |               zawołał Kirło - widzi pani, jak dobrze się przypatrzył...
 18   1, II |             zwróciły się ku niej.~- Pani mówi? - cedząc nieco wyrazy
 19   1, II |           wyrazy zapytał gość.~Może pani Emilia uczuła niewłaściwość
 20   1, II |          pana w domu naszym?~- Tak, pani - z wytwornym ukłonem odpowiedział
 21   1, II |          przyjacielem naszym.~- Ja, pani, jestem zawsze najlepszym
 22   1, II |            jest oryginalną...~- Mąż pani...~- Mąż mój! On zajęty...
 23   1, II |      towarzyszce żądane przedmioty. Pani Emilia delikatnie, z wdziękiem
 24   1, II |           Czy świeże powietrze ulgi pani nie przynosi?- ze współczuciem
 25   1, II |  współczuciem zapytał Różyc. - Może pani okno otworzyć rozkaże?~-
 26   1, II |        także zaczyna głowa boleć...~Pani Emilia nacierając skronie
 27   1, II |             migrenę - odpowiedziała pani Emilia i z cicha, zwolna
 28   1, II |              łagodnie odpowiedziała pani Emilia - wiesz o tym, że
 29   1, II |       wszystkim zrobiło się duszno. Pani domu coraz bezwładniej chyliła
 30   1, II |            się w delikatne policzki pani Emilii, a koścista ręka
 31   1, II |         zwojach jedwabiu. ~- Biedna pani! - szepnął - już ja dziś
 32   1, II |     wybuchem radości zawołała:~- A! pani już tu, panno Marto! i wszystko
 33   1, II |      przygotowane! Jakże to dobrze! Pani Emilia była bardzo niespokojną.~-
 34   1, II |   wdzięcznością odparła towarzyszka pani Emilii.~- A Benedykt w domu?~-
 35   1, II |               Znowu gniewał się, że pani i Justynka piechotą poszłyście
 36   1, II |           przyjedzie?... moja droga pani, proszę mi powiedzieć, kto
 37   1, II |        głębi salonu drzwi od pokoju pani Emilü otworzyły się głośno
 38   1, II |       zapomnienie... o wszystkim...~Pani Emilia jak do modlitwy ręce
 39   1, II |         przesadził pokój i zniknął. Pani Emilia bardzo powoli podniosła
 40   1, II |     młodzieńca, spazmatyczne łkanie pani Emilii, piskliwe wykrzyki
 41   1, II |         służących dla odprowadzenia pani do pokoju.~Różyc i Kirło
 42   1, III|           takiej drugiej jesieni...~Pani Emilia smutnie wstrząsnęła
 43   1, III|         opierał i w ziemię patrzał. Pani Emilia wzniesionym wzrokiem
 44   1, III|          smutną obojętnością rzekła pani Emilia.~- Ale na koniec -
 45   1, III|        rękami zakrył...~Od tej pory pani Emilia przestała już i do
 46   1, IV |             z drugiej słabe zdrowie pani Emilii i sposób życia, jaki
 47   1, IV |              raz w rok, na imieniny pani domu przypadające w ostatnim
 48   1, IV |            siostrze pana Benedykta, pani Jadwidze Darzeckiej, całkiem
 49   1, IV |          comme quoi matka Zygmunta, pani Andrzejowa Korczyńska, tam
 50   1, IV |     Słyszałem dziś, jak Kirło mówił pani Benedyktowej, że ten Różyc
 51   1, IV |            ceremonialnymi ukłonami. Pani Andrzejowa, nie podnosząc
 52   1, IV |          niemu wznosząc odszepnęła.~Pani Emilia wiodąc panie ku głównym
 53   1, IV |        nieco wyosobniona, siedziała pani Andrzejowa. Na ukłon przedstawianego
 54   1, IV |            nieosobliwie prowadzi, a pani Andrzejowa żałować już zaczyna,
 55   1, IV |            w tym samym czasie, co i pani Andrzejowej, opiekuna dla
 56   1, IV |     zmieniła się, zmieniła, o, moja pani!~W progu salonu pan Benedykt
 57   1, IV |    postępujące za nią dzieci. Kiedy pani Emilia powstawszy z kanapy
 58   1, IV |          obok wytwornej i wyniosłej pani Andrzejowej, która jednak
 59   1, IV |            nie ma...~Toteż na twarz pani Andrzejowej wybiło się trochę
 60   1, IV |   odpowiedziała:~- A jakże ja, moja pani, mogę tak w każdej chwili
 61   1, IV |           parskające śmiechem usta; pani Andrzejowa jak grób umilkła;
 62   1, IV |        Andrzejowa jak grób umilkła; pani Emilia podniosła rękę do
 63   1, IV |      zgrubiała i sprościała; o moja pani! a jaka z niej przed zamążpójściem
 64   1, IV |           rząd śnieżnych zębów.~- A pani... Maryniu, będzie mi mówić
 65   1, IV |             skrzypiec. Przed chwilą pani Emilia uczuła, że dalsze
 66   1, IV |          żartobliwie zapytał:~- Czy pani nie zazdrosna?~- O kogo?
 67   1, IV |       zarumieniła się jak wiśnia.~- Pani nie wie? - ciągnął żartowniś -
 68   1, IV |                pierwsza miłość... a pani zna przysłowie...~Tu przerażającą
 69   1, IV |             jeszcze lubił niż inne.~Pani Emilia wraz z innymi paniami
 70   1, IV |           Różyc poskoczył za nią.~- Pani pozwoli, że ją wyręczę... ~
 71   1, IV |            i niosąc ozdobny płaszcz pani domu, z krwistym rumieńcem
 72   1, IV |     kobiecym. Była to panna służąca pani Emilii, wystrojona i fertyczna,
 73   1, V  |       wszystkim. Wkoło niej wrzało. Pani Andrzejowej ubyło coś z
 74   1, V  |       Benedykta posypały się gromy. Pani Andrzejowa co parę dni wzywała
 75   1, V  |          pokój Mucyku! Kto to taki? Pani jakaś? czego ona...~Z dłoni
 76   1, V  |             nie może - zaprzeczył - pani tak tylko, z łaski swojej...
 77   1, V  |             kontenty jestem, że się pani mój sadek upodobał. Wszystko
 78   1, V  |          sadzenia i starania. Gdyby pani dziesięć lat temu tu przyszła,
 79   1, V  |           dodał:~- A to pewno Janek pani o tym mówił... Żeby nie!
 80   1, V  |            nieco uchylił.~- To może pani będzie łaskawa sadek mój
 81   1, V  |       zbliżył się do Justyny.~- Czy pani nie gniewa się za te...
 82   1, V  |        krzyża nie skończym...~- Czy pani była w parowie Jana i Cecylii? -
 83   1, V  |     spotykać podejrzliwe spojrzenie pani Andrzejowej lub łzą oszklone
 84   1, VI |     Dlaczegóż nie? - dodał - jeżeli pani żąda posłyszeć tę historię,
 85   1, VI |        potem chodząc przy boku swej pani. Wszelako tam bywało: ciężko
 86   1, VI |         świat przybyłem; ale oto ta pani i małżonka moja z wysokiego
 87   2, II |         kroki dwu mężczyzn z pokoju pani Emilii ku sali jadalnej
 88   2, II |        innego działo się w sypialni pani Emilii. Błękitny ten pokój
 89   2, II |       jeszcze jedna, tuż przy łóżku pani Emilii umieszczona i czytającej
 90   2, II |           świata. Egipt podobał się pani Emilii do tego stopnia,
 91   2, II |             z łóżka zerwało wołanie pani Emilii. Było ono tak żałosne,
 92   2, II |        lampa. W tym łagodnym blasku pani Emilia wiła się na pościeli
 93   2, II |     lekarzem.~Około południa jednak pani Emilia uspokoiła się znacznie
 94   2, II |             łóżka matki przybiegła; pani Emilia ogarnęła ją wzrokiem,
 95   2, II |             skrzypiec i fortepianu. Pani Emilia po całogodzinnym
 96   2, II |             winszuję i proszę, abyś pani była pewną, że nikt nade
 97   2, II |            goręcej szczęścia życzyć pani i szczerszym jej przyjacielem
 98   2, II |            pokornie poprosił Kirło.~Pani Emilia słuchała była muzyki
 99   2, II |         pokoju ruch niespodziewany. Pani Emilia dość raźnie i z uśmiechem,
100   2, II |  przesiedział prawie godzinę, którą pani Emilia w asystencji Teresy
101   2, II |             paniom tej wizyty. Usta pani Emilii drżały powstrzymywanym
102   2, II |            z płaczem rzuciła się ku pani Emilii, przysiadłszy na
103   2, II |          tego pokoju wpadła.~- Moja pani, moja złota, moja najdroższa,
104   2, II |        pokoju wyfrunęła.~W buduarze pani Emilii wnet po wyjściu stamtąd
105   2, II |           śmiechem także powtórzyła pani Emilia.~Bawiła ją łatwowierność
106   2, II |           femme veut... - dopomogła pani Emilia.~- Otóż to! A jeszcze
107   2, II |             m, jak moja Marynia; bo pani i wyobrazić sobie nie możesz,
108   2, II |            przy nim nieco pochylał. Pani Emilii taki mezalians zrazu
109   2, III|     przemówiła:~- A koniec taki, że pani Starzyńska masz dwoje dzieci
110   2, III|        Troszkę spodziewałem się, że pani dziś do nas przyjdzie, bo
111   2, III|           jedno, jak zobaczyłem, że pani tu siedzi, jakby mnie słońce
112   2, III|          jej śmiechu sposępniała.~- Pani żartuje - opuszczając ręce
113   2, III| przyciszonym głosem przemówił:~- Co pani takiego? Taka pani raptem
114   2, III|               Co pani takiego? Taka pani raptem zrobiła się smętna?
115   2, III|             naprzód odkrzyknął, - U pani Starzyńskiej zawsze gęba
116   2, III|             których taka głowa, jak pani Starzyńskiej, pojąć nawet
117   2, III|             procesować musieli...~- Pani Starzyńska bardzo już wszystko
118   2, III|      kontenty, jaki ja kontenty, że pani tak sobie pomyślała - zabrzmiał
119   2, III|           do głowy przychodziło, że pani Bóg wie za kogo nas poczyta,
120   2, III|             masz, Janku! Jak się ma pani Starzyńska! Brawo, Justynko,
121   2, III|          żebym ja był kotkiem, toby pani inaczej mnie przyjmowała,
122   2, III|           kobiecie podawał.~- Widzi pani, jak bławatki już posiwiały!
123   2, III|           nad życie miłym było. Jak pani myśli, panno Justyno, czy
124   2, III|     indyczego krzyku.~Michał, widzi pani, już z rok do Antolki chodzi
125   2, III|       mokrzycy, a ta gałązka, widzi pani, ja ją do rączki pani przyłożę
126   2, III|         widzi pani, ja ją do rączki pani przyłożę i zaraz przylepi
127   2, III|           do niej przylgnęła.~- Czy pani doprawdy popłynie z nami
128   2, III|             do tego czasu nigdy jej pani nie odwiedziła...~Śmiałość
129   2, III|            nie uczułam jak teraz.~- Pani pewno popłynie jutro z nami?~-
130   2, III|         cicha mówił:~- Bo to, widzi pani, już ja dziś z twarzy stryja
131   2, IV |          tego, kto tędy płynie. Czy pani nie uprzykrzyło się płynąć?~
132   2, IV |     przyczyny zechciało mi się, aby pani na tych piaskach była. Dla
133   2, IV |           byłem tych pałaców, i czy pani da wiarę? przekonałem się,
134   2, IV |            twarz spłynęło.~- Prawdę pani mówi - wiosło w wodzie zatapiając
135   2, IV |           znowu i ręką skinął.~- Co pani wie? - trochę porywczo rzucił.~-
136   2, IV |             już przemówił - tak już pani urodziła się i uczyła się
137   2, IV |         pagórków wyciągnął.~- Widzi pani, tam, ten trzeci od boru
138   2, IV |          dobrze pamięta?~- A jakże! Pani i wiary dać nie może, jak
139   2, IV |          przejechali i tam... widzi pani te miejsce, gdzie jodły
140   2, IV |     brzegiem, w tym miejscu, gdzie, pani wie, na naszym podwórku
141   2, IV |     obaczyłem, że w kąteczku pokoju pani Andrzejowa jak martwa kłoda
142   2, IV |       ramienia jej dotknął:~- Niech pani stanie i popatrzy!~Stanęła
143   2, IV |            kwitnąca ziemia.~- Niech pani przed siebie patrzy - powtórzył
144   2, IV |        których często udzielała jej pani Emilia, ani czytywane wspólnie
145   2, IV |        stary, to co innego, ale jak pani do tej pory tak wyżyć mogła,
146   2, IV |           zdrowie i siła aż biją od pani i zdaje się, choć wiadra
147   2, IV |         twarz radością zawołał - to pani choć raz okiem na mnie rzuciła!
148   2, IV |                Burza nadlatuje. Czy pani nie lęka się? - zapytał.~
149   2, V  |         odzywając.~- Wszystkich ich pani po troszku na weselu Elżusi
150   2, V  |  przypominając zapytał:~- A może by pani herbaty wypiła? My ją rzadko
151   2, V  |          złego nie widzę, bo jeżeli pani jest tak łaskawa, że z nim
152   2, V  |   pochodziła, niewielka z niej była pani... niewielka! Cudze suknie
153   2, V  |            bym chciał, żeby on przy pani opowiedział jedną historię
154   2, V  |           niebo i gwiazdy.~- Jeżeli pani chce dobrze widzieć, to
155   2, V  |          bardzo wyraźnie z sypialni pani Emilii dochodzące głośne
156   2, V  |              raz jeszcze westchnęła pani Emilia i zapewne łza spłynąć
157   2, V  |              Niech tylko najdroższa pani nie denerwuje się, nie płacze,
158   2, V  |          być może... Moja najmilsza pani, proszę zapanować nad sobą
159   2, V  |         dusi?...~Tego więc wieczoru pani Emilia i jej towarzyszka
160   2, V  |            błazen Kirło kpił, nawet pani Andrzejowa uśmiechała się
161   3, I  |           tym domu czy w tym pałacu pani Andrzejowa urodziła się,
162   3, I  |            Zygmunta. Wizerunek męża pani Andrzejowa posiadała jeden
163   3, I  |           zaślubiał. Ale w pokojach pani Andrzejowej nie zmieniono
164   3, I  |          całe dnie czasem schodziły pani Andrzejowej na przypatrywaniu
165   3, I  |   przyrządami do szycia na kolanach pani Andrzejowej spoczywała.
166   3, I  |            szkół publicznych. Wtedy pani Andrzejowa w całej wysokości
167   3, I  |       prowadząc, pustelnicą zupełną pani Andrzejowa zostać nie mogła.
168   3, I  |             chęci przypodobania się pani domu, pani Andrzejowa o
169   3, I  |        przypodobania się pani domu, pani Andrzejowa o tym nie myślała.
170   3, I  |            powiększeniu uległy. Dla pani Andrzejowej była to chwila
171   3, I  |        prawie pięćdziesięcioletnia, pani Andrzejowa wyglądała na
172   3, I  |            Twarzy tych dwojga ludzi pani Andrzejowa nie dostrzegała;
173   3, I  |        drzwi domu prowadzącą. Potem pani Andrzejowa usłyszała lekkie
174   3, I  |         Nieskończoną już ilość razy pani Andrzejowa zadawała sobie
175   3, I  |         ziemi, opierał je o ziemię. Pani Andrzejowa splecione ręce
176   3, I  |        niego zaczęła:~- Dzień dobry pani. Dlaczego pani dziś taka
177   3, I  |          Dzień dobry pani. Dlaczego pani dziś taka smutna? Czy dlatego,
178   3, I  |            dlatego, że ktoś malować pani już nie chce? Ktoś jest
179   3, I  |         niedobry. Wie on dobrze, że pani go kocha, kocha, kocha,
180   3, I  |           nie chce zapomnieć małego pani uniesienia i nadyma się,
181   3, I  |             w książkę patrzy, kiedy pani przyszłaś i z całego serca
182   3, I  |             już pragniesz... Biedna pani! Czy pani już nie kochają?
183   3, I  |       pragniesz... Biedna pani! Czy pani już nie kochają? O, nie,
184   3, I  |          nie kochają? O, nie, niech pani tak nie myśli, bo byłoby
185   3, I  |              cette... rien du tout! Pani Kirłowa, która ma wielki
186   3, I  |       wbiegając wybuchnęła płaczem.~Pani Andrzejowa siedziała na
187   3, I  |     nadaremnie tłumionym płaczem do pani Andrzejowej przypadła, dziewczynka
188   3, I  |        czyniąc. Tę odpowiedzialność pani Andrzejowa czuła i uznawała
189   3, I  |       ulubione kwiaty swe obejrzeć, pani Andrzejowa powstała i poruszyła
190   3, II |       zagadnął:~- Czy to prawda, co pani Fabianowa Bohatyrowiczowa,
191   3, II |            się zdarzało nie często, pani Emilia, dość zdrowa, w ładnym,
192   3, II |               łagodnie wytłumaczyła pani Emilia.~Benedykt zamruczał:~-
193   3, II |          spojrzeniach, i uśmiechach pani Emilii, Teresy, nawet niedorosłej
194   3, II |          przez Opatrzność okazany!"~Pani Emilia myśli te nawet słowami
195   3, II |       Benedykcie! - z cicha jęknęła pani Emilia.~- A tak - nie zwracając
196   3, II |      człowieku... nie mogę... ja...~Pani Emilia usiłowała podnieść
197   3, II |        współczuciem przyskakiwał do pani domu ramię jej podając,
198   3, II |           także będzie, już ja to u pani Kirłowej uproszę, byleby
199   3, II |           na małym gospodarstwie... pani do tego nie przywykła i
200   3, II |            dzierżawę trzyma... może pani słyszała?... od Korczyna
201   3, II |            Starzyn, mąż dawniejszej pani Jerzowej... A to Alżusi
202   3, II |            panna służąca wołając:~- Pani zachorowała i panny Marty
203   3, II |            domu pobiegł.~W sypialni pani Emili działy się straszne
204   3, II |         pozwolenie wejścia zapytał. Pani Emilia nie tylko synowi
205   3, II |            przyszedł, wypowiedział. Pani Emilia najzupełniej zrazu
206   3, II |          wtrąciła się i Leonia, ale pani Emilia długo żadnej ulgi
207   3, II |          gdy nagle wszystkie, prócz pani Emilii, znajdujące się w
208   3, II |         zamiast udać się do pokojów pani Emilii, po wschodach z sieni
209   3, II |           oddalonym budynkom. Drzwi pani Emilii były jak zwykle szczelnie
210   3, II |            ganek osowieckiego domu. Pani Andrzejowej na odgłos ten
211   3, II |     niemożliwym i niesprawiedliwym. Pani Andrzejowa myślała chwilę.
212   3, II |       światłach kończącego się dnia pani Andrzejowa ścigała wzrokiem
213   3, II |             przerwał stłumiony głos pani Andrzejowej. Czuć w nim
214   3, II |            trudno było zgadnąć, czy pani Andrzejowa go słuchała.
215   3, II |        koniecznie potrzebuje?~Wtedy pani Andrzejowa głowę podniosła
216   3, III|             z tej pamiątki rączkami pani przygotowanej - wymówił
217   3, III|          odpowiedź:~- Dobrze. Bo to pani Giecołdowa papirosa zapaliła...~
218   3, III|    chciałbym, byle wiedzieć, o czym pani tak zamyśliła się w tym
219   3, III|         nieśmiało, z cicha mówił:~- Pani zapytuje, dla jakiej przyczyny
220   3, III|             jarzębiny czarne włoski pani ubierają... i sukienka ta
221   3, III|        skrytości wiem i w serduszku pani jak w otwartej książce czytam...~
222   3, III|              ale z zapałem mówił:~- Pani zapytuje, czy doprawdy najpierwsze?
223   3, III|       porwał.~- Ja już odgadłem, że pani mnie te pytania zadaje z
224   3, III|            być nie może, a tylko to pani z gruntu serca mojego żadnym
225   3, III|         winnym się nie sądzę... Czy pani mnie wierzy? Jak zbawienia
226   3, III|             słówka tego czekam: czy pani wierzy?~Uczuła, że na jej
227   3, III|              we dwoje... moja droga pani... moja złota! swoim czółenkiem...
228   3, III|          figury i ognistością oczów pani zadziwiony i oślepiony zostałem...~-
229   3, III|             ją siwym barankiem?~- A pani pamięta, czyja to rączka
230   3, III|        głosu, jaki był podtenczas u pani...~Zatrząsła głową:~- Tak,
231   3, III|         zaświeci. Niechże mnie tedy pani z łaski swojej powie: czy
232   3, IV |           światła: jedno w buduarze pani Emilii, drugie w gabinecie
233   3, IV |            poważny, chóralny śpiew. Pani Emilia od stóp do głowy
234   3, IV |           zwodzi - zaczął - czy też pani w jedną drogę z nami puścić
235   3, IV |             swoją ukazywał:~- Gdyby pani mojej kałamaszce ten honor
236   3, IV |        goście przyjeżdżają...~- Ale pani czy przez to ambarasu nie
237   3, IV |             całe życie przyjacielem pani ostanę...~Rękę do niego
238   3, IV |                mówił - myślałem, że pani może już do domu poszła...
239   3, IV |   rozwiewnym westchnieniem.~- Niech pani teraz trochę z echem porozmawia! -
240   3, IV |       Justyno! - zaczął Jan - niech pani echu powie te imię, które
241   3, IV |            powie te imię, które dla pani najmilsze jest na świecie!
242   3, IV |        proszę zawołać tego, kto dla pani miły!...~Pod spadającymi
243   3, V  |             matce swojej oznajmiła. Pani Emilia, zaledwie przed kwadransem
244   3, V  |             nie hałasować, bo to by pani Benedyktowej przykrość zrobić
245   3, V  |          zamknięte drzwi od pokojów pani Emilii sprawiały na nich
246   3, V  |        zdołała, we drzwiach stanęła pani Emilia, białym, długim,
247   3, V  |        wszyscy już je przewidywali. Pani Emilia jednak splotła śliczne
248   3, V  |  dowiedziała się, nie zraziło...~Tu pani Emilia splecione ręce w
249   3, V  |             szczęście! - dokończyła pani Emilia.~- Doprawdy! Od takiego
250   3, V  |         zdarzało się bardzo rzadko, pani Emilia wybuchnęła:~- Ależ
251   3, V  |        zawczasu, zawczasu przyszłej pani Różycowej do nóżek się ścielę! -
252   3, V  |      bohaterstwo miłości - wtrąciła pani Elmilia.~- Tym większy w
253   3, V  |             Żartujesz! Ona żartuje!~Pani żartuje!~Widać było jednak
254   3, V  |            kochaną - odpowiedziała.~Pani Emilii zrobiło się niedobrze.
255   3, V  |           ma co mówić! macie rację!~Pani Emilia uczuła kłucie w łopatkach,
256   3, V  |         Otwierając drzwi od buduaru pani Emilii znowu powtórzył:~-