Tom, Rozdzial

  1   1, I  |                 się z takim losem, jaki mu Bóg czy diabeł nasyła. Bo
  2   1, I  |                a on nas napędził, tośmy mu kazały, aby nas zabrał...~-
  3   1, II |          nakrochmalonym, że wzdymał się mu na piersiach jak wklęsła
  4   1, II |                   śmiejąc się i podając mu rękę wołała pani Emilia -
  5   1, II |                 pana dobrodzieja mówiła mu, jakie były i pewno jeszcze
  6   1, II |               Różyc.~Korczyński wskazał mu pracujących około rudli
  7   1, II |                 nie wiedział dobrze, co mu odpowiedzieć wypadało. Nad
  8   1, II |         Zaniedbany ubiór jego przebaczą mu nawet damy, ponieważ jest
  9   1, II |           dysonanse życia nie zatruwały mu ducha i ciała?...~- Bywają
 10   1, II |                trochę uśmiech przebiegł mu po cienkich ustach.~- Z
 11   1, II |            świdrującymi oczkami uważnie mu w twarz popatrzał. ~- Ej,
 12   1, II |          opuściła ramię ojca i wyjąwszy mu z rąk skrzypce umieściła
 13   1, III|               miał już od dawna; ojciec mu zmarł przed paru laty; siostra
 14   1, III|           wesoła i wiecznie czynna, tak mu dam napełniała krzątaniem
 15   1, III|                 tak, że aż uszy stawały mu w ogniu jak czerwone maki.
 16   1, III|                gwarem, zapałem zleciały mu te dwa lata! ~Wszystko to
 17   1, III|           przede wszystkim, żé zabrakło mu obu braci. Andrzej Korczyński
 18   1, III|     Korczyńskich. innego nie wystawiono mu nigdy... Pozostała po nim
 19   1, III|               aby bratu wypłacić to, co mu się według ojcowskiego rozporządzenia
 20   1, III|                trochę zerkając. Wynikło mu stąd wiele strat i nieprzyjemności.
 21   1, III|      gospodarowania różne teorie dobrze mu znane wzbudziły w nim chęć,
 22   1, III|      agronomiczna wiedza jego doradziła mu zmianę istniejącej w Korczynie
 23   1, III|               był zakochanym, zachciało mu się ogród korczyński wykwintnie
 24   1, III|                 ta metamorfoza przyszła mu z łatwością? Nigdy z tym
 25   1, III|                dziennego światła padały mu na twarz opaloną od słońca
 26   1, III|               karka, a wielkie wąsy tak mu w dół zwisły, że klap surduta
 27   1, III|      nieszczęścia dwu jego braci nadały mu aureolę rycerską i poetyczną.
 28   1, III|             ciągłego ruchu rozrosły się mu kości i muskuły; pleczysty
 29   1, III|            wyraz lekceważenia przebiegł mu po twarzy.~- Nie rozumiemy
 30   1, III|                 wszystkiemu, wyrzucając mu zbytnią srogość i dla ich
 31   1, III|              mgliste wspomnienia, które mu sprowadziły twarz i słowa
 32   1, III|                 uczucia swe, "we środku mu coś płakało". Bo prawdą
 33   1, III|            wszelka umysłowa robota była mu coraz trudniejszą. Machał
 34   1, III|               szorstki całus przygniótł mu mały policzek. Korczyński
 35   1, III|                  łagodnie wypowiedziała mu, że życzy sobie, aby od
 36   1, III|                proponowany układ zrobić mu miał jaką różnicę; tego
 37   1, III|             które coraz więcej wydawały mu się obcymi i jałowymi. Wszystkie
 38   1, III|             filuterny błysk przelatywał mu w piwnych, posępnych źrenicach...~
 39   1, IV |          śnieżnych ramion, szczebiotała mu po francusku: cumme quoi
 40   1, IV |                 malować tu nie może, bo mu brakuje natchnień i tematów
 41   1, IV |        wyprostował się. Justyna wsunęła mu rękę pod ramię. Poszli za
 42   1, IV |               folle de toi! - tuląc się mu do boku i oczy ku niemu
 43   1, IV |                 Monachium, który więcej mu przyniósł korzyści i artystycznych
 44   1, IV |              zaledwie zaczynał osypywać mu górną wargę, a z wielkich,
 45   1, IV |           Witold, a z oczu posypały się mu iskry - i nie obraziłeś
 46   1, IV |                wzmianka o ojcu sprawiła mu przykrość, wnet jednak z
 47   1, IV |                 od jego głosu, przerwał mu wykrzyknikiem:~- Witold
 48   1, IV |            kawałka ziemi, na którym żyć mu wypadało.~- Dobrze jej tak,
 49   1, IV |                 o tym najlepiej...~Ktoś mu przerwał zapytaniem jakimś,
 50   1, IV |             ciężkich zarysów i że można mu było prawie policzyć wszystkie
 51   1, IV |              noc naczyta, to potem śnią mu się takie rzeczy, że wolałby
 52   1, IV |           filuternym błyskiem przebiegł mu w piwnych źrenicach.~- Cóż?
 53   1, IV |              dystynkcja zupełnie wyszła mu z głowy; ale zarazem szyję
 54   1, IV |                 którym mowa sprowadziła mu na czoło zdwojoną ilość
 55   1, IV |             wyrażała zadowolenie, że aż mu oczy zwilgotniały.~- Jak
 56   1, IV |           wzrokiem, serdecznie też ręce mu uścisnęła. ~- A dawno państwo
 57   1, IV |          poufale uśmiechając się podała mu rękę, Wszyscy wiedzieli,
 58   1, IV |          otoczyło Orzelskiego dziękując mu i chwaląc odegraną kompozycję.
 59   1, V  |           wychwalały wszystkie dostępne mu towarzystwa i za którego
 60   1, V  |            cokolwiek jego albo bliskich mu spotykało, zachowywał on
 61   1, V  |               błagam Boga, aby pozwolił mu słuchać słów moich; kto
 62   1, V  |              moja wysłuchaną bywa! Dziś mu powiem, że w rodzinie jego
 63   1, V  |              delikatny, z przepowiadaną mu przez wszystkich otaczających
 64   1, V  |                 gustami, aby tak bliski mu przez żonę krewny żenił
 65   1, V  |             ręki. Cóż to było? Podobała mu się? Widziała to aż nadto,
 66   1, V  |           skórzanym daszkiem osłaniając mu czoło nie zasłaniała z tyłu
 67   1, V  |                poniżej ramion opasywały mu plecy. Idąc wygwizdywał
 68   1, V  |               twarzy i w postawie. Usta mu otworzyły się i pod złotawym
 69   1, V  |                 zawstydzenia, wybuchała mu tajemna, lecz nie dająca
 70   1, V  |               przyczyny nie ma?~I jakby mu nagle przyszła na pamięć
 71   1, V  |             naprzód. Lejce tylko, które mu plecy opasywały, ściągnął
 72   1, V  |                triumfującym, białe zęby mu pod złotawym wąsem błysnęły.
 73   1, V  |           podniósł głowę, oczy błysnęły mu dumą czy zapałem i u końca
 74   1, V  |               który bujną rosą wystąpił mu na czoło.~Justyna pogładziła
 75   1, V  |             zapytania Justyny sprawiały mu radość, jakąś głęboką radość,
 76   1, V  |               śmiejącymi się usty drogę mu zajść musiała i przechodząc
 77   1, V  |           najwięcej teraz to gryzie, że mu w jesieni do wojska trzeba
 78   1, V  |               mówił, smutkiem napełniło mu oczy. Może żałował ubiegłej
 79   1, V  |           niepokojem patrzał na tę, tak mu z pozoru obcą kobietę, która
 80   1, V  |              czapce. Ta czapka tworzyła mu jakby drugą głowę i uderzający
 81   1, V  |                dworne obyczaje nie były mu całkiem obce. Uchylił nieco
 82   1, V  |                  którą śpiesznie podała mu Justyna. Wzrokiem twarz
 83   1, V  |              urągliwy uśmiech po ustach mu przemknął i ciszej rzekł:~-
 84   1, V  |       paskudztwo...~Justyna powiedziała mu, że słyszała o jego długiej
 85   1, V  |                niemocy, ręce paliły się mu do roboty. ~- Już to też
 86   1, V  |        prostował; nikłe iskry zlały się mu w źrenicach w spokojny i
 87   1, V  |                  teraz na ramieniu rękę mu oparł.~- Niech pan Fabian
 88   1, VI |              tak wariuje, jak tylko kto mu powie, że Pacenko przyjechał...
 89   1, VI |        przyjechał... To ten Pacenko, co mu kiedyś żonkę zwiódł i w
 90   1, VI |            mizerne ciało opuści, jeżeli mu nie pokażę, skąd kozy gonią!~
 91   1, VI |             niewyraźne echo przynoszące mu z odległej młodości urywek
 92   1, VI |              gęstych krzewów, dopomagał mu do przebycia miejsc najtrudniejszych.
 93   1, VI |       przyozdobiony, że aby móc podobny mu zobaczyć, trzeba by cofnąć
 94   1, VI |                 i aż na ramiona opadały mu cienkie gałęzie ożynowego
 95   1, VI |              właśnie w tej porze, kiedy mu to doniesienie zrobionym
 96   1, VI |             Niemna. Zająknął się i głos mu zadrżał.~- Te... te... ten
 97   2, I  |         mrugania ani gesty gospodyni do mu zruszyć jej z miejsca nie
 98   2, I  |              milcząc ze zmieszania rękę mu na powitanie podawała. Zrazu
 99   2, I  |                 małego ciężaru sprawiło mu znać zmęczenie, bo ręką
100   2, I  |               odetchnął. Binokle opadły mu na piersi. Uśmiechał się
101   2, I  |                 rękę krewnego i patrząc mu w twarz zapytała:~- Cóż?
102   2, I  |                z zajęciem; czoło i brwi mu drgały.~- Znasz ją dobrze?
103   2, I  |               powiódł po czole, źrenice mu zaszły wyrazem dalekiego
104   2, I  |         skromnym potokiem? Czy nasuwało mu ono porównania, uwagi, myśli
105   2, I  |              jej powiernika. Opowiadała mu jak przed laty dwunastu,
106   2, I  |    Wołowszczyzną, o tym, że nie podobna mu w tych stronach osiedlać
107   2, I  |                 ale nerwowe drgania tak mu wstrząsały czołem, brwiami
108   2, I  |             drzwiach jeszcze, ściskając mu ręce, mówiła:~- Jak tylko
109   2, I  |              się jego ramienia szepnęła mu jeszcze na ucho:~- Pomyśl
110   2, I  |                 kobieta. - Wypowiedzieć mu dom albo niegrzecznie przyjmować
111   2, I  |                 lufą fuzji zza ramienia mu sterczącą, Witold Korczyński
112   2, I  |                żywymi gestami. Nadawało mu to z daleka pozór niepospolitej
113   2, II |      ściągniętymi brwiami oczy gniewnie mu już błyskać zaczynały. Ale
114   2, II |             swój, czyli o nie wypłacony mu dotąd posag żony. Korczyński
115   2, II |         tyczących się drgnął, jak gdyby mu kto ostrze jakieś za skórę
116   2, II |                wyrazem prośby popatrzył mu w oczy.~- A może?... wcale
117   2, II |          większej przykrości, jak kiedy mu przychodzi pogwałcić w najmniejszej
118   2, II |                 za wielkie wyświadczone mu dobrodziejstwo uważa, iż
119   2, II |               męcząca, bo plecy garbiły mu się coraz więcej i wzrok
120   2, II |                  które poniesie, za złe mu nie poczyta, ale pozycję
121   2, II |          potrzeby wyrozumiawszy przyzna mu niezawadnie rację, naj-zu-peł-niej-szą
122   2, II |                 stajennego chłopcu, aby mu konia siodłano, i szerokimi
123   2, II |                gdy odjeżdżał, ukłoniłeś mu się z daleka i nie wyszedłeś
124   2, II |               nawet do przedpokoju, aby mu pomóc do włożenia płaszcza?
125   2, II |                 mnóstwo wyrazów cisnęło mu się na usta, które kilka
126   2, II |                 szanuje; był wdzięcznym mu istotnie za wieloletnie
127   2, II |              sposób mówienia imponowały mu nieco bez własnej o tym
128   2, II |                dlatego właśnie sprawiło mu wielką przykrość.~- Jak
129   2, II |           uśmiech mimo woli wybiegający mu na usta. Bardzo jednak poważnie
130   2, II |           słyszał. Po czole przepływały mu rumieńce i zwilgotniały
131   2, II |                długie wąsy aż na surdut mu spadały, i na syna nie patrząc
132   2, II |             piękny, nad wszystko milszy mu kawałek świata. Oddychać
133   2, II |              przez Teresę przyniesionym mu, stary z pomocą córki ubrał
134   2, II |       kompozycje. Justyna akompaniowała mu wprawnie, dokładnie i jak
135   2, II |       Orzelskiego, ale owszem, przesłał mu z dala bardzo uprzejme powitanie.
136   2, II |              jej rękę wyciągnął. Podała mu ją bardzo chłodno, ale on
137   2, II |            zazwyczaj ją znoszono. Miała mu zawsze mnóstwo rzeczy do
138   2, II |                ożenienia z osobą, która mu się bardzo podoba. Sam przez
139   2, III|                 jakiej przyczyny ciemno mu robi się przed oczami. Bo
140   2, III|                na białe czoło wystąpiła mu znowu gruba, poprzeczna
141   2, III|               jego źrenice. Nagle widły mu z rąk wypadły i namiętnym
142   2, III|             gwałtowne, stopniowo miękły mu w ustach, prawie mdlały.~-
143   2, III|               spustoszyli !~Krew zalała mu czoło, policzki i nawet
144   2, III|              Czas też był, aby z pomocą mu pośpieszyli, bo młodszy
145   2, III|               temu zbił Klemensa, który mu łączkę spasał, albo sam
146   2, III|            okaleczony zostanie tak, jak mu się to zdarzyło w wypadku
147   2, III|            oddając Adamowi widły, które mu z rąk był wydarł ocierał
148   2, III|           gospodarz nie zubożeje, kiedy mu biedny człowiek jaką tam
149   2, III|            chciał ukryć płomienie które mu czoło, policzki, uszy i
150   2, III|             gwaru, które znać sprawiały mu dolegliwą przykrość, bo
151   2, III|             cierpienia, jakie sprawiało mu wszelkie zetknięcie się
152   2, III|             płomienne rumieńce uderzyły mu do czoła.~- Sam to już czuję,
153   2, III|     towarzyszowi swemu opowiadając, coś mu tłumacząc. Anzelm z przygarbionymi
154   2, III|              wszelakich konceptów pełno mu w głowie. Ja temu dziwuję
155   2, III|            głowę swoją oddał... Niechże mu światłość Twoja niebieska,
156   2, III|            ostatnich słowach wybiły się mu na policzki. Witold wpółklęcząc
157   2, III|            wzrósł wśród nich, zaprawiły mu one krew i myśl, aż teraz,
158   2, IV |               ale powstrzymał się, usta mu tylko drgnęły, krewkim ruchem
159   2, IV |              rzece zostawiał; tak pilno mu wracać do niej, ilekroć
160   2, IV |            wyżyje i traf! skurczyły się mu dwa palce u prawej ręki.
161   2, IV |               okaleczeniu myśleć. Na to mu rozumu wystarczyło. Głupi
162   2, IV |          święcony medalik jakiś na szyi mu powiesiła; stało i więcej
163   2, IV |                włosów i z odzienia woda mu potokami ciekła. Dyszał
164   2, IV |         spojrzał i łzy potokiem ściekły mu po uczernionej twarzy. Za
165   2, IV |               dziś to wspomnienie rwało mu głos w piersi, która kiedy
166   2, IV |           dzwonka tak mocno targnął, że mu w ręku została, i jak tylko
167   2, IV |            wichrów. Wiosny i lata grają mu rozgłośną muzyką ptasich
168   2, IV |       spuszczoną, wilgotną rzęsą podała mu obie ręce. Nie porywczym
169   2, IV |                Chodźmy - rękę pod ramię mu wsuwając rzekła Justyna.~-
170   2, IV |             coraz ufniej i żywiej mówić mu zaczęła o tym, co było największą
171   2, IV |                 tylko razy zdarzyło się mu ją widzieć. A zdarzało się
172   2, IV |                odpychał, powraca. Zdaje mu się jednak, że pierwszą
173   2, IV |                 roztopiony łój do serca mu kapał, taką boleść w nim
174   2, IV |               może być! - z wybuchającą mu na twarz radością zawołał -
175   2, IV |                 słodycz zaufania. Ufała mu. Gdy stojąc u steru czółna,
176   2, IV |              dumną nim i tym, że zaufać mu potrafiła. Oprócz tego wydawał
177   2, IV |            promienie słońca w źrenicach mu zaświeciły.~- Żeby to kiedy
178   2, V  |        zwieńczone.~- Żeby teraz z fuzji mu nad głową wystrzelić, ani
179   2, V  |              matkę zapytał. Powiedziała mu, że do Starzyn poszła, do
180   2, V  |                 prawie radosny otworzył mu usta i rozszedł się po całej
181   2, V  |                opiekuna jedynego, który mu na tym świecie pozostał...~
182   2, V  |        ludzkiego serca. Wszystko wydało mu się niepewnym, nietrwałym,
183   2, V  |               rozumiał, ale wytłumaczył mu ją jeden z lekarzy powiadając,
184   2, V  |                 a także pociecha, którą mu sprawiał widok dorastającego
185   2, V  |         możności. Nie wróg ja jemu, aby mu w czym przeszkody stawić
186   2, V  |          chłopcy zza płotu, jak krzykną mu w same ucho: "Pacenko przyjechał
187   2, V  |               pamięci, jak wtedy, kiedy mu Anzelm wspomniał o grobowcu
188   2, V  |              długie wąsy blond na brodę mu spadały, a oczy były jak
189   2, V  |                 weszła, powiedział, aby mu czapkę z bokówki przyniosła.~-
190   2, V  |           mająca związku z wychodzącymi mu spod pióra notatkami i cyframi
191   2, V  |               Całując go w rękę w twarz mu patrzała. Boże! ileż zmarszczek,
192   2, V  |            ołowianymi kroplami na głowę mu ściekający?~- Dobranoc,
193   2, V  |                kilka razy wymówił:~- Co mu się stało? co mu... co mu...
194   2, V  |          wymówił:~- Co mu się stało? co mu... co mu... co mu się stało?~
195   2, V  |               mu się stało? co mu... co mu... co mu się stało?~Nieopisana
196   2, V  |             stało? co mu... co mu... co mu się stało?~Nieopisana tęsknota
197   2, V  |            kuzynku gadać zaczęła: jakie mu jeszcze majątki i bogactwa
198   2, V  |         rozsądną, poważną i taką, która mu się bardzo podoba. Ta kobieta
199   2, V  |                 a nad wieczór zachciało mu się z akompaniamentem pograć...
200   2, V  |              Benedykt nie wyśmiewał, bo mu i nie do śmiechu wtedy było
201   3, I  |               życie przecięły. Milionów mu w posagu nie wniosła, ale -
202   3, I  |              demokraty i patrioty, była mu ona powiernicą, pomocnicą,
203   3, I  |              poufałych węzłów dopomagać mu nie mogła, nie wynikało
204   3, I  |          okrągły kształt pokoju nadawał mu pozór kaplicy, a wrażenie
205   3, I  |              jako jedyny środek nadania mu hartu ciała, trzeźwiejszego
206   3, I  |             tylko środkiem do nadawania mu tych wytwornych przywyknień
207   3, I  |        przestanie, bo z czasem stać się mu ona może puklerzem przeciw
208   3, I  |                uwielbieniem towarzyszyć mu będzie w stronach ponurych,
209   3, I  |       kosztowniejsi nauczyciele wróżyli mu przyszłość wielkiego artysty,
210   3, I  |        wyjątkową być miała przypadająca mu w świecie rolna wybrańca.
211   3, I  |        mniemaniu swoim stanął, wydawało mu się brzydkim, niegodnym
212   3, I  | najdostojniejszych członków owej znanej mu i pokrewnej ludzkości i
213   3, I  |                  Przyszłość ta błysnęła mu nieprędko, raz jednak błysnęła.
214   3, I  |             ziemię obcą i ukazującą się mu w postaci bardzo ubogiej
215   3, I  |           zjawiska natury i poświęcenia mu choćby chwil kilku uwagi.
216   3, I  |                 przed wyobraźnią mignął mu pejzażyk przed kilku dniami
217   3, I  |             truje go po prostu, odbiera mu chęć nie tylko do malowania,
218   3, I  |              Jedyną usługą, jaką oddało mu kilkotygodniowe zajmowanie
219   3, I  |                rozmowy utrapieniem były mu nie dlatego, aby miał on
220   3, I  |              właściwie dlatego, że byli mu oni tak doskonale obojętnym,
221   3, I  |        spojrzenia matki do reszty humor mu zepsuły. Czuł gwałtowną
222   3, I  |               której rojenia pochłonęły mu całą młodość, widział jedyne
223   3, I  |              młodości, w którym zdawało mu się, że tworzy, i raz nawet
224   3, I  |         wszystkie winy. Nie przychodził mu na myśl ani Tasso wielką
225   3, I  |               ślepoty. Nie przychodziło mu na myśl, że w każdej fali
226   3, I  |               żył i oddychał, że trzeba mu było gór, skał, mórz, puszcz,
227   3, I  |         okrzykiem radości rzuciłaby się mu na szyję. Ale on nie spostrzegając
228   3, I  |               serca, tego nie odebrałaś mu dotąd ani cząsteczki...
229   3, I  |               na męża popatrzała. Twarz mu ożywiła się dziwnie nagle,
230   3, I  |             uczucia wskrzesić, odesłała mu je przy pierwszej zapewne
231   3, I  |                Justyna jak żywa stanęła mu przed wyobraźnią i dreszcz
232   3, I  |                młoda kobieta - podobała mu się od razu i coraz więcej
233   3, I  |          krótkim więc wahaniu zarzuciła mu tylko ręce na szyję i lgnąc
234   3, I  |               chciała, sprzeciwiała się mu, to prawda, przymusu jednak
235   3, II |                tę chusteczkę ofiarujesz mu w zamian podanych ci przez
236   3, II |                uśmiechając się pokazała mu obie ręce ze stwardniałymi
237   3, II |              nigdy nie ma... Dobrze, że mu dziś trochę dopomóc mogłem,
238   3, II |           Rozpaczliwym gestem wskazując mu stojącego o dwa kroki parobka,
239   3, II |                pomrukiwał, wskazywanych mu części żniwiarki grubymi
240   3, II |                a sielanką.~Witold wpadł mu w mowę:~- Jeżeli kiedy,
241   3, II |                 był wzruszony, że ramię mu drżało, gdy rękę do czoła
242   3, II |             szyi zawiązaną i całą pierś mu okrywającą zajadając ze
243   3, II |              państwu - mówił - że gdyby mu żyłę przeciąć, popłynęłaby
244   3, II |        Dwadzieścia dwa lata miał, kiedy mu ojciec umarł... matka żyje
245   3, II |             jeszcze nieraz przychodziło mu na myśl, że gdyby Justyna
246   3, II |            należące pięć tysięcy, co by mu nowych kłopotów przysporzyło.
247   3, II |                 tej wieczerzy, przyszło mu na myśl, że jeśli wyjdzie
248   3, II |                 kłopot ten oszczędzonym mu zostanie, bo dziedzic Wołowszczyzny
249   3, II |              nawzajem dla świata, który mu marcypany daje, palcem nawet
250   3, II |                wyrazy, które wydzierały mu się z gardła, ale nie dokonał
251   3, II |                raczej, pod długim wąsem mu przebiegł.~- Gorącą masz
252   3, II |           pocałunkiem ojcowskim wróciła mu cała żywość i wesołość.
253   3, II |                  czyżbym mogła?~Zdawało mu się, że w jej głosie dosłyszał
254   3, II |                ma. Słyszę, w miasteczku mu powiedzieli, że adwokat
255   3, II |                 a tak serdecznie, że aż mu tłuste policzki trzęsły
256   3, II |                Justyny, to po łyżkę, to mu rozkazywała przepędzać psa
257   3, II |                 śmiał się znowu tak, aż mu łzy do oczu nabiegały. Fabian
258   3, II |                 uczuł, rumiane policzki mu zadrgały i poruszyła się
259   3, II |             skosił. Zmachał się tak, że mu i teraz jeszcze krzyż trzeszczy.
260   3, II |                Gorzki uśmiech przebiegł mu pod szorstkimi wąsami.~-
261   3, II |        wyskarżywszy się uczuł wracającą mu dumę i zuchowatość. Głowę
262   3, II |               chacie i wnet dodawał, że mu o jej ubóstwo bynajmniej!
263   3, II |          cierpliwym i smutnym opowiadać mu zaczęła. Trwało to dobry
264   3, II |           ciągnącej się za bramą z oczu mu nie zniknął. Niespokojny,
265   3, II |                 w którym na głowę spadł mu nowy majątkowy kłopot, a
266   3, II |            każdą sposobność dopomożenia mu w pracy lub oddania jakiejkolwiek
267   3, II |         przekonaniach swoich, o tym, co mu się podobało lub nie podobało,
268   3, II |                 czy rozrzewnienie wzrok mu napełniło. Wziął rękę ojca
269   3, II |               cały, a z oczu sypały się mu iskry. Uczynił zrazu ruch
270   3, II |                w nim coś, co nakazywało mu powściągać się i raczej
271   3, II |           uśmiechał się do siebie i, co mu się niezmiernie rzadko zdarzało,
272   3, II |               przy nim wraz z przyznaną mu przez pierwszą instancję
273   3, II |              koszta procesu wynagrodzić mu mającą. Listem o dłoń uderzając
274   3, II |     bohatyrowickiej okolicy przyznanego mu przez sąd zwrotu kosztów.
275   3, II |               Egzekwować będzie należną mu sumę, egzekwować bez żadnego
276   3, II |               zdarzeniach podobnych nic mu już, tak jak dawniej, we
277   3, II |              iść zaczął. Dom ten znanym mu był od dzieciństwa; a chwilowe
278   3, II |               chwilowe wahanie sprawiła mu tylko myśl, że na górze
279   3, II |         potrzebuję wcale przyglądać się mu przez okno twego pokoju.
280   3, II |               rumieńcami wytryskującymi mu na blade policzki ciszej
281   3, II |              dawać szczęście...~Chciała mu przerwać, ale on, roznamiętniony
282   3, II |              czystsi od świata?...~Tchu mu zabrakło; z roziskrzonym
283   3, II |            uświęca... - zaczął.~Ale ona mu przerwała:~- Zmień nazwę,
284   3, II |                szeroko rozpostarł, oczy mu się trochę szerzej niż zwykle
285   3, II |              nieruchomo, nie odbierając mu swojej ręki, która tylko
286   3, II |              krańcowy idealizm!~Patrząc mu prosto w oczy zapytała:~-
287   3, II |       nieustanne paplanie...~Z żywością mu przerwała:~- Jest to dziecko,
288   3, II |               nim nie umiejąc sprzyjała mu serdecznie i dla najnędzniejszej
289   3, II |          rozkazującym gestem wskazywała mu drzwi.~- Ależ pójdę! pójdę!
290   3, III|                 na drogi życia kładnące mu zbladłe, lecz jeszcze nie
291   3, III|               że ożenić się zamyśla, bo mu już kawalerstwo nagrzewać
292   3, III|            wcale, gdyby nie to, że chce mu się Domuntównie z bliskości
293   3, III|                tego zależeć będzie, czy mu się pierwsza drużka upodoba,
294   3, III|     najlżejszego nią poruszenia uczynić mu było nie podobna. Dalej
295   3, III|                wypowie, jak to zdarzyło mu się parę razy, gdy zagrymasił
296   3, III|            chciał dla tej przyczyny, że mu się pierwsza drużka nie
297   3, III|              bystro popatrzywszy podaną mu przez nią rękę z niskim
298   3, III|            zawiesistym wąsem, zapłonęła mu zadowoleniem i dumą.~- Gdybym
299   3, III|                Elżusia jak długa do nóg mu była runęła, a pan młody
300   3, III|           szorstka kępa wąsów poruszyła mu się jakby do uśmiechu.~-
301   3, III|             przedtem, ale dziś podobała mu się więcej jeszcze niż wtedy.
302   3, III|                mógł obejrzeć, zaraz bym mu co poradził od wszelkiego
303   3, III|             uprosił sobie, że pozwolili mu nowe buty wdziać i czarnym
304   3, III|                 znak przyzwolenia lekko mu się odkłoniła, ku muzykantom
305   3, III|           poskoczyła i rękę na ramieniu mu składając głośno go upominała:~-
306   3, III|           tańcach Julek nie brał. Gdzie mu tam było, leniwemu i gapiowatemu,
307   3, III|                 do Sargasa, który u nóg mu się tulił, czasem mrugając,
308   3, III|               będą. Wyglądał tak, jakby mu coś potajemnego serce zjadało.
309   3, III|                 wtedy oczy błyskawicami mu połyskiwały; zresztą, pannom,
310   3, III|            ciągnącą naprzód prosił, aby mu pokój dała, a potem wprost
311   3, III|              potem wprost ofuknął. Nikt mu też nie dokuczał ani go
312   3, III|               stanika odpięła i podając mu je głowę podniosła. Kilka
313   3, III|                 co dziadunio robi i czy mu czego nie potrzeba. Wyszła
314   3, III|              ramię pochwyciwszy do ucha mu szeptał:~- Niech pan będzie
315   3, III|             Jadwiga gwałtownie ręce swe mu odebrała i nie czekając,
316   3, III|           Jadwiśki i nie dostał, byłoby mu o to bynajmniej, bo dla
317   3, III|                 że przeszłej nocy śniło mu się, jakoby gruszki z drzewa
318   3, III|      wykrzykującego z takim zapałem, że mu się aż ruda czupryna na
319   3, III|               uczuł czyjąś rękę i zaraz mu przed oczami błysnął czarny
320   3, III|       machinalnie głaszczącej psa u nóg mu leżącego, i z głośnego,
321   3, III|               ku niej przychylił. Zdało mu się, że nie tylko kaszel
322   3, III|               Może i pan Korczyński dać mu jej nie zechce? Może i ona
323   3, III|            prosił, wąsy co moment jeżem mu nad wargami stawały. Witold
324   3, III|            zawołali...~Płomię wystąpiło mu na czoło. Mimo woli rękę
325   3, III|        niedostatkami trapionych, stawać mu się mogły krzywdy i ujmy.
326   3, III|                chwilę gwary. Pokazywano mu jakąś bardzo starą, zżółkłą
327   3, III|                ciężkiego oddechu trudno mu już za pługiem chodzić.
328   3, III|              mówię...~Ale nie pozwolono mu dokończyć. Słowa poważnego
329   3, IV |              skrzydlate stworzonka. Coś mu one przypominały: jakiś
330   3, IV |            gdyby każdy jego wyraz spadł mu na serce ciężkim kamieniem,
331   3, IV |                piekącą łzą. Już zdawało mu się nieraz, że tylko tyle
332   3, IV |                  gorzki uśmiech błądził mu pod długimi wąsami, oczy
333   3, IV |             Jakkolwiek bowiem powodziło mu się na służbie, funduszu
334   3, IV |                  z pieszczotą wskoczyła mu na kolana. Drobne ramiona
335   3, IV |           wszystkie chmury pozdejmowały mu z twarzy.~"Widziu! Kochasz
336   3, IV |                 Niewysłowiona męka biła mu z oczu i zmarszczkami występowała
337   3, IV |             potwierdziła nauka, wylewać mu się zaczęło z ust wymownych
338   3, IV |          urzeczywistnienia, zdawało się mu, zależy skrzepnienie i odrodzenie
339   3, IV |              obwinienia, które szumiały mu jeszcze w uszach i paliły
340   3, IV |                wąsy nieruchomo na pierś mu zwisały; oczy jego czasem
341   3, IV |               syna powstawała i o pierś mu uderzała jakaś fala błękitna,
342   3, IV |              błękitna, śpiewna, niegdyś mu dobrze znana, lecz przez
343   3, IV |            dlatego...~Nagle umilkł. Coś mu głos zerwało, może łzy z
344   3, IV |            ironię i szał bólu zaświecił mu w oczach. Wyprostował się,
345   3, IV |               rozmowa z ojcem sprawiała mu nieopisaną mękę i że ku
346   3, IV |           obecności syna nabijał, z rąk mu wyrwał, na ścianie zawiesił,
347   3, IV |                razem z ciemności, które mu przed oczami zapadły, wydobył
348   3, IV |                 nie mówił, że może słów mu zabrakło albo myśli splątały
349   3, IV |               powracająca fala odnosiła mu wszystko, co życie zabrało,
350   3, IV |             Stare przyzwyczajenie język mu splątało. Zająknął się.~-
351   3, IV |                te łzy, które napełniały mu oczy, spadły z nich dwoma
352   3, IV |         przyczyn na sto zamków zamknęło mu usta. Płynęły dnie za dniami,
353   3, IV |            kamienną pokrywę i otworzyła mu usta. Byłoż to opowiadanie?
354   3, IV |           niezmiernie kochanym, a które mu dziś w oczy rzuciło gradem
355   3, IV |                ostatniego podszeptywało mu sumienie: "Wytłumacz, wytłumacz,
356   3, IV |                  Dawne to dzieje. Zdaje mu się, że nie dwa dziesiątki,
357   3, IV |                 jego młodości pozostało mu tyle, że podłości i zaprzaństwa
358   3, IV |                siły i na nic innego już mu ich nie stało. Żelazo nie
359   3, IV |               nad rozwartą książką oczy mu do snu kleić się zaczynały,
360   3, IV |                świata - długo we środku mu coś płakało. Jak długo?
361   3, IV |        nieosobista nadzieja błąkała się mu po sercu.~- Może on? może
362   3, IV |         zaprzeczenia samemu sobie wolno mu było z miłością przycisnąć
363   3, IV |         zaprzeczenia samemu sobie wolno mu było ze czcią całować te
364   3, IV |                 spłynęła ta rdza, która mu przez długie lata osiadała
365   3, IV |            zadowolenia pod długim wąsem mu błądził.~- Uparty jesteś -
366   3, IV |                sobie teraz! Towarzyszył mu jakiś Jakub Bohatyrowicz,
367   3, IV |                 Pacenki jakiegoś, który mu żonę uwiódł, szukał... różne
368   3, IV |           półgłosem przemówił, na twarz mu wybuchnęła radość szczera
369   3, IV |                ściskano, całowano, może mu różne na przyszłość projekty
370   3, IV |                  którego przecież długo mu nie dawano. Panna młoda
371   3, IV |             nieopisana błogość na twarz mu spadła. Z głębi okolicy
372   3, IV |             Justyna ruchem ręki ukazała mu roztaczający się przed nimi
373   3, IV |           stanęła, obie dłonie położyła mu na ramionach i dobrowolnie,
374   3, V  |                  nalegał i prosił. Szło mu o to, aby Benedykt przekonać
375   3, V  |            wyjechać postanowił, ale żal mu matki i ma niejaki skrupuł
376   3, V  |           zostanę, otwarcie i stanowczo mu powiedziałam, że wszystko
377   3, V  |        doktorowie też przeklęty zwyczaj mu zaszczepili...~Benedykt
378   3, V  |           próbował już nieraz, bo wstyd mu samego siebie i życia młodego
379   3, V  |                 regularne życie powróci mu zdrowie i chęć do zajęcia
380   3, V  |                Bohatyrowiczem?~Pokazała mu swoją rękę.~- Widzisz, wuju,
381   3, V  |               na palcu nie mam. Wczoraj mu go oddałam. Serce, ręka
382   3, V  |                 wszystkie myśli z głowy mu pouciekały, oprócz jednej,
383   3, V  |          dokonają... a!~Smutek przyćmił mu oczy; ręką machnął.~- Cóż,
384   3, V  |                nietajoną ironią w twarz mu popatrzyła.~- Czy mnie słuch
385   3, V  |          przerażenie z twarzy i postawy mu nie ustąpiło. Był, jak zwykle,
386   3, V  |                 okno wlatujący podnosił mu i kołysał nad głową białe
387   3, V  |                  ludzkie rzeczy w głowę mu kładłaś... Moja Marto, za
388   3, V  |                 różowe okulary na nosie mu siedzą, ale wiem dobrze,
389   3, V  |               to... głodem zamorzą!~Łzy mu oszkliły oczy; z gniewu
390   3, V  |               zaszlochał. Benedykt rękę mu na ramieniu położył i z
391   3, V  |                okrzykiem radości do rąk mu się rzuciła.~Poszli drogą
392   3, V  |                 błyskawicami wytrysnęła mu z oczu, kosa. z rąk jego
393   3, V  |               snopa zmarszczek leżącego mu pomiędzy brwiami na wysokie