Tom, Rozdzial

501   3, I  |          porwać nici pamięci wiążące ją z człowiekiem, który dla
502   3, I  |        przedłuży, jeżeli ona wyrzuci ją z siebie? Kto przyjmie udział
503   3, I  |         powtórzył się wypadek, który ją poprzedził. Umysł miała
504   3, I  |            sobie wiadomość, przyjęła ją nawet bez zdziwienia, jak
505   3, I  |             Cicha promienność, która ją przed czterema laty okrywała,
506   3, I  |         obejrzy się także za nią lub ją ku sobie przywoła. Za każdym
507   3, I  |           dostrzegła chłód i uderzył ją wyraz kaprysu te wargi otaczający.
508   3, I  |             z duszą artysty i w ruch ją wprawiać mogąca, jeżeli
509   3, I  |            Wprawdzie nie obdarzył on ją dzisiaj ani jednym serdecznym
510   3, I  |           prawie zawsze, rozgniewała ją i rozżaliła tak bardzo,
511   3, I  |      Przemówiłeś na koniec! Widzisz, ja pierwsza, ja, kobieta, przyszłam,
512   3, I  |        koniec! Widzisz, ja pierwsza, ja, kobieta, przyszłam, aby
513   3, I  |             jej rękę, ale dość czule ją pocałował.~- Więc nie jesteśmy
514   3, I  |         dniami z Korczyna... Wzięłam ją sama od posłańca i tu położyłam...
515   3, I  |             tu położyłam... Musiałeś ją pożyczać stryjence, pannie
516   3, I  |           gdy się z nią ożeni, i jak ją w świecie będzie mógł pokazać...
517   3, I  |             wszystkim na pensję jaką ją odda... Model na Dianę!
518   3, I  |        Strwożyła się czy też ogarnął ją wstyd.~- Dawno nie odwiedzałem
519   3, I  |             z jej objęcia, pocałował ją w czoło, dłonią parę razy
520   3, I  |            czy wyobraźni? Ależ gdyby ją kochał prawdziwie i silnie,
521   3, I  |           prawdziwie i silnie, byłby ją pojął za żonę! Ona małżeństwa
522   3, I  |           jednak na jego wolę, gdyby ją był stanowczo objawił, nie
523   3, I  |         łagodnym spokojem pocieszała ją wszystkim, czym mogła; o
524   3, II |             Bo to wy wiecie jedno, a ja drugie!" Gdybym wtedy na
525   3, II |             jesteś! Czy ty wiesz, że ja dobrze musiałem sobie głowy
526   3, II |             parobka się zwracał - że ja ci to daruję? Żniwiarkę
527   3, II |   wytrącajcie, panoczku, bo z czegóż ja z dziećmi żyć będę...~-
528   3, II |        prędko obejrzał. - Mój ojcze! ja się na tym znam trochę...
529   3, II |        żniwiarki psuły się często, a ja przypatrywałem się, jak
530   3, II |            małym kosztem i prędko... ja sam się tym zajmę... Maksymowi
531   3, II |              nie rozumiesz i dlatego ją zepsułeś, że nie rozumiesz...
532   3, II |            Oto, popatrz i posłuchaj, ja ci to zaraz pokażę i wytłumaczę...~
533   3, II |        żywienie ich pasztetami... bo ja i sam ani pałacu sobie nie
534   3, II |    pośpiechem i przymileniem ku niej ją posunął. Potem omletu z
535   3, II |            pochlebnym i zaszczytnym, ją drażniło i obrażało. Wszyscy
536   3, II |          Wszystko to bardzo piękne i ja panu Różycowi ubliżać nie
537   3, II |              i poprawić się może, bo ja słyszałem i sam spostrzegłem,
538   3, II |              głosem dokończył:~- Ale ja tego nie mówię do pana Różyca...
539   3, II |              się jęki:~- Benedykcie! ja nie mogę... o mój Boże...
540   3, II |            nie mogę... o mój Boże... ja nie mogę wyrazów takich
541   3, II |            wyrazów takich słuchać... ja... takich zdań... o takim
542   3, II |             człowieku... nie mogę... ja...~Pani Emilia usiłowała
543   3, II |              ale nie mogła. W gardle ją dławić zaczęło, nogi chwiały
544   3, II |              z drugiej podtrzymywała ją Teresa. Tak we troje przeszli
545   3, II |            imię Ojca i Syna... a cóż ja jej złego zrobiłem? Znowu
546   3, II |        chowała, i kilka razy obrócił ją w kółko, potem przy wtórze
547   3, II |             i pstro ma w głowie, czy ja wiem? Na Buszmanki was wychowują,
548   3, II |        Marynia tam także będzie, już ja to u pani Kirłowej uproszę,
549   3, II |      zaproszona... tańczyć będą... i ja chcę potańczyć!~- Z największą
550   3, II |         ciągać! Wieczny śmiech! a co ja na tym weselu robić będę?
551   3, II |             weselu robić będę? na co ja tam potrzebna! Pfuj, zgiń,
552   3, II |        krzyknęła stara panna - po co ja tam mam iść? na co? dlaczego?~-
553   3, II |            poznaliby mnie teraz? Czy ja bym ich poznała? Wieczny
554   3, II |             do panienki można... Ale ja nie taka! Czy ja pies, żeby
555   3, II |                 Ale ja nie taka! Czy ja pies, żeby koło kuchni chodzić?
556   3, II |           kraść i nie jest psem, aby ją można było wypędzać! Bardzo
557   3, II |             nikim nie powie, ale już ja wiem, że jemu to smętliwie...
558   3, II |           miejscami od porastającego ją mchu zielona, miejscami
559   3, II |              i bogatsi ode mnie, ale ja również sam sobie pan jestem
560   3, II |             ale i dworną, nad to, co ją otaczało, nieco wyższą.
561   3, II |              do tego nie przywykła i ja kiedyś insze życie i uzwyczajenia
562   3, II |       Starzyński! Bardzo słusznie! A ja myślałam, że to taki wielki
563   3, II |             na zielono pofarbować... Ja do niej: "Czy ty, babo,
564   3, II |      następuje... - śpiewała - tak i ja... z dostatków takich na
565   3, II |          gościem wykonywała. Ale nic ją więcej uszczęśliwić nie
566   3, II |            ma, a dzieci pięcioro. Co ja z synami zrobię, jak wszyscy
567   3, II |            za pięć lat i powróci, to ja tym czasem bez niego chyba
568   3, II |               kiedy nie widzi, na co ja palcem pokazuję? Ej! pan
569   3, II |            przyjąć tak... tak... jak ja...~Miała widać coś bardzo
570   3, II |            Marty tak drgającą, jakby ją w mnóstwo miejsc na raz
571   3, II |            ziemią unosząc, do piersi ją przyciskając i w nieskończoność
572   3, II |              jakby, lżejszą, cichszą ją czyniąc. Na koniec, znowu
573   3, II |            gardle. W nocy nagabywały ją z lekka żołądkowe kurcze,
574   3, II |            pozwoliła, ale gdy w rękę ją całował, kilka razy w czoło
575   3, II |            oporu swego wypowiadać.~- Ja - cicho i łagodnie mówiła -
576   3, II |          będzie podobało, ale dopóki ja żyję, moja córka nie będzie
577   3, II |              matki przekonany w rękę ją na pożegnanie całował, uczuła
578   3, II |            formę dziś przybrała, aby ją przeszyć swoim żądłem. Na
579   3, II |        głośny oddech Marty drażniły .ją i irytowały. Irytacji tej
580   3, II |            kiedy teraz pomyślę, że i ja kiedyś tyle książek czytałem
581   3, II |             Wziął rękę ojca i do ust ją przycisnął. Benedykt namyślał
582   3, II |       przymilił się do niej, zjednał ją sobie... Same córki tylko
583   3, II |         jakie pół godzinki do bab, a ja tę odpowiedź zaraz napiszę...
584   3, II |             do mnie wraca! Boże! jak ja cierpiałam! Kiedy przyjeżdżałeś
585   3, II |          moją małość, moją nicość... ja jeszcze byłam dumną... owszem,
586   3, II |            miała przeze mnie płakać? Ja nie chcę, by ktokolwiek
587   3, II |           które czyniła, zawstydzały ją i mieszały. On z tego jej
588   3, II |              quand méme uszczęśliwić ją potrafię! Sumienie? Rzecz
589   3, II |             zamieszkaj w Osowcach... ja tam teraz jestem panem.
590   3, II |         chciałeś... Jakim prawem? Co ja ci złego zrobiłam? Jak śmiałeś?
591   3, II |              jakież to szczęście, że ja cię już nie kocham! Ale
592   3, II |          której świtanie od niedawna ja uczułam w sobie... Idź na
593   3, II |           gdy tylko do domu wrócę. A ja także w ten piękny wieczór
594   3, II |              przyszło na myśl to, co ja dziś mamie chcę zaproponować,
595   3, II |      kołyszący się, Zygmunt czarował ją zawsze i nie tylko ją jedną,
596   3, II |       czarował ją zawsze i nie tylko ją jedną, bo i tę także duszę
597   3, II |  nieszczęśliwym widzieć chciała, ale ja dla ciebie pomiędzy niskim
598   3, II |        znaleźć w uciechach serca?... Ja kiedyś je posiadałam, znam
599   3, II |              cicho, że zaledwie mógł ją dosłyszeć, zapytała:~- Czy
600   3, II |        ofiarą ich z pewnością jestem ja.~Plecami do pokoju zwrócony
601   3, II |           Czuć w nim było zdejmującą ją niewysłowioną trwogę.~-
602   3, II |              wcale ładny... Tylko że ja dziwnie łatwo oswajam się
603   3, II |             dépasse toute idée, jaki ja mam głód wrażeń... Prawdziwie,
604   3, II |              Odpowiedź jego upewniła ją o dwóch rzeczach: naprzód
605   3, II |          cierpienia jego nie skłonią ją do wykonania planu, który
606   3, II |              odpowiedziała:~- Nigdy. Ja na te rzeczy nigdy zimno
607   3, II |            uczynisz pewno, gdy tylko ja oczy zamknę... Jak tchórz
608   3, II |    wstrząsnąć i natchnąć nie może? A ja marzyłam... a ja marzyłam...~
609   3, II |             może? A ja marzyłam... a ja marzyłam...~Tu głos jej
610   3, II |              z całej siły łzami.~- A ja marzyłam... że tu właśnie,
611   3, II |          twojej duszy i najpotężniej ją zapłodnią...~Stojąc przed
612   3, II |     jednocześnie z nią mówił:~- Ależ ja tego wszystkiego nie znam...
613   3, II |              wszystkiego nie znam... ja, ma chére maman, z tymi
614   3, II |        bardzo, j'en suis désolé, ale ja tych uczuć i przekonań nie
615   3, II |              absolutnie przegranych. Ja także jestem idealistą,
616   3, II |            europejska cywilizacja... Ja przynajmniej uważam się
617   3, II |            stołu odrywając i ku oknu ją wyciągając, z trudem, zdławionym
618   3, II |         wyprawia mię na mogiłę! Ależ ja za mogiły bardzo dziękuję...
619   3, II |             mama mnie przebaczy, ale ja mam prawo mówić o tym, ja,
620   3, II |            ja mam prawo mówić o tym, ja, który nie mogę zająć przynależnej
621   3, II |              na wieki i bezpowrotnie ją żegnały najdroższe jej uczucia
622   3, II |              bardzo wielka wina! Ale ja tego nie chciałam... Śmierci,
623   3, II |             leżała, aż gdy podniosła ją i spojrzała w górę, wyraz
624   3, II |           przestrzeni rozdzielającej ją z zawieszonym pod niebem
625   3, III|           aspirantem, szepnął:~- Nic ja osobliwego w tej pannie
626   3, III|         dzisiejszym nie płakała? Ale ja tak powiadam, że nic nie
627   3, III|              powiedziałeś... Czy pan ją sam ułożyłeś, czy też...~-
628   3, III|      małżeńskie wyprawowali, gdzie i ja twoje, moja córko, dnia
629   3, III|          czekając na kolej swoją lub ją odbywszy, w ogrodzie i na
630   3, III|          rozstawiając wołał. - Żebym ja był lepiej nagle zginął,
631   3, III|             Pewno! a jakże! To już i ja sam sobie myślałem! - zwolna
632   3, III|             już mieszały i gryzły.~- Ja siebie winnym nie sądzę! -
633   3, III|           tak patrzał w nią. Widział ją już raz przedtem, ale dziś
634   3, III|              jak niegdyś w Korczynie ją często widywał; jeden nad
635   3, III|   sąsiedniego folwarku i papierosami ją traktując; inne wypowiadały
636   3, III|           wypowiadały zdziwienie, że ją tu widzą... Ona wszystkich
637   3, III|             wzrokiem po otaczających ją postaciach i twarzach wodząc...
638   3, III|             było - stanął i do tańca ją zaprosił, a gdy ona w znak
639   3, III|          tańczy i dobrze trzęsie, bo ja inaczej nie lubię!~Marynia
640   3, III|       przerwał jej, lecz tylko nieco ją zmącił przeraźliwy pisk
641   3, III|          ławą i rzędem obsiadujących ją kobiet w znajdującej się
642   3, III|        wzruszenia, którym przejmował ją widok tego mrowiącego się
643   3, III|      błyskawica wspomnienie zaniosło ją z tego tłumu w głębie zaniemeńskiego
644   3, III|       zapytuje, dla jakiej przyczyny ja markotny jestem i nie tańczę?
645   3, III|              potem poprosił:~- Żebym ja mógł jedną gałązkę tej jarzębiny
646   3, III|       Domuntówna w metamorfozie. Kto ją przedtem bosą, rozczochraną
647   3, III|               Razem z braćmi, którzy ją otoczyli, stanął przy niej
648   3, III|             tak! Niechże widzi, że i ją Bóg i ludzie jeszcze nie
649   3, III|        więcej, a zimową porą nadmiar ją smętek jakiś opada... Na
650   3, III|              smęcenia; potem z nagła ją zapytał, czy da wiarę, że
651   3, III|        znajomości, to bynajmniej! bo ja panny Jadwigi wszystkie
652   3, III|             pan będzie upewniony, że ja o tę osobę tak dbam, jak
653   3, III|             do krakowiaka stanie, bo ja z pierwszą panną drużką
654   3, III|            kornetów i czepków ścigał ją wzrokiem Janek, coraz rozkoszniej
655   3, III|           Masz córeczkę ładną,~To ci ją ukradną!~I ogromny Domunt,
656   3, III|         odebrała i nie czekając, aby ją, jak to czynili wszyscy,
657   3, III|              powietrze parę. Ścigała ją wzrokiem i dobrze widziała,
658   3, III|            szczęścia odgradzają. Czy ja zwierz jestem albo barbarzyniec,
659   3, III|   odpowiedział:~- Pan Michał wie, że ja od stryja i brata zależę.
660   3, III|                Co oni zechcą, tego i ja zechcę; jak każą, tak ja
661   3, III|             ja zechcę; jak każą, tak ja postąpię...~- Dobrze! owszem!
662   3, III|           pełnić powinna...~- Kiedyż ja, Widziu, tak mało oświeconą
663   3, III|            ubrana prześladowała dziś ją jak mara, jak ogień parzący,
664   3, III|             to może być inaczej? Czy ja hrabia albo arystokrat,
665   3, III|              dla posagu głównie chce ją wziąść, a stryj Anzelm nie
666   3, III|           się z płotka nie porwał.~- Ja już odgadłem, że pani mnie
667   3, III|             upamiętania przyjdzie, a ja przed nią bynajmniej winnym
668   3, III|              przy tym tak, jak gdyby ją febra brała. Kogo właściwie
669   3, III|        aniołeczek! Teraz chyba dudek ją do ołtarza zaprowadzi!~-
670   3, III|            ode mnie wszystko poszło. Ja nie wiem, kto wymyślił,
671   3, III|          zarzucenia nie ma. A jeżeli ja za ten postępek do panny
672   3, III|            do głowy przyjdzie, wtedy ja spólnie z panami Domuntami
673   3, III|              doświadczył, podoba się ją za płochą zabawkę uważać,
674   3, III|            pan Anzelm pamięta, że to ja panu karmazynową czapeczkę
675   3, III|        czapeczkę uszyłam i otoczyłam ją siwym barankiem?~- A pani
676   3, III|            kurhanie nad krynicą:~Jak ja mogę być wesołą,~Kiedy zdrój
677   3, III|       patrzała i słuchała. Oczarował ją oddech przeszłości własnej
678   3, III|                zapytała kobieta.~- A ja i nie słyszałem już później
679   3, III|           górą, ty pójdziesz górą,~A ja doliną...~Anzelm w polonezową
680   3, III|              ty rozkwitniesz różą,~A ja kaliną!~I Marty usta żółte,
681   3, III|         drogą, ty pójdziesz drogą,~A ja łozami,~Ty się zmyjesz wodą,
682   3, III|           wodą, ty się zmyjesz wodą,~Ja mymi łzami.~Anzelm ciągnął
683   3, III|              z jej piersi... Za rękę ją wziął.~- Nie trzeba płakać! -
684   3, III|      przystojnie, ale z gruntu serca ją poprosić, aby mojego chłopca
685   3, III|              wy ode mnie chcecie? co ja na to poradzić mogę? Puśćcie
686   3, III|              sobie niosłem. Jednakże ja tak mówię: żeby pan Korczyński
687   3, III|          spólna korzyść wynikała. Bo ja tak mówię: u pana Korczyńskiego
688   3, III|               a u nas maleńkie. Więc ja tak mówię: nijak być nie
689   3, III|      poratować się w potrzebie. Tedy ja tak mówię...~Ale nie pozwolono
690   3, III|      niewolniki swoje spoglądać.~- A ja tak mówię - raz jeszcze
691   3, IV |       zaszczyciłeś mnie odpowiedzią. Ja jednak piszę, aby rozdzielić
692   3, IV |            No dobrze - zaczął - czyż ja kiedy tego pragnąłem, czyż
693   3, IV |           wiesz? może nie wiesz! ale ja to wiem... widziałem...
694   3, IV |            chłopięciem, młodzieńcem, ja każdą roślinkę, każdą kroplę
695   3, IV |           którzy z niej powstali? to ja... ale niemało, nie mało
696   3, IV |             nikt nie ma prawa. Jeden ją życiem opłacił... drugiego
697   3, IV |          Trzymałem ziemię...~Trzymał ją i dla siebie, bo w nią wrósł,
698   3, IV |       podania i zdarzenia opowiadał! Ja i Andrzej lubiliśmy go bardzo.
699   3, IV |              modlił się Apostoł.~- A ja tak mówię: że z tego zasiewku,
700   3, IV |        zaśmiał się:~- A jakże! gdyby ją aniołowie do nieba zabierali,
701   3, IV |          ukłonem i czułym wejrzeniem ją witał.~- Czy mnie próżna
702   3, IV |          pomyślał chwilę.~- A jeżeli ja odważę się kiedy tam przyjechać,
703   3, IV |          ambaras bynajmniej! Owszem. Ja zarówno w grzecznej kompanii
704   3, IV |             nie lęka się - zaczęła - ja nie dla tej przyczyny tu
705   3, IV |         zaczęły.~- Dla tej przyczyny ja tu dziś przyszłam - z cicha
706   3, IV |        bardzo pochwalili.~- Nijakich ja pochwał godzien nie jestem -
707   3, IV |           się. Nie dla tej przyczyny ja przyszłam, żeby łgać i swojego
708   3, IV |            tej, żeby .powiedzieć, że ja do pana Jana nijakiego już
709   3, IV |           oszklone.~- Z gruntu serca ja panu Janowi wszystkiego
710   3, IV |              zapałem odpowiedział:~- Ja także dla panny Jadwigi,
711   3, IV |            go nie ominąć...~- Tedy i ja z gruntu serca pannie Jadwidze
712   3, IV |              gniewu nie miała...~- A ja pana Jana o dobre wspominanie
713   3, IV |        wyciągnęła, on z uszanowaniem ją pocałował.~- Do chaty mi
714   3, IV |             widać nie było, bo kryła ją płachta złota purpurą i
715   3, V  |          niejaki skrupuł pozostawiać ją samotną i w stanie ostrego,
716   3, V  |         wieku napełniona. Napełniali ją: kobieta z głową i twarzą
717   3, V  |        uprzejmością wielką do salonu ją zapraszał. Widocznym było,
718   3, V  |          Kirłowej podbiegłszy w rękę ją pocałowała. Od dawna już
719   3, V  |             ruszajcie do ogrodu! Nim ja z panem Benedyktem i Justynką
720   3, V  |        Bronię za rękę wzięła chcąc i ją uprowadzić. Ale dziecko
721   3, V  |      spódnicę matczyną pochwyciło.~- Ja tu... ja z mamą! - z koralowych
722   3, V  |      matczyną pochwyciło.~- Ja tu... ja z mamą! - z koralowych ustek
723   3, V  |            ręki jej przylepił, że aż ją cofnąć musiała.~Kirłowa
724   3, V  |        jeżeli nie, to cóż robić? Ale ja oszukiwać nikogo za żadne
725   3, V  |        Kirłowa aż wstrzęsła się, tak ją wyraz ten zabolał. Ależ
726   3, V  |          jeżeli tylko zechce, jeżeli ją to, o czym dowiedziała się,
727   3, V  |              lubi i czasem na rękach ją nosi... Onegdaj przyjechał
728   3, V  |                 zadzwoniła Teresa.~- Ja zawczasu, zawczasu przyszłej
729   3, V  |           kim?~Justyna powstała. Coś ją z krzesła podniosło i warem
730   3, V  |           państwo! - zawołał - niech ja się u niej o wszystko rozpytam!~
731   3, V  |          przyjąć nie chciałaś, kiedy ja ciebie, jak wypadało, ubierać
732   3, V  |           jej dopomogła i ku drzwiom ją uprowadzała. Kirło - co
733   3, V  |      Justynko! duszko! siostrzyczko! ja trochę spodziewałem się
734   3, V  |              się cieszę!~I porwawszy ją wpół, śmiejąc się, w ręce
735   3, V  |            wpół, śmiejąc się, w ręce ją całując, dwa razy się z
736   3, V  |           Justyny podeszła i za ręce ją wzięła. Twarz miała całą
737   3, V  |     szczęśliwą będziesz...~Ucałowała ją serdecznie.~- Kiedy rozgospodarzysz
738   3, V  |             Rózię... do twojej chaty ją oddam, aby ci pomocnicą
739   3, V  |          powtórzyła:~- Kiedyż, mamo, ja chcę do domu!~Istotnie,
740   3, V  |           było wracać do domu, gdzie ją różne zajęcia i kłopoty
741   3, V  |       powiedz... zawsze to ojciec!~A ja z Martą pomówić muszę...
742   3, V  |           aby zniknąć dla mnie, abym ja zniknął dla ciebie!~Patrzyła
743   3, V  |           Benedykcie - zaczęła - ale ja bym i sama przyszła, bo
744   3, V  |           zgodzisz się... pozwolisz, ja przy niej, w jej... w ich
745   3, V  |            cokolwiek doradzi...~A tu ja niepotrzebna... wieczny
746   3, V  |            było! Niepotrzebna! A cóż ja bym był począł, gdybym ciebie
747   3, V  |             przy sobie nie miał? Toż ja nie tylko swojej, ale i
748   3, V  |        chciało tego, co czułem. Alem ja wdzięczen ci, do grobu wdzięczen,
749   3, V  |              Jej nikt tu nie lubi! A ja? Wyhodowaliśmy się razem,
750   3, V  |    uszczęśliwił! Wieczna pociecha! A ja myślałam, że stary grat
751   3, V  |               Wieczny śmiech! po cóż ja mam stąd iść, jeżeli tobie
752   3, V  |             teraz co innego. Jeżelim ja tobie potrzebna, jeżeli
753   3, V  |          śmiech!~Benedykt serdecznie ją w głowę i czoło ucałował.~
754   3, V  | uszczęśliwiło, bo znowu przekonywało ją, że na coś potrzebną była,
755   3, V  |              jaż, panie dobrodzieju, ja... te... te... co zrobię?
756   3, V  |                 te... co zrobię? czy ja za nią do te... te... te...
757   3, V  |                 prostej chaty pójdę? Ja, panie dobrodzieju, te...
758   3, V  |              wyżyć byś nie mógł. Ale ja z największą przyjemnością
759   3, V  |            jej podał.~Odgadła, dokąd ją miał prowadzić, i z okrzykiem