Tom, Rozdzial

7001   3, IV |                dłonie ku czołu podniósł i głucho wyszeptał:~- Krwi
7002   3, IV |                Były w tym szepcie groza i - zachwycenie.~Potem odkrył
7003   3, IV |         zachwycenie.~Potem odkrył twarz i jedną rękę o biurko wspierając
7004   3, IV |            Blask oczu jego wilgotny był i jakby rozmarzony, postawa
7005   3, IV |         wszystkie szlachetne uniesienia i wzniosłe idee, że wy pierwsi
7006   3, IV |              pierwsi poczęliście kochać i ziemię, i lud, i sprawiedliwość,
7007   3, IV |            poczęliście kochać i ziemię, i lud, i sprawiedliwość, popełniacie
7008   3, IV |                 kochać i ziemię, i lud, i sprawiedliwość, popełniacie
7009   3, IV |                  popełniacie błąd gruby i grzech przeciw sprawiedliwości...~
7010   3, IV |              tak już dawno w ten sposób i o takich przedmiotach nie
7011   3, IV |             wszystko, co życie zabrało, i przypominała wszystko, co
7012   3, IV |                umiał, wiedział, czuł.~- I w naszych ustach - mówił
7013   3, IV |                ty nad poziomy ulatuj!", i myśmy latali na mleczne
7014   3, IV |                 latali na mleczne drogi i w blaski jutrzenki, i w
7015   3, IV |             drogi i w blaski jutrzenki, i w ognie ofiary! Ten lud...
7016   3, IV |               usiłowaliśmy, dobro nasze i samych siebie słaliśmy przed
7017   3, IV |            pragnęliśmy zmieść ze świata i z jego pamięci... A ziemia!
7018   3, IV |      powracająca fala znowu go błękitem i ogniem oblała:~- Braku miłości
7019   3, IV |           zawiodła ona tam, gdzie honor i ludzką cześć stracił...
7020   3, IV |                 dwoma wielkimi kroplami i ze zmarszczki na zmarszczkę
7021   3, IV |                 machnął, na fotel opadł i szeroką dłonią zasłonił
7022   3, IV |             dłonią zasłonił sobie czoło i oczy. O dwa kroki od niego
7023   3, IV |              ojca domyślając się istoty i natury tej siły, która go
7024   3, IV |         potrzebował. Jak kipiątek długo i szczelnie zamknięty po zerwaniu
7025   3, IV |              zerwaniu pokrywy z gwałtem i szumem wylewa się na zewnątrz
7026   3, IV |           gniewy napełniające to strute i chmurne serce wybuchały
7027   3, IV |            serce wybuchały zeń obfitymi i namiętnymi słowy. Natura
7028   3, IV |              nie stworzyła go milczącym i skrytym. Był czas, w którym
7029   3, IV |           latami - on milczał. Z czasem i z samym sobą rozmawiać przestał
7030   3, IV |             jego serca kamienną pokrywę i otworzyła mu usta. Byłoż
7031   3, IV |                takim, jakim się stałeś, i dlaczego straciłeś to wszystko,
7032   3, IV |         wszystko, co je napełnia, a coś i ty w równej mierze niegdyś
7033   3, IV |              Mów! bo inaczej nie pęknie i nie runie nigdy ta ściana,
7034   3, IV |                nadziei, czarodziejskich i bohaterskich snów o nowych
7035   3, IV |               snów o nowych jutrzenkach i ofiarnych stosach!"~Mówił,
7036   3, IV |                 opowiadał, co stało się i działo potem, gdy wszystko
7037   3, IV |               dokoła niego zmieniło się i w nim samym. Zmienił się
7038   3, IV |               stopniowo rdza gasi blask i wyszczerbia ostrze zakopanego
7039   3, IV |        stopniowo szczupleją, tracą siłę i znikają nie używane do ruchu
7040   3, IV |                  gaśnie człowiek ciężko i nieustannie smutny...~Mógł
7041   3, IV |          pozostało mu tyle, że podłości i zaprzaństwa nie popełnił,
7042   3, IV |                a w pracy, choć poziomej i ciasnej, pogrążył się z
7043   3, IV |                 się z surowością mnicha i zapalczywością taką, z jaką
7044   3, IV |                  z jaką rozbitek chwyta i ściska jedyną deskę ze strzaskanego
7045   3, IV |                Na tę pracę, acz poziomą i ciasną, padał przecież i
7046   3, IV |                i ciasną, padał przecież i z góry jakiś promień. Jak
7047   3, IV |                 Jak ktoś, kto dziwi się i usprawiedliwia, Benedykt
7048   3, IV |                 Benedykt ręce rozkładał i zapytywał:~- Cóż było robić?
7049   3, IV |          Trzymałem ziemię...~Trzymał ją i dla siebie, bo w nią wrósł,
7050   3, IV |                 siebie, bo w nią wrósł, i przez chmurną ambicję postawienia
7051   3, IV |           ambicję postawienia na swoim, i przez myśl o synu.~Ale w
7052   3, IV |        usiłowaniu skupił wszystkie siły i na nic innego już mu ich
7053   3, IV |            jakby pragnął, gdy potem już i pragnienie innego życia
7054   3, IV |                się zaczynały, gdy spory i kłótnie różnić go z ludźmi
7055   3, IV |                ścigać wzrokiem, a potem i rozumieć przestawał różne
7056   3, IV |         przestawał różne oddalone drogi i myśli świata - długo we
7057   3, IV |                 przemienił się w głuchy i gorzki war, co chwilę wybuchający
7058   3, IV |               niby ciężką przeciw życiu i światu obrazą. Czasem jeszcze
7059   3, IV |          ramiona na szyję ojca zarzucił i rozpalonymi usty scałował
7060   3, IV |             siebie wiele ostrych grotów i coś wyższego, szerszego
7061   3, IV |               nie wybieliły próżniactwo i zbytki. Przypomniał sobie,
7062   3, IV |                 nawet, co w sobie nosił i nad własne życie cenił,
7063   3, IV |              nie budował, na królewicza i samoluba mię nie chował.
7064   3, IV |           owinięto by mię w watę zbytku i zamknięto w klatkę przesądu.
7065   3, IV |             lalką z żurnalu mód wyciętą i niedoszłym jakim artystą,
7066   3, IV |               niż inni ludzie ulepiony, i nie spodlałem tak, aby poddać
7067   3, IV |             jednej wielkiego uniesienia i piorunującego wspomnienia
7068   3, IV |             długie lata osiadała duszę, i aby to podobieństwo wystąpiło
7069   3, IV |           podobieństwo wystąpiło jawnie i jasno. Nagłym ruchem głowę
7070   3, IV |           ruchem głowę w tył odrzucając i palcami ocierając wilgotne
7071   3, IV |               tobą wygadałem. Nie wiesz i bodajbyś nie dowiedział
7072   3, IV |          cierpieć z zaciśniętymi zębami i nie mieć na świecie jednej
7073   3, IV |         pociechy, rady, a czasem prawie i ratunku wezwać. Może i to
7074   3, IV |           prawie i ratunku wezwać. Może i to przyczyniło się wiele
7075   3, IV |               wiele do mego ściemnienia i zdziczenia, żem takiej duszy
7076   3, IV |                 lata zdawało mi się, że i te marzenia, jak wszystkie
7077   3, IV |           dzieliło! - zawołał Witold. - I w przywiązanie moje dla
7078   3, IV |                młodzieńcu pewne uczucia i myśli jak krew krążyły,
7079   3, IV |            pulsa tętniały, część a może i samą podstawę życia jego
7080   3, IV |             rozrzewnieniu ich zapomnieć i pozbyć się nie mógł. Benedykt
7081   3, IV |            widzę dobrze, że śmiejąc się i płacząc, śpiąc i jedząc,
7082   3, IV |            śmiejąc się i płacząc, śpiąc i jedząc, zawsze o swoim myśleć
7083   3, IV |           jedząc, zawsze o swoim myśleć i przy swoim stać będziesz!
7084   3, IV |             stać będziesz! Moja natura! I mnie to stanie przy swoim
7085   3, IV |              nieraz zasiadało, a jednak i niebieskie rozkosze wzruszyć
7086   3, IV |               długo, ale potem przestał i myśleliśmy, że za wygraną
7087   3, IV |                 o nie zamknięte karczmy i rozpijających się w nich
7088   3, IV |          chłopów ze szwagrem rozpoczął, i tu, ot, w tej samej sali
7089   3, IV |           czymkolwiek, nie wspomina rok i dwa... zdaje się, że dał
7090   3, IV |            nagle znowu zaczyna swoje...~I ty taki...~Po chwilowym
7091   3, IV |           szukał... różne stare podania i zdarzenia opowiadał! Ja
7092   3, IV |                 zdarzenia opowiadał! Ja i Andrzej lubiliśmy go bardzo.
7093   3, IV |            najobojętniejszy... Za wiele i za wesoło bawił się w wielkiej
7094   3, IV |                na koniec wstał z fotelu i przy dogasającej na biurku
7095   3, IV |                jakaś z dna wód gorzkich i zimnych na ciepłą murawę
7096   3, IV |                byle trochę przespać się i odpocząć. Potem pójdziesz
7097   3, IV |             Potem pójdziesz tam do nich i powiesz im, że tej kary
7098   3, IV |                że ich oszuści wyzyskują i do złego prowadzą - moja
7099   3, IV |              wina! O miedzę z nimi żyję i palcem, aby temu zapobiec,
7100   3, IV |            ułożyć musimy różne projekty i plany na dalszą przyszłość...
7101   3, IV |            swoich nie odjechali. Cienka i długa Giecołdowa z zapalonym
7102   3, IV |             według zwyczaju ich kosztem i staraniem zastawione było.
7103   3, IV |          wchodzącego Witolda porwał się i z niepokojem nadaremnie
7104   3, IV |               wybuchnęła radość szczera i prawie gwałtowna.~- Wiwat! -
7105   3, IV |                   z całej siły krzyknął i ku sąsiadom zwracając się
7106   3, IV |        Korczyński! Wiwat pośrednik nasz i orędownik! - co moment wykrzykiwał
7107   3, IV |            różne na przyszłość projekty i rady podawano, może nawet
7108   3, IV |                bo zdyszany od zmęczenia i ogniście zarumieniony z
7109   3, IV |            młodzież po zielonej uliczce i dokoła gumna przechadzającą
7110   3, IV |            śpiesznie ku dworowi poszedł i więcej już dnia tego w okolicy
7111   3, IV |        chodzącego. Przez dzień cały syn i ojciec ani na godzinę nie
7112   3, IV |            naradzając się, linie jakieś i cyfry na papierze kreśląc:
7113   3, IV |                na żółtą ścianę wstąpili i w borze zniknęli.~Przed
7114   3, IV |           przechadzała się po zagrodzie i drodze; w gumnie, tak jak
7115   3, IV |                 na skrzypcach rzępolili i basetlą pohukiwali, a przy
7116   3, IV |        pohukiwali, a przy tej niedbałej i przerywanej muzyce dwie
7117   3, IV |            rękawiczek ani tej rześkości i zamaszystości w postawach
7118   3, IV |               zamaszystości w postawach i ruchach, które początek
7119   3, IV |              jeziorze codziennej troski i pracy.~Na podwórku ożywienie
7120   3, IV |               Zaprzęgano tam do bryczek i wózków konie, a czynność
7121   3, IV |               tylko dzierżawcy Giecołda i ekonoma Jaśmonta, którzy
7122   3, IV |               pana młodego, dwie swanie i dwaj swatowie. Teraz następowała
7123   3, IV |              inną stronę, a grzeczności i obyczajowi nie ubliży. Tylko
7124   3, IV |             brat panny młodej z kuframi i skrzyniami wyprawę jej zawierającymi.
7125   3, IV |        wierzchami na zielono pomalowane i gapiowatym głosem upominał
7126   3, IV |              Panna młoda z pomocą matki i swań kończyła napełniać
7127   3, IV |               uwieźć miała: kraciastymi i pasiastymi spódnicami, fartuchami,
7128   3, IV |              przez siebie nici lnianych i wełnianych, ścianami utkanych
7129   3, IV |           utkanych też w domu grubszych i cieńszych płócien. Kazimierz
7130   3, IV |          Jaśmont od bryczek wracając tu i ówdzie po zagrodzie się
7131   3, IV |                   A teraz, panny drużki i panowie drużbantowie, pożegnanie
7132   3, IV |                konieczne sami drużbowie i drużki, ale wszyscy, którzy
7133   3, IV |                 młodej na pamięć umieli i śpiewać chcieli. Chór męski,
7134   3, IV |             drużbanta, piękny głos Jana i tak basowe, że prawie grobowe
7135   3, IV |            którym rej prowadził donośny i jak srebro dźwięczny głos
7136   3, IV |               ze stukiem drzwi od sieni i panna młoda wysoki próg
7137   3, IV |            między śliwowe drzewa wpadła i płótno kużelne wąskimi pasami
7138   3, IV |           pstryknął.~- Szyk gospodynia! I na weselnych godach o kużelu
7139   3, IV |              stążkę z szyi sobie zdjęła i przyjaciółce nijakiego przystrojenia
7140   3, IV |                 z braćmi z domu wynosił i na wóz windował.~Na drodze
7141   3, IV |         wyciągniętych szeregiem bryczek i wozów podniosła się wrzawa
7142   3, IV |            łatwo było wszystkich w porę i w należytym porządku usadowić.
7143   3, IV |                się na przodującym wozie i smyczki wysoko wznieśli,
7144   3, IV |                Potem Giecołdowa, kwaśna i zmarszczona, bo papierosów
7145   3, IV |              którą jechać była powinna, i upierając się przy jechaniu
7146   3, IV |               przy jechaniu swymi końmi i ze swoim mężem, głośno i
7147   3, IV |                i ze swoim mężem, głośno i szydersko dowodziła, że
7148   3, IV |                że wszystkie te porządki i ordynki są przesądami nigdzie
7149   3, IV |                już z wyjątkiem prostych i ciemnych ludzi nie zachowywanymi.
7150   3, IV |          pierwszy drużbant mocą ukłonów i otworzeniem na oścież zasobnej
7151   3, IV |     papierośnicy dumną swanię ułagodził i do zajęcia przypadającego
7152   3, IV | odprowadzających państwa młodych drużek i drużbantów. Ta z tym, a
7153   3, IV |                 po szlaku drogi powiódł i nagle nieopisana błogość
7154   3, IV |               się szła, na drogę weszła i ku gromadzie dokoła bryczek
7155   3, IV |               który też asystę, ordynek i wszystko, co żyło, opuszczając
7156   3, IV |                  której gładka spódnica i obcisły stanik szczuplejszą
7157   3, IV |            nieco czyniły jej zbyt silną i rozrosłą kibić. Na ogorzałej
7158   3, IV |              znak zasmucenia - wiła się i na pierś opadała żałobna
7159   3, IV |               oczy spod sobolowych brwi i zarumienionych trochę powiek
7160   3, IV |        rozglądały się dokoła, strapione i roztargnione. Tak stanęła
7161   3, IV |                zerwawszy niskim ukłonem i czułym wejrzeniem ją witał.~-
7162   3, IV |          nasienie jeszcze nie wymłócone i dziadunia pilnować muszę,
7163   3, IV |           pilnować muszę, bo niedomaga.~I znowu roztargnionym wzrokiem
7164   3, IV |            kałamaszce ten honor zrobiła i spólnie ze mną nią pojechała,
7165   3, IV |          Wszyscy na koniec na bryczkach i wozach siedzieli, bez pierwszego
7166   3, IV |                 takiej wspaniałej talii i takich oczu cudnych, jak
7167   3, IV |           Dobrze! Sam sobie ze mnie pan i hetman!~Siadł prosto, z
7168   3, IV |             rzemienne lejce silnie ujął i na cały głos zakomenderował:~-
7169   3, IV |           opadły; z dźwiękami skrzypiec i basetli wygrywających marsza
7170   3, IV |                 zmieszał się turkot kół i tętent koni. Bryczki jedna
7171   3, IV |                 ku panu głowę podnosząc i radośnie poszczękując, czarny,
7172   3, IV |                kobierzec ziemi ozłociło i wyrastającym zeń drzewom
7173   3, IV |         błękitnym mnóstwem białych smug i różnobarwnych obłoków.~Kilka
7174   3, IV |               odprowadzał, odwrócił się i oko w oko spotkał się z
7175   3, IV |                panem Janem zobaczyć się i powiedzieć, że do grobowej
7176   3, IV |             kiedy wszyscy mnie czernili i wyśmiewali, pan Jan, który
7177   3, IV |            który miał prawo gniewać się i dekrety na mnie wydawać,
7178   3, IV |               na mnie wydawać, ujął się i obronił. Bracia mi wszystko
7179   3, IV |                mi wszystko opowiedzieli i takoż pana Jana bardzo pochwalili.~-
7180   3, IV |             jestem - odpowiedział Jan - i nijakiego prawa gniewać
7181   3, IV |               wymknęło się z jej palców i w powietrze uleciało. Wzrok
7182   3, IV |                  Wzrok jej, zawstydzony i niedowierzający, po twarzy
7183   3, IV |                 Niech pan Jan nie udaje i mnie do kłamstwa nie kusi.
7184   3, IV |              uczerni, że już jej prawie i nie wyprać. Co się zrobiło,
7185   3, IV |                 ja przyszłam, żeby łgać i swojego postąpienia wypierać
7186   3, IV |           nijakiego już żalu ani gniewu i nijakiej pretensji nie mam.
7187   3, IV |                 panu szczęście, zdrowie i powodzenie...~Znowu trochę
7188   3, IV |                życzę! - szepnęła.~Ujęty i wzruszony, z zapałem odpowiedział:~-
7189   3, IV |           pozostanę, a mam nadzieję, że i pannę Jadwigę szczęście
7190   3, IV |         odszepnęła - spodziewam się, że i mnie Bóg nie opuści...~-
7191   3, IV |                      A wprędce też może i dozgonnego przyjaciela,
7192   3, IV |                rozognionym jej policzku i na wiszące u szyi końce
7193   3, IV |           spadła, ale z głową spokojnie i trochę dumnie podniesioną
7194   3, IV |                w świecie nie tkwiła, to i mnie go nie ominąć...~-
7195   3, IV |                 go nie ominąć...~- Tedy i ja z gruntu serca pannie
7196   3, IV |             młóci, jeszcze źle wymłóci, i dziadunio niedomaga!~Zwolna
7197   3, IV |         niedomaga!~Zwolna odwróciła się i zwolna, w czarnej swej sukni,
7198   3, IV |                swej sukni, wyprostowana i silna, w grubym warkoczu
7199   3, IV |                 tak wstrząsnął się cały i tak szybko ku zagrodzie
7200   3, IV |            długo z Domuntówną rozmawia, i Bóg wie, co sobie myśli!
7201   3, IV |                co sobie myśli! Zdyszany i niespokojny przebiegł ogród
7202   3, IV |             niespokojny przebiegł ogród i wpadł na podwórko. Anzelm
7203   3, IV |                ty latasz jak zwariowany i rozum tracisz? Co z tego
7204   3, IV |                Jan też przystanął zrazu i widać było, że słowa stryja
7205   3, IV |               go niecierpliwości paliły i tak go coś z miejsca podrywało.~-
7206   3, IV |                teraz nie mam! - zawołał i pędem puścił się we wskazaną
7207   3, IV |            topolą srebrną, białą suknię i czarne włosy w grona czerwonych
7208   3, IV |                widok. Był on wspaniałym i olśniewająco świetnym. Blade
7209   3, IV |             ustroiło się w takie blaski i barwy, jakich na zenicie
7210   3, IV |                ją płachta złota purpurą i fioletem zakończona, wyżej
7211   3, IV |                puchy obłoków szkarłatem i złotem nalanych i nierówne,
7212   3, IV |            szkarłatem i złotem nalanych i nierówne, podarte, krepowe
7213   3, IV |               krepowe niby smugi srebra i fioletu. Wszystko to było
7214   3, IV |                 przelewało się, mieniło i jak w zwierciadle odbijało
7215   3, IV |         nieruchomych wodach rzeki. Więc i ona od dalekiego zakrętu
7216   3, IV |                 rubiny, opale, ametysty i agaty. Wydawała się rozwartą
7217   3, IV |            agaty. Wydawała się rozwartą i kryształową szybą przysłoniętą
7218   3, IV |           rdzawość usychających paproci i dno lasu upływającą srebrzystość
7219   3, IV |                sosen prawie czarnych tu i ówdzie ślizgały się i kładły
7220   3, IV |                tu i ówdzie ślizgały się i kładły złote i seledynowe
7221   3, IV |             ślizgały się i kładły złote i seledynowe rąbki. Wszystko
7222   3, IV |                  stało w zupełnej ciszy i pustce powietrza. Rybitwy,
7223   3, IV |                  Rybitwy, morskie wrony i jaskółki już w dalekie strony
7224   3, IV |           ptastwo po gniazdach usypiało i tylko w rozłożystej topoli
7225   3, IV |               ćwierkało coś, szeleściło i wnet milkło.~Jan patrzał
7226   3, IV |            Justyna.~Spojrzeli na siebie i wnet znowu utopili wzrok
7227   3, IV |              kopalni klejnotów. Z nieba i spod wody padały na nich
7228   3, IV |                spod wody padały na nich i od stóp do głów oblewały
7229   3, IV |              oblewały ich blaski gorące i świetne. Stali w nich nieruchomi,
7230   3, IV |           wicher wstrząsa głębiny lasów i tak przed wejściem słońca
7231   3, IV |                 słońca dreszcz rozkoszy i trwogi przebiega po obudzonej
7232   3, IV |               cichły czymś przytłaczane i słowa urywały się w połowie.
7233   3, IV |             chwilę zwracały się ku niej i nieśmiało lub z chmurną
7234   3, IV |         oczekiwali, aby z nich spłynęły i na świecie przygasły te
7235   3, IV |                 blaski, które każdy rys i każde drgnienie ich twarzy
7236   3, IV |               na niebie, a jednocześnie i wody rzeki powlekały się
7237   3, IV |                  po której już tylko tu i ówdzie błądziły fioletowe
7238   3, IV |               Drzewa boru zmieszały się i utworzyły czarną, nieprzebitą
7239   3, IV |                smętny wołanie to porwał i niósł w głębie boru powtarzając
7240   3, IV |                 dają - odpowiedział Jan i jakby towarzyszce przyjemność
7241   3, IV |            listkami topoli stała prosta i tak wzruszona, że na chwilę
7242   3, IV |                  tak wołanie było ciche i tak prędko na jej ustach
7243   3, IV |                położyła mu na ramionach i dobrowolnie, z dreszczem
7244   3, IV |              gasły, świat tonął w ciszy i rozwidniał się łagodną,
7245   3, IV |                  który w grubej kapocie i wielkiej, kosmatej czapce
7246   3, IV |         siedział z głową opartą na ręku i twarzą ku księżycowi obróconą.~
7247   3, V  |                 najmodniejszym płaszczu i fantazyjnym kapeluszu wyskoczył
7248   3, V  |          zapytując. Benedykt był w domu i zaprosił synowca do gabinetu,
7249   3, V  |           rozdrażnionym głosem, nalegał i prosił. Szło mu o to, aby
7250   3, V  |              już nie sprzedania Osowiec i wyjechania z nim za granicę.
7251   3, V  |            postanowił, ale żal mu matki i ma niejaki skrupuł pozostawiać
7252   3, V  |          skrupuł pozostawiać ją samotną i w stanie ostrego, jak mówił,
7253   3, V  |              nie chciał, wręcz odmawiał i synowca z powagą upominał;
7254   3, V  |               brata o czymś przekonywać i o coś go błagać.~W niespełna
7255   3, V  |            Zygmunta zgrabną najtyczanką i pięknymi końmi do Różyca
7256   3, V  |           dlaczego, dla facecji zapewne i rozśmieszenia stojącej na
7257   3, V  |                 ganku Leoni, na palcach i chyłkiem prawie do sieni
7258   3, V  |               tego lata nosili Darzecki i Zygmunt, na wieszadłach
7259   3, V  |          umieścił, do Leoni się zwrócił i z palcem uroczyście podniesionym
7260   3, V  |                  weselisko!~Zatarł ręce i dziewczynkę do najwyższego
7261   3, V  |              kazała, a sama pośpiesznie i ze staraniem w biały, długi,
7262   3, V  |        staraniem w biały, długi, bufami i koronkami okryty negliż
7263   3, V  |          koszuli, z tryumfującą postawą i tajemniczym wyrazem twarzy
7264   3, V  |               ilością istot różnej płci i wieku napełniona. Napełniali
7265   3, V  |          Napełniali ją: kobieta z głową i twarzą białym muślinem owiniętą,
7266   3, V  |             chłopcy w szkolnych bluzach i śniade, czarnowłose, czteroletnie
7267   3, V  |          czteroletnie dziecko. Benedykt i Witold przez okno poznawszy
7268   3, V  |                woalkę z głowy odwijając i gromadkę swą ukazując Kirłowa,
7269   3, V  |               dwa dni bawiliśmy wszyscy i stamtąd jedziemy. Na pół
7270   3, V  |                 aby moją Marynię zabrać i o ważnym interesie pomówić.~
7271   3, V  |              ile się dało, przygładziła i na ziemi przysiadłszy związywała
7272   3, V  |             miał wiele szacunku, a może i współczucia. Ale Kirłowa
7273   3, V  |               fatygują wszelkie rozmowy i wizyty, uprzykrzać się więc
7274   3, V  |              godziny dla zabrania córki i pomówienia o interesie z
7275   3, V  |            interesie z gospodarzem domu i Justynką. Do nich dwojga
7276   3, V  |              bawiąc w Korczynie z Martą i Justyną w pokoju na górze
7277   3, V  |              rzuciła się matce na szyję i, rozszczebiotana, zaraz
7278   3, V  |                życie bardzo jednostajne i pracowite, a młodość rozrywki
7279   3, V  |           wschodach ukazała się Justyna i szybko ku Kirłowej podbiegłszy
7280   3, V  |            zawsze niezwykłe uszanowanie i sympatię mówiąc, że spostrzega
7281   3, V  |       rozpromienioną, taki wyraz pogody i szczęśliwego rozmarzenia
7282   3, V  |                okrywał jej śniade czoło i napełniał oczy, że Kirłowa
7283   3, V  |                 uwagą popatrzała na nią i szyję jej obejmując do ucha
7284   3, V  |                  z czym przyjechałam... i wszystkie chmurki na suche
7285   3, V  |         szczerze pragnę twego szczęścia i jeszcze czyjegoś... czyjegoś!~
7286   3, V  |                 przemknął jej po ustach i w źrenicach.~- A teraz,
7287   3, V  |               Nim ja z panem Benedyktem i Justynką rozmówię się, popatrzcie
7288   3, V  |             Bronię za rękę wzięła chcąc i ją uprowadzić. Ale dziecko
7289   3, V  |          Zresztą, takie to jeszcze małe i głupie, że wszystko przy
7290   3, V  |                 można. Nic nie zrozumie i nic nie powtórzy najpewniej!~
7291   3, V  |                 na nich rodzaj groźnego i uroczystego wrażenia. Witold,
7292   3, V  |                  której różowa sukienka i śniade, nagie ramiona wypukłe
7293   3, V  |         przecież Kirłowa, ze zmieszania i ze wzruszenia aż po brzegi
7294   3, V  |             okrytym peniuarem opłynięta i w szczególny sposób ożywiona.
7295   3, V  |                  Mam nadzieję - z cicha i tonem prośby przemówiła -
7296   3, V  |           miłość szło! Wiedziała o tym, i postawą, wejrzeniem, splecionymi
7297   3, V  |            dwoje giął się przed Justyną i tak mocno usta do ręki jej
7298   3, V  |                 zmieszana rumieniła się i niespokojnie poruszała się
7299   3, V  |            używając całej swojej odwagi i energii głośno przemówiła:~-
7300   3, V  |                 by go zanadto wzruszyło i zdenerwowało, a przy tym
7301   3, V  |             jednak splotła śliczne ręce i słabym głosem zawołała:~-
7302   3, V  |           oczami, uśmiechem cieszył się i tryumfował. Na twarzy Justyny
7303   3, V  |                powieki miała spuszczone i zamyślony uśmiech na ustach.
7304   3, V  |              szczerze upodobał Justynkę i zdaje mi się, że krok, który
7305   3, V  |           szczęśliwą, bo to złote serce i głowa też nie byle jaka...
7306   3, V  |                 niego zostanę, otwarcie i stanowczo mu powiedziałam,
7307   3, V  |              się tego biedaka wyratować i uszczęśliwić, to dobrze;
7308   3, V  |                 ale żałuje on jej teraz i wyratował z niej jednak
7309   3, V  |              ogniściej niż kiedykolwiek i szeptem prawie dokończyła:~-
7310   3, V  |               świat do tego doprowadził i wielka fortuna na takie
7311   3, V  |             fortuna na takie pokuszenia i awantury naraziła. Pragnie
7312   3, V  |               bo wstyd mu samego siebie i życia młodego żal... ale
7313   3, V  |                życie powróci mu zdrowie i chęć do zajęcia się majątkiem.
7314   3, V  |                kochać, marzyć...~- Może i upijać się! - mruknął pod
7315   3, V  |             piękne... stosunki... co to i mówić! - z błogim uśmiechem
7316   3, V  |                 serce, kobietę poczciwą i przywiązaną ocenić i uszczęśliwić
7317   3, V  |           poczciwą i przywiązaną ocenić i uszczęśliwić potrafi. Gdybyś
7318   3, V  |             dobry! Inny na jego miejscu i znać by nie chciał ubogich
7319   3, V  |        przyjacielem jest, prawie bratem i... dobroczyńcą nawet, bo
7320   3, V  |               zaopiekować się przyrzekł i w szkołach za nich płacić...
7321   3, V  |               nie znaczy, - wobec serca i przychylności! Bronkę naszą
7322   3, V  |                Bronkę naszą bardzo lubi i czasem na rękach ją nosi...
7323   3, V  |          Onegdaj przyjechał do Olszynki i jak zaczął nas prosić: "
7324   3, V  |              przyjmował!... O przysmaki i inne pańskie przyjemności
7325   3, V  |                nam, z dziećmi bawił się i chwilami tylko w tę swoją
7326   3, V  |              apatię wpadał. Złote serce i bardzo biedny człowiek...
7327   3, V  |            bogaty!~Wilgotne oczy otarła i do Justyny zwrócona, wpółproszącym,
7328   3, V  |                  była zupełnie spokojną i przyjazne. wejrzenie na
7329   3, V  |                Różycowi za jego uczciwe i zobowiązujące względem mnie
7330   3, V  |                jednak, że niemało namów i wpływów trzeba było na to,
7331   3, V  |         wychowanie, ani przyzwyczajenia i gusta nie czynią mię odpowiednią
7332   3, V  |      towarzyszką życia. Na wielką panią i światową kobietę nie mam
7333   3, V  |           uczyniło... ale najważniejszą i stanowczo w tym wypadku
7334   3, V  |              Coś ją z krzesła podniosło i warem oblało.~- Z sąsiadem
7335   3, V  |                 go oddałam. Serce, ręka i przyszłość moja do niego
7336   3, V  |               na siostrzenicę popatrzał i znowu zapytał:~- Jakimże
7337   3, V  |             wuju, że tylko wypadkiem my i oni poznawać się z sobą
7338   3, V  |                Kocham go z całego serca i jak w to, że żyję, wierzę,
7339   3, V  |            zrobiło się niedobrze. Nagle i niespodziewanie globus do
7340   3, V  |               zaczął. Zdławionym głosem i z oczami już łez pełnymi
7341   3, V  |                 przez wspaniałomyślność i bohaterstwo, przez cud Opatrzności
7342   3, V  |                    Wolę zawdzięczać byt i szczęście sercu człowieka,
7343   3, V  |             człowieka, który mię kocha, i wspólnej z nim pracy...~-
7344   3, V  |         Podobała się paniczowi poczciwa i przystojna dziewczyna -
7345   3, V  |       Dziewczyna zakochała się w ładnym i może poczciwym chłopcu -
7346   3, V  |                   także mi tajemniczość i zagadka! Wszystko to funta
7347   3, V  |                    Poznałam je z bliska i dobrze, mój wuju...~- Poczekaj!
7348   3, V  |                był mi od dawna trucizną i wstydem! O, jakże wdzięczną
7349   3, V  |              serca, ale zajęcie dla rąk i myśli, zadanie życia, możność
7350   3, V  |             komuś, pracowania na siebie i dla innych!...~Oczy Benedykta
7351   3, V  |          zdolności ani talentów nie mam i tylko tyle rozsądną jestem,
7352   3, V  |             rozsądną jestem, by to znać i wiedzieć. Z tego, co umiem,
7353   3, V  |             tego, co umiem, bez wahania i żalu odrzucę to, co ani
7354   3, V  |               boku, w piersi, wszędzie, i tyle tylko miała siły, aby
7355   3, V  |              fotelu wstać jej dopomogła i ku drzwiom ją uprowadzała.
7356   3, V  |                 się nigdy - ku osłabłej i rozbolałej gospodyni domu
7357   3, V  |                  tej...~Ustami poruszył i z cicha wymówił:~- Teoś
7358   3, V  |                automata z krzesła wstał i z kapeluszem w spuszczonym
7359   3, V  |      spuszczonym ręku, z otwartymi usty i osowiałym wzrokiem przez
7360   3, V  |                 przy stole stare albumy i ilustracje przeglądał, i
7361   3, V  |                i ilustracje przeglądał, i z ganku zbiegłszy w ogrodzie
7362   3, V  |          wysłuchała, bratu opowiedziała i tu zadanie swoje już spełniwszy
7363   3, V  |           pośród salonu stojącego minął i do gabinetu wbiegłszy Justynę
7364   3, V  |           Buszmanka górę w tobie weźmie i pięknych tatuażów pożałujesz...
7365   3, V  |                  ach, jakże się cieszę!~I porwawszy ją wpół, śmiejąc
7366   3, V  |           okręcił. Ale potem spoważniał i ręce krewnej silnie w swoich
7367   3, V  |                  nie tylko ze krwi, ale i z ducha. Spólnikami i nawzajem
7368   3, V  |               ale i z ducha. Spólnikami i nawzajem pomocnikami sobie
7369   3, V  |                będziemy. Za przyjaciela i brata miej mię... miejcie
7370   3, V  |       pomarszczoną jego twarz łagodziła i wygładzała, na uniesienie
7371   3, V  |            świat do góry nogami wywrócą i cudów dokonają... a!~Smutek
7372   3, V  |              twoja wola, mój dobry wuju i opiekunie, odwieść mię odeń
7373   3, V  |                piersi przycisnął.~Wtedy i Kirłowa z krzesła się podniosła
7374   3, V  |                 z krzesła się podniosła i mówić chciała, ale tym ruchem
7375   3, V  |             rozwiązane tasiemki bucików i jak długa u stóp matki upadła.
7376   3, V  |           stanęła, potem całkiem wstała i ciemne, drobne, obnażone
7377   3, V  |            zważając do Justyny podeszła i za ręce ją wzięła. Twarz
7378   3, V  |                Twarz miała całą w ogniu i łzach.~- Żal mi, wielki
7379   3, V  |                 mi, wielki żal biednego i dobrego kuzyna mego! - zaczęła. -
7380   3, V  |           Jednak nie umiem kłamać: może i rozumnie postąpiłaś, dobrze
7381   3, V  |                 dobrze wybrałaś... może i szczęśliwą będziesz...~Ucałowała
7382   3, V  |                 oddam, aby ci pomocnicą i uczennicą była, a własnymi
7383   3, V  |          pracować przy ziemi uczyła się i przywykała...~Przez łzy
7384   3, V  |                Przez łzy uśmiechała się i jeszcze ciszej dodała:~-
7385   3, V  |              znalazłaś, jakiego ładnego i poczciwego chłopca... Wiesz
7386   3, V  |              ramionka szeroko rozłożyła i ze wzniesionymi ku niej,
7387   3, V  |                  gdzie ją różne zajęcia i kłopoty oczekiwały; musiała
7388   3, V  |               bo Orzelski późno wstawał i długo w swoim pokoju jadł
7389   3, V  |                    Idźże do niego teraz i powiedz... zawsze to ojciec!~
7390   3, V  |             przeszła pustą salę jadalną i kierowała się ku wschodom
7391   3, V  |               swoje imię. Obejrzała się i zobaczyła Zygmunta, który
7392   3, V  |                twarz widocznie pobladłą i przerażoną.~- Czego sobie
7393   3, V  |              grzecznością odpowiedziała i zbliżyła się ku niemu.~-
7394   3, V  |               na wieczną niezgodę myśli i gustów, wiesz? Jest to popełnić
7395   3, V  |                   o zgodę w małżeństwie i o moralność troskę swą wyrażasz?~
7396   3, V  |              się trochę, ale wzburzenie i przerażenie z twarzy i postawy
7397   3, V  |       wzburzenie i przerażenie z twarzy i postawy mu nie ustąpiło.
7398   3, V  |             chwilę żurnalową poprawność i sztywność utracił. Justyna
7399   3, V  |              dowierzając.~On miotał się i, szczerze przerażony, temperament
7400   3, V  |            przerażony, temperament swój i zwykły układ zmieniać się
7401   3, V  |            Zaklinam cię! Nie gub siebie i nie obarczaj tak strasznie
7402   3, V  |               sobą! Zlituj się nade mną i nad sobą samą!~Przyrzekam
7403   3, V  |                 to śmiech młodej piersi i szczęśliwej duszy, tak szczęśliwej,
7404   3, V  |               od niego, sień przebiegła i na wschody szybko wstępować
7405   3, V  |                postać wzrokiem obrzucił i przez zęby syknął:~- Prostaczka!~
7406   3, V  |               przyborami do golenia się i ubierania, Orzelski w kwiecistym,
7407   3, V  |              okno wlatujący podnosił mu i kołysał nad głową białe
7408   3, V  |                 ważnym, bardzo dla mnie i dla ojca ważnym.~Grać nie
7409   3, V  |                skończył, ustami cmoknął i koniec smyczka całując uśmiechnął
7410   3, V  |            weszła jak zwykle ze stukiem i impetem, ale wsunęła się
7411   3, V  |       Benedykcie - zaczęła - ale ja bym i sama przyszła, bo wielką
7412   3, V  |               powiedzieć...~- Cóż? może i ty zaręczyłaś się z jakim
7413   3, V  |             myśleć... - z dziwną pokorą i uciszeniem odpowiedziała -
7414   3, V  |                Justynka za maź wychodzi i jeżeli zgodzisz się... pozwolisz,
7415   3, V  |                  ze spuszczonymi oczami i splecionymi na kolanach
7416   3, V  |              darmo im jeść nie będę; bo i doświadczenie w gospodarstwie
7417   3, V  |      doświadczenie w gospodarstwie mam, i siły do pracy jeszcze trochę...
7418   3, V  |              ręce przydadzą się, a może i głowa cokolwiek doradzi...~
7419   3, V  |                 mnie lubiła... Przy tym i tych ludzi, pomiędzy których
7420   3, V  |            wilgotnej rzęsie powiodła.~- I tych ludzi znałam kiedyś...
7421   3, V  |                 sami cztery deski zbiją i na mogiłki sami poniosą...
7422   3, V  |               mnie chce się... Justynka i Janek za dwa miesiące pobrać
7423   3, V  |               nie mogę!~Zakrztusiła się i zakaszlała.~Benedykt patrzał,
7424   3, V  |               już chyba tylko moja żona i panna Teresa tam nie pójdą!~
7425   3, V  |                ja nie tylko swojej, ale i twojej pracy zawdzięczam,
7426   3, V  |                 rządna, życzliwa w domu i w gospodarstwie - bagatela!
7427   3, V  |               na rękach swych wynosiłaś i wyhodowałaś! ty je jak matka
7428   3, V  |            wyhodowałaś! ty je jak matka i... za matkę... kochałaś
7429   3, V  |                    za matkę... kochałaś i pieściłaś: a nie po głupiemu
7430   3, V  |          przyjaciółkę cię zawsze miałem i serdecznie cię lubiłem,
7431   3, V  |                 tylko, widzisz, kłopoty i różne biedy takim ponurym
7432   3, V  |               różne biedy takim ponurym i smutnym mię były zrobiły,
7433   3, V  |            smutnym mię były zrobiły, że i okazywać mi się nie chciało
7434   3, V  |                 ci, do grobu wdzięczen, i nie puszczę cię od siebie,
7435   3, V  |                 życie jak wół pracowała i niepotrzebna! Jej nikt tu
7436   3, V  |                 Królu mój! - zawołała - i ty doprawdy tak myślisz,
7437   3, V  |             Bożeż mój, Boże! - zawołała i w zwykły już sobie sposób
7438   3, V  |         wolałabym czasem w grobie gnić! I perswadowałam sobie, a ciągle
7439   3, V  |            sprzyjała, aby komu do życia i szczęścia przyczynić się!
7440   3, V  |           jeżeli tobie potrzebną jestem i jeżeli ty mnie, jak brat
7441   3, V  |            wieczny smutek!" - myślałam. I ambarasu nie chciałam nikomu
7442   3, V  |         chciałam nikomu robić... Czasem i bardzo źle ze mną bywało,
7443   3, V  |        potrzebna, jeżeli ty mnie lubisz i szanujesz, leczyć się muszę,
7444   3, V  |                Uf, nie mogę!~Śmiała się i kaszlała.~- A może jeszcze
7445   3, V  |              kaszlała.~- A może jeszcze i na weselu twoich dzieci
7446   3, V  |          Benedykt serdecznie ją w głowę i czoło ucałował.~Uspokój
7447   3, V  |            Uspokój się - rzekł - siadaj i mów mi wszystko, co wiesz
7448   3, V  |                 pełnoletnia, energiczna i niegłupia, na wiatr przyzwolenia
7449   3, V  |                 była, że krewny ufa jej i w rozsądek wierzy. Cicho
7450   3, V  |            Cicho też na krześle usiadła i ze skupieniem, z rozwagą
7451   3, V  |                długo mówiła, opowiadała i nie skończyła jeszcze mówić
7452   3, V  |                 skończyła jeszcze mówić i opowiadać, kiedy naprzód
7453   3, V  |               jego wyrażała teraz gniew i wzburzenie.~- Panie dobrodzieju! -
7454   3, V  |               opiekunem Justynki jesteś i nie spodziewałem się, nie
7455   3, V  |             rękę mu na ramieniu położył i z czołem zmarszczonym, z
7456   3, V  |             chciwie tych słów wysłuchał i uspokoił się znacznie.~-
7457   3, V  |              przypomnienie ugodziło weń i trochę nim wstrząsnęło.~-
7458   3, V  |               Idź na górę, graj sonatki i serenadki, a Marta ci tam
7459   3, V  |              nie wypada!~Głową kołysząc i wyraz ostatni powtarzając
7460   3, V  |               jeszcze rozmawiał z Martą i z Witoldem, który Kirłową
7461   3, V  |                 Witoldem, który Kirłową i jej gromadkę do bryczki
7462   3, V  |          gromadkę do bryczki wsadziwszy i pożegnawszy śpiesznie do
7463   3, V  |                  niespokojna. Sprzeczki i poróżnienia z wujem lękała
7464   3, V  |                słomiany na głowę włożył i ramię jej podał.~Odgadła,
7465   3, V  |                dokąd ją miał prowadzić, i z okrzykiem radości do rąk
7466   3, V  |              nim leciały stada jaskółek i gdzieniegdzie kołysały się
7467   3, V  |                 jesieni.~Kiedy Benedykt i Justyna weszli do zagrody
7468   3, V  |               weszli do zagrody Anzelma i Jana i prędko przebywali
7469   3, V  |               do zagrody Anzelma i Jana i prędko przebywali przerzynającą
7470   3, V  |             której teraz usychały trawy i żółkły więdnąc białe dzięcieliny,
7471   3, V  |                  kogut za płotem zapiał i żółty Mucyk wybiegł z podwórka
7472   3, V  |               Ale pogładziła go Justyna i pies lisi swój pyszczek
7473   3, V  |                 koszący. Spostrzegł ich i zrazu trwoga uczyniła go
7474   3, V  |               na trawę padając błysnęła i brzęknęła. Paru skokami
7475   3, V  |       Benedyktem się znalazł, przykląkł i gorące usta do ręki jego
7476   3, V  |                  Anzelm wyprostował się i głowę odkrył. Ze snopa zmarszczek
7477   3, V  |                brwiami na wysokie czoło i aż na skronie cienkie nici
7478   3, V  |             zaniemeński bór nią wskazał i trochę jąkając się odpowiedział:~-