Tom, Rozdzial

 501   1, V  |                 przed końmi ukazała się na wąskiej miedzy dość szczególnie
 502   1, V  |                 splątany warkocz opadał na szerokie plecy, okryte jaskraworóżowym
 503   1, V  |               Jan nie poznał? Widać, że na słońce spojrzał, to w oczach
 504   1, V  |              jeszcze z bliska spojrzała na niego. Uśmiech jej zmącił
 505   1, V  |           nawiedzieć? Zdaje się, że nie na końcu świata żyjem. Już
 506   1, V  |                 Nie zatrzymując się ani na sekundę pług i konie wyminęła
 507   1, V  |             gospodarstwo, wcale piękne, na nią spadnie, a o starym
 508   1, V  |                 Benedykta Korczyńskiego na wojnę chodził. Po wojnie
 509   1, V  |               czegoś i powściągnął się, na koniec, nie mogąc znać powstrzymać
 510   1, V  |             którego kosa pobrzękiwała i na słońcu pobłyskiwała, zawołał:~-
 511   1, V  |                zawołał:~- E! ociec dziś na nas i nie patrzy! Z miasta
 512   1, V  |                 trzeba iść... Jak sobie na to wspomni, gadziną staje...
 513   1, V  |                w wahającej się postawie na Justynę patrzał.~- Może
 514   1, V  |           pragnąc. Z niepokojem patrzał na tę, tak mu z pozoru obcą
 515   1, V  |                z bliska widziany powiał na nią czarem ciszy i świeżości.~-
 516   1, V  |             jednym ruchem ręki otworzył na oścież zamykającą ogrodzenie
 517   1, V  |                jego zniknęła bez śladu. Na swoich śmieciach puszył
 518   1, V  |             obejmował dobry mórg ziemi, na której z zielonej jak szmaragd
 519   1, V  |          Środkiem ogrodu koła wyżłobiły na trawie dość szeroką drogę
 520   1, V  |               drogę i gęsto zasiała się na niej biała dzięcielina.
 521   1, V  |            drzewami ze dwadzieścia ulów na błękitno pomalowanych do
 522   1, V  |                 gęstwina melisy, bladej na tle ciemnozielonych, wysokich
 523   1, V  |      rozczochranych konopi. Dalej nisko na zagonach rosły lub wiły
 524   1, V  |                 listowia okryte, kładła na oknach i ścianie domu, którego
 525   1, V  |           którego okiennice i narożniki na biało pomalowane wesoło
 526   1, V  |             wyjścia miał od dziedzińca, na którym zza niziutkiego opłotku
 527   1, V  |              było świron ż wystającym i na kilku słupkach opartym dachem
 528   1, V  |                zgarniał i w małą kopicę na dziedzińcu składał człowiek
 529   1, V  |              tylko nasz? a Bóg mię ubij na duszy i ciele, że pokaże
 530   1, V  |          człowiek za młodu nauczy, to i na starość mruczy - dojadał
 531   1, V  |             który dotąd spokojnie leżał na rozrzuconej przed stajnią
 532   1, V  |            ogrodowi poskoczył. Z ogrodu na dziedziniec wbiegła para
 533   1, V  |               toż co? a gdzież Janek? - na widok samopas pędzących
 534   1, V  |                czapki, która w ogrodzie na trawie leżała, zaczerwieniony
 535   1, V  |                 zawołał - z Korczyna... na co? po co? dla jakiej przyczyny?...~-
 536   1, V  |         przyparł się do ściany domu. ~- Na co mnie? nie pójdę... kiedy
 537   1, V  |           oszalały w tej chwili chłopak na nim wywierał, była widoczną.
 538   1, V  |              oknami stojąca, z wąskiej, na dwu słupkach opartej deski
 539   1, V  |                 że dziesięć osób rzędem na niej usiąść by mogło. Tuż
 540   1, V  |            szereg sztywnych malw, nieco na prawo pszczoły nad błękitnymi
 541   1, V  |               lecz wnet ją znowu włożył na głowę.~- Jestem Anzelm Bohatyrowicz -
 542   1, V  |                 postąpił krok naprzód i na ławce, dość jednak daleko
 543   1, V  |              węgła domu ukazał się Jan, na rozmawiających spojrzał
 544   1, V  |              patrząc dokończył:~- Różne na świecie bywają zdarzenia...
 545   1, V  |                  to ku dziedzińcowi, to na Justynę patrząc. Widocznym
 546   1, V  |             słabości leżąc nieraz nawet na świętą Wolę Bożą szemrał
 547   1, V  |             jego wieku korzystając; jak na koniec, kiedy już dźwignął
 548   1, V  |               takiego człowieka, co sam na naukę do wielkiego miasta
 549   1, V  |             doczesność i znikomość. Nie na takie roboty człowiek patrzył,
 550   1, V  |                 trucizny... Każda rzecz na świecie jak woda przepływa,
 551   1, V  |                woda przepływa, jak liść na drzewie żółknie i gnije...~
 552   1, V  |               drugi mniej szczęśliwości na tym świecie użyje. Może
 553   1, V  |     niezadowolenia w pięknych oczach, a na ustach ze wspomnieniami
 554   1, V  |             daleko od Korczyna - gdzieś na jakimś zupełnie innym świecie.~
 555   1, V  |          kasztanka, a tuż za nim jechał na gniadej Jan. Konie napojone
 556   1, V  |             Antolka! Antolka!~Wołał tak na młodziutką dziewczynkę,
 557   1, V  |            ukazała się zza góry, niosąc na ramieniu koromysło z dwoma
 558   1, V  |                  przechylała się trochę na bok pod tym ciężarem i jedno
 559   1, V  |             nazdejmuj! prędzej tylko!~- Na co?~- Dla gościa.~I ciszej
 560   1, V  |                 śpiesznie wiadra z wodą na ganku postarzyła i koromysło
 561   1, V  |                ramienia zdjęła, po czym na ogród spojrzawszy ręką twarz
 562   1, V  |           okolicy żyła.~Siedzieli znowu na ławce, pod ścianą domu,
 563   1, V  |                sam, jak te, które miały na sobie Domuntówna i Jaśmontówna,
 564   1, V  |             krótkim ubraniu i w chustce na kształt czepka na głowie
 565   1, V  |               chustce na kształt czepka na głowie związanej. Ciekawą
 566   1, V  |                 podłużną i bladą twarzą na dłoni opartą. Anzelm na
 567   1, V  |                 na dłoni opartą. Anzelm na ciekawych sąsiadów nie zwracał
 568   1, V  |              wdzięku, a w oczach, które na chwilę oderwała od ziemi,
 569   1, V  |    instynktownym za rękę ją pochwyciła, na ławie przy sobie posadziła
 570   1, V  |                 jego siostry, wytrysnął na czoło i policzki Jana. Uszy
 571   1, V  |               plecami wsparty, spojrzał na niebo, na szczyty drzew,
 572   1, V  |             wsparty, spojrzał na niebo, na szczyty drzew, dokoła siebie
 573   1, V  |              się wirem. Justyna patrząc na wiotką i zaledwie dorosłą
 574   1, V  |                wodą, które przed chwilą na plecach jej widziała.~-
 575   1, V  |                nie ciężko wodę nosić... na tak wysoką górę? - z cicha
 576   1, V  |            niźli ja - podnosząc głowę i na brata patrząc potwierdziła
 577   1, V  |              jaki by sprawiła spadająca na ziemię ogromna kluska. Niewysoka
 578   1, V  |               zadarty nosek. Z dala też na powitanie głową kiwała i
 579   1, V  |             wieczór!~- Czego? - patrząc na nią zwięźle zapytał Anzelm.~
 580   1, V  |           zagrody.~Dziewczyna spojrzała na czerwone ręce swe, które
 581   1, V  |                  O! już zna! raz ciebie na wozie jadącą widziała i
 582   1, V  |                 Bardzo słusznie! bo kto na kogo kwiatami rzuca, ten
 583   1, V  |            panienki bukiet wtedy wprost na nią upadł! - potwierdził
 584   1, V  |           szczęście! bardzo słusznie! - na całe gardło zaśmiała się
 585   1, V  |                zaręczona, jeszcze ociec na oględziny pojedzie...~-
 586   1, V  |               przyjaciółki podsunęła.~- Na, jedz wiśnie!~Elżunia pełną
 587   1, V  |             pamięta, jak pan Korczyński na nas różne kondemnacje u
 588   1, V  |             czapkę bladą swą długą ręką na czole przesunął i przerwał:~-
 589   1, V  |                 wszystkimi swymi synami na plecach by nie poniósł.
 590   1, V  |               znowu. Fabian obie dłonie na kłębach oparł i zjadliwie
 591   1, V  |             krwawych rublów, co ze mnie na różne sztrafy wycisnął...
 592   1, V  |               głupie ludzie i kląć będą na wypadek przegrania. Ale
 593   1, V  |                 cały wewnątrz kipiał, a na twarzy spotniał. Zdawać
 594   1, V  |             który niespokojne wejrzenia na Justynę rzucał, głową kręcił,
 595   1, V  |                 się z trudnością, teraz na ramieniu rękę mu oparł.~-
 596   1, V  |             postoi, znów pan Korczyński na język ojcu wlezie...~ ~Córkę
 597   1, V  |               ale zatrzymał się jeszcze na Jana patrząc, W rozgniewanej
 598   1, V  |              Już skoszona i niech ociec na darmo swego gardła nie mocuje! -
 599   1, V  |                 wraz poprawiał czapkę i na słońce mrużącymi się oczami
 600   1, V  |                 hrabiego, znowu patrzeć na poniewierkę siwych włosów
 601   1, V  |            jakby dla niej, rodzącej się na nowo, rodził się jakiś świat
 602   1, V  |               Anzelm uważnie i ciekawie na nią popatrzył.~- A dla ja...
 603   1, VI |              dzięcieliną usianym wyszli na nieszeroką drogę, która
 604   1, VI |                 świetnej glorii pogody. Na całej przestrzeni niebieskiego
 605   1, VI |           środku, bladło ono u skłonów, na zachodzie świecąc ogromną
 606   1, VI |            utworzonej z lekkiej kurzawy na wskróś promieniami słońca
 607   1, VI |          stojące świrny z wystającymi i na kilku słupkach opartymi
 608   1, VI |             zaledwie wysunięte i wzajem na siebie następować się zdające;
 609   1, VI |           zdające; czasem zepchnięte aż na skraj wysokiej, ku rzece
 610   1, VI |               tu płaczące brzozy kładły na ściany i okna swe wiotkie
 611   1, VI |               najwynioślejsze wyrastały na dziedzińcach słupiaste jawory.
 612   1, VI |           ścianą stały wysokie konopie, na wysmukłe tyki fasola rzucała
 613   1, VI |               ogrodów, tuż przy domach, na większych lub mniejszych
 614   1, VI |           pogody i pracy wysypywały się na zewnątrz. Mnóstwo kraciastych
 615   1, VI |          kobiecych migotało wszędzie... Na dziedzińcach, wśród ogromnego
 616   1, VI |                 ptastwo. Inne siedziały na zagonach pieląc warzywo,
 617   1, VI |            jeszcze szły z wiadrami wody na ramionach albo w wielkich
 618   1, VI |             Jednokonne i dwukonne pługi na szeroko rozkraczonych włokach
 619   1, VI |                 kosmatych, pokrzykiwali na konie, z daleka zamieniając
 620   1, VI |                 żarna i stukały krosna. Na każdej drodze, za każdym
 621   1, VI |              które chłopcy wyprowadzali na nocną paszę. Jedne z nich
 622   1, VI |              Jedne z nich biegły luzem, na innych jechały bose niedorostki,
 623   1, VI |                 twarzami pod zsuniętymi na tył głowy daszkami starych
 624   1, VI |                daszkami starych czapek. Na każdym dziedzińcu szczekał
 625   1, VI |                góry i z krzykiem padały na trawy. W wiśniowych gajach
 626   1, VI |           niejeden pług zatrzymywał się na chwilę i niejedna kosa z
 627   1, VI |          podstarzałych kobiet siedziało na długiej ławie gwarząc spokojnie,
 628   1, VI |                 spokojnie, z bezczynnie na kolana opuszczonymi rękami.
 629   1, VI |             opuszczonymi rękami. Czasem na koniu, prowadzonym do kuźni,
 630   1, VI |           rękami, z ciemną ogorzałością na twarzach i z potem na czołach -
 631   1, VI |      ogorzałością na twarzach i z potem na czołach - nie ponury jednak,
 632   1, VI |            wszystkie inne i rozgłośnie, na dziedzińce, ogrody i aż
 633   1, VI |                 dziedzińce, ogrody i aż na pola rzucił strofę tej samej
 634   1, VI |        zmieszany z lamentem i śmiechem. Na drodze ściśniętej pomiędzy
 635   1, VI |                 mógłby był pewnie ustać na plączących się i podrygujących
 636   1, VI |            prostował się z całej siły i na perswazje dziewczyny nie
 637   1, VI |                a z szafirowych jej oczu na pełne i rozognione policzki
 638   1, VI |               idzie... Znowu narazi się na kiepkowanie ludzkie albo
 639   1, VI |            nigdy nie przyjedzie, bo już na tym świecie wcale go nie
 640   1, VI |            chaty wracać... Mleczko dziś na wieczerzę będzie i pierożki
 641   1, VI |           szerokimi plecy, ze spadającą na nie roztarganą kosą, wprowadziła
 642   1, VI |                 w ręku z dala i biernie na tę scenę patrzał.~- Poszedłbyś
 643   1, VI |              wydął nieco usta, spojrzał na dach najbliższego budynku,
 644   1, VI |           starego Jakuba i jego wnuczki na sporym podwórku rozpoczynała
 645   1, VI |         wykrzyki jego :~- Bóg mnie ubij na duszy i ciele!~A drugi raz:~-
 646   1, VI |            baraniej czapce, chudą twarz na dłoni opierał i spod czarnego
 647   1, VI |              wszelkich gwarów i swarów. Na hałasującą gromadkę prawie
 648   1, VI |                zaczął z cicha - ale oni na każdą garść ziemi aż mrą
 649   1, VI |               mrą z chciwości...~Czapkę na czole przesunął, głową potrząsał. ~-
 650   1, VI |                 to powiedzieć można, że na ziemię przymierają dlatego
 651   1, VI |                płotu, ż piędzią ogrodu, na którym rosło mizerne warzywo,
 652   1, VI |               litościwie jakby zarzucał na nią szerokolistne gałęzie.
 653   1, VI |                 i blada kobieta siedząc na ziemi skrobała kartofle.~-
 654   1, VI |             ziemia, ta jedyna podstawa, na której stały te zagrody,
 655   1, VI |                 czy obojętna, zarzucała na wszystko welon rajskiej
 656   1, VI |                 i biała kora srebrniała na brzozach, Ale niżej słoneczny
 657   1, VI |               napojone cienie. W głębi, na dnie, sunął kręty, puszysty
 658   1, VI |                 co w tym miejscu ziemię na tę ogromną szczelinę rozłamało,
 659   1, VI |                 zawarczało i zadzwoniło na kształt gotującego się kipiątku.
 660   1, VI |         pochylona patrzała przez chwilę na utopioną w liściach i kwiatach
 661   1, VI |                 Anzelm i z brodą opartą na dłoni przesuwał wzrok dokoła.
 662   1, VI |                odległej młodości urywek na wpół zapomnianego wiersza.
 663   1, VI |            dalej, a raczej wspinać się, na górę, po naturalnie wyżłobionych,
 664   1, VI |           najtrudniejszych. Dla wejścia na stromą górę nie potrzebował
 665   1, VI |                 sam sposób wstępujących na wysoki brzeg Niemna; wtedy
 666   1, VI |              oddalonym od szczytu góry, na łagodnym skłonie, który
 667   1, VI |                się ku szczytowi krzyża, na którego czerwonym tle bielała
 668   1, VI |        wyrzeźbionymi strzałami, wsparte na rękach i w zamyśleniu na
 669   1, VI |                na rękach i w zamyśleniu na podstawach z drzewa lub
 670   1, VI |           upadkiem groził, ale rozpięta na nim postać Chrystusa i boki
 671   1, VI |                 szczytu gontowy daszek. Na szerokiej podstawie krzyża
 672   1, VI |            przeszło trzy wieki patrzały na przepaść zieloną z warczącą
 673   1, VI |               warczącą w głębi krynicą, na olbrzymi i cały w mchach
 674   1, VI |                 wiankach leżący kamień, na wielki trójkąt Niemna, odsłonięty
 675   1, VI |           przesuwającego się po leżącej na ziemi i do połowy już obrobionej
 676   1, VI |               spełnił zgrzybiały dziś i na wpół obłąkany Jakub. Teraz
 677   1, VI |               napis wyraźniej zabieleje na czerwonej podstawie grobowca
 678   1, VI |               dlaczego, gdy umarli, tak na długo, na wieki, pozostali
 679   1, VI |               gdy umarli, tak na długo, na wieki, pozostali w sercach
 680   1, VI |            ludzi?~O parę kroków od niej na obalonym pniu sosny siedział
 681   1, VI |                pośrodku kłody, spojrzał na Justynę i z cicha rzekł:~-
 682   1, VI |              Justynę i z cicha rzekł:~- Na co? dla jakiej przyczyny?~
 683   1, VI |                 oczy i dłużej popatrzał na zbladłą nieco i smutną w
 684   1, VI |                z jej oczu. Obejrzał się na słońce: poczerwieniało i
 685   1, VI |            Stolarskie narzędzie położył na stronie i na jednym z wgłębień
 686   1, VI |          narzędzie położył na stronie i na jednym z wgłębień olbrzymiego
 687   1, VI |            przygarbionym jego plecom, a na baranią czapkę i aż na ramiona
 688   1, VI |                a na baranią czapkę i aż na ramiona opadały mu cienkie
 689   1, VI |                lasach żyjąc trzody świń na żołędziach hodowali, i od
 690   1, VI |                 brzegiem tego Niemna, i na tym właśnie miejscu, gdzie
 691   1, VI |             głos opowiadającego brzmiał na wysokim stoku góry, monotonnością
 692   1, VI |                 zaczął znowu - nie było na tym miejscu żadnego kawałka
 693   1, VI |                i z tamtej strony rzeki, na prawo i na lewo, naprzód
 694   1, VI |                strony rzeki, na prawo i na lewo, naprzód i w tył, rosła
 695   1, VI |               głowie śpiewając i grając na harfie. Z wysokiego domu
 696   1, VI |        straszliwych, prędko pociemniała na twarzy i rękach, wyrosła,
 697   1, VI |                 wiżdżeniem. Nad rzeką i na wszelakich mokrych miejscach
 698   1, VI |       niektórych takich rzeczy, których na szeroki okół nikt jeszcze
 699   1, VI |                jak raz przyszli, to już na długo przy nich ostawali
 700   1, VI |               ale podtenczas dwie krwie na jednej ziemi mieszkające
 701   1, VI |              Jan i Cecylia pierwszy raz na tej ziemi nogi swoje postawili...~
 702   1, VI |            kilka kropel potu zaświeciło na jego zapadłych i rozognionych
 703   1, VI |              Jan i Cecylia pierwszy raz na tej ziemi nogi swoje postawili.
 704   1, VI |              nie bardzo daleka. Łowczym na apel zatrąbić, a panom jechać
 705   1, VI |               zbożu pozostałego okryta. Na ściernisku, by wysokie domy
 706   1, VI |          przyszły zasiewek, a śród pola na gładkich łąkach hasały stada
 707   1, VI |                 ryżych i białych owiec. Na dwóch pagórkach dwa wietrzne
 708   1, VI |                olszynach i brzoźniakach na wszystkich gałęziach wisiały
 709   1, VI |          podnosiło się prosto do nieba. Na jabłoniach i śliwach liścia
 710   1, VI |           huczały terlice, przed domami na gałęziach i płotach wysychały
 711   1, VI |           ufarbowane przędziwa wełny, a na dachach po stronach do słońca
 712   1, VI |                był podonczas i tylko co na tron swój wstąpił. Koń był
 713   1, VI |              czołem królewskim świeciło na kołpaku brylantowe pióro,
 714   1, VI |                jechali także sokolniki, na dłoniach trzymając zakapturzone
 715   1, VI |                 pieściwe pazie z różami na licach, hardonosa służba
 716   1, VI |              się wszyscy ludzie patrząc na nie widziane rzeczy i nie
 717   1, VI |               podonczas rzekł:~"Rad bym na nich pojrzał!"~Wedle królewskiego
 718   1, VI |             przy drugim. On opierał się na toporze w długim kiju oprawionym;
 719   1, VI |                pochodzę i pospolitakiem na ten świat przybyłem; ale
 720   1, VI |                 który jest żubrzą głową na żółtym polu osadzoną, jako
 721   1, VI |            postać jego, z wielką czapką na tył głowy nieco zsuniętą,
 722   1, VI |                   Działo się to w roku, na tym pomniku wypisanym, tysiącznym
 723   1, VI |             czterdziestym dziewiątym...~Na zachodzie, nad borem, gasły
 724   1, VI |              obejmował całe sklepienie, na którym tu i ówdzie zabłysły
 725   1, VI |              pomiędzy cienkimi sosnami, na pniu obalonego drzewa. Kobieta
 726   1, VI |           drzewa. Kobieta opuściła ręce na kolana, mężczyzna twarz
 727   1, VI |           kolana, mężczyzna twarz oparł na dłoni. Słuchali jeszcze,
 728   1, VI |                  Po chwili też człowiek na kamieniu siedzący ozwał
 729   1, VI |                 dla jakiej przyczyny my na tej ziemi siedzimy.~Potem
 730   1, VI |              Bywało, że niektórzy z nas na wojny chodzili; bywało,
 731   1, VI |                 z gardłami i szabelkami na sejmiki i sejmy ciągnęli.
 732   1, VI |                 Jeden i drugi przebywał na pańskich dworach o urzędnikowskie
 733   1, VI |               przyrobiwszy gdzie daleko na osobnym folwarku siadał
 734   1, VI |              szczęście poniża, wszystko na świecie czasowe i przemijające...
 735   1, VI |                 woda przepływa, by liść na drzewie żółknie i gnije... ~
 736   1, VI |                przez chwilę w milczeniu na nią poglądał. Potem jąkając
 737   1, VI |          piersiach swych nosili i takie na ziemi pełnili zadania; że
 738   1, VI |                z ochotą i dumą poszłaby na krańce ciemnej jakiej puszczy
 739   1, VI |          patrzał, nie w przestrzeń lecz na nią. Krewki i wzburzony
 740   1, VI |              dla tego, abyś jadł, buduj na to, abyś miał gdzie zasnąć!
 741   1, VI |                sposobów ani wiadomości. Na zgubę tylko małym mrówkom
 742   1, VI |        dzielących ją ze szczytem góry i na tym szczycie przy uśpionym
 743   1, VI |           osłupiałym prawie zdziwieniem na twarzy. Na żółciejące pola
 744   1, VI |           prawie zdziwieniem na twarzy. Na żółciejące pola noc już
 745   2, I  |                 ten wziął swe nazwanie, na łagodnej wyniosłości gruntu
 746   2, I  |           kwitnące swe sploty zarzucała na tyki sięgające prawie niskiego
 747   2, I  |           drzewami rzadko rozstawionymi na wilgotnej i gładkiej murawie.
 748   2, I  |               było zza drzew pasące się na tej zarzecznej płaszczyźnie
 749   2, I  |                 zieleniały niskie łąki, na których rosły grupy wierzb,
 750   2, I  | kilkunastochatowy, czyli znajdujący się na granicy, za którą już do
 751   2, I  |           wierzchołkami kilku rosnących na dziedzińcu topoli włoskich;
 752   2, I  |           otoczone kwitnącą fasolą były na oścież otwarte, Stały na
 753   2, I  |                na oścież otwarte, Stały na nich pomiędzy kilku mirtami
 754   2, I  |               fuksje i róże miesięczne. Na ganku jedna z ławek zastawiona
 755   2, I  |                pełnymi zsiadłego mleka, na drugiej stał naprędce znać
 756   2, I  |                 będąca, rozdzielała dom na dwie połowy, z których w
 757   2, I  |                było drabiniaste schodki na strych wiodące; pod ścianami
 758   2, I  |                   z łoziny uplecione, a na miejscu najwidoczniejszym-
 759   2, I  |              bielizny. Miano ją zapewne na strych wynosić, ale tymczasem
 760   2, I  |             napełniał sień pomimo drzwi na ganek otwartych; w kuchni
 761   2, I  |          panujących w domu ciągów miała na sobie rodzaj sukiennego
 762   2, I  |                odbijającą od zawiązanej na szyi białej chustki, ze
 763   2, I  |               zsiadłe zamieniło się już na twaróg, i zastępowała je
 764   2, I  |               tam nie wiedzieć ile razy na dzień je czesać, zawsze
 765   2, I  |                 do góry powstawały albo na śniade czoło opadały, a
 766   2, I  |          gorejące, czarne oczy patrzały na matkę, ciągle na matkę.
 767   2, I  |               patrzały na matkę, ciągle na matkę. I teraz oto tuż przy
 768   2, I  |                kuchni do sieni, z sieni na ganek, z ganku do izby czeladnej
 769   2, I  |              tasiemki, żeby je sto razy na dzień najmocniej związać,
 770   2, I  |              Rózia od kuchennego stołu, na którym sałatę myje, odzywa
 771   2, I  |                jej nie uciekła. Kirłowa na ziemi przysiadła i spełniać
 772   2, I  |               Żebyś bo ty, Broniu, choć na moment gdziekolwiek przysiadła.~
 773   2, I  |        przysiadła.~Dziecko zaśmiało się na całą kuchnię, á potem niespodzianie,
 774   2, I  |               bawialnym pokoju co dzień na parę godzin na klucz zamykała,
 775   2, I  |                 co dzień na parę godzin na klucz zamykała, aby już
 776   2, I  |              promocją do czwartej klasy na wakacje przyjechał. Boleś
 777   2, I  |                 się była tego ogromnie. Na rok trzeci w tej samej klasie
 778   2, I  |              wrodził. Cóż robić jednak? Na pędzać dziecko trzeba, bo
 779   2, I  |                teraz zamknięty w pokoju na klucz uczy się albo pustuje?
 780   2, I  |               się słyszeć stuk, brzęk i na dziedzińcu tętent szybko
 781   2, I  |          malutka Bronia i większa Rózia na ganek wybiegły. Okazało
 782   2, I  |                 wołania matki i sióstr, na które przecież był głuchy,
 783   2, I  |           podeszwy butów. Gdyby Kirłowa na bunt ten zrezygnowała się
 784   2, I  |                 powaga jej ucierpiałaby na tym wielce. Nie pierwszy
 785   2, I  |              wiele ją kosztowało. Drzwi na klucz już nie zamykała,
 786   2, I  |               klucz już nie zamykała, a na wystraszone i pytające spojrzenie
 787   2, I  |                 które znacznego wydatku na robotnika potrzebują, kupcy
 788   2, I  |             robotnika potrzebują, kupcy na wełnę byli jej niezmiernie
 789   2, I  |      niezmiernie pożądanymi, Zapomniała na chwilę o chlebie, serach;
 790   2, I  |                do kanapy Bolku i chorym na gardło Stasiu; z wielkim
 791   2, I  |             którego drzwiach oczekiwali na nią przybyli kupcy. ~Jednokonny
 792   2, I  |              widać było ogród warzywny, na którego zagonach siedziało
 793   2, I  |                  W pobliżu tych kobiet, na zagonie także, siedziała
 794   2, I  |         dziewczyna w sukiennym tołubku, na który spadał gruby warkocz
 795   2, I  |               jasnych włosów. Siedziała na zagonie i podnosiła głowę
 796   2, I  |           podnosiła głowę ku siedzącemu na płocie młodemu człowiekowi
 797   2, I  |                 Młody ten człowiek miał na plecach fuzję i z wielkim
 798   2, I  |                 dzieci. Kirłowa patrząc na ten dość daleki, ale wyraźnie
 799   2, I  |                 potem ukazała się znowu na dziedzińcu. Wiatr zadął
 800   2, I  |           zaczął. Kirłowa obejrzała się na ogród warzywny i zobaczyła
 801   2, I  |             dziedzińca przyparty służył na skład ogrodowych nasion.
 802   2, I  |               podniosły głowy i patrząc na dziecinny drobiazg, który
 803   2, I  |            zaciętością; słychać ją było na, całym dziedzińcu i aż w
 804   2, I  |               swego towaru, zsyłała się na Korczyńskiego i innych sąsiadów,
 805   2, I  |                sprzedawali, przysięgała na dzieci, że taniej nie odda.
 806   2, I  |                 Tak doszła aż do ganku, na którym jednak, gdy stanęła
 807   2, I  |             były w angielskich szorach, na koźle siedział brodaty stangret
 808   2, I  |            karetę i konie Różyca. Kupcy na widok przybywające go grzecznie
 809   2, I  |       oświadczyli, że do odjazdu gościa na zakończenie interesu czekać
 810   2, I  |            hładyszki z mlekiem zsiadłym na ławce ganku, w sieni niecki
 811   2, I  |              białej, muślinowej chustce na szyi! Do sieni wpadła i
 812   2, I  |              progu domu stanął. Za nim, na ganku, widać było zieloną,
 813   2, I  |           milcząc ze zmieszania rękę mu na powitanie podawała. Zrazu
 814   2, I  |                 nisko pochylony; złożył na tej ręce pocałunek nie ceremonialny,
 815   2, I  |                zalał jej twarz i czoło. Na kanapce przed rozłożoną
 816   2, I  |                 poplamił nim pomalowaną na czerwono podłogę; w dodatku
 817   2, I  |               choćby dlatego, że siedzi na jedynym miejscu, na którym
 818   2, I  |              siedzi na jedynym miejscu, na którym z gościem swym zasiąść
 819   2, I  |         Pobiegła ku kanapie, przysiadła na ziemi i drżącymi trochę
 820   2, I  |               potem nawet wziął dziecko na ręce i w oba miodem usmarowane
 821   2, I  |                ucałowawszy zwolna znowu na ziemi postawił. Podniesienie
 822   2, I  |            odetchnął. Binokle opadły mu na piersi. Uśmiechał się do
 823   2, I  |             wyraz oczu jego był smutny. Na koniec, uwolniony z więzów
 824   2, I  |                 faworytka moja wyrośnie na niepospolicie piękną kobietę;
 825   2, I  |                 to, kuzynko. Już ja się na tym znam !~- Zawsze jesteś
 826   2, I  |                    Zawsze jesteś łaskaw na małego rozczochrańca tego,
 827   2, I  |           chłopcy i kilka kur siedziało na jajach. Niesposób było w
 828   2, I  |         zawdzięczam!~Siadając obok niej na kanapie z uśmiechem odpowiedział:~-
 829   2, I  |                 z uszanowaniem spogląda na ch1eb razowy...~- O! - śmiejąc
 830   2, I  |           więcej jeszcze łajała. To coś na kształt uczucia owych dawnych
 831   2, I  |          zarazem i przyjaźnie~- Tyle mi na raz pytań zadałaś, moja
 832   2, I  |    spowiedniczko - rzekł - że nie wiem, na co wpierw odpowiadać. Nie
 833   2, I  |               ludzi nieprzyzwyczajenie, na koniec i może najbardziej
 834   2, I  |            nieodparte pytanie: po co?~- Na koniec i najbardziej - z
 835   2, I  |          odludnych kątach żyjących, ale na szerokim świecie rozpowszechnia
 836   2, I  |                Bystro zmęczonymi oczami na niego popatrzała:~- Czy
 837   2, I  |                 śmiechem odrzucił plecy na tylną poręcz kanapy. Po
 838   2, I  |            wezmą ten wasz wielki świat, na którym rosną takie szkaradztwa
 839   2, I  |            kluczem do odgadywania wielu na świecie zagadek...~Splotła
 840   2, I  |                 zagadek...~Splotła ręce na kolanach i kołysała głową
 841   2, I  |              zażartował i z ciekawością na nią patrzał.~Przez chwilę
 842   2, I  |                już do pieca i czy kupcy na wełnę nie zniecierpliwili
 843   2, I  |             prawie nie pija. Popatrzała na niego trochę przenikliwie,
 844   2, I  |                  zawołał - złapałaś mię na kłamstwie. Wszelkiej rzeczy
 845   2, I  |          Kirłowa pałała żądzą zajrzenia na drugą stronę domu. Musiało
 846   2, I  |            sieni kilka słów z kupcami i na koniec do bawialnego pokoju
 847   2, I  |         bawialnego pokoju weszła niosąc na tacy kilka pełnych konfitur
 848   2, I  |             ścianą, dwa olejne portrety na ścianie, toaleta z wielkim
 849   2, I  |                 kubek, dziwnie odbijały na skromnym aż do ubóstwa tle
 850   2, I  |              bogatego domu.~Postawiwszy na stole maliny i cukier Rózia
 851   2, I  |               Justynę?~Kirłowa, spodek, na który położyła trochę konfitur,
 852   2, I  |          przyznam ci się, że zła jestem na ciebie za to ciągłe podjeżdżanie
 853   2, I  |            jedna jest tylko ważna rzecz na świecie: podoba się albo
 854   2, I  |              słuszność - odrzekł.~- Ale na koniec - Ż coraz większą
 855   2, I  |          irytacją wołała - z czego ona, na nieszczęście swoje, tak
 856   2, I  |           piękniejszych widziałeś pewno na świecie. Kokietką nie jest...~-
 857   2, I  |               Więc cóż? Wy tam przecież na świecie do wcale innych
 858   2, I  |                kanapy plecy opierając z na wpół żartobliwą, a na wpół
 859   2, I  |                 z na wpół żartobliwą, a na wpół szczerą powagą mówić
 860   2, I  |                jak ty, osoby, wcale się na takich rzeczach nie znają.
 861   2, I  |              boska rzecz taki rumieniec na twarzy matki pięciorga dzieci!~
 862   2, I  |                   Zatem - mówił dalej - na pierwszym miejscu stoi tu
 863   2, I  |             piękniejszych kobiet znałem na świecie i nawet... zdrowie
 864   2, I  |              nawet... zdrowie i majątek na całopalenie przed nimi składałem...
 865   2, I  |                jedzenie zaczął:~- Dziś, na przykład, siedziałem obok
 866   2, I  |              odzywała się, nie patrzała na mnie. Zmieniłem taktykę
 867   2, I  |                   Różyc rękę z łyżeczką na stół opuścił, binokle zwykłym
 868   2, I  |                wpółprzerażonym wzrokiem na krewną popatrzył i śmiechem
 869   2, I  |               ja bym tę chińską figurkę na kominku u siebie postawił?
 870   2, I  |             jeden pozostawszy, z czołem na obie dłonie opuszczonym,
 871   2, I  |             sień z drugiej połowy domu. Na dworze pogoda stawała się
 872   2, I  |              słońca i pozłocił kwitnące na oknie skromne fuksje i róże
 873   2, I  |                ujęta usiadła obok niego na kanapie, policzek oparła
 874   2, I  |                kanapie, policzek oparła na dłoni i o wszystkim, co
 875   2, I  |                  pomyśl tylko, kuzynie, na tym kawałku ziemi, który
 876   2, I  |                jeden z nich gospodarzem na Olszynce zostanie, a drugi
 877   2, I  |                 opowiadała z policzkiem na dłoni opartym i gęsto, gęsto
 878   2, I  |               się czasem w dół rzucając na dolną część twarzy dwie
 879   2, I  |          urodzone używają jeszcze życia na swoją rękę, błyszczą w świecie,
 880   2, I  |                o to! Inne ja rzeczy mam na głowie...~I dalej jeszcze
 881   2, I  |              złote marzenie! Nic nad to na ziemi nie pragnęła. Ale
 882   2, I  |                 ja nigdy nie zgodzę się na to...~Widziała, że patrzał
 883   2, I  |                    Widziała, że patrzał na nią ze zdziwieniem, więc
 884   2, I  |                  aby ktoś zajął się nim na dobre, a Boleś ... mój mąż..,
 885   2, I  |               tak, jak jest! Proszę cię na wszystko, abyś jemu o tym
 886   2, I  |               tego człowieka?~Spojrzała na niego ze zdumieniem.~- Jakże?... -
 887   2, I  |                  że my, tak jak wy tam, na waszym wielkim świecie,
 888   2, I  |               bo wyraz, z jakim patrzył na krewną swą, był bardzo podobnym
 889   2, I  |               jej spuszczonych powiek i na pięknie zarysowanych, przywiędłych
 890   2, I  |                Ale wnet potem podniosła na krewnego spojrzenie pełne
 891   2, I  |          Zrobiłaś mi prawdziwą łaskę... Na ciemnej przestrzeni, którą
 892   2, I  |            muszę już jechać..:~Spojrzał na zegarek.~- Już przeszło
 893   2, I  |                nie podobna!~Ona z bólem na niego patrzała.~- Wiesz
 894   2, I  |                 pomówimy. I jeszcze coś na myśl mi przyszło. Jeżeli
 895   2, I  |                z odjazdem i że wszystko na świecie obchodzić go przestawało,
 896   2, I  |            ramienia szepnęła mu jeszcze na ucho:~- Pomyśl nad tym,
 897   2, I  |                 jej synowie. Tu trafiła na gwarną scenę. Swawolny Boleś
 898   2, I  |                 Bronia znała się dobrze na podobnych żartach i udając
 899   2, I  |             cenach zboża porozmawiawszy na ganek wyszła.~Na dworze
 900   2, I  |         porozmawiawszy na ganek wyszła.~Na dworze zimny wiatr przez
 901   2, I  |              mniej ostre. Daleko, kędyś na krańcu zaniemeńskich pastwisk,
 902   2, I  |                 widać było pstrą trzodę na przeciwległym wybrzeżu rzeki
 903   2, I  |                 dworu dążących. Kirłowa na ganku stojąc z daleka ich
 904   2, I  |              jej było w tej chwili stać na miejscu. Niespokojną czuła
 905   2, I  |                 często tu przebywał ani na krok dziewczynki tej nie
 906   2, I  |            który w szerokich podskokach na dziedziniec wpada pana swego
 907   2, I  |            Zobaczyła córkę swą siedzącą na niskim progu małej budowy,
 908   2, I  |              lnianych włosów opadającym na wąski tołubek szesnastoletnia
 909   2, I  |         dziewczyna różowy swój policzek na dłoni wspierała i błękitne
 910   2, I  |             umysłów. Nie rozrósł się on na kształt dębu szeroko i potężnie
 911   2, I  |               rodzicielskiego domu, ale na ławach szkolnych we wczesnych
 912   2, I  |            podróż naokoło świata albo i na podbój całego świata. Znajdując
 913   2, I  |             książkę, która teraz leżała na jej kolanach; jednak ani
 914   2, I  |               Zaniepokojone serce matki na widok tej młodej pary uspokoić
 915   2, I  |            uczennicy; wyglądali jeszcze na parę dobrych przyjaciół
 916   2, I  |                zachodzące słońce kładło na drogę szerokie szlaki różowych,
 917   2, II |        upostaciowanie rozkwitłego lata. Na wschody ganku wbiegała żywo,
 918   2, II |            kędyś daleko za bramę dworu, na pole. Zamyślenie to przecież
 919   2, II |                drzew, co wyrosły wolne,~Na mogile śpiewa jakieś ptaszę
 920   2, II |                czymś oboje razem, o coś na nią nalegali, prosili. Chłopak
 921   2, II |         nalegali, prosili. Chłopak miał na sobie krótkie i dość zaniedbane
 922   2, II |               bieda! Emilka zachorowała na nerwy, na piersi, na serce,
 923   2, II |            Emilka zachorowała na nerwy, na piersi, na serce, na wszystko...
 924   2, II |        zachorowała na nerwy, na piersi, na serce, na wszystko... doktora
 925   2, II |             nerwy, na piersi, na serce, na wszystko... doktora sprowadzili...
 926   2, II |               troszkę... A on popatrzył na mnie i powiada, że to zły
 927   2, II |             Umilkła, bo wzrok jej upadł na snop roślin, które przyniosła
 928   2, II |              które przyniosła Justyna i na stole położyła.~- A toż
 929   2, II |                 może drogim.~- Justynal~Na dnie stłumionego jej głosu
 930   2, II |              rumieńcem. Z tym rumieńcem na czole i krztusząc się jeszcze
 931   2, II |          podobna do słupa umieszczonego na wielkich, w kwieciste pantofle
 932   2, II |                  z nudy, z melancholii! Na pociechę po pańskich karmelkach
 933   2, II |               słupa.~- Otóż i postawimy na swoim! otóż ciocia będzie
 934   2, II |                  w których parę krzeseł na drodze jej stojących przewróciła,
 935   2, II |        stojących przewróciła, aż wpadła na dość długi korytarz, u którego
 936   2, II |       pochwyciła.~- Ciociu! - zabrzmiał na cały korytarz cienki i prawie
 937   2, II |                za nią drzwi z trzaskiem na klucz zamykając. Dopadł
 938   2, II |            kłopotać?... Nie gniewaj się na mnie, mój mileńki! Może
 939   2, II |                  która ich tu całowała, na ręku swym nosiła, przysmakami
 940   2, II |       rozszerzać, powiększać. Przerwała na chwilę czytanie.~- Jak myślisz,
 941   2, II |             których nigdy nie słyszała. Na świecie już świt błękitny
 942   2, II |               blaskiem oświecała błękit na lampa. W tym łagodnym blasku
 943   2, II |             blasku pani Emilia wiła się na pościeli w męczarniach silnego
 944   2, II |       przechadzki użalała się przed nim na swoje smutne życie i zapomniała,
 945   2, II |            okazał jej dość współczucia, na skargi jej odpowiadał milczeniem
 946   2, II |              obawa przed rannym chłodem na myśl jej nie przyszły, kiedy
 947   2, II |              Korczyna spędzał zazwyczaj na koniu. Kiedy Teresa, w luźnym
 948   2, II |               wbiegła do sali jadalnej, na żółtoróżowej jej twarzy
 949   2, II |                 że od lat kilku nic już na pozór nie łączyło go z żoną,
 950   2, II |               kilku skokami znalazł się na ganku, a gdy wydawał rozkazy
 951   2, II |               Do Marty, która śpieszyła na górę po zażądane przez chorą
 952   2, II |           potężnym swym głosem krzyczał na służbę o jak najprędsze
 953   2, II |              muślinach i haftach leżała na pościeli z zamkniętymi oczami,
 954   2, II |          cichego i łagodnego cierpienia na twarzy, że w każdym na nią
 955   2, II |       cierpienia na twarzy, że w każdym na nią patrzącym istotną litość
 956   2, II |             zaszeptała Teresa.~Panienka na palcach do łóżka matki przybiegła;
 957   2, II |              stroją się...~W tej chwili na pochylonej ku niej głowie
 958   2, II |          prędkim ruchem podniosła się i na łóżku usiadła.~- Loki rozfryzowane! -
 959   2, II |              świeżą kokardę i włoży jej na nogi warszawskie pantofelki...
 960   2, II |              słabości osunęła się znowu na pościel i ledwie dosłyszalnym
 961   2, II |                 długie wąsy opuściły aż na klapy płóciennego surduta,
 962   2, II |            takich parę pudełek z miasta na wypadek takich gości, jak
 963   2, II |                  Mała, siwiejąca głowa, na sztywnym karku osadzona,
 964   2, II |          rozmawiającym mężom zabiegły i na paluszkach wstecz przed
 965   2, II |              córki Darzeckiego.~- U nas na pensji nawet salon daleko
 966   2, II |          Benedykt z rodzajem osłupienia na te trzy śliczne istotki
 967   2, II |           mozaikowej posadzki i fresków na suficie chciała...~Gniewnej
 968   2, II |             ciebie, przeznaczamy z żoną na jej wyprawę...~- Tak wielką
 969   2, II |            wyprawę...~- Tak wielką sumę na wyprawę! - nie mogąc już
 970   2, II |                 swym gościem, który ani na sekundę swych drobnych i
 971   2, II |                 Żona moja chce i ja się na to zgadzam, aby córka nasza
 972   2, II |                 to że z pozoru wyglądał na osłupiałego i całkiem pognębionego
 973   2, II |                zawzięcie przygryzał, aż na koniec z cicha wymówił:~-
 974   2, II |             Może byście więc w tym roku na połowie tej sumy poprzestali...
 975   2, II |                 Szwagierek przynajmniej na ciężkie czasy wyrzekać nie
 976   2, II |            panienki drogę im zabiegły i na paluszkach przed nimi idąc
 977   2, II |             Papciu! wujaszku! wpadłyśmy na wyborny, doskonały pomysł!~-
 978   2, II |             posągami ubierać...~- U nas na pensji są posągi, wprawdzie
 979   2, II |                powrócił:~- Kto wie? Kto na pewno wiedzieć może, dla
 980   2, II |        zachwianą została... trochę...~W na wpół spuszczonych oczach
 981   2, II |               wyrazem własnej wyższości na twarzy Darzecki odpowiedział:~-
 982   2, II |                  naj-świet-niej-sze-go. Na koniec, znasz dobrze, kochany
 983   2, II |                o tym, że długu tego ani na chwilę uważać nie przestał
 984   2, II |                i nawet przed kilku laty na żądanie szwagra stopę ich
 985   2, II |           nieruchomiej tkwił w ziemi, a na sfałdowane czoło występowały
 986   2, II |                występowały krople potu. Na koniec, Darzecki u jednej
 987   2, II |           drobne, poskrzypujące kroki i na jeden z fotelów opuścił
 988   2, II |              Belgii, Holandii. Skończył na tym, że doradzał szwagrowi
 989   2, II |               przypuścić było można, iż na chwilę o szwagrze i ciężkim
 990   2, II |                 szwagier, czasem, kiedy na to... tamto... spojrzę i
 991   2, II |            sen-ty-men-tal-ność, której, na nieszczęście, każdy z nas
 992   2, II |              sobą głosy panienek, które na trzech krzesłach w rząd
 993   2, II |                nóżkę Leonia ze smutkiem na twarzy, ze zmarszczonym
 994   2, II |                kuzynkom pantofelek swój na ażurową pończoszkę włożony.~
 995   2, II |                 i odmawiając śniadania, na które zapraszał go Benedykt,
 996   2, II |           rozdrażnienie Benedykta.~- A, na miłosierdzie boskie! - zawołał -
 997   2, II |                 czasem ludzi śmieszy...~Na ganku już stojąc, w płaszczu
 998   2, II |               wytwornego kroju, z lekka na ramiona zarzuconym, Darzecki
 999   2, II |              Korczyński zawołał z ganku na stajennego chłopcu, aby
1000   2, II |                i szerokimi krokami, wąs na palec matając, do salonu