Tom, Rozdzial

1501   1, V  |                 między owsem trzeba iść i wyjdzie się na wprost okolicy,
1502   1, V  |              teraz głośniej już, prędko i z widocznym pragnieniem
1503   1, V  |      pragnieniem okazania się grzecznym i usłużnym. Wyciągniętym ramieniem
1504   1, V  |          przerzynającą go zieloną drogę i szarzejącą u jej końca okolicę.
1505   1, V  |           nadawała szczególną zręczność i giętkość; nie mogła też
1506   1, V  |      roziskrzonych oczu, zza zmieszania i zawstydzenia, wybuchała
1507   1, V  |             nieśmiało zapytała.~Odkryte i od reszty twarzy bielsze
1508   1, V  |           zaszło rumieńcem, z rumianych i ogorzałych policzków ledwie
1509   1, V  |                 A jakże! - odpowiedział i palcami dotykając rączek
1510   1, V  |           ciotka Marta mówiła mi o ojcu i stryju pana...~Znów twarz
1511   1, V  |                twarz na chwilę odwrócił i chrząknął, ale śmielej już
1512   1, V  |               znał pannę Martę...~Urwał i po krótkim milczeniu, zdobywając
1513   1, V  |              śmiałość, dodał jeszcze:~- I ja też kiedyś w Korczynie
1514   1, V  |                żadnej przyczyny nie ma?~I jakby mu nagle przyszła
1515   1, V  |               na rączkach pługa położył i zawołał na konie, aby szły
1516   1, V  |               plecy opasywały, ściągnął i parę razy do koni przemówił:~-
1517   1, V  |            daleko powolniej niż wprzódy i znowu lemiesz głęboko rył
1518   1, V  |          błysnęło trochę niedowierzania i obawy. Pomyślał może, że
1519   1, V  |                ziemi, po której stąpała i której zjawiska, obrazy
1520   1, V  |                 której zjawiska, obrazy i plony budziły w niej często
1521   1, V  |                 w niej często ciekawość i zachwycenie. To i owo z
1522   1, V  |             ciekawość i zachwycenie. To i owo z rozmów toczonych dokoła
1523   1, V  |               po wtóre, od uzwyczajenia i od siły. Do tego i pługi
1524   1, V  |         uzwyczajenia i od siły. Do tego i pługi teraz insze jak dawniej.
1525   1, V  |                 raźnie, w górę spojrzał i znowu w uśmiechu, ale tym
1526   1, V  |                 w poczuciu siły własnej i uzdatnienia do tej pracy,
1527   1, V  |              spełniał, uczuł się dumnym i wesołym. W ogóle w postawie,
1528   1, V  |                 ogóle w postawie, mowie i całym obejściu się jego
1529   1, V  |             dziwnie mieszały się z sobą i ruchliwie jedna przed drugą
1530   1, V  |           ustępowały: dzika nieśmiałość i harda butność, kobieca prawie
1531   1, V  |              kobieca prawie wstydliwość i męska dojrzała siła. Znać
1532   1, V  |              nim też było wielką żywość i mówność powściągane przez
1533   1, V  |                okazywania się grzecznym i przystojnym. W tej chwili
1534   1, V  |              tej chwili przecież żywość i mówność wzięły górę nad
1535   1, V  |             które były stanęły, cmoknął i z promieniejącą twarzą zawołał:~-
1536   1, V  |           Niewesoło mi było na tym balu i wolałam iść w pole - żywo
1537   1, V  |           wolałam iść w pole - żywo też i zupełnie mimo woli odpowiedziała
1538   1, V  |           zniknął z jego twarzy. Dłużej i śmielej niż dotąd popatrzył
1539   1, V  |              Ludziom gąb nie zatknąć, a i twarz człowieka wygada czasem,
1540   1, V  |          rozgłośnych pieśni, zmącił się i urwał. Po chwili dopiero
1541   1, V  |                 śmiele powiedziałem?...~I niespokojnie, głowę pochylając,
1542   1, V  |          podniósł się na niego ciekawie i przyjaźnie. Znowu okrągłe
1543   1, V  |               przyjaźnie. Znowu okrągłe i rumiane jego policzki w
1544   1, V  |                  zawahał się, chrząknął i dokończył:~- Panienka i
1545   1, V  |                 i dokończył:~- Panienka i wiedzieć o tym nie może,
1546   1, V  |               na panienkę czasem patrzę i różne myśli przychodzą mnie
1547   1, V  |            zaczyna, kiedy ono wzejdzie, i nikt jemu tego zabronić
1548   1, V  |            mieszka, ale swoje śpiewanie i swoją wolność ma!~Znowu,
1549   1, V  |            błysnęły mu dumą czy zapałem i u końca wyoranej bruzdy
1550   1, V  |              trzeba nadmiar troskać się i smęcić. Są na świecie złe
1551   1, V  |               na świecie złe ludzie, są i dobre. Podczas smętno bywa,
1552   1, V  |                bywa, a podczas może być i wesoło. Najgorsza to jest
1553   1, V  |                nie może być... - zaczął i nie mógł dokończyć, bo z
1554   1, V  |            pogładziła konopiastą, gęstą i wypieszczoną grzywę kasztanka.~-
1555   1, V  |               grzywę kasztanka.~- Ładne i zgrabne koniki - zauważyła.~-
1556   1, V  |             koniki - zauważyła.~- Silne i bardzo głaskliwe - widocznie
1557   1, V  |               można, byle jemu lubienie i dobre staranie okazać. Dla
1558   1, V  |             ziemi, lejce zdjął z pleców i cmoknął na konie, które
1559   1, V  |             weszły na nieszeroką, trawą i dzikimi kwiatami porosłą
1560   1, V  |          śmierci jego siedem lat miałem i do nikogo, zdaje się, tak
1561   1, V  |               byłem...~Mówił teraz żywo i prędko, coraz więcej pozbywając
1562   1, V  |               stryj Anzelm był dla mnie i ojcem, i matką; ale kiedyściś
1563   1, V  |            Anzelm był dla mnie i ojcem, i matką; ale kiedyściś zachorował
1564   1, V  |                ale kiedyściś zachorował i kilka lat nie tylko co,
1565   1, V  |                na mnie wszystko spadło: i gospodarstwu, i choremu
1566   1, V  |                 spadło: i gospodarstwu, i choremu stryju, i małej
1567   1, V  |         gospodarstwu, i choremu stryju, i małej siestrze, i samemu
1568   1, V  |               stryju, i małej siestrze, i samemu sobie rady dawać
1569   1, V  |               niemało biedy, a w czasie i ludzie niemało mnie nakrzywdzili...~
1570   1, V  |            nakrzywdzili...~Machnął ręką i znowu brwi trochę zmarszczył,
1571   1, V  |                 odmieniło się na dobre, i tyle tylko mojej biedy,
1572   1, V  |               odwrócił twarz, chrząknął i po chwili dopiero odpowiedział:~-
1573   1, V  |                 bywają żądania: podczas i takie, co nigdy spełnić
1574   1, V  |               nie mogą. Już, zdaje się, i wygnasz je z serca, i zapomnisz,
1575   1, V  |              się, i wygnasz je z serca, i zapomnisz, a smętek i tęsknota,
1576   1, V  |            serca, i zapomnisz, a smętek i tęsknota, wszystko jedno,
1577   1, V  |               ostają...~Spojrzał w górę i zamyślił się, ale w tej
1578   1, V  |               chwili w owsie zaszumiało i o kilka kroków przed końmi
1579   1, V  |              potężnymi rozmiarami ciała i twarzą tryskającą świeżością
1580   1, V  |            twarzą tryskającą świeżością i zdrowiem. Kasztanowate włosy
1581   1, V  |              szła wyprostowana szerokim i silnym krokiem, a spod kraciastej
1582   1, V  |    kasztanowatymi zaświeciły, rozbłysły i w twarzy Jana jak w tęczy
1583   1, V  |                  Kiwnęła ku niemu głową i obojętnym spojrzeniem powiódłszy
1584   1, V  |       pociemniało!~- Może panna Jadwiga i zgadła! - z cichym śmiechem
1585   1, V  |         dziewczyna z szafirowymi oczami i szeroko śmiejącymi się usty
1586   1, V  |             usty drogę mu zajść musiała i przechodząc raz jeszcze
1587   1, V  |                  Uśmiech jej zmącił się i zniknął, głowę trochę pochyliła
1588   1, V  |                  głowę trochę pochyliła i wymówiła prędko:~- Dlaczego
1589   1, V  |                 końcu świata żyjem. Już i dziadunio o panu wspominał...~
1590   1, V  |                 się ani na sekundę pług i konie wyminęła i przodem
1591   1, V  |           sekundę pług i konie wyminęła i przodem poszła, a gdy z
1592   1, V  |           rozwiniętymi kształtami ciała i jeżącą się nad głową złotą
1593   1, V  |             gęstwiną włosów szła prosto i prędko, można by ją było
1594   1, V  |            porównać do ogromnej, silnej i w sile swojej ponętnej Cerery.~-
1595   1, V  |                 wydał za Domunta. Córka i zięć prędko pomarli i tę
1596   1, V  |             Córka i zięć prędko pomarli i tę jedną wnuczkę jemu zostawili.
1597   1, V  |          spadnie, a o starym gadają, że i pieniądze jeszcze ma...~
1598   1, V  |            zdaje się, że nadmiar wielka i gruba! Ale - poprawił się
1599   1, V  |               się śpiesznie - pracowita i z dobrym sercem, to prawda!
1600   1, V  |                 u jakiego mężczyzny?... I wszystko ona robić zdoła,
1601   1, V  |                 sama z parobkiem kosiła i orała... Wtedy mnie stryj
1602   1, V  |           starego Jakuba bardzo szanuje i do tego głowę sobie nabił...~
1603   1, V  |           zmieszał się znowu, chrząknął i prędko zagadał:~- Ten Jakub
1604   1, V  |                się, już w późnym wieku, i doświadczył wielkiego nieszczęścia.
1605   1, V  |          staruszka dopatruje, lubi jego i pieści jak małe dziecko... ~
1606   1, V  |               zbliżali się do wsi dużej i ludnej. Głosy ludzi i zwierząt
1607   1, V  |             dużej i ludnej. Głosy ludzi i zwierząt coraz wyraźniej
1608   1, V  |                owsa trzej chłopcy, bosi i w białych z grubego płótna
1609   1, V  |                  Jeden, barczysty, tęgi i rudowłosy, kosił, a dwaj,
1610   1, V  |             młodzi, niedorośli, grabili i zgarniali ściętą trawę w
1611   1, V  |             usta dla powiedzenia czegoś i powściągnął się, na koniec,
1612   1, V  |               którego kosa pobrzękiwała i na słońcu pobłyskiwała,
1613   1, V  |                    E! ociec dziś na nas i nie patrzy! Z miasta tylko
1614   1, V  |                miasta tylko co powrócił i o procesie gada!~- Ja po
1615   1, V  |              swojej koniczynie już dziś i zaorałem!- filuternie sprzeciwił
1616   1, V  |            Justyny - taki gniewliwy jak i ociec. Oni mnie streczno-streczni
1617   1, V  |                Bohatyrowicza synowie... i pomiędzy nami kłótni żadnej
1618   1, V  |                gadziną staje... Jeszcze i czwarty brat u nich jest,
1619   1, V  |              ani ściągnąć... Za Niemnem i za swoim psem, Sargasem,
1620   1, V  |                 stanął, zatrzymał konie i smutnie wymówił:~- Ot już
1621   1, V  |               smutnie wymówił:~- Ot już i okolica, i droga do dworu..,~
1622   1, V  |            wymówił:~- Ot już i okolica, i droga do dworu..,~Zdjął
1623   1, V  |                do dworu..,~Zdjął czapkę i w wahającej się postawie
1624   1, V  |                 podała naprzód, ciekawe i zachwycone oczy wlepiając
1625   1, V  |             ujrzany. Był to raczej mały i skromny obrazek wiejskiej
1626   1, V  |                 zagrody, ale który dziś i z bliska widziany powiał
1627   1, V  |              powiał na nią czarem ciszy i świeżości.~- Śliczna zagroda! -
1628   1, V  |                ogrodzenie przezroczystą i niewysoką bramę. Przez bramę
1629   1, V  |            Bohatyrowicz z czapką w ręku i schyloną w ukłonie głową
1630   1, V  |              wejść, bardzo proszę wejść i spocząć. Stryj będzie bardzo
1631   1, V  |            Stryj będzie bardzo kontenty i siestry zaraz zawołam...
1632   1, V  |             śmieciach puszył się trochę i dumniał, grzeczną przy tym
1633   1, V  |            obszerną. Płot z niewysokich i gładko ociosanych desek
1634   1, V  |                 zasadzonych grusz, śliw i jabłoni. Gdzieniegdzie te
1635   1, V  |               Gdzieniegdzie te wysmukłe i z widoczną starannością
1636   1, V  |                 zawiązkami owoców, a tu i ówdzie pomiędzy nimi stare
1637   1, V  |               trawie dość szeroką drogę i gęsto zasiała się na niej
1638   1, V  |                 kryło się w łanie biało i różowo kwitnącego maku,
1639   1, V  |     wystrzeliwały malwy obrosłe płaskim i różnobarwnym kwiatem i ukazywała
1640   1, V  |          płaskim i różnobarwnym kwiatem i ukazywała się gęstwina melisy,
1641   1, V  |               ciemnozielonych, wysokich i rozczochranych konopi. Dalej
1642   1, V  |                lasem białego kminku; tu i ówdzie pod grzędami wyrastały
1643   1, V  |               wyrastały czerwone gaszty i rozpierały się rozłożyste
1644   1, V  |                okryte, kładła na oknach i ścianie domu, którego okiennice
1645   1, V  |                 domu, którego okiennice i narożniki na biało pomalowane
1646   1, V  |               pokryty, z jednym kominem i słomianą strzechą. Do ogrodu
1647   1, V  |            zębiasto wyrzeźbionym okapem i niskie drzwi do wyjścia
1648   1, V  |                było świron ż wystającym i na kilku słupkach opartym
1649   1, V  |                 słupkach opartym dachem i stajnię, przed którą leżała
1650   1, V  |               kozły do piłowania drzewa i żółciało trochę rozsypanej
1651   1, V  |              Stodoła wyglądała zza domu i kilku tuż przy sobie rosnących
1652   1, V  |           jeszcze dalej, za dziedzińcem i lipami, ledwie widzialny
1653   1, V  |            Niemna z żółtą za nim ścianą i u samego skłonu nieba ciemną
1654   1, V  |               zachodu, igrały po trawie i w gałęziach rozżarzały barwy
1655   1, V  |               basowe brzęczenie pszczół i wzbijało się morze woni
1656   1, V  |                 trawę grablami zgarniał i w małą kopicę na dziedzińcu
1657   1, V  |                kolan sięgającej kapocie i wielkiej, baraniej czapce.
1658   1, V  |           tworzyła mu jakby drugą głowę i uderzający stanowiła kontrast
1659   1, V  |       osłabionym, bo ruchy miał powolne i przygarbione plecy. Grable
1660   1, V  |            niewidzialnym, za domem znać i płotem dziedzińca stojącym.~-
1661   1, V  |               już, chwalić Boga, podana i mucha poniesie to, co pan
1662   1, V  |               instancji wygra! - prędko i zapalczywie mówił głos niewidzialnego
1663   1, V  |                sto razy Fabianu mówiłem i sto pierwszy powtórzę, że
1664   1, V  |          Korczyńskiego wygramy - powoli i monotonnym głosem odpowiedział
1665   1, V  |                 a Bóg mię ubij na duszy i ciele, że pokaże się tak,
1666   1, V  |              Fabiana adwokat zbałamucił i Fabian wierzy...~- Jeszcze
1667   1, V  |              sąsiada po rozum nie pójdę i nawet u Anzelma jego nie
1668   1, V  |           słowach stał się rozgniewanym i zgryźliwym. Grabiący trawę
1669   1, V  |           dwadzieścia lat nie widziałem i do śmierci już pewno nie
1670   1, V  |            człowiek za młodu nauczy, to i na starość mruczy - dojadał
1671   1, V  |           kudłaty pies z żółtą szerścią i wydłużonym tak jak u lisa
1672   1, V  |              stajnią słomie, zerwał się i z głośnym szczekaniem ku
1673   1, V  |             zaczepić o płot albo świroń i zepsuciu ulec. Człowiek
1674   1, V  |           trawie leżała, zaczerwieniony i zdyszany. Jednym zamachem
1675   1, V  |         właściwy kierunek, lejce podjął i konie, które głosowi jego
1676   1, V  |                 przy stryju znalazł się i za ramię go pochwycił.~-
1677   1, V  |                Żółty pies minąwszy pług i konie ze szczekaniem wpadł
1678   1, V  |                 daszek nad oczami robił i w głąb ogrodu patrząc usiłował
1679   1, V  |        opowiadałem... Niech stryj idzie i przywita się...~Ze zdziwieniem
1680   1, V  |          przywita się...~Ze zdziwieniem i prawie przerażeniem przygarbiony
1681   1, V  |                Kiedy mnie konie odprząc i nakarmić trzeba!- gwałtownie
1682   1, V  |                  gwałtownie szeptał Jan i za obie już ręce opierającego
1683   1, V  |                     sam idź!~- A konie! I czy to pięknie, żeby stryj
1684   1, V  |                    mój rodzony!...~Bosy i przygarbiony człowiek otulał
1685   1, V  |                    ja konie odprzęgę...~I rzucił się ku stajni, do
1686   1, V  |             zarazem owocowym, warzywnym i kwiatowym a także łąką i
1687   1, V  |                i kwiatowym a także łąką i pasieką, znajdowała się
1688   1, V  |          słupkach opartej deski złożona i tak długa, że dziesięć osób
1689   1, V  |           pszczoły nad błękitnymi ulami i różowymi makami brzęczały.
1690   1, V  |              ławki podniosła się wysoka i kształtna kobieta, z głową
1691   1, V  |            czarnymi warkoczami owiniętą i śniadą twarzą, o rysach
1692   1, V  |               położeniu, sposobie życia i posępności oczu Benedykta.
1693   1, V  |                pomiędzy człowiekiem tym i Martą. Z bliska, pomimo
1694   1, V  |                pomimo ruchów ociężałych i przygarbionych pleców, mniej
1695   1, V  |                 jego o rysach ściągłych i regularnym profilu poznać
1696   1, V  |                 była to twarz cierpiąca i zamyślona, z cerą od słońca
1697   1, V  |                  z zapadłymi policzkami i spłowiałym błękitem oczu.
1698   1, V  |            Bohatyrowicz - powolnym swym i monotonnym głosem wymówił -
1699   1, V  |               Było w nim coś obojętnego i przymuszonego, kiedy dłonią
1700   1, V  |             Proszę, bardzo proszę siąść i odpocząć... ~Sam w stojącej
1701   1, V  |              stojącej postawie pozostał i daleko kędyś patrząc milczał.
1702   1, V  |                aby okazać się grzecznym i gościnnym, czuć w nim było
1703   1, V  |            dzikie boczenie się od ludzi i ukrywane, lecz niepozbyte
1704   1, V  |                  Spostrzegła to Justyna i ze zmieszaniem zaczęła:~-
1705   1, V  |                wydał mi się tak świeżym i pociągającym, a pan Jan
1706   1, V  |                  bardzo dziękuję... Już i nie spodziewałem się takiej
1707   1, V  |          Korczyńska?- zapytał.~- Często i przyjaźnie o panu wspomina -
1708   1, V  |            wielu lat wujowi memu pomaga i ciężko pracuje - wtrąciła
1709   1, V  |          uśmiech po ustach mu przemknął i ciszej rzekł:~- A lękała
1710   1, V  |              poprawił nad czołem czapkę i daleko kędyś bladymi oczami
1711   1, V  |                krótka rozmowa zajęła go i ożywiła lub też sposób wyrażenia
1712   1, V  |                   postąpił krok naprzód i na ławce, dość jednak daleko
1713   1, V  |                 rozmawiających spojrzał i nie zbliżając się przemówił:~-
1714   1, V  |             owies zasypałem...~- To idź i zasypuj!~A zwracając się
1715   1, V  |                z mego własnego sadzenia i starania. Gdyby pani dziesięć
1716   1, V  |                 rudery, badyle, śmiecie i paskudztwo...~Justyna powiedziała
1717   1, V  |                 słyszała o jego długiej i ciężkiej chorobie.~- A...
1718   1, V  |             wspo.... mi...~Machnął ręką i prędko dodał:~- A to pewno
1719   1, V  |                biedy przecierpiał, tego i opowiedzieć trudno... A
1720   1, V  |             zwalił mnie z nóg jak kłodę i dziewięć lat bezwładnym
1721   1, V  |                 dziewięć lat bezwładnym i w bólach trzymał... U doktorów
1722   1, V  |              trzy razy, ale nie pomogli i nawet nic zepsutego w ciele
1723   1, V  |                cielesna...~Rozgadał się i powolnym, monotonnym swym
1724   1, V  |       cierpienia. Z tego, co opowiadał, i nawet z wielu trwających
1725   1, V  |               samej nauki do określenia i zwyciężenia wielce trudnymi
1726   1, V  |                 tego człowieka prostego i tak ściśle z życiem natury
1727   1, V  |                miał kiedyś postawę dębu i twarz do kwitnącego maku
1728   1, V  |             sobie sposób zamyślając się i kędyś daleko patrząc dokończył:~-
1729   1, V  |                 szkodliwy wiatr obejmie i rumatyzmu albo innej choroby
1730   1, V  |             choroby go nabawi. A bywają i insze wiatry, nie te, co
1731   1, V  |             ruchem podniósł się z ławki i znowu czapki nieco uchylił.~-
1732   1, V  |                   Po niedawno skoszonej i gładkiej jak kobierzec trawie
1733   1, V  |          przechodząc opowiadał jej wiek i pochodzenie każdego z nich,
1734   1, V  |             tłumaczył sposoby hodowania i gatunki. ~- To jest bonkreta...
1735   1, V  |           mające w sobie coś obojętnego i razem bolesnego miękło i
1736   1, V  |                i razem bolesnego miękło i znikało; w bladym błękicie
1737   1, V  |               napełnionej urodzajnością i ciszą, swobodniej i szerzej
1738   1, V  |       urodzajnością i ciszą, swobodniej i szerzej oddychała niż przed
1739   1, V  |                grupie śliwowych drzewek i Anzelm opowiadał, w jaki
1740   1, V  |             jaki sposób chroni renklody i mirabele przed zimowymi
1741   1, V  |                 przed zimowymi śniegami i mrozami, kiedy Jan wybiegł
1742   1, V  |              wybiegł znowu z dziedzińca i o kilka kroków stanąwszy
1743   1, V  |                własnymi rękami zasadził i teraz dopatruje?... Zdaje
1744   1, V  |                 słaby, a wielką ma siłę i wytrwałość... Anzelm obejrzał
1745   1, V  |                 było, że pragnął być tu i tam,~- A kiedyż jeszcze
1746   1, V  |           trzeba - odpowiedział Anzelm.~I zwracając się do Justyny
1747   1, V  |            Justyny zwykłą sobie powolną i czasem przerywaną mową,
1748   1, V  |                 za to, że go bezczynnym i niepożytecznym uczyniła;
1749   1, V  |   niepożytecznym uczyniła; jak gryzł go i przestraszał los tego chłopca,
1750   1, V  |                 źli sąsiedzi krzywdzili i z własności obdzierali,
1751   1, V  |                 obdzierali, z sieroctwa i dziecinnego jego wieku korzystając;
1752   1, V  |                  jak zmartwychpowstałem i chłopiec mój dorósł... Najpierw
1753   1, V  |              potem już wszystko poszło: i pasieka, i sadek. Janek
1754   1, V  |             wszystko poszło: i pasieka, i sadek. Janek nauczył się
1755   1, V  |          przyuczony byłem do stolarstwa i jego przyuczyłem.~Szerokim
1756   1, V  |            robota własnych rąk naszych: i ten płot z desek, i ten
1757   1, V  |            naszych: i ten płot z desek, i ten ganeczek, i ule. W potrzebie
1758   1, V  |                z desek, i ten ganeczek, i ule. W potrzebie najemników
1759   1, V  |            bierzem, ale sami my rolniki i sadowniki, i pasieczniki,
1760   1, V  |                 my rolniki i sadowniki, i pasieczniki, i stolarze...
1761   1, V  |               sadowniki, i pasieczniki, i stolarze... W biednym stanie
1762   1, V  |              tylko nasycenia ciała, ale i tych różnych elegancji i
1763   1, V  |                i tych różnych elegancji i przykrasek, co i niekoniecznie
1764   1, V  |              elegancji i przykrasek, co i niekoniecznie potrzebne,
1765   1, V  |               mu w źrenicach w spokojny i ciepły promień. Jednak w
1766   1, V  |             znowu głowę, przygarbił się i powoli dodał: ~- Wszystko
1767   1, V  |             Wszystko to jest doczesność i znikomość. Nie na takie
1768   1, V  |                 liść na drzewie żółknie i gnije...~Patrzył w ziemię,
1769   1, V  |             ziemię, mówił to monotonnie i coraz ciszej; można byłoby
1770   1, V  |                  po wiele razy co dzień i może co nocy. Powoli jednak
1771   1, V  |            Powoli jednak podniósł twarz i daleko patrzeć zaczął.~-
1772   1, V  |                jednostajną łaskę u Boga i jeden więcej, drugi mniej
1773   1, V  |          wszystkiego Janek, dzieci jego i wnuki słodko i mile korzystać
1774   1, V  |              dzieci jego i wnuki słodko i mile korzystać będą... Do
1775   1, V  |             przemieszkują, różne zabawy i rozkosze mają... A dla nas
1776   1, V  |               nasze - wszystko nasze... i dla tej przyczyny trzymamy
1777   1, V  |                trzymamy się jego zębami i pazurami...~Justyna spuściła
1778   1, V  |               nim znowu coś niechętnego i trochę urągliwego, kiedy
1779   1, V  |            cudów cywilizacji widzianych i słyszanych w dalekich krajach.
1780   1, V  |           przesuwającym swą twarz bladą i niezadowoloną po korczyńskim
1781   1, V  |             gniadej Jan. Konie napojone i wykąpane w rzece otrząsały
1782   1, V  |            spódnicy, w różowym kaftanie i bosa ukazała się zza góry,
1783   1, V  |              pełnymi wiadrami. Wysmukła i wątła, przechylała się trochę
1784   1, V  |                 na bok pod tym ciężarem i jedno ramię dla utrzymania
1785   1, V  |              odkrzyknęła.~- Weź kluczkę i wisień z drzewa nazdejmuj!
1786   1, V  |                    Na co?~- Dla gościa.~I ciszej dodał:~- W sad popatrzaj!~
1787   1, V  |                wodą na ganku postarzyła i koromysło z ramienia zdjęła,
1788   1, V  |        spojrzawszy ręką twarz zasłoniła i do domu wpadła. W minutę
1789   1, V  |             znowu, ale już w trzewikach i z długą, u końca zakrzywioną
1790   1, V  |               pasa spadał po szczupłych i gładkich jej plecach, u
1791   1, V  |               kluczką gałąź przechyliła i prędko wiśnie rwać zaczęła.~-
1792   1, V  |            drugi raz za Jaśmonta poszła i o trzy mile stąd w Jaśmontowskiej
1793   1, V  |                 dokoła nich mniej cicho i samotnie stawać się zaczynało,
1794   1, V  |               miały na sobie Domuntówna i Jaśmontówna, a nad niewysokimi
1795   1, V  |             włosami, sterczącymi wąsami i okrągłą różową twarzą, w
1796   1, V  |                ciemnym, krótkim ubraniu i w chustce na kształt czepka
1797   1, V  |         postawie zamyślonej, z podłużną i bladą twarzą na dłoni opartą.
1798   1, V  |                nie zwracał żadnej uwagi i powoli, ale z zajęciem zapytywał
1799   1, V  |              sposoby, w jakie zasadzają i pielęgnują owocowe drzewa
1800   1, V  |             Marta.~Uśmiechnął się znowu i głową pokiwał.~- A lękała
1801   1, V  |         wyprzężonych z pługa ulubieńców i współpracowników swych spokojny.
1802   1, V  |            spokojny. Pobiegł do siostry i za ramię ją wziąwszy do
1803   1, V  |          koszykiem pełnym wisien w ręku i z pochyloną ciągle głową
1804   1, V  |             trzymał, pierzchnęłaby wnet i schowała się gdziekolwiek.
1805   1, V  |              gdziekolwiek. Ale wysmukła i cienka jej kibić była tak
1806   1, V  |              ławie przy sobie posadziła i objąwszy, w białe, ciemnymi
1807   1, V  |             siostry, wytrysnął na czoło i policzki Jana. Uszy jego
1808   1, V  |            szczyty drzew, dokoła siebie i ręką przetarł czoło i oczy.
1809   1, V  |            siebie i ręką przetarł czoło i oczy. Coś znać w tej chwili
1810   1, V  |                wezbrało w tej szerokiej i silnej piersi, a przed oczami
1811   1, V  |               Justyna patrząc na wiotką i zaledwie dorosłą dziewczynkę
1812   1, V  |         przypomniała sobie to koromysło i te dwa ciężkie wiadra z
1813   1, V  |                z góry po nią iść trzeba i nieść ją pod górę.~- Toteż,
1814   1, V  |              niźli ja - podnosząc głowę i na brata patrząc potwierdziła
1815   1, V  |          siostra. - Ale - dodała prędko i z wzrastającym zawstydzeniem -
1816   1, V  |             stanęła kobieta wątła także i delikatna, którą dziś widziała
1817   1, V  |                dziś widziała wysuwającą i cofającą drobne nóżki z
1818   1, V  |               ogromna kluska. Niewysoka i krępa dziewczyna w różowym
1819   1, V  |            podobna istotnie do pulchnej i zarumienionej kluski, przez
1820   1, V  |                 przez płot przeskoczyła i szybko zbliżała się do rozmawiających.
1821   1, V  |                dala już, wśród okrągłej i tłustej jej twarzy śmiały
1822   1, V  |             białe zęby, błyszczące oczy i zuchwale zadarty nosek.
1823   1, V  |               na powitanie głową kiwała i wołała:~- Dobry wieczór!
1824   1, V  |            kraciastej spódnicy wisiały, i wybuchnęła śmiechem.~- Bardzo
1825   1, V  |                na wozie jadącą widziała i już zna! - zapominając o
1826   1, V  |                nie tylko zna, ale pewno i lubi!~- To jest prawda,
1827   1, V  |          zaśmiała się znowu dziewczyna.~I wszyscy śmiać się zaczęli,
1828   1, V  |           okolicy...~- Bardzo słusznie! I pan Anzelm nie był pewno
1829   1, V  |             Może nie mówiłaś, że ładny?~I koszyk z wiśniami pod samą
1830   1, V  |                koszyka czerwonych jagód i wnet je do ust poniosła,
1831   1, V  |        zabrzmialł męski głos z gniewnym i groźnym akcentem wołający:~-
1832   1, V  |           podstarzała, mizerna kobieta, i poważnymi, ale szerokimi
1833   1, V  |                usta miała pełne wisien, i usunęła się trochę pomiędzy
1834   1, V  |                 go końcem buta odtrącił i z fantazją w postawie wśród
1835   1, V  |                surducie z grubego sukna i wysokich butach, z twarzą
1836   1, V  |                 kępkę sterczących wąsów i małe, błyszczące oczy. ~-
1837   1, V  |             błyszczące oczy. ~- Niechże i mnie będzie pozwolone przywitać
1838   1, V  |             niejaką nadętością w głosie i wymowie, a oczki jego drwiąco
1839   1, V  |                Jan głowę w tył odrzucił i parę kroków naprzód postąpił.~-
1840   1, V  |                 w sercu swoim nie chowa i żadnej ubligi od niego nie
1841   1, V  |             popędliwiej rzucił przybyły i coraz prędzej, z coraz więcej
1842   1, V  |                 całym swoim dworem mnie i Anzelma złodziejami nazwał?
1843   1, V  |                 ręką na czole przesunął i przerwał:~- Co ja pamiętam
1844   1, V  |         Jednakowoż źle nie życzę nikomu i między niczyimi wrogami
1845   1, V  |               Niech pan Korczyński żyje i zdrów będzie długie lata...
1846   1, V  |              przekleństwa nie posyłałem i nigdy nie poszlę...~Spłowiałe
1847   1, V  |             oczy spojrzały kędyś daleko i plecy wnet przygarbiły się
1848   1, V  |                 dłonie na kłębach oparł i zjadliwie wybuchnął:~- Anzelm
1849   1, V  |     Korczyńskiemu do śmierci nie daruję i tego, że mnie złodziejem
1850   1, V  |               mnie złodziejem przezwał, i tych krwawych rublów, co
1851   1, V  |           wycisnął... Nie zlęknę się ja i przed siestrzenicą jego
1852   1, V  |         adwokata znalazł, ja staram się i zabiegam. Niech zna, że
1853   1, V  |                 zabiegam. Niech zna, że i biedna mucha odejmuje się,
1854   1, V  |             tymczasem naje się kłopotów i koszta położy. Dobrze mnie
1855   1, V  |              koszta położy. Dobrze mnie i to. Dobra kozie brzoza.
1856   1, V  |             kozie brzoza. On arystokrat i w złotnych pokojach mieszka;
1857   1, V  |           procesie darmo zdrowie położę i fortunkę swoją nadwerężę,
1858   1, V  |                 może mnie głupie ludzie i kląć będą na wypadek przegrania.
1859   1, V  |                 kręcił, usta przygryzał i widocznie powściągał się
1860   1, V  |             wymówił.~Stary obejrzał się i głowę podnieść musiał, aby
1861   1, V  |                 takie błyskawice gniewu i z całej siły tłumionej groźby,
1862   1, V  |           groźby, że stary zmieszał się i nagle ochłonął.~- A co ja
1863   1, V  |             wyskakując zza malw Elżusia i chwytając go za połę surduta
1864   1, V  |                wlezie...~ ~Córkę usunął i ze zmieszanym wzrokiem rzekł:~-
1865   1, V  |          dobranoc państwu!~Zdjął czapkę i miał odchodzić, ale zatrzymał
1866   1, V  |                 patrząc, W rozgniewanej i rozognionej przed chwilą
1867   1, V  |                teraz śmiać się zdawało: i czerwone policzki, i małe
1868   1, V  |           zdawało: i czerwone policzki, i małe oczy, i zadarty nos,
1869   1, V  |         czerwone policzki, i małe oczy, i zadarty nos, i ruszające
1870   1, V  |               małe oczy, i zadarty nos, i ruszające się wąsy. Czapką
1871   1, V  |                Czapką ku Janowi machnął i zawołał:~- Kiedy Jezus przed
1872   1, V  |           Herodem do Egiptu ubieżał, to i mnie przed tobą ubieżać
1873   1, V  |                Dobranoc!~Machnął czapką i ku płotowi poszedł. Elżunia
1874   1, V  |              podskakując, przyśpiewując i pestki od wisien z ust wypluwając.
1875   1, V  |               powietrzu błyszcząca kosa i rozległo się basowe, niegłośne
1876   1, V  |               Fabian przyśpieszył kroku i znowu najgroźniejszym swym
1877   1, V  |                  gamuło!~- Już skoszona i niech ociec na darmo swego
1878   1, V  |                tęgi, rudawy, ale prosty i przystojny chłopak, który
1879   1, V  |            Anzelma, za płotem, drzewami i kawałkiem ogrodu ledwie
1880   1, V  |               wodę zbiegaj! - piskliwie i bardzo przeciągle zawołała.~
1881   1, V  |              wodę schodzi, a dziewczyna i bez tego wieczerzę gotować
1882   1, V  |                 już za drzewami chłopak i głośniej zanucił:~Tam on
1883   1, V  |                 stryj nazywał ją panią, i w ten sam sposób mówić do
1884   1, V  |               niego wiedział, jak mówić i z każdym obchodzić się trzeba,
1885   1, V  |               Raz wraz poprawiał czapkę i na słońce mrużącymi się
1886   1, V  |               dziś nie pójdziem do Jana i Cecylii?~Jan zmieszał się
1887   1, V  |                pani była w parowie Jana i Cecylii? - zapytał Jan Justynę.~
1888   1, V  |                było pożegnać tych ludzi i odejść. Ale rysy jej wyprężyły
1889   1, V  |             wyprężyły się, zesztywniały i twarz przybrała w mgnieniu
1890   1, V  |             odgadnąć, że pomimo zdrowia i siły, które z niej całej
1891   1, V  |               siedzieć obok wystrojonej i szczebiocącej narzeczonej
1892   1, V  |                A tu? cicho, bezpiecznie i tak świeżo, jakby dla niej,
1893   1, V  |                przechodząc ze zmęczonej i cierpiącej twarzy Anzelma
1894   1, V  |              mię z sobą!~Anzelm uważnie i ciekawie na nią popatrzył.~-
1895   1, V  |             potwierdzająco głową skinął i czapkę prawie zupełnie nad
1896   1, VI |           ogrodu przez koła wyżłobionym i białą dzięcieliną usianym
1897   1, VI |                do swego końca, w cichej i świetnej glorii pogody.
1898   1, VI |             płynącą. Długo rozciągnięta i wraz z brzegiem rzeki w
1899   1, VI |        siedliska. Były to szare, niskie i słomą pokryte domy, w pobliżu
1900   1, VI |            stojące świrny z wystającymi i na kilku słupkach opartymi
1901   1, VI |                stajnie, obory, podwórka i sady. Niewysokie albo i
1902   1, VI |                 i sady. Niewysokie albo i całkiem niskie płoty z desek,
1903   1, VI |               połowy zaledwie wysunięte i wzajem na siebie następować
1904   1, VI |                 czasem krańcami ogrodów i tyłami stodół dosięgające
1905   1, VI |            tonęły prawie w rozłożystych i srebro przelewających topolach,
1906   1, VI |                 brzozy kładły na ściany i okna swe wiotkie gałęzie,
1907   1, VI |               mnóstwo swych węzłowatych i powyszczerbianych pni albo
1908   1, VI |                 grusze, albo najrzadsze i najwynioślejsze wyrastały
1909   1, VI |             owych prastarych towarzyszy i stróży wsi, wiśniowe i śliwowe
1910   1, VI |       towarzyszy i stróży wsi, wiśniowe i śliwowe gaje nęciły wzrok
1911   1, VI |                 rozrosłych wierzchołków i pozłacaną przez ruchome
1912   1, VI |               albo pod ścianami świrnów i stodół, pełno było niskich
1913   1, VI |             leszczyn, zdziczałych malin i gęsto splątanych wiklin,
1914   1, VI |                  krzaczastego żywokostu i brudno żółtych blekotów,
1915   1, VI |                śnieżnymi powojami lulku i kolczastymi kwiatami ostów.
1916   1, VI |             dzikiej zarośli spod płotów i ścian wypleniać nikt tu
1917   1, VI |                 powiewały cienkie kminy i lebiody, maki różowo i biało
1918   1, VI |            kminy i lebiody, maki różowo i biało kwitły, gęstą ścianą
1919   1, VI |                 się mnóstwem jaskrawych i łagodniejszych barw zmieszane,
1920   1, VI |           zwikłane, wzajem głuszące się i jedne nad drugimi bujające
1921   1, VI |             było podwójną siecią płotów i ścieżek. Te ostatnie w niezliczonych
1922   1, VI |          ścianami, urywały się, znikały i z gęstej zieleni wypływały
1923   1, VI |             wypływały znowu, przed myśl i wyobraźnię przywodząc jakieś
1924   1, VI |                jedna za drugą, z daleka i z bliska, samotne lub ściśle
1925   1, VI |            swych domów, gatunkami drzew i przemagającymi barwami roślin
1926   1, VI |              różne. Wspólne tło błękitu i zieleni, wśród którego rozsiane
1927   1, VI |               nich jeden obraz rozległy i bijący w otaczające powietrze
1928   1, VI |                 spajającymi ją dróżkami i ścieżkami postępując. Kilkadziesiąt
1929   1, VI |                przez których dziedzińce i ogrody przechodziła, zamieszkiwało
1930   1, VI |                u końca tego dnia pogody i pracy wysypywały się na
1931   1, VI |             Mnóstwo kraciastych spódnic i kolorowych kaftanów kobiecych
1932   1, VI |            lebiody, buraków. Jednokonne i dwukonne pługi na szeroko
1933   1, VI |               za nimi mężczyźni, starzy i młodzi, w kapotach i surdutach,
1934   1, VI |             starzy i młodzi, w kapotach i surdutach, w wysokich butach
1935   1, VI |            surdutach, w wysokich butach i bosi, w czapkach małych
1936   1, VI |                 bosi, w czapkach małych i zgrabnych albo wielkich
1937   1, VI |                 zgrabnych albo wielkich i kosmatych, pokrzykiwali
1938   1, VI |            domów huczały obracane żarna i stukały krosna. Na każdej
1939   1, VI |                 w płóciennych ubraniach i z rozweselonymi twarzami
1940   1, VI |          gęstymi warzywami śmigały bure i czarne koty; butne koguty
1941   1, VI |             koty; butne koguty z płotów i gałęzi rzucały światu przeciągłe
1942   1, VI |               rzeki wylatywały zza góry i z krzykiem padały na trawy.
1943   1, VI |               zatrzymywał się na chwilę i niejedna kosa z brzękiem
1944   1, VI |               młodzieńcza, tak wysmukła i zgrabna, jakby przez natchnionego
1945   1, VI |             pięknymi liniami ogorzałego i przez słońce pozłoconego
1946   1, VI |                 pszczół podobny, ciężko i własnoręcznie pracujący,
1947   1, VI |                ogorzałością na twarzach i z potem na czołach - nie
1948   1, VI |               ponury jednak, owszem, tu i ówdzie rzucający w powietrze
1949   1, VI |          dziecinnych. Pieśni, zaczynane i przerywane pracą, wzbijały
1950   1, VI |              się jedną lub kilku nutami i milknąc tu, odzywały się
1951   1, VI |                przetrwał wszystkie inne i rozgłośnie, na dziedzińce,
1952   1, VI |       rozgłośnie, na dziedzińce, ogrody i aż na pola rzucił strofę
1953   1, VI |              krzyk zmieszany z lamentem i śmiechem. Na drodze ściśniętej
1954   1, VI |          dziewczyna; w różowym kaftanie i z kasztanowatymi włosami.
1955   1, VI |              widocznym drżeniu rąk jego i całej szczupłej, zwiędłej
1956   1, VI |                 ustać na plączących się i podrygujących nogach, gdyby
1957   1, VI |                 nogach, gdyby go wielka i silna dziewczyna wpół nie
1958   1, VI |               ku twarzy jego pochylając i czasem łagodnie, a czasem
1959   1, VI |                przyjedzie! on już umarł i babulka umarła! Proszę nie
1960   1, VI |            umarła! Proszę nie dziwaczyć i do chaty wracać !~Ale stary
1961   1, VI |              prostował się z całej siły i na perswazje dziewczyny
1962   1, VI |               dygocącym głosem bełkotał i wykrzykiwał:~- Pójdę! Znajdę!
1963   1, VI |           Pacenki nie ma! Pacenko umarł i nigdy już nie przyjedzie!
1964   1, VI |              Ale stary rwał się naprzód i swoje powtarzał, a coraz
1965   1, VI |                 coraz więcej trząsł się i zwiędłą ręką w powietrzu
1966   1, VI |          wyskakiwali śmiejąc się głośno i powtarzając:~- Pacenko przyjechał!
1967   1, VI |          przyjechał! Pacenko przyjechał i dziadulkowi babulkę odbierze!~
1968   1, VI |           szafirowych jej oczu na pełne i rozognione policzki ciekły
1969   1, VI |                   lamentowała - straszą i straszą, a ten idzie i idzie...
1970   1, VI |          straszą i straszą, a ten idzie i idzie... Znowu narazi się
1971   1, VI |        kiepkowanie ludzkie albo upadnie i stłucze się tak, jak wtedy...~
1972   1, VI |               co mu kiedyś żonkę zwiódł i w świat powiózł. ~Ale Anzelm
1973   1, VI |               Anzelm przyśpieszył kroku i przed starcem stanąwszy
1974   1, VI |             oczy starca spod czerwonych i nabrzmiałych powiek wzniosły
1975   1, VI |               był mój dziadunio, stryja i ojca ociec. Jakub żyjących
1976   1, VI |           wszystkich za pomarłych ojców i dziadów przyjmuje... tak
1977   1, VI |               prędko mrugając powiekami i głosem skarżącego się dziecka
1978   1, VI |                  Anzelm wyprostował się i stanowczym głosem przemówił:~-
1979   1, VI |                  Pacenko nie przyjechał i nigdy nie przyjedzie, bo
1980   1, VI |              wcale go nie ma.~Bezbarwne i bezzębne usta starca otworzyły
1981   1, VI |        otworzyły się szeroko, ale drżeć i naprzód wyrywać się przestał.~-
1982   1, VI |                mnie zwiedli. Przybiegli i krzyczą: "Przyjechał!" Ale
1983   1, VI |                dziś na wieczerzę będzie i pierożki z wiśniami zrobię...~
1984   1, VI |           zagrody, ale on uśmiechał się i z widoczną fantazją wyprostować
1985   1, VI |           Szymon gdzie idzie?~- Do Jana i Cecylii - odpowiedział zapytany.~
1986   1, VI |                oświecił wyłysiałe czoło i wygładził zmarszczki starca.
1987   1, VI |                wskazujący palec, cienki i żółty, wzniósł do wysokości
1988   1, VI |                 do wysokości swej głowy i drżącym trochę, ale podniesionym
1989   1, VI |              głosem mówić zaczął:~- Jan i Cecylia! Aha! Jan i Cecylia!
1990   1, VI |                 Jan i Cecylia! Aha! Jan i Cecylia! Było to w starych
1991   1, VI |               sto lat albo może jeszcze i mniej po tym, jak litewski
1992   1, VI |          wycieczki. Z grzecznym ukłonem i czapkę wysoko nad głową
1993   1, VI |        posmutniała, dziadka wpół objęła i ze schylonymi nad nim szerokimi
1994   1, VI |               dom, stary, ale z gankiem i czterema oknami, zaledwie
1995   1, VI |               narzędziami w ręku z dala i biernie na tę scenę patrzał.~-
1996   1, VI |             scenę patrzał.~- Poszedłbyś i dopomógł Jadwiśce dziadunia
1997   1, VI |         najbliższego budynku, chrząknął i odpowiedział:~- Już uspokojony!~
1998   1, VI |           blisko zagrody starego Jakuba i jego wnuczki na sporym podwórku
1999   1, VI |             ściśnięci w ciasną gromadkę i spomiędzy których wybijał
2000   1, VI |      pochwyciwszy, ze wspólnego procesu i tylko co odbytej podróży