Tom, Rozdzial

5001   3, I  |                niedościgniony, w potęgę i dobroć najwyższą i opiekuńczą
5002   3, I  |               potęgę i dobroć najwyższą i opiekuńczą stanowiła niezbędną
5003   3, I  |            niezbędną potrzebę jej duszy i nie tylko nie zachwiała
5004   3, I  |              pełnym samotnych rozmyślań i cierpień dościgła niezwykłej
5005   3, I  |         zdmuchnięte świece gasnąć mogły i na zawsze; bo myślała, że
5006   3, I  |             stworzeniu swemu przeczucia i pragnienia nieskończoności,
5007   3, I  |          wszystkie jego wielkie dążenia i dzieła. Wierzyła więc niezłomnie
5008   3, I  |           zaświatowe istnienie Andrzeja i zrazu nieśmiało, potem z
5009   3, I  |               czy miłość jej trwałością i siłą swoją nie okupiła sobie
5010   3, I  |            wniknięcia w krainę nieznaną i dosięgnięcia tego, ku któremu
5011   3, I  |              cel niedościgły, ale długo i wyłącznie myśli i uczucia
5012   3, I  |                 długo i wyłącznie myśli i uczucia człowieka na sobie
5013   3, I  |            zdaje się ku niemu zstępować i przybliżać. Przez długie
5014   3, I  |           żałobnego stroju, pomimo woli i wiedzy przemawiać nieraz
5015   3, I  |            Przemawiała czasem z zupełną i dziwnie uszczęśliwiającą
5016   3, I  |             słyszał tego, co ona mówiła i opowiadała jemu - nie tylko
5017   3, I  |                  nie tylko o sobie, ale i o tym, co on na ziemi najbardziej
5018   3, I  |                ziemi najbardziej kochał i za co śmierć poniósł. Był
5019   3, I  |                 tęsknot, pragnień, obaw i tego błysku szczęścia, który
5020   3, I  |            potem, gdy przekonała siebie i innych, że ani przeszłości
5021   3, I  |              starannie kształcona, grać i rysować umiejąca nie posiadała
5022   3, I  |                 nią odkrycie to zgłębić i sprawdzić. Może zresztą
5023   3, I  |              nie było możebnym. Od razu i niezłomnie uwierzyła w miłą
5024   3, I  |            czego spodziewała się zawsze i co koniecznie stać się musiało.
5025   3, I  |                stać się musiało. Zawsze i silnie przekonaną była,
5026   3, I  |          przekonaną była, że w synu jej i Andrzeja prędzej lub później
5027   3, I  |            rodziców przez naturę wzięta i na jego czole w gwiazdę
5028   3, I  |          inaczej być nie mogło: syn jej i Andrzeja człowiekiem pospolitym,
5029   3, I  |              takim, jacy składają szare i bezimienne tłumy, być nie
5030   3, I  |               mógł. Bez zdziwienia więc i uniesień, ale z wewnętrzną,
5031   3, I  |              talencie Zygmunta przyjęła i odtąd całe otoczenie jego,
5032   3, I  |              już pierwiastkami wykwintu i piękna przesycone, skierowanymi
5033   3, I  |              nim estetycznych zdolności i gustów.~Pełne delikatnego
5034   3, I  |               Pełne delikatnego wdzięku i wybujałych wymagań dziecko,
5035   3, I  |             domu czy pałacu wzrastające i tak od otaczającego je świata
5036   3, I  |            geniuszu poczytywaną. Biegli i coraz kosztowniejsi nauczyciele
5037   3, I  |            każdy szczegół własnej osoby i codziennego życia tak wyjątkowym
5038   3, I  |        najbliżej otaczało, starania swe i uwielbienia skupiało na
5039   3, I  |            uwielbienia skupiało na nim, i tak z kolei on własne swoje
5040   3, I  |             kolei on własne swoje myśli i rojenia na samym sobie skupiał.
5041   3, I  |          niegodnym uwagi, nawet brudnym i wstrętnym. Nad sobą widział
5042   3, I  |            wszystkich, których widywał, i dla samego siebie w oczekiwaniu,
5043   3, I  |               ma gładką skórę na twarzy i rękach, estetyczne ubranie
5044   3, I  |              rękach, estetyczne ubranie i zna się na sztukach pięknych.
5045   3, I  |                 innej słyszał wprawdzie i czytywał nieraz, ale nie
5046   3, I  |                dla niego. W zamian rósł i dojrzewał w absolutnej pewności,
5047   3, I  |                 członków owej znanej mu i pokrewnej ludzkości i że
5048   3, I  |                mu i pokrewnej ludzkości i że w przyszłości stanie
5049   3, I  |                 jednym z jej ulubieńców i bożyszcz. Przyszłość ta
5050   3, I  |                się spośród wielu innych i ściągnął na siebie przychylną
5051   3, I  |              obrazek, rozmiarami drobny i z pomysłem dość pospolitym,
5052   3, I  |           zdolność. Pospolitość pomysłu i techniczne usterki krytykowano,
5053   3, I  |            majętny, z bytem niezależnym i dość wysokim towarzyskim
5054   3, I  |              jego ojca opowiadające. To i drugie sztucznie wydęło
5055   3, I  |                 imieniu młodego malarza i pierwszej roboty, z którą
5056   3, I  |               wiedzieli nic, a pochwały i zachęty raz jeszcze w ich
5057   3, I  |             umysłach sztucznemu wydęciu i powiększeniu uległy. Dla
5058   3, I  |          składać będzie ofiary geniuszu i pracy. Będzie on, wspólnie
5059   3, I  |              przepaściami unicestwienia i zguby, wytworzą jedną z
5060   3, I  |                szalała prawie z radości i dumy. Na powierzchowność
5061   3, I  |             przy świetle lampy obszerny i wysoki pokój oświecającej
5062   3, I  |              tego pokoju potoki szmerów i woni, dłuższe niż kiedy
5063   3, I  |         natchnione słowa dziękczynienia i błagania. Tyle lat w tym
5064   3, I  |                 serca wylewała tyle łez i skarg. Teraz o szczęściu
5065   3, I  |                skarg. Teraz o szczęściu i nadziejach swoich opowiadała
5066   3, I  |            latach wypełniła się jeszcze i zmężniała; biła z niej niepospolita
5067   3, I  |                z niej niepospolita siła i powaga. W wielkiej czystości
5068   3, I  |            powaga. W wielkiej czystości i regularności prawie zakonnego
5069   3, I  |              cera zachowała delikatność i gładkość drobnymi zmarszczkami
5070   3, I  |                 któremu kształt okrągły i ściany obrazami okryte nadawały
5071   3, I  |         przedstawiała postać malowniczą i szanowną. Regularny jej
5072   3, I  |                 koronki czarnego czepka i dwa gładkie pasma złotawych
5073   3, I  |                 głowę miała podniesioną i spuszczone powieki.~Jednak
5074   3, I  |                 niemłodej, lecz pięknej i szlachetnej twarzy niewieściej
5075   3, I  |              kontemplacją rzeczy miłych i pomyślnych, lecz niespokojną
5076   3, I  |                nad czymś niezrozumiałym i groźnym. Parę razy dłonią
5077   3, I  |                już uderzył cios bolesny i wszystkie jego nadzieje
5078   3, I  |             jeszcze z daleka spostrzega i przyczyny jego odgadnąć
5079   3, I  |              ożeniony do Osowiec wrócił i stale w nich zamieszkał,
5080   3, I  |               nawet ludzie ten niepokój i gryzącą, choć żadnym słowem
5081   3, I  |             ujętej w trójkąt dwóch rzek i wzdymającej się łańcuchem
5082   3, I  |       wszystkimi, zda się, siłami serca i wdzięków usiłując niby iskrę
5083   3, I  |                co pewna, to że milczący i obojętny. Tak przeszli część
5084   3, I  |                 rękę spod ramienia męża i na chwilę gestem gniewu
5085   3, I  |            domowi. On nie oglądając się i kroku nie zmieniając poszedł
5086   3, I  |              biegła wciąż po trawnikach i ścieżkach parku do bladoróżowej
5087   3, I  |              podobna. Parę razy stanęła i obejrzała się, jakby miała
5088   3, I  |                o gruby pień jego oparła i po ruchach jej pleców poznać
5089   3, I  |                biegające szybko wschody i parę salonów; potem jeszcze
5090   3, I  |          rozgniewaną albo zrozpaczoną - i wszystko ucichło.~Tak było
5091   3, I  |              wywołać, może coś poradzić i czemuś zapobiec, ale powstrzymywała
5092   3, I  |                 uczuć szanującą uczucia i tajemnice choćby własnego
5093   3, I  |                choćby własnego dziecka. I teraz także powstała, zwróciła
5094   3, I  |               wnet przy stole książkami i dziennikami spiętrzonym
5095   3, I  |             pośrodku pokoju umieszczony i fotelami staroświeckiego
5096   3, I  |                otoczony. Pośród książek i dzienników stała tam pięknie
5097   3, I  |                 zagięciem warg cienkich i elegancko zaostrzonym wąsem
5098   3, I  |         splecione ręce na stół opuściła i długo wpatrywała się w ten
5099   3, I  |              niej doskonałe zachwycenie i wzniecał cudowne nadzieje.
5100   3, I  |                 rysach dostrzegła chłód i uderzył ją wyraz kaprysu
5101   3, I  |              lecz z długich spostrzeżeń i uwag, które od czasu stałego
5102   3, I  |                 on naprawdę kogokolwiek i cokolwiek kocha?"~Pytanie
5103   3, I  |              która sama tak niezmiernie i wiernie kochać umiała, posiadało
5104   3, I  |         umierających z wielkich miłości i czciła ich jak świętych;
5105   3, I  |               prawie okrytych rysunkami i malowidłami syna w różnych
5106   3, I  |                 za życie człowieka, ale i to, co jest życia płomieniem
5107   3, I  |                co jest życia płomieniem i skrzydłami. Artystą był
5108   3, I  |           zdradzające bladość wyobraźni i wielkie wysilenia nierozgrzanej
5109   3, I  |         pomysłów, mozolność, a przecież i niedokładność wykonania,
5110   3, I  |                pędzla - nic osobliwego. I było to już wszystko, oprócz
5111   3, I  |              Drugi po nim nie przybył - i nawet nie zaświtał. Dlaczego?
5112   3, I  |                kobiecą wykrzywił strach i ból; blade jej czoło zarumieniło
5113   3, I  |                z nieba bez skazy, suchą i niedawno skoszoną łąką szedł
5114   3, I  |                  a usiewały grupy drzew i krzewiastych zarośli, które
5115   3, I  |        kierowaną. Pełno tu było blasków i zmroków, rozłożonych na
5116   3, I  |                 który z przyzwyczajenia i z umysłu w zupełnej nawet
5117   3, I  |            rozstaje się z umiarkowaniem i gracją poruszeń. Szedł coraz
5118   3, I  |            żurnalowym ubraniu, obcisłym i kosztownym, w płytkim obuwiu,
5119   3, I  |            które połyskiwało na słońcu, i ukazujących się zza niego
5120   3, I  |               zwiedzającego ziemię obcą i ukazującą się mu w postaci
5121   3, I  |         wypadkiem pośród natury dzikiej i nieznanej zabłąkanego.~Teka,
5122   3, I  |               olch pewne rysunki gałęzi i efekty światła stworzone
5123   3, I  |             stworzone jakby ku rozkoszy i natchnieniu pejzażysty.
5124   3, I  |            skierowywał ku niej marzenia i ambicje swoje, by mógł nie
5125   3, I  |                pięknego zjawiska natury i poświęcenia mu choćby chwil
5126   3, I  |                dawno nie zaznane ciepło i co prędzej udał się na łąkę.
5127   3, I  |             stanie się przerwą w nudzie i chłodzie jego życia, a zapewne
5128   3, I  |          chłodzie jego życia, a zapewne i szczeblem ku dziełom większym.
5129   3, I  |                coraz więcej wzgardliwym i znużonym, znalazł się tam,
5130   3, I  |                tam, dokąd dążył. Stanął i patrzał. Było to zupełnie
5131   3, I  |             ciekawe oświetlenia podłoży i szczytów drzew; ta sama
5132   3, I  |         godzinami uczuł w sobie, zgasła i nie czuł już nic prócz chłodu
5133   3, I  |               czuł już nic prócz chłodu i zniechęcenia, które gniotły
5134   3, I  |               dawna. Oglądał się dokoła i myślał, że wszystko tu takie
5135   3, I  |                są wprawdzie dość piękne i mogą posłużyć za materiał
5136   3, I  |                 swoją wieczną czułością i nie milknącym szczebiotem
5137   3, I  |               życia.~Opuścił grupę olch i zmierzał ku okopom, które
5138   3, I  |                Stanął przed tym otworem i myślał, jak powolną i nudną
5139   3, I  |           otworem i myślał, jak powolną i nudną jest robota wygrzebywania
5140   3, I  |               wzbudzały w nim ciekawość i przyjemne rozkołysanie fantazji.
5141   3, I  |             jeżeli nie czary, ornamenty i posągi, to przecież zawsze
5142   3, I  |              grudki ziemi, cieszyli się i nużyli, spodziewali się
5143   3, I  |                 nużyli, spodziewali się i zniechęcali, aż zniechęcenie
5144   3, I  |            zniechęcali, aż zniechęcenie i znużenie przemogło, roboty
5145   3, I  |                zaniechanymi zostały. Bo i cóż z nich wyniknęło? Po
5146   3, I  |               do domu rdzą przegryziony i podziurawiony pałasz. Rzeczy
5147   3, I  |           zapewne znajdować się musiało i badacz historii mógłby z
5148   3, I  |              dogadzało jego estetycznym i towarzyskim potrzebom. Marniał
5149   3, I  |               twarzy ma wprawdzie bladą i znużoną, ale postać jego,
5150   3, I  |        środkowym punkcie, zaokrągla się i pełnieje. Na lat trzydzieści
5151   3, I  |            pełnieje. Na lat trzydzieści i jeden jest stanowczo zbyt
5152   3, I  |        odskoczył od rozkopanego wzgórza i daleko żywszym krokiem niż
5153   3, I  |                 ku niemu szli, ale może i ku niemu, a on wolał o wiele
5154   3, I  |                o wiele zejść im z drogi i skryć się przed nimi w ścianach
5155   3, I  |               zdarzało. Takie spotkania i rozmowy utrapieniem były
5156   3, I  |               pod niebem stada obłoków. I więcej jeszcze: bo obłoki
5157   3, I  |                 bo obłoki bywają piękne i on czasem grze ich świateł
5158   3, I  |                 czasem grze ich świateł i barw przypatrywać się lubił,
5159   3, I  |             ludzie z grubymi kształtami i rysami są zawsze szpetni,
5160   3, I  |             lenił się fatygę tę ponosić i nie widział najmniejszej
5161   3, I  |             którą składali tacy ludzie, i tę, do której on i jemu
5162   3, I  |              ludzie, i tę, do której on i jemu podobni należeli, nie
5163   3, I  |                 przypadkowo, przelotnie i niewiele go to wszystko
5164   3, I  |               się bardzo nieszczęśliwym i bardzo głodnym.~Pracownia
5165   3, I  |          pokojem z oknami dającymi tyle i takiego światła, ile i jakiego
5166   3, I  |             tyle i takiego światła, ile i jakiego wymaga praca malarska.
5167   3, I  |           różnych: sztalugi z rozpiętym i białą firanką osłoniętym
5168   3, I  |            rysunków, szkiców, marmurowe i gipsowe posążki, popiersia,
5169   3, I  |               kawałki spłowiałych makat i staroświeckich materii,
5170   3, I  |                niedbałością rozstawione i rozrzucone; na koniec, w
5171   3, I  |                  Panowały w nich poezja i powieść, jedna i druga w
5172   3, I  |                 poezja i powieść, jedna i druga w specjalnym i prawie
5173   3, I  |              jedna i druga w specjalnym i prawie wyłącznym gatunku:
5174   3, I  |             zresztą zmysłowy Musset, tu i ówdzie Wiktor Hugo, wiele
5175   3, I  |        myślicielem bajki starego Dumasa i awantury bezmyślnej Braddon;
5176   3, I  |             krótkiej przechadzce wzdłuż i wszerz pracowni odbytej.
5177   3, I  |            towarzystwie zapłakanej żony i matki, która wprawdzie z
5178   3, I  |              niego. Zapłakane oczy żony i przenikliwe spojrzenia matki
5179   3, I  |              jedyne swoje przeznaczenie i jedyny piedestał, który
5180   3, I  |              jak od czterech lat zawsze i co dzień, nie mógł wydobyć
5181   3, I  |              zdawało mu się, że tworzy, i raz nawet coś drobnego,
5182   3, I  |             nastąpiła impotencja ciągła i zupełna. Wiedział o tym,
5183   3, I  |               meteory natchnień słabych i niedokrwistych, które raz
5184   3, I  |             czasem jeden jakiś wysilony i odradzać się nie mogący
5185   3, I  |            świata oczekiwał wszystkiego i na niego zwalał wszystkie
5186   3, I  |               każdym kamyku przydrożnym i każdej trawie polnej, w
5187   3, I  |               każdego ludzkiego oblicza i westchnieniu każdej piersi
5188   3, I  |               połączona z duszą artysty i w ruch ją wprawiać mogąca,
5189   3, I  |                 pewny, jak tego, iż żył i oddychał, że trzeba mu było
5190   3, I  |               gonitwy, aby czuć, myśleć i tworzyć. Gdyby świat zewnętrzny
5191   3, I  |                jakimś wielkim bogactwem i ugodził weń jakimi piorunami
5192   3, I  |        poprzestawała dawniej na starych i trochę już niedołężnych
5193   3, I  |              wszystko w domu odnowionym i ulepszonym zostało. Z takiej
5194   3, I  |           podniebienia wybornymi sosami i słodyczami uczuwało się
5195   3, I  |           ponętnie ustawionej śród palm i dracen.~Zbliżając się do
5196   3, I  |              siebie. Czytając o nicości i rozpaczy powszechnego życia
5197   3, I  |              razy, a zza nich wyglądała i wnet znowu cofała się piękna
5198   3, I  |                 puchy złocistych włosów i różowe astry ubrana. Parę
5199   3, I  |                 razy główka ta zajrzała i cofnęła się, aż na koniec,
5200   3, I  |            zapłakane jej oczy nieśmiało i prawie pokornie utkwiły
5201   3, I  |           słowem lub choćby spojrzeniem i zdawał się nawet nie słyszeć
5202   3, I  |           prawie zawsze, rozgniewała ją i rozżaliła tak bardzo, że
5203   3, I  |             siły. Z natury była łagodną i łatwo przebaczającą. Pragnęła
5204   3, I  |           Pragnęła teraz pogodzenia się i choć jednej godziny pogodnego
5205   3, I  |            zdradzające temperament żywy i namiętny, były teraz bardzo
5206   3, I  |                zgrabnej kibici opuściła i stała chwilę pośród pracowni,
5207   3, I  |                 zbliżyła się do sztalug i odchylając zawieszone na
5208   3, I  |        zapomnieć małego pani uniesienia i nadyma się, milczy, w książkę
5209   3, I  |            patrzy, kiedy pani przyszłaś i z całego serca pogodzić
5210   3, I  |                ale niestały nie jest... I za cóż miałby przestać panią
5211   3, I  |              laty ten jej wdzięk wesoły i pełen gracji wprawiał Zygmunta
5212   3, I  |              pięknej gry na fortepianie i śpiewu Klotyldy, rozpoczął
5213   3, I  |             staranie się o wypieszczoną i dość posażną jedynaczkę.
5214   3, I  |             wprawdzie, ale ze znudzenia i lekceważenia więcej niż
5215   3, I  |             jego głosu frunęła ku niemu i z gracją przed nim przyklękła.~-
5216   3, I  |              jak teraz rzadko patrzysz, i podaj mi rękę...~Nie tylko
5217   3, I  |             blisko mnie jesteś...~Twarz i nawet ręce jego pocałunkami
5218   3, I  |             dobrze! Wezmę sobie książkę i cichutko tam w kątku sobie
5219   3, I  |             stolika wzięła małą książkę i na palcach szła z nią ku
5220   3, I  |             Wzięłam ją sama od posłańca i tu położyłam... Musiałeś
5221   3, I  |          wszystko jedno - odpowiedziała i podjąwszy tomik Leopardiego,
5222   3, I  |              prawie gorączkowo, na nich i pomiędzy nimi czegoś szukając.
5223   3, I  |                 wspomnienia jej obudzić i uczucia wskrzesić, odesłała
5224   3, I  |             stanęła mu przed wyobraźnią i dreszcz uczutego wrażenia
5225   3, I  |              głos kobiecy, trochę ostry i szyderski, przemówił:~-
5226   3, I  |                 nigdy!~- Owszem - sucho i ostro twierdziła młoda kobieta -
5227   3, I  |                 podobała mu się od razu i coraz więcej się podoba.
5228   3, I  |                tego małżeństwa pracuje, i od pana Kirły słyszałam,
5229   3, I  |         pracowni, ale oczy miał chmurne i błyskające pod ściągającymi
5230   3, I  |                 wodziła za nim wzrokiem i tym samym co wprzódy, suchym,
5231   3, I  |                układu, wdzięku, dowcipu i jakiegokolwiek talentu.
5232   3, I  |             zrobi, gdy się z nią ożeni, i jak ją w świecie będzie
5233   3, I  |             Dianę! Zapewne, zdrową jest i silną, jakby była przebraną
5234   3, I  |            kobiety szybko podnosiła się i opadała, gdy z drobnych
5235   3, I  |               się te wszystkie złośliwe i obelżywe słowa. Roziskrzonymi
5236   3, I  |                 Pociągnął taśmę dzwonka i lokajowi, który zjawił się
5237   3, I  |                z żalem zawołała.~Ironia i złośliwość, które wrzały
5238   3, I  |              tylko, że mąż jej odjedzie i cały jej plan dnia szczęśliwie
5239   3, I  |                 Dokąd? - zapytała znowu i ramionami objąć go próbowała,
5240   3, I  |                    Do Korczyna!~Zbladła i znieruchomiała.~- Zygmusiu...~
5241   3, I  |              Szybko zwrócił się ku niej i z głębokim zdziwieniem zapytał:~-
5242   3, I  |            Dlatego zaczęła - dlatego...~I nie dokończyła. Strwożyła
5243   3, I  |            Dawno nie odwiedzałem stryja i mam do niego interes. Czy
5244   3, I  |              więc sobie życzysz?~Bladła i rumieniła się na przemian.
5245   3, I  |              być zupełnie szczerą. Duma i skromność usta jej zamykały.
5246   3, I  |          przynajmniej weź mię z sobą!~- I to jest niepodobnym - perswadował. -
5247   3, I  |                 dobrze o słabym zdrowiu i dziwactwach stryjenki...
5248   3, I  |               To prawda - szepnęła mnąc i rozdzierając w palcach cieniutką
5249   3, I  |        zarzuciła mu tylko ręce na szyję i lgnąc do niego całym swym
5250   3, I  |             razy po włosach jej powiódł i z tabureta biorąc kapelusz
5251   3, I  |                 zda się, krwi w twarzy, i po kilku dopiero minutach
5252   3, I  |                 przebiegła parę salonów i do pokoju matki męża wbiegając
5253   3, I  |         dziewczynka w grubej spódniczce i perkalowej chustce na głowie.
5254   3, I  |              dzieci. W obszernym dworze i wsiach najbliższych pełno
5255   3, I  |        wchodzili do jej pięknego pokoju i dłużej lub krócej u kolan
5256   3, I  |                Przechodziło to jej siły i od dawna jut przekonała
5257   3, I  |              nie raziły wcale jej smaku i przyzwyczajeń, pracując
5258   3, I  |             rozkosz. Od dawna nieobecny i niepowrotny, nie przestawał
5259   3, I  |               być dla niej natchnieniem i celem.~Kiedy drzwi otworzyły
5260   3, I  |                otworzyły się ze stukiem i śliczna kobieta w różowej
5261   3, I  |       powierzała matce męża swoje obawy i żale, ratunku i rady od
5262   3, I  |             swoje obawy i żale, ratunku i rady od niej wzywając, a
5263   3, I  |  odpowiedzialność pani Andrzejowa czuła i uznawała sama. Ona to na
5264   3, I  |                 przez rodziców Klotyldy i wahających się nieco skłoniła
5265   3, I  |           zdolności starannie rozwijane i które w przyszłości wzrastać
5266   3, I  |                Wina jego ciężko spadała i na serce jej, i na sumienie.
5267   3, I  |                 spadała i na serce jej, i na sumienie. Wiedziała aż
5268   3, I  |            cierpienie jej było dotkliwe i nie zasłużone. Drżała na
5269   3, I  |                 mogło to dziecku zbytku i pieszczot, gdyby miłość
5270   3, I  |            zdeptana, zagasła. Na swoim, i więcej niż na swoim, bo
5271   3, I  |             tylko już za szczęście, ale i za duszę tej niewinnej dotąd
5272   3, I  |               duszę tej niewinnej dotąd i kochającej istoty ludzkiej.
5273   3, I  |                nazywał modelem do Fryny i w której towarzystwie parę
5274   3, I  |              gdyby ją kochał prawdziwie i silnie, byłby ją pojął za
5275   3, I  |             wahał się, namyślał, chciał i nie chciał, na koniec odjechał
5276   3, I  |              chciał, na koniec odjechał i zdawało się, że o wszystkim,
5277   3, I  |              głowę jej do piersi tuliła i z łagodnym spokojem pocieszała
5278   3, I  |               czym mogła; o jej obawach i cierpieniach poważnie z
5279   3, I  |                 snuła rozpaczliwe myśli i pytania. Kiedy młoda kobieta,
5280   3, I  |           zwierzenia a także pieszczoty i obietnice matki ulgę przyniosły,
5281   3, I  |            matki ulgę przyniosły, blada i spłakana, ale już znowu
5282   3, I  |                pani Andrzejowa powstała i poruszyła stojący na stole
5283   3, I  |             pokoju z rękami splecionymi i opartymi o stół, pełen dzienników
5284   3, I  |                o stół, pełen dzienników i książek. Na blade jej policzki
5285   3, I  |              Wrzała w niej burza zgrozy i niezmiernego żalu. Zbyt
5286   3, I  |            wiele w samotności rozważała i myślała, aby miłość i nawet
5287   3, I  |         rozważała i myślała, aby miłość i nawet namiętność wzrok jej
5288   3, I  |         zachodzącą na najdroższe ideały i wszystkie pociechy i chluby.~
5289   3, I  |             ideały i wszystkie pociechy i chluby.~
5290   3, II |             korczyńskich polach, Witold i Justyna postępowali drogą
5291   3, II |           Korczyna wiodącą. Szli prędko i rozmawiali żywo, tak żywo
5292   3, II |               rozmawiali żywo, tak żywo i z takim zajęciem, że aż
5293   3, II |           radością. Nie zatrzymując się i nawet kroku nie zwalniając
5294   3, II |              życiu wiele rzeczy marnych i trochę ważnych...~Z wesołym
5295   3, II |                   Nudziłam się okropnie i może z nudy wymyślałam sobie
5296   3, II |                 o czym ty daleko lepiej i więcej wiesz ode mnie...~
5297   3, II |                  Spojrzał na nią z boku i filuternie.~- A teraz nie
5298   3, II |                cicha:~- Tego, co czuję, i tego, co myślę...~- Brak
5299   3, II |              wyjaśni się to zapewne, bo i doprawdy, dlaczegóż byś
5300   3, II |       Zarumieniła się jeszcze ogniściej i z żywością szepnęła:~- Nie
5301   3, II |        spłonioną twarz ku polu zwróciła i może pod wpływem zakłopotania,
5302   3, II |               sztuki bydła narzeczonego i myśli o wekselach, które
5303   3, II |      cieniutkiej chusteczce wyhaftujesz i tę chusteczkę ofiarujesz
5304   3, II |               to zapewne na pamięć, jak i wiele innych rzeczy, których
5305   3, II |              opowiadała ci radość swoją i mamy z przypuszczalnego
5306   3, II |                Śmiał się głośno, wesoło i patrzał na Justynę bardzo
5307   3, II |             stwardniałymi trochę dłońmi i kilku szramami od ostrza
5308   3, II |                proch rozsypać się mogą, i ty widać do nich należysz!~
5309   3, II |                to sił twoich?~Kształtną i silną kibić swą prostując
5310   3, II |         ścianami, lecz murowanymi słupy i starannie utrzymywanym dachem
5311   3, II |              utrzymywanym dachem zdrowo i silnie wyglądała.~- Trzeba
5312   3, II |               Korczyn w dziwnej całości i porządku. Pracuje też prawdziwie
5313   3, II |            tylko że wół takich kłopotów i niepokojów nigdy nie ma...
5314   3, II |                 chwili stanął jak wryty i z nagle ściągniętymi brwiami
5315   3, II |              ale czuć w nim było groźby i obelgi. Witold rękę podniósł
5316   3, II |             zaszło już przed kwadransem i tylko nad zaniemeńskim borem
5317   3, II |               pas jaskrawy, który dachy i szczyty drzew korczyńskiego
5318   3, II |           dokonywały gwałtownych gestów i długie wąsy szamotały się
5319   3, II |            niższa, z krępymi kształtami i głową, która jeżąc się rozczochraną
5320   3, II |           pochylające; u drzwi czworaka i wrót stajni stały gromadki
5321   3, II |              gromadki ludzi w milczeniu i nieruchomości krzyków pana
5322   3, II |                przez narzędzie rolnicze i parę nieruchomych koni rozdzielonym.
5323   3, II |                 nim ani śladu wesołości i szczęśliwego, młodzieńczego
5324   3, II |                zguba prawdziwa z osłami i łajdakami tymi! Żniwiarkę
5325   3, II |                z nią, po polu pojeździł i już zepsuł! A czy ty wiesz,
5326   3, II |          kudłatą głowę z ramion wysunął i mrukliwie przemówił:~- Nie
5327   3, II |            pozwalam... A gdybyś zresztą i ziemię miał gryźć, wytrącę...
5328   3, II |         przedtem przemówił znowu Witold i wyprostował się znad żniwiarki,
5329   3, II |                 której zepsucie bacznie i prędko obejrzał. - Mój ojcze!
5330   3, II |                 w domu, z małym kosztem i prędko... ja sam się tym
5331   3, II |             nogę przestępował, wzdychał i coś niewyraźnie mruczał.~-
5332   3, II |                 żniwiarka jest zrobioną i jakim sposobem żąć może?
5333   3, II |               może? Pewno nie rozumiesz i dlatego ją zepsułeś, że
5334   3, II |               rozumiesz... Oto, popatrz i posłuchaj, ja ci to zaraz
5335   3, II |        posłuchaj, ja ci to zaraz pokażę i wytłumaczę...~Łagodnie,
5336   3, II |               składowe części narzędzia i połączenia ich żywymi gestami
5337   3, II |             Parobek w postawie pokornej i ociężałej słuchał zrazu
5338   3, II |         ociężałej słuchał zrazu leniwie i tylko z przymusu, ale po
5339   3, II |              paru minutach pochylił się i na żniwiarkę, to znowu na
5340   3, II |           spoglądać zaczął z ożywieniem i ciekawością. Kiwał przy
5341   3, II |                części żniwiarki grubymi i węzłowatymi palcami dotykał.~-
5342   3, II |               tu takiego mądrego nie ma i tylko w obchodzeniu z tą
5343   3, II |               trochę trzeba ostrożności i uwagi. Jutro obydwa wstaniemy
5344   3, II |               twarz chłopa. Schylił się i z głośnym cmoknięciem całując
5345   3, II |             surduta Witolda z uśmiechem i głośno przemówił:~- Dziękuję,
5346   3, II |             czym lejce z ziemi podniósł i cmoknął na konie, które
5347   3, II |             zachodzącą stał nachmurzony i silnie wąsa w dół pociągał.
5348   3, II |               ślęcząc umiesz tak biegle i w sposób odpowiedni z chłopami
5349   3, II |        dzieckiem pod twoim okiem rosłem i kiedy następnie ze szkół
5350   3, II |                na rzeczy bardzo trzeźwo i że... na razie... szczytem
5351   3, II |           dziwaczne usposobienia, które i dla bydląt wyrozumiałość
5352   3, II |                dla bydląt wyrozumiałość i litość mają...~Benedykt
5353   3, II |                dobrze nad gospodarstwem i interesami, będziesz wiedział,
5354   3, II |               Benedykt stanął jak wryty i popatrzał na syna takim
5355   3, II |               łeb sobie palnie, a potem i przy świetle śmierdzącej
5356   3, II |               Witold - za swoją gwiazdę i aby smrodu łojówek nie czuć,
5357   3, II |                      Nie znam, nie wiem i nic wiedzieć nie chcę...
5358   3, II |                 szeptem zawołał.~Szybko i z trwogą rozejrzał się dokoła,
5359   3, II |                zauważył. Złagodniał też i w bramie ogrodzenia, które
5360   3, II |                 młodu ma swoje marzenia i teorie, którym później praktyka
5361   3, II |         przebijesz, a tych ludzi gdybyś i miodem smarował, będą oni
5362   3, II |                 zawsze leniwi, niedbali i nieżyczliwi...~- Cóż dopiero,
5363   3, II |          przeszłości, a potem...~Stanął i twarzą zwracając się ku
5364   3, II |               ojcze, że ludzkie energie i uczucia rozwijać się mogą
5365   3, II |              się mogą w tych okopconych i przeludnionych izbach? Mówiłeś
5366   3, II |                  że dach nad głową mają i ordynarię biorą... w dodatku
5367   3, II |           uczynionej przez nieoświeconą i niezgrabną rękę... Istotnie,
5368   3, II |             jest to byt mogący wzniecać i rozwijać gorliwość, dbałość,
5369   3, II |              budowanie dla nich pałaców i żywienie ich pasztetami...
5370   3, II |                 ich pasztetami... bo ja i sam ani pałacu sobie nie
5371   3, II |               kroić, przymierzać, łatać i koniec do końca tak ciągnąć,
5372   3, II |               się, co to jest praktyka, i w ogólności, co to jest
5373   3, II |                 to... tamto... Andrzej! i mnie byłoby lepiej, i tobie...~-
5374   3, II |          Andrzej! i mnie byłoby lepiej, i tobie...~- Mój ojcze! -
5375   3, II |         samowładnie w Korczynie rządzić i chłopów za pasterzy przebrawszy
5376   3, II |              położyć się nad strumykiem i w dudkę gwizdać...~Słowa
5377   3, II |               koniec wąsa do ust włożył i z pochylonym karkiem, ciężko,
5378   3, II |            dopiero minutach z cierpiącą i bledszą niż zwykle twarzą
5379   3, II |            stołem do wieczerzy nakrytym i dokoła którego dość liczne
5380   3, II |                godzin bawił w Korczynie i po wieczerzy miał odjechać,
5381   3, II |                 Kirło zaś ze śnieżystym i wykrochmalonym przodem koszuli,
5382   3, II |                 ani ku niej żartobliwej i lekceważącej galanterii,
5383   3, II |               nie tylko poruszenia, ale i spojrzenia jej śledzić się
5384   3, II |               serwetą na szyi zawiązaną i całą pierś mu okrywającą
5385   3, II |          krewnym swojej żony tak często i z takim zadowoleniem, że
5386   3, II |            tylko dla chwalenia się, ale i w innym jeszcze celu.~-
5387   3, II |                powiekami dotąd siedzący i nie dotykający wcale jedzenia,
5388   3, II |                  wzrok na ojca podniósł i w twarz jego nad talerzem
5389   3, II |            równa się hrabiostwu, a może i jakiemu kiepskiemu księstwu...
5390   3, II |         potrzebowała soli, z pośpiechem i przymileniem ku niej ją
5391   3, II |             umarł... matka żyje jeszcze i w Rzymie na dewocji siedzi...
5392   3, II |                miał, kiedy stracił ojca i w sukcesji wziął fortunę
5393   3, II |             Wołowszczyzna, lekko licząc i na najniższą cenę ziemi
5394   3, II |             podoba... zuch chłopak, co?~I zaśmiał się dobrodusznie,
5395   3, II |              serdecznie, a tryumfującym i uszczęśliwionym wzrokiem
5396   3, II |                 wymienianych zachwycała i niejako w dumę wbijała posiadacza
5397   3, II |            Olszynki. Śmiech uspokoiwszy i z miną smakosza sącząc z
5398   3, II |             zostały. Powtarzał pogłoski i opowiadania, które krążyły
5399   3, II |                przybycia do niej Różyca i które mieszkańców tych stron
5400   3, II |              wprawiały, Sodomę, Babilon i inne tym podobne miejsca
5401   3, II |               werwą okraszoną dowcipami i dwuznacznikami, ze szczególnym
5402   3, II |          dwuznacznikami, ze szczególnym i widocznym lubowaniem się
5403   3, II |               Wille w okolicach Wiednia i Florencji, apartamenty przy
5404   3, II |                 bulwarach, gry w ruletę i sztosa, głośne przygody
5405   3, II |        dziennikach aż opisywane zakłady i pojedynki... Ile w tym wszystkim
5406   3, II |              przesady było niemało, ale i prawdy wiele. Siedzące przy
5407   3, II |               się jeszcze nad talerzem, i Witold, który wciąż blady
5408   3, II |               Witold, który wciąż blady i smutny powiek prawie nie
5409   3, II |             wyciąga, z pośpieszną, lecz i pełną uszanowania galanterią
5410   3, II |               nalał, po czym o wartości i piękności Wołowszczyzny
5411   3, II |               Wołowszczyznę przejeżdżał i pałacyk widział, ustami
5412   3, II |                 fabryka czegoś tam była i przynosiła dużo, a choć
5413   3, II |              upadła, znowu powstać może i dużo przynosić. Wszystko
5414   3, II |               tam, co prawda, podupadło i zrujnowało się, ale podniesionym
5415   3, II |        zrujnowało się, ale podniesionym i wyrestaurowanym być może,
5416   3, II |                 ożeni; żoneczka rozumna i energiczna do gospodarstwa
5417   3, II |                 gospodarstwa go zachęci i pieszczotami, rozumkiem,
5418   3, II |             zatrzyma...~Tak mówił Kirło i wpółżartobliwie, wpół z
5419   3, II |             Justynę patrzał. Filuternie i uniżenie przymilone jego
5420   3, II |                 sługę swojego łaskawą!" I wszyscy zresztą, oprócz
5421   3, II |               zresztą, oprócz Benedykta i Witolda, na Justynę spoglądali,
5422   3, II |           spoglądali, a w spojrzeniach, i uśmiechach pani Emilii,
5423   3, II |           opowiadania Kirły zaciekawiły i ożywiły, wyraźnie malowały
5424   3, II |             Taki ród, majątek...~- Ach, i takie serce! - przebiła
5425   3, II |        nadaremnie błagała ojca o posągi i nowe meble do korczyńskiego
5426   3, II |               jak dojrzała wiśnia pełne i purpurowe, przybierały chwilami
5427   3, II |        przybierały chwilami wyraz dumny i wzgardliwy. Nie wiedzieć
5428   3, II |                 wydawało się pochlebnym i zaszczytnym, ją drażniło
5429   3, II |                zaszczytnym, ją drażniło i obrażało. Wszyscy wprawdzie
5430   3, II |                 na wpół już odniesionym i otwierającą się przed nią
5431   3, II |        perspektywą czuć się pochlebioną i uszczęśliwioną...~Benedykt,
5432   3, II |              swoim zwyczajem jadł wiele i długo, a raz w rozmowę słowo
5433   3, II |                 od żony pełne zdumienia i zachwycenia opowiadanie
5434   3, II |                Justyny zamiarach Różyca i o staraniach w celu urzeczywistnienia
5435   3, II |           czynionych, zdziwił się także i trochę ucieszył.~- Daj Boże! -
5436   3, II |            dziewczyny świetna to partia i niespodziewana... istotnie
5437   3, II |          niewiele myślał o tym. Krewnej i wychowanicy swej dobrego
5438   3, II |             bałwochwalczej dla bogactwa i użycia chwalby zirytował
5439   3, II |                 więc twarz znad talerza i wąsy serwetą otarłszy, jakby
5440   3, II |               Wszystko to bardzo piękne i ja panu Różycowi ubliżać
5441   3, II |            ubliżać nie chcę. Młody jest i poprawić się może, bo ja
5442   3, II |               się może, bo ja słyszałem i sam spostrzegłem, rozsądek
5443   3, II |              sam spostrzegłem, rozsądek i dobre serce ma... Ale abym
5444   3, II |                fortunę stracić na karty i metresy rzecz niegodna.
5445   3, II |              czerwona, jest darmozjadem i niczym więcej... Jeżeli
5446   3, II |            więcej... Jeżeli zaś jeszcze i na marcypanach pasie się,
5447   3, II |              coś sobie, pomiarkował się i trochę miększym głosem dokończył:~-
5448   3, II |                nie chcę... może on jest i najlepszym człowiekiem...
5449   3, II |              dokonał tego. Ręką machnął i dokończył:~- Te wielkie
5450   3, II |              Krzesło ze stukiem odsunął i od stołu wstał. Obok niego,
5451   3, II |               już Kirła z troskliwością i współczuciem przyskakiwał
5452   3, II |                prowadził.~- W imię Ojca i Syna... a cóż ja jej złego
5453   3, II |             dłonie obie ręce jego ujęły i przylgnęły do nich gorące
5454   3, II |                Coś dziwnie pocieszonego i roztkliwionego mignęło w
5455   3, II |           dwuznacznej uwagi Witold może i nie dosłyszał. Ze słowami,
5456   3, II |                końca wieczerzy wymówił, i z pocałunkiem ojcowskim
5457   3, II |        ojcowskim wróciła mu cała żywość i wesołość. Pochwycił wpół
5458   3, II |                kredensowej szafy kompot i resztę wina chowała, i kilka
5459   3, II |           kompot i resztę wina chowała, i kilka razy obrócił ją w
5460   3, II |                 wtórze śmiechu, łajania i kaszlania starej panny przyskoczył
5461   3, II |                drugiej uderzając prędko i z błyskającymi oczami mówił -
5462   3, II |                włosy, a drugą za gardło i - trrraf! karki bym im skręcał!~
5463   3, II |              szczęście... taki zaszczyt i łaskę? Sam pomyśl, czyżbym
5464   3, II |             twarz miała poważną, surową i niezwyczajnie błyszczące
5465   3, II |                się, że rozsądna, a może i pstro ma w głowie, czy ja
5466   3, II |             Buszmanki was wychowują, to i wszystko na świecie gotowe
5467   3, II |           jakieś ręce ramię jego objęły i prawie dziecinny głos tuż
5468   3, II |             przy nim zawołał:~- Widziu, i mnie weźcie na te wesele!
5469   3, II |                 ona krewna pana młodego i zaproszona... tańczyć będą...
5470   3, II |           zaproszona... tańczyć będą... i ja chcę potańczyć!~- Z największą
5471   3, II |            Korczynie coś więcej nad dom i ogród!~- Nie żartuj, Widziu -
5472   3, II |              się! Czy nie zaczynasz już i na nerwy chorować, moja
5473   3, II |          podskoczyła, brata wpół objęła i znowu żałosnym głosem prosić
5474   3, II |             mogę... jeszcze się zmartwi i zachoruje... Mama zawsze
5475   3, II |            drzwi do pokoju swego wpadła i zobaczywszy znajdującą się
5476   3, II |                 na wesele... idź, idź!" I śmiech, i złość! co ten
5477   3, II |                    idź, idź!" I śmiech, i złość! co ten chłopiec wymyślił
5478   3, II |               od szafy do łóżka biegała i trudno było zgadnąć, czy
5479   3, II |             Dawni znajomi! to prawda... i dobrzy niegdyś znajomi!
5480   3, II |             znajomi! Ale kiedy to było! I... krótko to było! A teraz...
5481   3, II |           drugiej stronie stołu usiadła i w twarz towarzyszki wlepiając
5482   3, II |         wlepiając spojrzenie rozgorzałe i razem dziwnie jakby wstydliwe
5483   3, II |                 Fabiana tu przylatywała i gdzie biegałyście razem,
5484   3, II |              razem, jak podsmalone? Czy i Witold tam był? Wieczne
5485   3, II |                 do pokoju tego przyszła i w nadchodzący wieczór jak
5486   3, II |                 zadarty nosek podniosła i zagadała:~- Czy tu przyjmują,
5487   3, II |                 śmiałości iść do dworu, i z radą wystąpił, żebym koło
5488   3, II |                 żebym koło oficyny szła i w kuchni spytała się, czy
5489   3, II |                zlękła się jej wcale, bo i czegóż lękać by się miała?
5490   3, II |                 przyszła przecież kraść i nie jest psem, aby ją można
5491   3, II |                Bardzo słusznie. A gdyby i samego pana Korczyńskiego
5492   3, II |          mieszka, cudzego chleba nie je i nikt nad nią żadnego postrachu
5493   3, II |              rozejrzała się po ścianach i sprzętach pokoju.~- Nic
5494   3, II |           naszej świetlicy może jeszcze i piękniej. Na dole, to prawda,
5495   3, II |             podłogi błyszczą jak szkło, i to jest bardzo ładnie. Ale
5496   3, II |          słusznie!~Prawdę powiedziawszy i pod sekretem, ojciec kazał
5497   3, II |           ojciec kazał jej iść do dworu i spróbować, czy też panna
5498   3, II |                ich przyjść zechce. "Idź i niby to na miód zaproś!"
5499   3, II |             nami pracował, niech z nami i zabawi się; kto naszej gorzkości
5500   3, II |              gorzkości spróbował, niech i słodkości pokosztuje. Ale