Tom, Rozdzial

1501   2, III|                    ostre narzędzie drgnęło w jej silnym i bynajmniej
1502   2, III|                  ból dolegliwy uczuła, nie w ręku jednak, lecz w piersi.
1503   2, III|                    nie w ręku jednak, lecz w piersi. Tak jak tamte wszystkie
1504   2, III|                dużą garść kłosistych łodyg w dłoniach podniosła, aby
1505   2, III|                    niż to czyniły tamte, i w tej postawie nieruchomą
1506   2, III|                przez długie lata razem żyć w tym domku pod sapieżanką
1507   2, III|                  domku pod sapieżanką albo w tamtym pod lipami, który
1508   2, III|              okrywać i razem je zbierać, a w zimowe wieczory przy szumie
1509   2, III|              ludzkie języki nie padałam! I w swojej chacie wszystko zrobię,
1510   2, III|              czułych i romansowych mówiła.~W tej chwili na brzegu ścierniska
1511   2, III|                 hrabiów zapisał się, kiedy w taki roboczy czas spaceruje
1512   2, III|                sobie. Owszem. Bo to wygoda w chacie wielką gromadę mieć.
1513   2, III|                 sennym, teskliwym wzrokiem w stronę Niemna patrzał, teraz
1514   2, III|                    szerokie, czerwone ręce w kieszeniach czarnych spodni
1515   2, III|                    sobie nad oczami daszek w stronę dwojga ludzi samotnie
1516   2, III|               powaga jego i pycha zniknęły w mgnieniu oka i tak lekki,
1517   2, III|                   z widocznym przestrachem w oczach, któremu jeden z
1518   2, III|                  się ojcu z pomocą gotowy. W połowie drogi Fabian stanął,
1519   2, III|                przez sierp Ładysiowej żony w dziwne zęby i wykąsy poszczerbionym
1520   2, III|           rozmachany. Żniwiarki z sierpami w opuszczonych rękach na zagonach
1521   2, III|               rękach na zagonach stanęły i w stronę bójki zwróciły twarze
1522   2, III|                     jak mu się to zdarzyło w wypadku jakimś, w którym
1523   2, III|                 zdarzyło w wypadku jakimś, w którym innemu sąsiadowi
1524   2, III|                  okolicy ku rzece. Z głową w tył odrzuconą, z miotającymi
1525   2, III|               odrzuconą, z miotającymi się w obie strony ramionami, przeskakiwał
1526   2, III|                    się! Ładyś, rzuć widły!~W kilka minut walczący rozbrojonymi
1527   2, III|                   na którym siedział Ładyś w podartym nieco odzieniu
1528   2, III|              złośniki, drapieżniki, wstydu w oczach i Boga w sercu nie
1529   2, III|                     wstydu w oczach i Boga w sercu nie mający! - głośno
1530   2, III|                       krzyknął Fabian a ty w cudze garnki nie zaglądaj,
1531   2, III|                   z upragnienia, a ty znów w tym roku sępa ludziom pokazujesz
1532   2, III|              pokazujesz ze strachu, że cię w sołdaty zaraz wezmą. W cudze
1533   2, III|                 cię w sołdaty zaraz wezmą. W cudze garnki zaglądać nie
1534   2, III|                 pszenicy, której zbieranie w poniedziałek zaczynać trzeba,
1535   2, III|                   Istotnie, hałaśliwy spór w polu wybuchający strwożył
1536   2, III|                mgnienie oka, po którym coś w sobie widocznie zwyciężała
1537   2, III|                 gorsze, a jedyna różnica - w formie!~W słowach tych wypowiedziała
1538   2, III|                 jedyna różnica - w formie!~W słowach tych wypowiedziała
1539   2, III|                przed kwadransem zwyciężyła w niej przestrach i niesmak
1540   2, III|                   gorsze... jedyna różnica w formie!~Starzyńska w grube
1541   2, III|               różnica w formie!~Starzyńska w grube i pokaleczone, ale
1542   2, III|                    odbijającym zamyśleniem w oczach powtórzył słowa Justyny:~-
1543   2, III|                  Justyny:~- Jedyna różnica w, formie... czyli że wszelakie
1544   2, III|                  prawdziwy walor człowieka w tym, co on we środku ma...~
1545   2, III|               wzniosła.~- Żeby to Justynka w poniedziałek bez gorsetu
1546   2, III|                garścią zboża prostując się w całej swej wysokości, dziwnie
1547   2, III|                    swej wysokości, dziwnie w tej chwili poważnym i zamyślonym
1548   2, III|                   opadające na nie włosy i w górę, wysoko, ku samym obłokom
1549   2, III|                dziecinną prawie wesołością w śmiechu, w oczach i na promieniejącym
1550   2, III|               prawie wesołością w śmiechu, w oczach i na promieniejącym
1551   2, III|             poszłaś - brawo!~Śmiejąc się i w różne strony zwracając ściskał
1552   2, III|                  mrowiem ludzi i zwierząt. W powodzi zieleni i tumanie
1553   2, III|            barwiste kobiece ubrania, głowy w czapkach, chustkach i warkoczach,
1554   2, III|             przebytego dnia ciężkiej pracy w wesołych uśmiechach ukazujące
1555   2, III|                   sierpy nie przeszkadzały w grubych i ciemnych rękach
1556   2, III|                   gołębi i pianie kogutów.~W zagrodzie Anzelma czerwone
1557   2, III|            Pszczoły ułożyły się już do snu w błękitnym tłumie przysadzistych
1558   2, III|            przysadzistych ulów, za którymi w migotliwych światłach zachodu
1559   2, III|             stuletniej sapieżanki dwa okna w błękitnych ramach gorzały
1560   2, III|                   Pomiędzy drzewami Anzelm w grubej swej sukiennej kapocie
1561   2, III|                    wielu już lat na robotę w pole nie wychodził, dlaczego
1562   2, III|                    nie wychodził, dlaczego w okolicy nosił przezwisko
1563   2, III|                oczy. Prawie z przestrachem w postawie i ruchach otulał
1564   2, III|                kapotą, cofał się i usuwał. W zagrodzie swej za to cichy
1565   2, III|                dopatrywał bydła i owiec, a w zimie cepem bił o klepisko;
1566   2, III|                     z monotonnymi ruchami, w których tkwiło wieczne jakby
1567   2, III|                   najętego parobka układał w stodole snopy przez synowca
1568   2, III|                   Jan po raz pierwszy może w swym życiu sam nie dopatrzył
1569   2, III|                    sobie nad oczami robiąc w głąb ogrodu, patrzał. Żółty
1570   2, III|                 fanfaron i elegant Michał, w ubraniu z dymki kanarkowego
1571   2, III|         kanarkowego koloru, idący tu pewno w nadziei zobaczenia Antolki,
1572   2, III|                  kapotą, cofnął się nieco. W oczach jego zagrał bolesny
1573   2, III|               przyczyny?~Jednak, tak jak i w ów wieczór, gdy po raz pierwszy
1574   2, III|                 przystojny, śmiały chłopak w kanarkowym ubraniu. - Czy
1575   2, III|             Antonina?~I skoczył ku domowi, w którego sieni słychać było
1576   2, III|                    i huk obracanych żaren. W małej, przyciemnionej sieni
1577   2, III|                   lecz rysy znikały prawie w półzmroku sionki, śmiał
1578   2, III|                  sionki, śmiał się cichym, w głębi piersi szemrzącym
1579   2, III|                było kuchnię dość obszerną, w której po samym środku siedziała
1580   2, III|                    ich nie płoszyły. Tylko w nierozwikłanej tej mieszaninie
1581   2, III|                  kształt czarnych paciorek w koralową oprawę u tych.
1582   2, III|               osłoniętą stała Antolka cała w świetle rozpalonego w piecu
1583   2, III|                 cała w świetle rozpalonego w piecu ogniska. Złotawe blaski
1584   2, III|                   wzgardliwie wydęła, choć w ciemnych jej oczach przebiegły
1585   2, III|                 ciotka?~- E! jaki tam smak w ciotczynej wieczerzy! Ja
1586   2, III|               wieczerzy! Ja tu przyszedłem w nadziei, że na tę wieczerzę
1587   2, III|                   drzewie i przemienię się w płaczącego puchacza!~Siadł
1588   2, III|             żałośniejszy krzyk puchacza.~- W ogrodzie, w pełnym jeszcze
1589   2, III|                    puchacza.~- W ogrodzie, w pełnym jeszcze słonecznych
1590   2, III|            jakimikolwiek były myśli, które w chwili jakiejś napełniały
1591   2, III|                 młodego człowieka, płonęła w nich cała, jakby w łunie
1592   2, III|                 płonęła w nich cała, jakby w łunie z wewnętrznego pożaru
1593   2, III|       przenikliwiej i głębiej zatapiał się w twarzy młodzieńca. Nagle
1594   2, III|       zaniemeńskiemu borowi, a potem znowu w twarzy Witolda utkwiły.~-
1595   2, III|              ostrożnym jakby ruchem Witold w obie swe dłonie wziął jego
1596   2, III|                  wcześnie z wielkim ogniem w piersi niźli z kamieniem
1597   2, III|             uścisnął też ręki Witolda, ale w słowa jego cały wsłuchany
1598   2, III|                   jego cały wsłuchany usta w zdziwieniu otworzył i z
1599   2, III|                   nie spodziewałem się już w swoim życiu mowy takiej
1600   2, III|                 myśli krążyć nie przestają w przestrzeni i płonąć w powietrzu,
1601   2, III|           przestają w przestrzeni i płonąć w powietrzu, aż wejdą znowu
1602   2, III|                  powietrzu, aż wejdą znowu w żywych, młodych, silnych,
1603   2, III|            wzruszeni, milczący i wzajemnie w siebie wpatrzeni.~- Może
1604   2, III|                    nauk do Korczyna wrócę, w wielu względach o pomoc
1605   2, III|                  jest prawda, że kiedy pan w Korczynie osiędziesz, trudno
1606   2, III|          uskuteczniać dobre zamiary. Mnie, w moim zaciszku siedzącemu,
1607   2, III|                leje się po chmurność, a my w tej pochmurności tak jak
1608   2, III|           zwątpiłeś - z palącą ciekawością w twarz mówiącego wpatrując
1609   2, III|                      Zasmęciłem się ja raz w życiu swoim tak, że i na
1610   2, III|          latoroście zielone i swoją koleją w silne drzewa wyrastały.
1611   2, III|                 przepowiada, a jeżeli panu w jakiej trudności czy w jakich
1612   2, III|                panu w jakiej trudności czy w jakich zamiarach pomocy
1613   2, III|                wszyscy i ze cztery studnie w okolicy wykopali, toby nam
1614   2, III|                   zwolna pomiędzy drzewami w jaskrawych blaskach zachodu,
1615   2, III|                   zapytania lub odpowiedzi w rozmowę wtrącając. Parę
1616   2, III|                   wtrącając. Parę razy jak w tęczę wpatrzony w twarz
1617   2, III|                 razy jak w tęczę wpatrzony w twarz młodzieńca cicho do
1618   2, III|                  Chryste! jakiż podobny!~I w miarę przedłużania się rozmowy
1619   2, III|              długie, blade ręce, do połowy w rękawy kapoty wsunięte,
1620   2, III|                  trudno było odgadnąć, czy w radości niespodziewanej,
1621   2, III|               radości niespodziewanej, czy w żałości wspomnień.~Na długiej
1622   2, III|                   malwami i wieczornikami, w woniach rezedy i piłowiei
1623   2, III|               zdawali, bo tajemnicy żadnej w rozmowie ich nie było. Mężczyzna
1624   2, III|                    było. Mężczyzna trzymał w ręku garść dzikich kwiatów
1625   2, III|                    Z głębi domu, z kuchni, w której Antolka wieczerzę
1626   2, III|               stryj i ja nie pozwolimy jej w szesnastu latach za mąż
1627   2, III|                póki dziewczyna wzmocni się w sobie i pomądrzeje. Drugiemu
1628   2, III|              wszelakich konceptów pełno mu w głowie. Ja temu dziwuję
1629   2, III|             smętliwy nie jestem, ale kiedy w jakich zamiarach swoich
1630   2, III|                   grobu poszedłbym zaraz. ~W kuchni wesoło i donośnie
1631   2, III|                  zagwizdała wilga, a jakby w odpowiedź jej z zagrody
1632   2, III|            Pochylił się trochę i nieśmiało w twarz jej spojrzał.~- Bo
1633   2, III|                      Śmiałość tego zarzutu w dziwnej była sprzeczności
1634   2, III|                     z jaką na mgnienie oka w twarz jej spojrzał. Ona
1635   2, III|                       Iluż, iluż ja rzeczy w życiu swoim wstydzić się
1636   2, III|               jeżeli czasem stryj zostanie w domu?~Spojrzała na niego
1637   2, III|                   gadamy, tak jakby umarły w domu leżał... Taka już u
1638   2, III|                niego duszna choroba jakaś!~W tej chwili Anzelm niezwykle
1639   2, III|           wszystkie sprzęty znajdujące się w tej izdebce. Nad łóżkiem
1640   2, III|                sufitem, Ostrobramska Maria w ramach, złoconym i dość
1641   2, III|                  samą pościelą, dwa szare, w drewnianej oprawie, wizerunki
1642   2, III|             kominkiem leżało kilka książek w zniszczonej oprawie. Po
1643   2, III|                       Niech pan spojrzy..:~W ten sposób kilka tytułów
1644   2, III|                nieco dłuższy. Zawierał się w czterech wyrazach: "Andrzej
1645   2, III|                 którym pan tylko co mówił, w sercach ludzkich podtrzymywał,
1646   2, III|                    ramieniem oparty, wpadł w zamyślenie długie i posępne.
1647   2, III|                  jak gdyby skąpał się cały w cierpieniach, klęskach,
1648   2, III|               dziesiątki, Istotnie, był on w nich skąpany, wzrósł wśród
1649   2, III|                 wzrokiem kogoś, kto patrzy w ciemne i niezgłębione otchłanie,
1650   2, III|                    ją celką swoją nazywam. W jednej piosence są takie
1651   2, III|               księdzem, a ja będę księdzem~W białym klasztorze...~
1652   2, IV |              brzegu odepchnął, a potem sam w nie wskoczył. Z wiosłem
1653   2, IV |                    nie wskoczył. Z wiosłem w ręku, z czołem na wpół tylko
1654   2, IV |                daszkiem czapki osłoniętym, w krótkiej, kolan nie sięgającej
1655   2, IV |                 pomyślała o przybraniu się w ten strój prosty i tani,
1656   2, IV |             układała swych czarnych włosów w sposób tak dobrze uwydatniający
1657   2, IV |                 zwijała ich z tyłu czaszki w węzeł tak ciężki i malowniczo
1658   2, IV |               przez ogorzeliznę pozłocony. W kilka godzin po południu
1659   2, IV |                  rzece i na chwilę stanęła w tym miejscu, gdzie w równej
1660   2, IV |               stanęła w tym miejscu, gdzie w równej prawie linii z zagrodą
1661   2, IV |                   stanęła, pochyliła się i w dół spojrzała. W dole, na
1662   2, IV |           pochyliła się i w dół spojrzała. W dole, na wąskim, piaszczystym
1663   2, IV |              zasłoniwszy, senliwy taki czy w myślach utopiony? Bóg to
1664   2, IV |              myślach utopiony? Bóg to wie!~W górę rzeki powoli płynęli.
1665   2, IV |             wydeptane ścieżki i łamiąc się w różne kierunki rysunkiem
1666   2, IV |                    linii okrywały zielony, w garby i płaszczyzny pogięty
1667   2, IV |                    tu i ówdzie łamiące się w falach promienie jego tworzyły
1668   2, IV |                bladły lub całkiem gasły, a w błękitach wody, pod delikatnym
1669   2, IV |                brzegami przelewającymi się w coraz nowe linie i kształty.
1670   2, IV |               coraz nowe linie i kształty. W cichym i parnym powietrzu
1671   2, IV |              tarczę słońca, sprawiając tym w powietrzu zmienną grę promiennych
1672   2, IV |                  który na wąskiej ławeczce w sam prawie dziób czółna
1673   2, IV |                czółna wprawionej siedział, w wodę patrzał i z pochyloną
1674   2, IV |                  olbrzymim trójkątem ścian w tył odgiętych i ku szczytom
1675   2, IV |                   trochę na swym siedzeniu w tym chaosie linii i barw
1676   2, IV |               spuszczał i zręcznym ruchem, w chwili gdy skrzydłami muskać
1677   2, IV |               zielona góra przemieniła się w stromą, gładką i nagą wyniosłość
1678   2, IV |                regularnością zaokrąglone i w równych od siebie odległościach
1679   2, IV |                    miał czas odpowiedzieć, w jednym z tych ziemnych wydrążeń
1680   2, IV |                   ptak ma przemyślność, że w tej twardej i gołej skale
1681   2, IV |                      Z pokojów i korytarzy w nagiej i gładkiej ścianie
1682   2, IV |             spłoszona pszczoła z odzyskaną w spoczynku siłą zerwała się
1683   2, IV |                  brzęczeniem wzbijając się w powietrze w kierunku parowu
1684   2, IV |                  wzbijając się w powietrze w kierunku parowu i okolicy
1685   2, IV |            pogodnym, zadowolonym uśmiechem w oczach i na ustach zwolna
1686   2, IV |                  Prawdę pani mówi - wiosło w wodzie zatapiając odparł -
1687   2, IV |                trochę ironicznym uśmiechem w oczach.~- Państwo myślą -
1688   2, IV |               myślą - zaczął - że człowiek w prostym stanie będący uczucia
1689   2, IV |              swoich myśli nie ma. Ale może w tym jest pomyłka...~Chciał
1690   2, IV |               spłonęła.~Jemu we wpatrzonym w nią wzroku zagrał żal.~-
1691   2, IV |                    się też czego innego...~W tej chwili usłyszeli żałosne
1692   2, IV |            kilkadziesiąt kroków od brzegu, w malutkim czółnie przymocowanym
1693   2, IV |              czółnie przymocowanym do tyki w dnie rzeki utkwionej siedział
1694   2, IV |                 małym, zielonym przylądku, w wyciągniętej postawie i
1695   2, IV |           wyciągniętej postawie i z oczami w pana swego wpatrzonymi,
1696   2, IV |                 gęstwiną ognistych włosów, w malutkiej łupince nieruchomo
1697   2, IV |                    nad wodą siedzący, miał w sobie coś prawie fantastycznego.
1698   2, IV |                    który na chwilę tylko i w połowie przybrał postać
1699   2, IV |                  drugą połową ciała tkwiąc w swym rodzinnym żywiole.
1700   2, IV |               końca srebrną iskrą błysnęła w powietrzu.~Jan i Justyna
1701   2, IV |                  bił za nierozgarniętość i w familii był on zawsze ostatnim.
1702   2, IV |               zdaje się, jakby duszę swoją w tej rzece zostawiał; tak
1703   2, IV |               niezdatny, ryb mnóstwo łowi, w bliskim miasteczku je sprzedaje
1704   2, IV |                   nich tam wielka niezgoda w familii panuje.~- Ale ot! -
1705   2, IV |                    z jednej strony ujętego w ciemne półkole boru, a z
1706   2, IV |               ziarnko od ziarnka rozróżnić w nim było można. Bór niechętnie
1707   2, IV |              niechętnie jakby usuwając się w głąb widnokręgu zostawiał
1708   2, IV |                   powoli wzbijał się znowu w wysoką, ciemną ścianę. U
1709   2, IV |              wysoko wyleciała znad rzeki i w borze przepadła; żadnej
1710   2, IV |              Justyny pogrążały się całkiem w miałkiej, suchej, gorącej
1711   2, IV |                    kościoła i wpatruje się w ołtarz. Można by myśleć,
1712   2, IV |               myśleć, że nigdzie tyle, ile w tym miejscu, nie czuł się
1713   2, IV |               takim głosem, jakim człowiek w progu świątyni przemawia. -
1714   2, IV |                  rzece, na brzegach, tylko w borze słowik śpiewał...
1715   2, IV |                  niżeli wesołym i częściej w milczącym zamyśleniu pogrążał
1716   2, IV |                   niż okazywał to, co miał w sobie. Całkiem inaczej jak
1717   2, IV |          pochmurność i za te utapianie się w myślach tak nadmiar ojca
1718   2, IV |                ociec dziecko swe żegnający w zamkniętości swej nie wytrzymał,
1719   2, IV |                tysiąc razy mnie pocałował. W tej samej minucie pan Andrzej
1720   2, IV |                 też tam panna Marta, która w tę porę młoda jeszcze była,
1721   2, IV |               tkwił wprost nad piaskami, a w jego światłości ociec i
1722   2, IV |               mieszają się z sosnami, tam, w tym miejscu z oczu naszych
1723   2, IV |                   naszych znikli... Słowik w borze śpiewał...~Wyciągniętym
1724   2, IV |               właśnie zbliżali się powoli. W miarę zbliżania się do lasu
1725   2, IV |                 żąć je zaczynali, stali my w okolicy, nad samym brzegiem,
1726   2, IV |               okolicy, nad samym brzegiem, w tym miejscu, gdzie, pani
1727   2, IV |                nieba pioruny zebrały się i w te miejsce biły. Słowik
1728   2, IV |                  we dnie, po całej okolicy w ciemności nocnej rozeszły
1729   2, IV |              szumienie wiatru naśladujące. W tej cichości i w tym szumieniu
1730   2, IV |              naśladujące. W tej cichości i w tym szumieniu posłyszeli
1731   2, IV |                 błyszczącą, odzież calutką w dziurach, rękę jedną opuszczoną
1732   2, IV |                 niekiedy tak stękał, jakby w nim co pękało. Ludzie koło
1733   2, IV |                pana Benedykta, który teraz w domu siedzi, i powiedzieć
1734   2, IV |                  wspomnienie rwało mu głos w piersi, która kiedy indziej
1735   2, IV |           spostrzegli, że już znajdują się w lesie; nie widzieli dokoła
1736   2, IV |                   z nisko pochyloną głową, w ziemię patrzał i o towarzyszce
1737   2, IV |                   towarzyszce swej całkiem w tej chwili zapominać się
1738   2, IV |                     Do dworu tedy leciałem w ciemności i od płaczu zataczałem
1739   2, IV |                   chciał. Ale dziecko całe w łzach obaczywszy puścił.
1740   2, IV |             wtenczas dopiero obaczyłem, że w kąteczku pokoju pani Andrzejowa
1741   2, IV |                   tak mocno targnął, że mu w ręku została, i jak tylko
1742   2, IV |                   uczernionej twarzy jakby w nieprzytomności wodząc.
1743   2, IV |                    tylko do okna poszedł i w nocne ciemności patrząc
1744   2, IV |                 takim głosem, jak człowiek w momencie konania będący,
1745   2, IV |                    Jan, jakby obecność jej w tej chwili sobie przypominając
1746   2, IV |               stanie i popatrzy!~Stanęła i w tej chwili dopiero spostrzegła,
1747   2, IV |               spostrzegła, że znajduje się w głębi boru. W tej chwili
1748   2, IV |                 znajduje się w głębi boru. W tej chwili też po raz pierwszy
1749   2, IV |                podnosiły się znad kobierca w przedziwne wachlarze paproci
1750   2, IV |                    niepojętą delikatnością w miriady drobniuchnych gałązek
1751   2, IV |                    słały się daleko, jakby w nieskończoność, znikając
1752   2, IV |            przezroczystych przestrzeniach, w rozległym półcieniu, po
1753   2, IV |                    po mchach i paprociach, w górze, u dołu, wszędzie,
1754   2, IV |               wybuchały, tam rozbijały się w roje iskier, smugi, potoki,
1755   2, IV |                  się to świetną, zawrotną, w tajemnicy i milczeniu odbywającą
1756   2, IV |                polanie gier tych nie było. W górze zaokrąglał się nad
1757   2, IV |                 sunącymi pod nim chmurami; w dole okrywała ją przyćmiona
1758   2, IV |               wydając bielała pleśń ziemi. W głębi, pod ciemną kolumną
1759   2, IV |                  jak cała ta polana niską, w nierówne kępy pogarbioną
1760   2, IV |              pogarbioną trawą obrosły.~Jan w milczeniu pagórek ten Justynie
1761   2, IV |          uciekającej wiewiórki zaszeleścił w jodłach, kos gwizdał donośnie,
1762   2, IV |                   na gałęzi sosny usiadła; w powietrzu jak w kadzielnicy
1763   2, IV |                   usiadła; w powietrzu jak w kadzielnicy olbrzymiej głuszone
1764   2, IV |                 przy najlżejszym powiewie, w delikatne liliowe dzwonki
1765   2, IV |               zwolna wymówił:~Zupełnie jak w pieśni:~Chyba czarny kruk
1766   2, IV |                   na stoku Mogiły utopiona w myślach i uczuciach prawie
1767   2, IV |                 obejmują pożarem i rzucają w górę. Kolebka jej stała
1768   2, IV |                górę. Kolebka jej stała już w katakumbie napełnionej zmrokiem
1769   2, IV |                    tym które wydają wiatry w ciasnych przestrzeniach
1770   2, IV |            przestrzeniach zamknięte. Rosła w atmosferze trosk i klęsk
1771   2, IV |                    ogrodzonych; dojrzewała w kole rozkoszy i strapień
1772   2, IV |               otaczało ją, pogrążonym było w staraniach, w pracach, w
1773   2, IV |              pogrążonym było w staraniach, w pracach, w rzadkich nadziejach
1774   2, IV |                   w staraniach, w pracach, w rzadkich nadziejach i uciechach,
1775   2, IV |                    nadziejach i uciechach, w częstych obawach i żalach,
1776   2, IV |                 padały na ziemię. Ani razu w swym życiu nie widziała
1777   2, IV |                    z nieba ideałów zlatują w dusze mieszkańców ziemi;
1778   2, IV |                 daleko, daleko od miejsca, w którym urodziła się, wzrosła
1779   2, IV |              Justyna. Ani sztuka muzyczna, w której od dzieciństwa ćwiczył
1780   2, IV |                    nią zasłony, która tu i w tym momencie opadła na rzeczy
1781   2, IV |             szczyty nawet kruszy i wtłacza w padoły. W życiu jednostek
1782   2, IV |                 kruszy i wtłacza w padoły. W życiu jednostek i narodów
1783   2, IV |          nieszczęść napełnione, że nic już w nich więcej zmieścić się
1784   2, IV |              dlatego z tej mogiły uderzyły w nią strumienie uczuć i myśli,
1785   2, IV |                 określonych. Pogrążyła się w nich tak, że całkiem zapomniała
1786   2, IV |                   sobie. Pierwszy może raz w życiu, zupełnie, absolutnie
1787   2, IV |                   lgnęła, wydobywało się i w nią wnikało niewidzialne
1788   2, IV |              zaraźliwym żarem spoczywające w samotnych mogiłach prochy
1789   2, IV |                  prochy zapomnianych? Albo w zamian nie otrzymanych wawrzynów
1790   2, IV |                 jeziorem jałowych piasków, w zamkniętym kole starego
1791   2, IV |                  za latami; kędyś, daleko, w wesołe pary łączyli się
1792   2, IV |                  sklepienie zapala nad nim w pogodne noce gromnice gwiazd
1793   2, IV |                 gwiazd i lampę księżyca, a w dżdżyste i burzliwe rozciąga
1794   2, IV |               śniegi i szrony zmieniają je w marmurowe i kryształowe
1795   2, IV |                 śnieżne wysłanie polany, a w kryształowych koronkach
1796   2, IV |             koronkach drzew przemienionych w grobowce czerwony gil niekiedy
1797   2, IV |                    zagwiżdże, sroka uderzy w żałobne skrzydła lub siwe
1798   2, IV |             plotkach ziemi... Zupełnie jak w starej pieśni:~Chyba czarny
1799   2, IV |               woniami jadłowcu i pleśni, a w letnie wieczory wysmukłe
1800   2, IV |               powietrzną pieszczotą uderzą w liliowe dzwonki na pacierz
1801   2, IV |               blisko przy sobie rosnących, w liście bogatych i gałęźmi
1802   2, IV |                  liście bogatych i gałęźmi w jedną wstęgę ze sobą splecionych.
1803   2, IV |                  gęste, jak srebrne krople w trwożliwym drżeniu błyskające,
1804   2, IV |               srebrnie szemrały, szemrały.~W pobliżu osin o gładki pień
1805   2, IV |               twarzy i całą postać wypukle w słonecznej smudze odrzynającą
1806   2, IV |           przywiodła. Potem we wpatrzonych w niego jej oczach zamigotały
1807   2, IV |             rozchylił wargi. Coś snuło się w jej myśli i grało w sercu,
1808   2, IV |                    się w jej myśli i grało w sercu, snuło się coraz prędzej,
1809   2, IV |             policzki, a czarne rzęsy nagle w dół opadły i zwilgotniały.
1810   2, IV |                 nieśmiałym ruchem wziął je w szerokie swe dłonie i nisko
1811   2, IV |                   odkąd się znali, utonęły w sobie długim, pełnym nieśmiałych
1812   2, IV |               mniemać - rzecz dziwna! - że w tym właśnie miejscu śmierci
1813   2, IV |                zdwojonym potokiem wezbrało w nich uczucie życia. Szli
1814   2, IV |                   spuszczała powieki. Znać w niej było nieśmiałość, która
1815   2, IV |                    było nieśmiałość, która w wyrazie jej twarzy zastąpiła
1816   2, IV |            człowieka tego, który szczelnie w szerokiej piersi wzruszenia
1817   2, IV |                 nią ściślej niż ona; który w ukrytych przed światem głębiach
1818   2, IV |                   powstała ona niezawodnie w głowie tej kobiety, która
1819   2, IV |                 wiele prawd życia znalazła w gorzkich wodach bólu i obrazy,
1820   2, IV |               zasłony. Myśl ta niezawodnie w głowie jej powstać musiała,
1821   2, IV |                 prac ludzkich; cóż dopiero w obliczu wielkich, spełnionych
1822   2, IV |                    wspaniałymi widmami oko w oko spotkała się u grobowca
1823   2, IV |                   własnej. Skąd uczucie to w niej powstało? Rozumiała
1824   2, IV |                    się do spoczynku. Czuła w sobie często bunt młodości,
1825   2, IV |                  Pragnęła iść, biec, komuś w czymś pomagać, na celu coś
1826   2, IV |            ochłodzić rozgorzałe czoło. Ale w jej położeniu i otoczeniu
1827   2, IV |                   granie. Zresztą, wszyscy w Korczynie oddawali się swym
1828   2, IV |             oddawali się swym zajęciom jej w nich udziału nie potrzebując,
1829   2, IV |                przemocą prawie wedrzeć się w nie chciała, uczuła się
1830   2, IV |                Nikt nawet nie przypuszczał w niej tej potrzeby serca,
1831   2, IV |                 daleko, do jakiego miasta, w którym by znalazła pracę,
1832   2, IV |              rozpieszczonego starca, który w Korczynie czuł się jak w
1833   2, IV |                   w Korczynie czuł się jak w raju, albo go pozostawić
1834   2, IV |                  tylko z panią Emilią była w wielkim mieście, które sprawiło
1835   2, IV |                   wymagań; do rzucenia się w jego chaos i boje brakowało
1836   2, IV |                  się więc, wahała, wpadała w głuche bunty lub martwą
1837   2, IV |               puste paciorki, staczały się w przeszłość...~O wszystkim
1838   2, IV |                 młodym i silnym być, a jak w zgrzybiałej starości, żyć
1839   2, IV |                  zgrzybiałej starości, żyć w wiecznym odpoczywaniu..,~
1840   2, IV |                 ani mysz... jak nietoperz!~W sposób ten uplastycznił
1841   2, IV |            widziała, lecz on ją widywał to w kościele, to znowu kiedy
1842   2, IV |                    zobaczył, serce dzwonem w nim uderzało. Czyż on wie,
1843   2, IV |              jeszcze i nie wytłumaczył, co w jednym człowieku dla drugiego
1844   2, IV |                   to, że smętek i ubolenie w niej rozpoznał. Twarz człowieka
1845   2, IV |               człowieka zdradza to, co się w sercu kryje. Nieraz myślał
1846   2, IV |                serca mu kapał, taką boleść w nim uczuwał i taką łzawość.
1847   2, IV |              Mogiłę i z przeciwnego brzegu w oknie stojącą ją obaczywszy
1848   2, IV |               potem spotkawszy go orzącego w polu poznała od razu:~-
1849   2, IV |             dostąpię!~Pochylił się trochę, w twarz jej spojrzał i taki
1850   2, IV |               tylko rękawa jej sukni ramię w dół opuścił, wyprostował
1851   2, IV |                przelotne spojrzenie rzucił w górę. Justyna w tej chwili
1852   2, IV |          spojrzenie rzucił w górę. Justyna w tej chwili ku niemu wzrok
1853   2, IV |            Spostrzegła, że gdy tak patrzał w górę, błękitne oczy jego
1854   2, IV |              przeszkodą zadziwił się Jan - w tamtą stronę idąc koło tej
1855   2, IV |                    zza chmur łączących się w coraz większe i ciemniejsze
1856   2, IV |                    jadłowcu. Pochylił się, w mgnieniu oka przezroczysty
1857   2, IV |                okolicy. Wszyscy mają prawo w nim rąbać, a że w tym rąbaniu
1858   2, IV |                    prawo w nim rąbać, a że w tym rąbaniu żaden porządek
1859   2, IV |               nawet na człowieka, jak wilk w ziemię patrząc... ~Rzucił
1860   2, IV |                utrapienia i aprensje złość w człowieku rodzą. Ja sam,
1861   2, IV |                   moje jak swoje zaorywał, w taką złość wpadłem, że do
1862   2, IV |                ścierpisz!...~Opowiadał, że w okolicy żyjąc wiele zgryzot
1863   2, IV |                   krzywd przenieść trzeba. W jednym gnieździe nie jednaki
1864   2, IV |                   samo i między ludźmi. Są w okolicy ludzie dobrzy i
1865   2, IV |                     gdzie zagony jak groch w worku zmieszane, a okno
1866   2, IV |                    worku zmieszane, a okno w okno patrzy...~Stryj i on
1867   2, IV |                   że smaku ani też pożytku w nich nie znajdują. Hojniejsza
1868   2, IV |                    z małego garnuszka jeść w spokojności niż morze wychłeptać
1869   2, IV |                     Prawda, że za bogatych w okolicy uchodzą, a to z
1870   2, IV |                  dwadzieścia. Trzech tylko w okolicy gospodarzy tyle
1871   2, IV |                   na przykład: dusz siedem w domu. Inni daleko mniej
1872   2, IV |                 wysiewają. Co dziwnego, że w cudze lazą? Pusty żołądek
1873   2, IV |           horowania i czasy odpoczywania - w zimie na przykład. Robota
1874   2, IV |                   głębi boru leciał i kulą w powietrzu toczyć się zdawał
1875   2, IV |                  dzięciołów i żółn ustało; w krzakach i pod paprociami
1876   2, IV |                wysoką sosnę zatrzymała się w połowie drogi i, na sęku
1877   2, IV |                     czarne, zlęknione oczy w pociemniałą ziemię utkwiła.
1878   2, IV |                 milknąc przed toczącym się w głębiach boru szumem i turkotem.
1879   2, IV |                    ciekawie rozglądała się w szczegółach ponurego w tej
1880   2, IV |                 się w szczegółach ponurego w tej chwili obrazu przyrody.
1881   2, IV |                  ze mnie! - zawołał - żeby w lesie zbłądzić i panią na
1882   2, IV |                   i zimną krew odzyskał.~- W lesie pozostać na żaden
1883   2, IV |                    i wziąwszy rękę Justyny w swoją ku brzegowi lasu biec
1884   2, IV |                   lasu biec prawie zaczął. W parę minut stanęli na wąskim,
1885   2, IV |                gnana, toczyła fale wzdęte, w regularne fugi wyrzeźbione,
1886   2, IV |                       wymówił, a głos jego w szumie i huku wiatru brzmiał
1887   2, IV |              podbiegła do czółna wskoczyła w nie i na dnie jego usiadła.
1888   2, IV |                      Proszę nie lękać się. W różne ja pory i nie w takie
1889   2, IV |                 się. W różne ja pory i nie w takie burze, jak ta; po
1890   2, IV |           przestała. Z siły jego wlała się w nią ufność. Ale w tej chwili
1891   2, IV |                wlała się w nią ufność. Ale w tej chwili huk i turkot
1892   2, IV |                    strony stał bór kipiący w głębi, lecz na zewnątrz
1893   2, IV |                  było samotnym; przed nim, w ten sam jak ono sposób,
1894   2, IV |         powszechnej szarości smutne płyty.~W niespełna kwadrans, jak
1895   2, IV |                    już na piasku wybrzeża; w przerzedzającej się mgle
1896   2, IV |                   złota. Pas ten odbił się w rzece, która popłynęła szafirem
1897   2, IV |             rysunkiem ścieżek stanęła cała w kryształowych kroplach drgających
1898   2, IV |                   dołu dostrzec można było w napełnionych światłem gałęziach
1899   2, IV |               cicho jeszcze i z lekka dmąc w jedną stronę; chmury kłębiącą
1900   2, IV |               naprzeciw słońca zwijały się w wał półkolisty i srebrem
1901   2, IV |                   na twarzy jego nie było. W przemoczonej koszuli, ze
1902   2, IV |                  przebyła. Odkąd usiadłszy w czółnie w oczach jego blask
1903   2, IV |                  Odkąd usiadłszy w czółnie w oczach jego blask odwagi
1904   2, IV |                 oczach jego blask odwagi a w ramieniu wznoszącym się
1905   2, IV |                    ujrzała, wszelka trwoga w niej znikła, a natomiast
1906   2, IV |                   ściągniętą, z całą duszą w oczach skupioną, ku wodzie
1907   2, IV |                    tylko przejął wilgocią. W zamian, mokre włosy zdwojonym
1908   2, IV |                 Wstrząsnęła głową; luźny i w czasie burzy więcej jeszcze
1909   2, IV |                    nie czuła tego, że była w tej chwili zalotną. Ale
1910   2, IV |               uczuła dotknięcie jego ręki; w tył nieco głowę odgięła
1911   2, IV |                różową a wzrokiem utkwionym w szeroki pas złoty, który
1912   2, IV |                   zdziwienia; pierwszy raz w życiu ptaki te widziała.~-
1913   2, IV |                  ptaki latają... Żeby Choć w książce albo w rozpowiadaniu
1914   2, IV |                   Żeby Choć w książce albo w rozpowiadaniu jakim zobaczyć
1915   2, IV |                 Wszystkie promienie słońca w źrenicach mu zaświeciły.~-
1916   2, V  |                  stole, na kilku książkach w zniszczonej oprawie stała
1917   2, V  |                    i odżyje - szepnął Jan.~W głębi izdebki, pod ścianą
1918   2, V  |              domowego wyrobu kołdrą Anzelm w kapcie i butach na wznak
1919   2, V  |                   czy rozpacznego okrzyku. W górze nad leżącym w martwej
1920   2, V  |               okrzyku. W górze nad leżącym w martwej nieruchomości człowiekiem
1921   2, V  |                     Z małego ganku gzymsem w grube floresy wyrzeźbionym
1922   2, V  |                widać było ciemnawą sionkę, w której stały żarna i przez
1923   2, V  |                żarna i przez drzwi otwarte w kuchni czysto wymiecionej
1924   2, V  |                    na stołkach dziewczyny. W niedzielnych sukniach bijących
1925   2, V  |             niedzielnych sukniach bijących w oczy morderową i granatową
1926   2, V  |               morderową i granatową barwą, w obcisłych stanikach i kolorowych
1927   2, V  |                 też zerknęły za znikającym w drzwiach świetlicy Janem.~-
1928   2, V  |                 Justynka nie bardzo zmokła w deszcz z Mogiły wracając.~-
1929   2, V  |                 kibić ramieniem otoczyła i w zarumieniony policzek pocałowała.~-
1930   2, V  |             brzozowej kory płonął istotnie w piecu i językami ognia suche
1931   2, V  |                 wyjrzał. Justyna wzięła go w ręce i ułaskawione, łagodne
1932   2, V  |                    wszystkie zwinąwszy się w jeden jedwabisty, pstrokaty
1933   2, V  |           pstrokaty kłębek czarnymi oczami w czerwonych oprawach na nią
1934   2, V  |                  prośbę - kruczkiem drzewo w piecu poprawiając uśmiechnęła
1935   2, V  |                  Korczyński na nim będą.~I w oczach ludzkich to jej wielką
1936   2, V  |                  sam nie żartem żąda panów w chacie swojej przyjmować.~
1937   2, V  |                  Wesele to odbyć się miało w parę tygodni po żniwach,
1938   2, V  |                     niezupełnie dobrze, bo w chacie gromada spora, matka,
1939   2, V  |                bierze i zaraz folwark jaki w dzierżawę weźmie.~- A pan
1940   2, V  |                   dwadzieścia jeden rok, i w sołdaty nie pójdzie, bo
1941   2, V  |                  dwóch starszych braci już w wojsku odsłużyło - rozgadała
1942   2, V  |                rozrzewniła się, aż łzy jej w oczach stanęły, lecz zaraz
1943   2, V  |                    miały, kto je szył, czy w święta je tylko noszą albo
1944   2, V  |                    im krawiec szyje, Żydek w miasteczku; mają takich
1945   2, V  |                najwięcej, i noszą je tylko w święta. Na codzień nie używają
1946   2, V  |                    honor. Żadna dziewczyna w okolicy tyle strojów nie
1947   2, V  |                     nawet mniej upodobania w niej znajduje, odkąd nimi
1948   2, V  |                 zebranie z tańcami nazywa) w broszce i kolczykach przyszła,
1949   2, V  |                    siebie przemokłą odzież w kurcie z domowego sukna
1950   2, V  |                 wszedł do kuchenki, gwarno w niej było i wesoło. Antolka
1951   2, V  |                 kilka, aby im żąć pomagać. W Starzynach grunta niskie,
1952   2, V  |                 pomagać, a potem do swoich w porę doskoczyć. Dwie mile
1953   2, V  |           doskoczyć. Dwie mile ujdzie dziś w jedną stronę, a dwie jutro
1954   2, V  |                    Drzwiczki od przeciwka, w kącie kuchni umieszczone
1955   2, V  |                   zawołał gospodarz domu i w kapocie, zza której grubego
1956   2, V  |                   próg przestąpił. Justyna w obie dłonie rękę jego wzięła
1957   2, V  |                włosów.~Antolka podbiegła i w rękę go pocałowała.~- Jeszcze
1958   2, V  |                 proszę! Kto widział gościa w kuchni przyjmować? Chata
1959   2, V  |               Proszę! proszę do świetlicy!~W kuchni znajdowało się troje
1960   2, V  |                    zawahała się, niepewna, w którą stronę iść jej wypada;
1961   2, V  |                   Niegdyś, niegdyś widywał w korczyńskim dworze w ten
1962   2, V  |               widywał w korczyńskim dworze w ten sposób prowadzące się
1963   2, V  |                 małych sklepień, z których w zimowe wieczory rozlegać
1964   2, V  |                izbę ćwierkania świerszczy. W kącie samotna, rozłożysta,
1965   2, V  |                stały wysokie, zielone albo w kwiaty malowane skrzynie
1966   2, V  |            giętkiej może grabiny czy klonu w wysokie łuki powyginanymi.
1967   2, V  |                 jaśniał obraz jej patrona, w wianki na Boże Ciało poświęcone,
1968   2, V  |                  na Boże Ciało poświęcone, w palmy wielkanocne, w pęki
1969   2, V  |           poświęcone, w palmy wielkanocne, w pęki suchych nieśmiertelników
1970   2, V  |              dwojga młodych zapytywał, jak w czasie burzy wydobyli się
1971   2, V  |                   bardzo zmokli, ile czasu w borze spędzili. Opowiedział,
1972   2, V  |                 tak jej zaś wypadło, że aż w czterech okolicach życie
1973   2, V  |                    swoje pędziła: najpierw w ojczystej, czyli w Siemaszkach,
1974   2, V  |                najpierw w ojczystej, czyli w Siemaszkach, potem w Bohatyrowiczach,
1975   2, V  |                 czyli w Siemaszkach, potem w Bohatyrowiczach, gdy za
1976   2, V  |              wyszła, potem za drugim mężem w Jaśmontach, a na ostatku,
1977   2, V  |                    na ostatku, za trzecim, w Starzynach.~- Nie wiadomo,
1978   2, V  |                stół szmatą płótna starły i w przeciągu pół godziny zastawiły
1979   2, V  |                   wszystkim zapewne, na co w, tej chwili zdobyć się mogła
1980   2, V  |                    się misa kwaśnego mleka w połowie z różową śmietaną
1981   2, V  |                   włosów zarumieniony ręką w stół uderzył. - Nieświadomy
1982   2, V  |                  postępować, to niech nosa w nie swoje nie tyka!~Wstawał
1983   2, V  |                     ze łzami kręcącymi się w oczach jęknęła Antolka.~
1984   2, V  |                   przestanie !~Kiedy chleb w rękach podniósł i kroić
1985   2, V  |                dwie młode dziewczyny jedli w sposób dość szczególny.
1986   2, V  |                   Drewniane łyżki trzymali w palcach zgrabnie, delikatnie
1987   2, V  |             zgrabnie, delikatnie i zawartą w nich żywność powoli w usta
1988   2, V  |              zawartą w nich żywność powoli w usta wkładali, powoli też
1989   2, V  |                    i powoli do ust nieśli. W tym szczególnym, przesadnie
1990   2, V  |                  ale zaraz można zrobić...~W bokówce, na olchowej czerwonej
1991   2, V  |                  go nastawiać. Ale właśnie w chwili, w której Anzelm
1992   2, V  |           nastawiać. Ale właśnie w chwili, w której Anzelm pytanie swoje
1993   2, V  |                  patrzał na Justynę, która w porcji ciemnego chleba złotawym
1994   2, V  |             patrzała. Oboje mieli uśmiechy w oczach i pytanie Anzelma
1995   2, V  |                głośno, serdecznie, z głową w tył odrzuconą, i bez widocznej
1996   2, V  |                   poniósł. Rękę miał dużą, w skórę ciemną i grubą obleczoną,
1997   2, V  |                    prawie po całych dniach w instrument stukać to może
1998   2, V  |               Antolkę widać było z dojnicą w ręku prędko przez sień na
1999   2, V  |                najrzeć, czy parobek dobrze w nieobecności jego bydła
2000   2, V  |                 zrazu, jakby przelękniony, w tył nieco uchylić się i