Tom, Rozdzial

1001   3, I  |               go kocha, kocha, kocha, a nie chce zapomnieć małego
1002   3, I  |           trochę wyładniałaś jeszcze, a co do serca, tego nie odebrałaś
1003   3, I  |             kręciły się w jej oczach, a w głosie drżał śmiech.~W
1004   3, I  |           czas, razem może poczytamy, a po obiedzie na przechadzkę
1005   3, I  |            ożywiła się dziwnie nagle, a oczy, przygasłe wprzódy,
1006   3, I  |               wyciągnął.~- Daj mi to, a sama do czytania weź co
1007   3, I  |               więcej się podoba. Elle a de la chance, cette... cette...
1008   3, I  |         Zygmusiu? - zapytała jeszcze, a niespokojne jej oczy tonęły
1009   3, I  |             leżała rozłożona książka, a u kolan na niskim stołeczku
1010   3, I  |               wytwarzała pomiędzy nim a sobą, sprawiała jej przejmującą,
1011   3, I  |              i rady od niej wzywając, a po części za los swój odpowiedzialną
1012   3, I  |          spostrzegła go była w parku. A teraz te wycieczki do Korczyna?
1013   3, I  |       Kochałżeby on naprawdę Justynę, a miłość dla Klotyldy byłażby
1014   3, I  |        Zygmuntem pomówić przyrzekała, a na dnie duszy snuła rozpaczliwe
1015   3, I  |           której uczynione zwierzenia a także pieszczoty i obietnice
1016   3, I  |             pojechał nie do Korczyna, a usłyszawszy odpowiedź, która
1017   3, II |           wybiły się gorące rumieńce, a oczy jej, zazwyczaj trochę
1018   3, II |            nią z boku i filuternie.~- A teraz nie nudzisz się? -
1019   3, II |               Elżusi?~- Naturalnie.~- A tworzącym dla ciebie parę
1020   3, II |                Bo to wy wiecie jedno, a ja drugie!" Gdybym wtedy
1021   3, II |           pomiędzy jednym z czworaków a stajnią, na tle czerwonych
1022   3, II |               pojeździł i już zepsuł! A czy ty wiesz, gałganie,
1023   3, II |               trzymać wam pozwalam... A gdybyś zresztą i ziemię
1024   3, II |           żniwiarki psuły się często, a ja przypatrywałem się, jak
1025   3, II |         maszynę do kowala zawieziemy, a w jaką godzinę po wschodzie
1026   3, II |             syna w scenę pomiędzy nim a parobkiem zachodzącą stał
1027   3, II |              zachodzą pomiędzy teorią a praktyką, rzeczywistością
1028   3, II |             praktyką, rzeczywistością a sielanką.~Witold wpadł mu
1029   3, II |          zdejmie, w łeb sobie palnie, a potem i przy świetle śmierdzącej
1030   3, II |             Łbem muru nie przebijesz, a tych ludzi gdybyś i miodem
1031   3, II |              uśmiechnął się Witold.~- A kto ich tam, do diabła,
1032   3, II |             do garnków z przeszłości, a potem...~Stanął i twarzą
1033   3, II |              dbałość, życzliwość...~- A więc - wybuchając przerwał
1034   3, II |           jego, równa się hrabiostwu, a może i jakiemu kiepskiemu
1035   3, II |        jakiemu kiepskiemu księstwu... a jaka parantela. fiu! fiu!
1036   3, II |        błyszczącymi oczkami spojrzał, a spostrzegłszy, że potrzebowała
1037   3, II |               bardzo zacna matrona... a on dwadzieścia dwa lata
1038   3, II |             dobrodusznie, serdecznie, a tryumfującym i uszczęśliwionym
1039   3, II |          mówiono, niż to, co mówiono, a co teraz Kirło z werwą okraszoną
1040   3, II |        wszystkim mieściło się prawdy, a ile przesady, trudno zgadnąć;
1041   3, II |              palców swoich pocałował, a Orzelski, który niegdyś
1042   3, II |             właściciel tego zechce... a zechce wtedy, gdy zrobi
1043   3, II |           folwarków ze śliczną glebą, a w tych folwarkach, jak u
1044   3, II |               była i przynosiła dużo, a choć upadła, znowu powstać
1045   3, II |            gdy tylko Teofilek zechce, a zechce najpewniej wtedy,
1046   3, II |          zwrócić na siebie potrafiła, a gdy to wielkie, cudowne
1047   3, II |                na Justynę spoglądali, a w spojrzeniach, i uśmiechach
1048   3, II |           przebiła jej mowę Teresa.~- A pałacyk! ach, mamciu, pałacyk!
1049   3, II |            niewielu dniami tak gorąco a nadaremnie błagała ojca
1050   3, II |         zwyczajem jadł wiele i długo, a raz w rozmowę słowo rzuciwszy
1051   3, II |          oddać zlokowane na Korczynie a do niej należące pięć tysięcy,
1052   3, II |             widać, opowiadania Kirły, a szczególniej brzmiący w
1053   3, II |          cicha jęknęła pani Emilia.~- A tak - nie zwracając oczu
1054   3, II |                  Przy tym tak już nic a nic nie robić, jak ci panowie,
1055   3, II |             na marcypanach pasie się, a nawzajem dla świata, który
1056   3, II |           nogi chwiały się pod nią.~- A toż co? - ze zdziwieniem
1057   3, II |               domu ramię jej podając, a z drugiej podtrzymywała
1058   3, II |                 W imię Ojca i Syna... a cóż ja jej złego zrobiłem?
1059   3, II |         Gorącą masz głowę - zauważył.~A tej krótkiej, dwuznacznej
1060   3, II |            ręką brał tak... za włosy, a drugą za gardło i - trrraf!
1061   3, II |               kurczęciem – zawołała - a wtedy uwierzę, że mógłbyś
1062   3, II |               był daleko... daleko... A nam o to przecież idzie...
1063   3, II |               Zdaje się, że rozsądna, a może i pstro ma w głowie,
1064   3, II |              od ziemi ledwie odrosła, a już nudzi się! Czy nie zaczynasz
1065   3, II |     Dziewczynka skarżyła się dalej:~- A pewno! Głowa mię boli często!
1066   3, II |               ciągać! Wieczny śmiech! a co ja na tym weselu robić
1067   3, II |               zgiń, maro, przepadnij! A to przyczepski z tego Widzia!
1068   3, II |             by odmówić nie potrafiła, a potem dlatego, że są to
1069   3, II |            zapłonęły zrazu jak żużle, a potem zmąciły się wielkim
1070   3, II |            było! I... krótko to było! A teraz... po co? czy po to,
1071   3, II |           przyjmują to dobry wieczór, a jeżeli nie przyjmują, to
1072   3, II |            wypędzać! Bardzo słusznie. A gdyby i samego pana Korczyńskiego
1073   3, II |             arystokrat. Ale on sobie, a ona sobie. U ojca rodzonego
1074   3, II |               lęka się, po Bogu ojca, a więcej to już chyba takiego
1075   3, II |           sąsiedztwie państwo bywali, a u niego nie. Powiedzieć,
1076   3, II |               że jemu to smętliwie... A teraz i z tym procesem,
1077   3, II |          Młodzieńki i mileńki bardzo, a taki pokorny, że zdaje się
1078   3, II |            tam! Połowę tylko wypłaci, a na połowę weksele wyda.
1079   3, II |              trawach złoty kobierzec, a mnóstwem tajemniczych i
1080   3, II |               dom ku ogrodowi bokiem, a ku małemu podwórku gankiem
1081   3, II |               złożył na ręce Justyny, a wnet potem obie już ręce
1082   3, II |              od Korczyna niedaleko... A drugi Giecołd w biurze... ~
1083   3, II |                 Ale przerwał jej mąż:~A u imości wiecznie tylko
1084   3, II |          zielonym jak trawa surducie, a z czerwoną, dobroduszną,
1085   3, II |          dawniejszej pani Jerzowej... A to Alżusi kawaler, Franciszek
1086   3, II |        wyskoczyła i zagadała:~- Jezu! a toż to pan Starzyński! Bardzo
1087   3, II |          Starzyński! Bardzo słusznie! A ja myślałam, że to taki
1088   3, II |        zaśmiał się najgłębszym basem, a tak serdecznie, że aż mu
1089   3, II |               małych oczu nabiegły.~- A to mnie tak moja imość wystrychnęła... -
1090   3, II |            rozum na drodze straciła?" A ona: "Niech jegomość mnie
1091   3, II |              robić? kiedy choć stara, a romansowa! Wszystko równo
1092   3, II |                  Zdaje się, że dobry, a taki skąpiec, że niech Pan
1093   3, II |            sobie i dzieciom odejmuje, a pełną szufladę w komodzie
1094   3, II |            plastrów wyciekłym miodem, a przy niej leżał wielki bochen
1095   3, II |    przyniesione przedmioty umieszcza, a wszystko to głośno, rezolutnie,
1096   3, II |         zębami w uśmiechach błyskając a imponująco zadarty nosek
1097   3, II |               rozkazy i komenderówki, a ilekroć na nią spojrzał,
1098   3, II |             chodził.~- Dzień po nocy, a noc po dniu następuje... -
1099   3, II |           spólnie z pieskiem, witamy. A co to szkodzi! Kto pana
1100   3, II |               wyżła gładził istotnie, a Fabianowa z ławy powstawszy
1101   3, II |              okazane jej uszanowanie, a potem była to na jej młyn
1102   3, II |            jeszcze przybiegał do nas, a i potem z klas do mamy i
1103   3, II |               teraz dzierżawę trzyma, a drugi w biurze...~- Taż
1104   3, II |       odrobinie miodu łyżką wkładała, a on za każdym razem czerwoną
1105   3, II |           tego cmokania zaprzestanie, a po ludzku ze mną pogada -
1106   3, II |      posłuszny, całowania zaprzestał, a w zamian szeptać ze sobą
1107   3, II |              szeptać ze sobą poczęli, a raczej ona szeptała, on
1108   3, II |             bo i dzień był powszedni, a tylko u Fabianostwa z powodu
1109   3, II |           śmiało i szerokimi krokami, a gdy już doszedł do śliwowego
1110   3, II |            śmiała się na całe gardło, a narzeczony wiernie jej wtórował.
1111   3, II |          okolicy wynurzył się z gaju, a zmieszana Antolka rezonem
1112   3, II |              nie wiadomo co dokazuje, a lepiej powiedziałby, czy
1113   3, II |   wydzierżawionej łąki siano zbierał, a według wieści Michała, tak
1114   3, II |           zielsk wszelkich ogałacają, a zawsze srogi niedostatek
1115   3, II |              po drogach nie ścigałem, a co z tego! Tyle tylko, żem
1116   3, II |              w ciele utrzymać zdołał, a chaty nawet nowej za co
1117   3, II |               mają i we troje żyją... a u mnie i dwunastu morgów
1118   3, II |          dwunastu morgów może nie ma, a dzieci pięcioro. Co ja z
1119   3, II |          zrobię, jak wszyscy wyrosną, a żenić się zechcą? Dawniej
1120   3, II |             na wielkie nie wystarczy, a małych naokolutko tek jak
1121   3, II |               na śmierć zapracuj się, a poprawy losu swojego nie
1122   3, II |              przyczyny nie możno...~- A nie możno - przytwierdził
1123   3, II |           otoczyła nas rola bogaczów, a my ledwie ścieżeczką wąską
1124   3, II |             za trzy miesiące pójdzie, a choć za pięć lat i powróci,
1125   3, II |            Niemnie orać i kosić umie, a tamte dwa to jeszcze niedostałe
1126   3, II |            toczącej się dokoła zydla, a do Antolki wobec tylu osób
1127   3, II |              Jeden kiep, drugi dureń, a obydwa błazny!~Wkrótce potem
1128   3, II |             się po wielekroć i nisko, a wnet potem prostował się
1129   3, II |          twarz młodego Korćzyńskiego, a przy wzmiance o procesie
1130   3, II |               trudami ubogiego życia, a w facecjach, przysłowiach,
1131   3, II |               ślubu szczęścia życzyć, a za wielką promocję i osobliwą
1132   3, II |             podług swego nosa śpiewa, a w małym garnku barszcz tak
1133   3, II |            tańczyła na trawach ogrodu a krygując się i dygając,
1134   3, II |                pan Starzyński swatem, a panna Justyna pierwszą drużką
1135   3, II |               asystę będzie miała!...~A Elżusia floksy dla Justyny
1136   3, II |            biły rozpalonymi skrzydły, a świetlistymi pasami przerzynały
1137   3, II |              pomiędzy zagrodą Fabiana a korczyńskim dworem mówił
1138   3, II |          wieczór gwiaździsty patrząc, a uchem ciekawym, może tęsknym,
1139   3, II |               lecz także uradowany. - A co chcesz, robaczku? Może
1140   3, II |          okrywała. Rzecz była drobną, a jednak Marta śmiała się
1141   3, II |              użyła lekarstwa jednego, a drugie właśnie przygotowywała,
1142   3, II |        osłupiała zrazu od zdziwienia, a potem żądaniu jego oparła
1143   3, II |               więcej fizycznego ruchu a umysłowej wiedzy o naturze
1144   3, II |      bliskości swojej nie pozwalając, a gdy dorósł, z lubością nieraz
1145   3, II |               Leonia jest dziewczyną, a co chłopcu idzie na zdrowie,
1146   3, II |               nie przerywał. Odszedł, a w kilka minut potem widać
1147   3, II |             mu nowy majątkowy kłopot, a na serce tajemny i niespodziewany
1148   3, II |             których Benedykt niegdyś, a Witold teraz żywe miał zamiłowanie,
1149   3, II |             tajonym ze strony jednej, a w gorzkich i porywczych
1150   3, II |            parsknął wesołym śmiechem, a potem zaraz coś jakby litość
1151   3, II |             za synami braci przepada, a Zygmuś, kiedy siedział za
1152   3, II |         Benedykt trochę podejrzliwie, a trochę wstydliwie na niego
1153   3, II |             bardzo blady, drżał cały, a z oczu sypały się mu iskry.
1154   3, II |               jednej strony przebyte, a z drugiej widziane i odczute
1155   3, II |               za stryjem w głąb domu, a Benedykt znalazłszy się
1156   3, II |             Dla nich to suma ogromna, a i dla mnie także niemało
1157   3, II |            choćby poduszki zlicytuję, a swoje odbiorę! Niech nie
1158   3, II |      wprawdzie, ale zawsze kosztował. A fatyga i zgryzoty czy za
1159   3, II |             Dla nich to dobra lekcja, a dla mnie tysiąc rubli...
1160   3, II |             przez sąd zwrotu kosztów. A jakże! Naturalnie! Natychmiast
1161   3, II |            się tylko do litery prawa, a jeżeli nie oddadzą prędko
1162   3, II |            jakie pół godzinki do bab, a ja tę odpowiedź zaraz napiszę...
1163   3, II |         znanym mu był od dzieciństwa; a chwilowe wahanie sprawiła
1164   3, II |           kiedyś szczere zachwycenie, a teraz tęsknotę. Mówiąc nieustannie
1165   3, II |            się pod ciemnym stanikiem, a piersią poruszał oddech
1166   3, II |            widocznie znowu zapytał:~- A ty sama tego prawa nie domyślasz
1167   3, II |      obojętnie słuchać twojego głosu, a przy każdym twoim zbliżeniu
1168   3, II |            nikczemności. Pomiędzy mną a tobą stanęły łzy, które
1169   3, II |             twojej żony. Pomiędzy mną a tobą stanęło moje sumienie!~
1170   3, II |            niewolniczych i poziomych, a inna dla wyższych i niepodległych!
1171   3, II |        zwycięstwa nie tracący, mówił, a raczej szeptał dalej:~-
1172   3, II |           uszczęśliwić można cackami, a oślepić drobną monetą czułości...
1173   3, II |             jej podnosiła się szybko, a oczy, w których jednocześnie
1174   3, II |               kiedy zabijał mi matkę, a dla ojca szacunek odbierał...
1175   3, II |              i potem pomiędzy ludźmi, a wszędzie, zawsze zaczynał
1176   3, II |         zaczynał się od... od gwiazd, a kończył się w błocie. O,
1177   3, II |           wyobrażenia nawet nie znam. A za zdolność do rezonowania
1178   3, II |                obrażony, rozczarowany a jednak przez chwilę jeszcze
1179   3, II |          czasem prawie bezprzytomnej, a umilkła zupełnie w chwili,
1180   3, II |              gdy tylko do domu wrócę. A ja także w ten piękny wieczór
1181   3, II |              mamie chcę zaproponować, a raczej o co chcę bardzo
1182   3, II |             Słucham cię - powtórzyła, a piękne jej oczy, których
1183   3, II |               powszednie i pospolite, a przyzwyczajałaś w zamian
1184   3, II |           niepospolitych, wysokich... a tak wszystko skierowywałaś,
1185   3, II |         rozstał się on przed godziną, a która długo jak ptak upojony
1186   3, II |            pomiędzy niskim szczęściem a nieszczęściem wzniosłym
1187   3, II |             prosto w oczy zapytała:~- A ty, Zygmuncie, czy nie jesteś
1188   3, II |            ideałów i wyższych wrażeń, a otacza go sama pospolitość
1189   3, II |           także żadnych przyjemności, a całe dnie przepędzać bez
1190   3, II |             wołu... Ciało prosperuje, a duch upada. Czuję w sobie
1191   3, II |              się nią nie jest. Voilá! A jeżeli w tym wypadku są
1192   3, II |           mnie... chodź tu... bliżej!~A gdy o parę kroków od niej
1193   3, II |           wysłuchał z trochę gorzkim, a trochę lekceważącym uśmiechem,
1194   3, II |             oswajam się ze wszystkim, a jak tylko oswoję się, zaraz
1195   3, II |       wstrząsnąć i natchnąć nie może? A ja marzyłam... a ja marzyłam...~
1196   3, II |            nie może? A ja marzyłam... a ja marzyłam...~Tu głos jej
1197   3, II |   powściąganymi z całej siły łzami.~- A ja marzyłam... że tu właśnie,
1198   3, II |             Zbłądziłam. Pomiędzy tobą a tym, co powinno być najwyższą
1199   3, II |             iluzji sobie nie robię... a nie mając żadnych iluzji,
1200   3, II |          kilka razy z cicha wymówiła, a potem jedną rękę od stołu
1201   3, II |                Zygmuncie! - zawołała, a głos jej dźwięczał zupełnie
1202   3, II |          niebie, przed chwilą różowy, a teraz krwawo zaczerwieniony,
1203   3, III|             strony w lesiste pagórki, a z drugiej w półkoliste koryto
1204   3, III|      więdniejącą zielenią kartoflisk, a wszystko to razem wyglądało
1205   3, III|            kładły rdzaworóżowe plamy, a majową zielonością odbijał
1206   3, III|             sczerniałej i bez blasku, a kiedy niekiedy, nie wiedzieć
1207   3, III|              żurawi i klekot bociani, a w dole na mdlejących skrzydłach
1208   3, III|              przygasłym i spłowiałym, a gdzieniegdzie tylko rdzawą
1209   3, III|            jej barwy i samo pobladło, a teraz na piękną jeszcze,
1210   3, III|         gęstwinach. Były to gęstwiny, a raczej wzdęte rzeki, dzikie
1211   3, III|     szerokolistnej, puszystej dla oka a twardej dla ręki pościeli
1212   3, III|              nic sobą nie zasłaniały, a na dziedzińcach i uliczkach,
1213   3, III|            przez szacunek, ciekawość, a najbardziej nadzieję wesołych
1214   3, III|           koneksji posiadał bez liku, a gdyby i z głodu miał mrzeć
1215   3, III|            szukali, do bójek skłonni, a do maczania języków w czarkach
1216   3, III|            górę podnoszący wąsa, mali a zwinni, z rodzinnej zgody
1217   3, III|         podgalane głowy przeddziadów; a byli tu także z piaszczystych
1218   3, III|              za cztery stanąć mogące, a z Siemaszek przybyli, jak
1219   3, III|              grubą nicianą pończochę, a wnet potem papierosa zapaliła
1220   3, III|         udający pierścionek na palcu, a u szyi szpilka z błyszczącym
1221   3, III|           związane chustki i krawaty, a tylko u piersi śnieżne przody
1222   3, III|      jednostajnie także karki prosto, a głowy śmiało trzymający.~
1223   3, III|         twarzy im wywabiało rumieńce, a nogi obciążało niewidzialnymi
1224   3, III|             siedmiorga dzieci ojciec, a właściciel dziesięciomorgowego
1225   3, III|        wpadającą w zapalczywość mowę, a jedną tylko posiadały cechę;
1226   3, III|              tylko wchodzili do domu, a prawie wszyscy przechadzali
1227   3, III|               tylko opóźniającym się, a tak ważnym gościu była mowa.
1228   3, III|        posiada i piękne kunie hoduje, a potem z zyskiem sprzedaje.
1229   3, III|             posażnej, sobie upatruje. A jakże! On by może na to
1230   3, III|            trzyma, złotny zegarek ma, a którejś niedzieli Michał
1231   3, III|                żeby jednym były gody, a drugim głody; jednym mąka,
1232   3, III|            drugim głody; jednym mąka, a drugim miękina!~Dziewczęta
1233   3, III|          wyślepiały na drogę patrząc, a zajmującego kawalera wypatrując.
1234   3, III|        Zaniewszczanek i Starzyńskich, a że tu obce były i nikogo
1235   3, III|         zagrymasi i oracji nie powie, a jeżeli już powie, to bardzo
1236   3, III|           woda biegąca, takie płynne, a do tego i wierszami przyozdabiane.
1237   3, III|         wszystkich znajomych witając, a gdy to czynił, oprócz okuć
1238   3, III|            synów Fabiana wodze oddał, a sam do wnętrza domu wpadł,
1239   3, III|               własnego ukontentowania a grzecznego sąsiadom usłużenia
1240   3, III|        pierogami i serami zastawione, a zydlami i stołkami otoczone.
1241   3, III|              wszystkich była zupełną, a cisza stała się tak wielką,
1242   3, III|         ludzkiemu przypodobujący się, a tobie, panno młoda, w dniu
1243   3, III|              trzymając ciągnął dalej, a coraz dobitniej i głośniej:~-
1244   3, III|             wiek wieków, aż do końca. A ty, panie młody, to weź
1245   3, III|             na uwagę, że Bóg słońcem, a mąż dobrą żoną świat sobie
1246   3, III|               Tu głos nieco zawiesił, a w ścisku już nawet głośnych
1247   3, III|              świętym złączy się para, a przez mężczyznę i kobietę
1248   3, III|            trochę do hucznego marsza, a trochę do zawiesistego mazura
1249   3, III|              sakrament święty jechać, a wprzódy do kolan rodzicielskich
1250   3, III|          długa do nóg mu była runęła, a pan młody ze stukiem na
1251   3, III|              ku niemu mowę zwracał:~- A tobie, mój zięciu, ojcowskim
1252   3, III|         zbytnio żonce nie popuszczaj, a to pamiętaj sobie, że zły
1253   3, III|      dziedzictwo niedozorem zmarnuje, a dbający i umiejętny z lada
1254   3, III|            Starzyńska rozpłakała się, a swania Giecołdowa gardząc
1255   3, III|             nie wypuścić, panna młoda a za nią i pan młody prawie
1256   3, III|         większość wybuchnęła płaczem, a przy tym i całować się pomiędzy
1257   3, III|                drużki i drużbantowie, a w świetlicy, za oknami,
1258   3, III|             tylko szlochania, całusy, a wśród szlochań i całusów
1259   3, III|           mirtu do sukien przypinały, a pierwszy Kazimierz Jaśmont
1260   3, III|             głosem krzyknął:~- Jazda!~A potem, niby wieloryb wody,
1261   3, III|           piersią i bokami tłum prąc, a głosem pszczolne jego brzęczenie
1262   3, III|              czupryny przysłaniająca, a głos nakazujący, dyktatorski
1263   3, III|         zamyślał się czoło marszcząc, a kępkę wąsów naprzód wysuwając.
1264   3, III|               im z egzekucją siędzie, a kiedy najszumniejsi i najweselsi
1265   3, III|              z tego! Trzy dni wesela, a do śmierci smutku! Żeby
1266   3, III|            doczesność... znikomość...~A poważny, niemłody Strzałkowski,
1267   3, III|             pośrednikiem między ojcem a sąsiadami zostanie...~-
1268   3, III|        sąsiadami zostanie...~- Pewno! a jakże! To już i ja sam sobie
1269   3, III|             na jednacza pomiędzy nami a panem Korczyńskim poprosim.~
1270   3, III|               ostatnią krowę sprzeda, a jak Łazarz u bogaczowego
1271   3, III|       przychodzi teraz groźno stawać, a drogo było do procesu tego
1272   3, III|             wszystkich na rzeź wydał, a teraz od jedynego ratunku
1273   3, III|       Korczyńskiemu wszystko pomścić. A że przez złego człowieka
1274   3, III|              zmiłowanie proszącego...~A Apostoł suche ramiona w
1275   3, III|            pora rozpoczynania tańców, a naprawdę już nawet i nadeszła,
1276   3, III|        grzmotem, śmiechem przerywaną, a u końca Apostoł wypowiadał
1277   3, III|         muzykantów zawołano do stołu; a teraz, kiedy i muzykanci
1278   3, III|               oczekując i wypatrując, a z nikim oprócz Domuntów
1279   3, III|               zbliżyli się Łozowiccy, a z nimi razem stanął Staniewski
1280   3, III|             do konowała zaprowadziła, a teraz stamtąd wraca. Parobkowi
1281   3, III|             ramieniu jednego Domunta, a drugą na drugiego, coś do
1282   3, III|                coś do nich poszeptał, a oni zaraz biegiem puścili
1283   3, III|               prawili, o coś prosili, a ona opierała się, przecząco
1284   3, III|            dala wołając:~- Przyjdzie! a jakże! ma się rozumieć,
1285   3, III|               złoty zegarek spojrzał, a potem z kieszeni tużurka
1286   3, III|              Elżusia z jednej strony, a Franuś z drugiej pod ramiona
1287   3, III|               ko... ko... pa... lat..~A ona także zaczęła:~- Góra
1288   3, III|    dwadzieścia trzy lata... - mówiła.~A on, w skupionej jakby i
1289   3, III|            widział kwitnącą, rumianą, a wieczór...~Urwał, mocniej
1290   3, III|        otrzeźwiawszy, zaśmiała się:~- A pan Anzelm może myśli, że
1291   3, III|               zażartował:~- Słusznie! A jakże! Starość grubianka,
1292   3, III|             Stare czasy! stare czasy!~A potem przez Fabianową zapraszana
1293   3, III|         dziwiącym się odpowiadając:~- A cóż robić? moje panie! co
1294   3, III|               i do tańca ją zaprosił, a gdy ona w znak przyzwolenia
1295   3, III|         jednemu z młodych Siemaszków, a małe Siemaszczanki porwanymi
1296   3, III|               jak piórkami wywijając, a przytupując tak często i
1297   3, III|         Adamem była błysnęła, zgasła, a z przeciwnej strony rozchichotany
1298   3, III|         śmiechów kobiecych i męskich, a niezmieszany bynajmniej
1299   3, III|              to wszystko się skończy, a oni znowu we dwóch na Niemen
1300   3, III|              domostwom i tym ludziom, a promienie jej lampy nićmi
1301   3, III|            uderzyła, na czoło płomię, a w oczy wilgoć rzucając.
1302   3, III|            prosił, aby mu pokój dała, a potem wprost ofuknął. Nikt
1303   3, III|           Widać pokłócili się z sobą, a może też wszystko pomiędzy
1304   3, III|            kwiecie lat swoich zapadł, a obaj górnie zawsze myśleli,
1305   3, III|               co Jerzy zginął marnie, a Anzelm też niezupełnie po
1306   3, III|         oczami błysnął, pomiędzy ławą a ścianą przecisnął się, w
1307   3, III|             Mogiłę...~Chwilę milczał, a potem poprosił:~- Żebym
1308   3, III|       obfitymi draperiami obwieszoną, a z tyłu w ogromną turniurę
1309   3, III|          papierowy wachlarz malowany, a od całej jej osoby biły
1310   3, III|       otoczonym i zatrzymanym został, a ona zaledwie parę kroków
1311   3, III|            jarzębiny na głowie miała, a kawaler w pętlicy ubrania.
1312   3, III|             jej uderzył; wydęła usta, a pod sobolowymi brwiami szafir
1313   3, III|                Benedykta, poczytywał, a o dziadku, Stanisławie,
1314   3, III|              nie żył, o tym pamiętał, a wywijając w górze zeschłym
1315   3, III|          obejmowała Marynia Kirlanka, a kilku stojących obok młodych
1316   3, III|           sfiksuje... z cicha mówili.~A w gumnie ukazanie się Jadwigi
1317   3, III|         nakładła i myśli, że pięknie. A to czysta trumna, galonami
1318   3, III|        śliczne róże na tym wachlarzu! A te złotne liście zupełnie
1319   3, III|           strojem przez dwie godziny, a ten, dla kogo to czyniła,
1320   3, III|               niej Kazimierz Jaśmont, a że już raz gdzieściś u znajomych
1321   3, III|             jest, iż lato kończy się, a zaczyna się zima, bo choć
1322   3, III|            też i przyjemności więcej, a zimową porą nadmiar ją smętek
1323   3, III|       wszystkie czasy mają swój czas, a w dekretach boskich tak
1324   3, III|         miłuje, to i we śnie czuje... A co się tyczy małej znajomości,
1325   3, III|              znowu coś z cicha mówić, a oczami rzucał w stronę,
1326   3, III|          potrzeba. Wyszła przed wrota a Jaśmont Witolda za ramię
1327   3, III|               drużką przodem wybiegł, a wszyscy za nimi w poskokach
1328   3, III|             płynęła przodem korowodu, a widzowie dokoła stojący
1329   3, III|           krzyk i pisk; łokciem jego, a uchowaj Boże! i nogą może
1330   3, III|    dzierżawczynię bardzo rozgniewało, a u jej sąsiadek wywołało
1331   3, III|               za nimi się znajdujące, a tancerka z pierwszej pary,
1332   3, III|            nieco podniesionym w górę, a twarzą ku twarzy tancerki
1333   3, III|            śpiewania nie mieli czasu. A tylko Janek jeszcze, jak
1334   3, III|             piersią ludzi roztrącała, a wzrokiem ścigała wychodzącą
1335   3, III|         jarzębiną u szarej siermiężki a twarzą w płomieniach, wciąż
1336   3, III|         rączek na krzyż nie składasz, a w mężowskim domu więcej
1337   3, III|           sobie ręce mozołami okryję, a Antolka przy mnie zbytecznych
1338   3, III|           krzywdy nigdy nie uczynili, a przeciwnie, zawsze od nich
1339   3, III|            zaś świeciła biała suknia, a obok niej wysmukły młodzieniec
1340   3, III|              badaj, z ludźmi żyj...~- A jak pojedziesz, czy napiszesz
1341   3, III|             ty najmilsza i najlepsza. A gdy już na zawsze wrócę
1342   3, III|             nędznemu lżej nie samemu, a cóż dopiero kiedy człowiek
1343   3, III|             do serca mojego zajrzało! A czy to może być inaczej?
1344   3, III|        kochanie, to nie przychodziło, a jak przyszło, to już i nie
1345   3, III|       rozwiewają wiatry niżeli u nas, a do tego wiele też i od charakteru
1346   3, III|               głównie chce ją wziąść, a stryj Anzelm nie dostawszy
1347   3, III|               kochaniu doznawszy...~- A panna Domuntówna czy teraz
1348   3, III|              prawdziwej być nie może, a tylko to pani z gruntu serca
1349   3, III|               powiem, że pomiędzy mną a Jadwiśką nigdy nic nie było,
1350   3, III|      oświadczałem i nie przyrzekałem, a tylko z namowy stryja i
1351   3, III|             do upamiętania przyjdzie, a ja przed nią bynajmniej
1352   3, III|              twardą skórą powleczona, a jednak dziwnie miękka, błagalnym
1353   3, III|              dowiedzieli się wszyscy, a w zielonej uliczce pomiędzy
1354   3, III|              sobie tłumaczyć umyślił. A Domuntowie po stronie swojej
1355   3, III|         zabawy, żeby mnie nastraszyć, a później z mojego strachu
1356   3, III|           wcale do zarzucenia nie ma. A jeżeli ja za ten postępek
1357   3, III|             zeschłą rękę go całowała, a drogą ku swojej zagrodzie
1358   3, III|          objęciu jej starcem kwiliła, a łzy jak paciorki z oczu
1359   3, III|       jakkolwiek hardowąsi Łozowiccy, a także stateczni Strzałkowscy
1360   3, III|            zaś kompanii hałasy takie, a broń Boże bitwy, wcale są
1361   3, III|        rzucając, skomląc, wyskakując, a co moment pyskiem zwracając
1362   3, III|                Idę! biegnę! do usług! A kto z kim? Panno Kaźmiro!
1363   3, III|              i przerzedzonych gajach, a nad wszystkimi wykrzykami
1364   3, III|               błoń tam kwiecistsza...~A ku rzece, której imię mnóstwem
1365   3, III|              i Antolka przeskakiwały, a po paru minutach byli już
1366   3, III|           chwaląc, drugie krytykując, a kiedy niekiedy dawnemu przyjacielowi
1367   3, III|            ona przemówiła pierwsza:~- A pamięta pan Anzelm, ile
1368   3, III|         Andrzej wszystkim przewodził, a nasz Jerzy niejeden raz
1369   3, III|               i pomocą jemu służył?~- A tak, tak to było! Wieczny
1370   3, III|               ona przemówiła znowu:~- A pan Anzelm pamięta, że to
1371   3, III|       otoczyłam ją siwym barankiem?~- A pani pamięta, czyja to rączka
1372   3, III|        zwrócona ku powierzchni rzeki, a ognistą kulą dna jej sięgająca,
1373   3, III|          kilka łodzi i czółen sznurem a cicho sunęło po szlaku rzeki,
1374   3, III|           złote, przemijające blaski; a znad łodzi i czółen wzbijał
1375   3, III|       odległej przeszłości drzemiące, a tu zdające się budzić i
1376   3, III|                Wszystko się zmieniło, a twa dziatwa w grobie!...~
1377   3, III|          czoło,~Kiedy matka w grobie?~A po zapłakanej dziewczynie
1378   3, III|         porzucisz, mój Jasiu kochany?~A po prześpiewaniu tej pieśni
1379   3, III|           zahuczał inną skargą, innym a ciężkim, w tony zaklętym
1380   3, III|                   zapytała kobieta.~- A ja i nie słyszałem już później
1381   3, III|              górą, ty pójdziesz górą,~A ja doliną...~Anzelm w polonezową
1382   3, III|           różą, ty rozkwitniesz różą,~A ja kaliną!~I Marty usta
1383   3, III|            drogą, ty pójdziesz drogą,~A ja łozami,~Ty się zmyjesz
1384   3, III|             rozłączyliśmy się z sobą, a znów spotkali dziadem i
1385   3, III|             już nam do takich rzeczy, a myśleć trzeba o tych młodszych,
1386   3, III|              razy jeszcze chrząknęła, a potem odparła:~- Prawda!
1387   3, III|              słychać było wzruszenie, a pomimo że nisko się kłaniał
1388   3, III|               przez świętych do Boga, a przez syna do ojca... -
1389   3, III|           niejednaki ptak się lęgnie; a choć ociec pański pokazuje
1390   3, III|             spod ściany.~- To prawda! a jakże! Przed dobrym i upokorzyć
1391   3, III|          prawił Walenty Bohatyrowicz.~A Apostoł żałośliwym głosem
1392   3, III|            Jezusa przed Bogiem Ojcem, a pana przed srogim sąsiadem
1393   3, III|              Benedykta Korczyńskiego, a złożona z mnóstwa drobnych
1394   3, III|             ciągał, za kłosek snopem, a za snop kopą wynagradzać
1395   3, III|              wynagradzać sobie każąc. A wiele razy chcieli i próbowali
1396   3, III|         nadmiar już chciwym stał się, a najwięcej dla tej, że uboższymi
1397   3, III|              dobrego słowa bolał...~- A jednakowoż może być, że
1398   3, III|          otoczono go jeszcze ściślej, a Fabian i za ramię go pochwycił.~-
1399   3, III|              ponurym. Słuchał jednak, a raczej z natężeniem wsłuchiwał
1400   3, III|         spróchniałej skrzyni znalazł, a na której wyraźnie, jak
1401   3, III|              wygonu, het, tam, takimi a takimi granicami objęty,
1402   3, III|             im życie słodkie nastało, a przy tym pokazaliby sąsiadowi,
1403   3, III|                ani grosza nie daruje, a egzekucją, gdy tylko czas
1404   3, III|           tygodnie egzekucja nastąpi, a razem z nią już chyba skończenie
1405   3, III|              było. Bóg nie opuszczał, a ludzie prawie i nie słyszeli
1406   3, III|         człowieka, i wyratował się... A żąda tego, bardzo żąda,
1407   3, III|               cierpliwej jego twarzy, a ręce chude, jak ziemia ciemne,
1408   3, III|            się tym, że proces wygrał, a tą karą, na którą ich sąd
1409   3, III|           Korczyński tego nie uczyni. A co jego nasza pomyślność
1410   3, III|            Korczyńskiego dużo ziemni, a u nas dużo rąk; u pana Korczyńskiego
1411   3, III|          Korczyńskiego większy rozum, a u nas większa siła. Jednego
1412   3, III|              u niego warsztat wielki, a u nas maleńkie. Więc ja
1413   3, III|               nie przydały się ziemi, a ziemia rękom, albo żeby
1414   3, III|           rozum nie potrzebował siły, a znów siła rozumu; albo też
1415   3, III|           ambicję i wiarę w siebie.~- A pewno! a jakże! a tak jest!
1416   3, III|            wiarę w siebie.~- A pewno! a jakże! a tak jest! ze wszech
1417   3, III|           siebie.~- A pewno! a jakże! a tak jest! ze wszech stron
1418   3, III|          korzyści osiągnąć nie można, a u żywego trzeba jej tylko
1419   3, III|           robotnika znaleźć nie mógł, a my w najem do niego iść
1420   3, III|         zechcieli. Pewno! naturalnie! a jakże! Cudzemu, a do tego
1421   3, III|         naturalnie! a jakże! Cudzemu, a do tego i gardzicielowi,
1422   3, III|            około jego dobra chodzili, a jakby przez to jeden i drugi
1423   3, III|            cierpią, bo małe grunciki, a wiele dzieci mają. Obydwom
1424   3, III|         nazwali, sędzi się zwracając, a zawsze kończąc wyrażeniem
1425   3, III|         niewolniki swoje spoglądać.~- A ja tak mówię - raz jeszcze
1426   3, III|           bogatemu lepiej nie samemu!~A Apostoł przemawiał:~- Anieli
1427   3, III|             jak trzysta lat siedzimy, a panowie Korczyńscy może
1428   3, III|     Bohatyrowicz powoli zawtórował:~- A ma się rozumieć! Nieboszczyk
1429   3, III|            pan Andrzej to był swój!~- A jakże! - ozwały się westchnienia
1430   3, III|             ale wiele dobrego zrobił, a bez niego my jak barany
1431   3, III|            głupi, gdy go bieda złupi, a każdemu już wiadomo, że
1432   3, III|             robaki nie w czas poginą, a wnuki, z dopustu bożego,
1433   3, III|             świetlicy szelest topoli, a z daleka, zza wiszącego
1434   3, III|             poważna, polonezowa nuta:~A gdy pomrzemy, a gdy pomrzemy,~
1435   3, III|      polonezowa nuta:~A gdy pomrzemy, a gdy pomrzemy,~Każemy sobie,~
1436   3, IV |       przechadzającego się człowieka, a ile razy mijając jedno z
1437   3, IV |          gdyby pokój ten był pustynią a on jedynym jej mieszkańcem.
1438   3, IV |               mniej piękna i strojna, a więcej zwiędła, z plastrem
1439   3, IV |               zewnątrz nie dochodził, a przy głośnym czytaniu Teresy,
1440   3, IV |                Wszystko się zmieniło,~A twa dziatwa w grobie!~Wyszedł
1441   3, IV |               to było? Brat... syn... A! brat! Wyciągnął rękę i
1442   3, IV |              serce ciężkim kamieniem, a w serce piekącą łzą. Już
1443   3, IV |             oburzał się, żółcią pluł, a teraz znowu ten list przeklęty
1444   3, IV |             roku tajnym sowietnikiem, a jeżeli Bóg życia przedłużyć
1445   3, IV |             miło mieć brata senatora, a tymczasem i tajny sowietnik
1446   3, IV |              jeden był jeszcze małym, a drugi, starszy, kształcił
1447   3, IV |           była szczytem doskonałości, a kilka balów przewyższyło
1448   3, IV |              to był taki sam wieczór? A! po owej rozmowie z żoną,
1449   3, IV |           Wszędzie to samo. Z trzech, a gdzieniegdzie i z dziesięciu,
1450   3, IV |          kogoś wyciekł strumień krwi, a tylko tu i ówdzie pozostałe
1451   3, IV |         wtenczas to wszystko kochało, a on pokusy i rady gdzie indziej
1452   3, IV |       napełnionego upałem i ściskiem, a gdy twarz odsłonił, zdawać
1453   3, IV |             dla ojca niespodzianką.~- A co? skąd przychodzisz? czegożeś
1454   3, IV |             brwią namarszczoną mówił, a raczej wołał dalej: - Wiem,
1455   3, IV |             Cóż? wstydzisz się teraz? a?~- Nie, ojcze! - odparł
1456   3, IV |              serc naszych zapytujemy, a one czasem nam odpowiadają!
1457   3, IV |               włożyła w niego natura, a rozjaśniła i potwierdziła
1458   3, IV |          pracy zdobyła się ludzkość - a którymi u szczytów miotały
1459   3, IV |               przerywał już, milczał, a biegły chyba znawca dusz
1460   3, IV |                to pewno, że cierpiał, a cierpiąc czuł jednak, że
1461   3, IV |              przez życie pochłonięta, a teraz niby z przepaści życia
1462   3, IV |        skażesz, czy tylko - na wieżę? a?~Ile w tych słowach było
1463   3, IV |         Rozdarty jestem pomiędzy tobą a tym, co mi nad ciebie, siebie,
1464   3, IV |              sobą bladą marę strachu! a ten strach wieczny... ta
1465   3, IV |             przy tym ruchem powolnym, a coś stanowczego w sobie
1466   3, IV |         pakują! Ach, ty! Mądryś taki, a zielono ci w głowie... O,
1467   3, IV |               nad zbladłym jak chusta a kroplami potu świecącym
1468   3, IV |            świata i z jego pamięci... A ziemia! Boże! dzieckiem,
1469   3, IV |            talk niezmiernie kochanym, a które mu dziś w oczy rzuciło
1470   3, IV |             wszystko, co je napełnia, a coś i ty w równej mierze
1471   3, IV |            wzniosła się pomiędzy tobą a tym dzieckiem, tą krwią
1472   3, IV |             zaprzaństwa nie popełnił, a w pracy, choć poziomej i
1473   3, IV |            gdy zrazu ścigać wzrokiem, a potem i rozumieć przestawał
1474   3, IV |          ogłaszał popółnocne godziny, a Benedykt jeszcze rozmawiał
1475   3, IV |              pokazać, pociechy, rady, a czasem prawie i ratunku
1476   3, IV |               tym wszystkim będziesz, a kiedy tego lata zdawało
1477   3, IV |             jak pulsa tętniały, część a może i samą podstawę życia
1478   3, IV |              gardle nieraz zasiadało, a jednak i niebieskie rozkosze
1479   3, IV |           jeszcze na wojnę chodził... A! przypominam sobie teraz!
1480   3, IV |            zegar wybił nocną godzinę, a Witold odpowiadając na coraz
1481   3, IV |             Istotnie, za wielką jest, a w tym, że ich oszuści wyzyskują
1482   3, IV |               na dalszą przyszłość... a potem, pod wieczór, może
1483   3, IV |                 modlił się Apostoł.~- A ja tak mówię: że z tego
1484   3, IV |            cyfry na papierze kreśląc: a przed zachodem słońca kilku
1485   3, IV |       rzępolili i basetlą pohukiwali, a przy tej niedbałej i przerywanej
1486   3, IV |               bryczek i wózków konie, a czynność tę spełniali sami
1487   3, IV |            lub uda się w inną stronę, a grzeczności i obyczajowi
1488   3, IV |               z całej siły zawołał:~- A teraz, panny drużki i panowie
1489   3, IV |           głos pięknej Osipowiczówny, a który przerzynały słabe,
1490   3, IV |      dobielonego płótna pod ramieniem a dwoma w ramionach z powrotem
1491   3, IV |            podkręcając zaśmiał się:~- A jakże! gdyby ją aniołowie
1492   3, IV |            stoją wrone,~Już założone!~A dziewczęta odpowiedziały:~
1493   3, IV |              wznieśli, aby je w czas, a ostro, na struny móc spuścić.
1494   3, IV |            wołała: "Franuś! Franuś!", a gdy nadbiegł, mocno strofować
1495   3, IV |              ludzi nie zachowywanymi. A gdy na koniec pierwszy drużbant
1496   3, IV |               i drużbantów. Ta z tym, a ten z tą jechać żądał; tu
1497   3, IV |             mniej rumianą jak zwykle, a szafirowe oczy spod sobolowych
1498   3, IV |        zmartwiony, pomyślał chwilę.~- A jeżeli ja odważę się kiedy
1499   3, IV |            aby Jadwigi rękę ucałować, a do jej braci, obok których
1500   3, IV |             drogę przerzynającą pole, a od każdej, niby rozwiewne