Part, Strofa

  1 Bog    |            Bychom z Tobą byli,~Gdzie się nam radują wsze niebieskie
  2 Bog    |           anielskie, bez końca -~Tuć się nam zwidziało diable potępienie~ ~
  3   1, 1 |            następcę do tronu,~Zebrał się w pięknych równinach Kruszwicy.~ ~
  4   1, 2 |           wieże niebotyczne~Odbijaly się o jezioro czyste.~ ~
  5   1, 3 |             czas upływał drogi;~Głód się czuć dawał, a obce narody~
  6   1, 8 |        sędziwy~Od rana całym trudnią się obchodem:~Stół zastawiają
  7   1, 9 |            gronie przyjaciół zaczęły się gody,~Pierwszymi dary już
  8   1, 10|           chcieli zasiąść swoje;~Lud się gromadzi, a z tłumem zwiększonym~
  9   1, 10|             tłumem zwiększonym~Mnoży się pokarm i słodkie napoje.~ ~
 10   1, 14|              barków śnieżne skrzydła się podnoszą,~Białe ich szaty
 11   1, 18|           tron Piastów osiędą~"Ujrzy się Polska w pierwszych mocarstw
 12   1, 19|        przywiedzie zepsucie~"Wkradną się zbytki i ciężkie niezgody,~"
 13   1, 21|            pozostał samotnym,~Słodki się zapach w powietrzu rozchodzi,~
 14   1, 22|              Lud niecierpliwy dumnie się gromadzi,~Wita. go panem
 15   2, 4 |     skrwawioną źrenicę~Tocząc, rzuca się na zwierzę zuchwałe,~Tak
 16   2, 7 |              i w szyki sprawuje,~Już się nad wojskiem wznosząc. Orzeł
 17   2, 8 |            hufce ich skupione,~Rzuca się z koniem na rycerstwa czele~
 18   2, 12|                  12~Na pamięć, gdzie się Polacy zagnali,~Jakie z
 19   3, 1 |                             1~Dobrze się Polsce za Chrobrego działo!~
 20   3, 2 |            pochlebcy swymi zagrzewać się lubił,~Ryksa władała narodem.~ ~
 21   3, 6 |            Ruś kruszy jarzmo i hołdu się wzbrania;~Tu Czech najeżdża
 22   3, 10|           stanęła~Luba ziemia, gdzie się rodził.~ ~
 23   3, 12|                             12~Kiedy się poczet zbliżał do stolicy,~
 24   3, 13|            hospodynie drogi!"~Odgłos się szerzył weselny;~"Ty nam
 25   4, 8 |             kościoła wpada:~Trzykroć się miota, lecz tajemna siła~
 26   4, 10|              Polak własnego wypierał się pana.~ ~
 27   5, 1 |         rzekł - idę na wojnę,~"Niech się uczę szablą władać".~ ~
 28   5, 3 |            poświęcony,~Służąc, uczył się, jak ma rozkazywać,~Wre
 29   5, 3 |            trąba bój głosi,~Na przód się szyków wydziera,~Jeździ
 30   5, 6 |               6~Blisko Wrocławia bój się krwawy wszczyna,~Brzmią
 31   6, 2 |                                2~"Ty się śmiejesz, dziecię lube!~"
 32   6, 3 |           świecie postradał.~"Tułasz się, biedna dziecino!~Ja cię
 33   6, 12|              co mnie wspierał,~"Gdym się tułał opuszczony,~"Dla mnie
 34   7, 8 |                            8~Skłania się książę, i wkrótce posłowie~
 35   7, 8 |             męża naprzód wita,~Dziwi się gmachom i o wszystko pyta~ ~
 36   7, 9 |             zawiesisty, wzrok ogniem się zarży,~Obok powagi łagodność
 37   7, 11|                      11~Łokietek tak się do ludu odzywa:~Złamany
 38   8, 7 |                7~Przychodzień tłumem się zbiera,~Na odgłos lubej
 39   8, 7 |         rozdziera,~Wspaniałe wznoszą się grody;~Szereg twierdz, co
 40   8, 9 |           pod berło Kazimierza~Cisną się bliskie narody,~Zakres się
 41   8, 9 |           się bliskie narody,~Zakres się państwa rozszerza:~Ci, co
 42   8, 13|           Wierzynek,~Od srebra gięły się stoły;~Każdy, biorąc upominek,~
 43   9, 1 |          Kiedy dni Piastów przecinał się wątek,~A prawo berła w Hedwidze
 44   9, 7 |           Szmer zadziwienia rozszedl się po sali,~I lubym wstydem
 45   9, 8 |              ciebie przodków wyrzeka się wiary~ ~
 46   9, 9 |        Przyjm go" Tu Wilhelm naprzód się wydziera,~"Mnie - rzekł -
 47   9, 9 |         rzecz, co nas spiera,~"Niech się bez zwłoki tym mieczem rozstrzyga"~ ~
 48   9, 10|             Ziemowit przerywa~"Gróźb się nie boję, odmowy me czekam,~"
 49   9, 10|        Ślubuj Jagiełłę, ja praw mych się zrzekam"~ ~
 50   9, 19|              swym głosem, kiedy król się sroży,~Nieraz łagodzi surowość
 51   9, 20|             mu smutnie rzekła~"Wrócą się szkody, lecz któż łzy powróci?"~ ~
 52   9, 21|          uśmierzał rozterki,~Targnął się Rusin, gniewem uniesiona,~
 53  10, 4 |              Już do Grunwaldu wojsko się zbliżało,~Kiedy przed królem
 54  10, 5 |             mieczów dosyć, lecz i te się zdadzą~"Na karki dumnych" -
 55  10, 7 |              Krzyżaków rotami~Zwarły się z trzaskiem w tej ciężkiej
 56  10, 11|             Za nimi widok przybliżył się srogi~Na czarnym wozie powoli
 57  11, 2 |           otucha:~Syn, w którym miał się odrodzić,~W nim z młodu
 58  11, 5 |                            5~Wkrótce się wsławił czyny walecznymi,~
 59  11, 6 |             Lubej ojczyźnie pierwsza się należy"~ ~
 60  11, 10|              Na groźny widok trwodze się poddaje,~Wraca za Dunaj
 61  11, 11|         Zawisza nie uchodzi;~"Ci, co się zlękli, ci mogą uciekać,~"
 62  11, 12|            czarna końska grzywa~Jeży się w górę i na barki spływa.~ ~
 63  12, 1 |             całej Polsce głośny,~Gdy się Jagielle syn pierwotny rodził,~
 64  12, 3 |              wszelką krainę~"Sławnym się stanie"~ ~
 65  12, 6 |                              6~Skoro się ujrzał na Chrobrego drodze~
 66  12, 6 |             Chrobrego drodze~Nie dał się zdrożnym chuciom powodować,~
 67  12, 9 |            tron cesarzów w Bizancjum się chwieje,~Rzym i świat cały
 68  12, 15|              A każdy, co nań targnie się zuchwały,~Zwyciężon pada.~ ~
 69  12, 17|          twarz srogim wyrazem~Grozić się zdaje,~ ~
 70  13, 1 |             1~Władysław poległ, głos się zaczął szerzyć~O ciężkiej
 71  13, 2 |             zwiedzili narody,~Próżno się glos ich obijał o skały -~
 72  13, 6 |           ranę gdy ręką zakrywa,~Tak się do króla swojego odzywa:~ ~
 73  13, 8 |            zatacza,~Kusz gęstych huk się rozlega,~Ogniste kule przez
 74  13, 9 |           Prusy niecierpliwe~Całkiem się Polsce oddają.~Pomścił lud
 75  14, 6 |              trwoży i zdumiewa,~Walą się z trzaskiem co puszczę przeraża,~
 76  14, 12|                              12~Cofa się Stefan, król ciemnym wąwozem~
 77  14, 15|            mistrz krzyżacki z hołdem się opiera,~On ciągnie z wojskiem,
 78  15, 4 |             gdy swe żale głosi,~Nowa się burza nad Polską unosi.~ ~
 79  16, 4 |          Lecz i w więzieniu nadzieja się mieści;~"Ostatki może twej
 80  16, 6 |            może mieć przewagę,~"Czym się stać wielkim w pokoju lub
 81  16, 8 |             Bitwa już ciemnym kończy się wieczorem,~"A nurty Niemna,
 82  16, 12|           srogie widowisko,~"I twarz się łzami zalała rzewnymi.~"
 83  16, 13|       gniewie~"Wydarł mi oczy, krwią się moją zmazał,~"I w tych okowach
 84  16, 14|                Czuję, jak zimna krew się w żyłach ścina,~"I straszna
 85  16, 14|              straszna śmierci zbliża się godzina.~ ~
 86  17, 8 |             Już w złotym hełmie snuł się August młody,~Kędy gonitwy
 87  17, 8 |       zwodzono.~Kwitną nauki, ludnią się pustynie,~Wznoszą się gmachy
 88  17, 8 |         ludnią się pustynie,~Wznoszą się gmachy i Pańskie świątynie.~ ~
 89  17, 9 |             Ni, że holdownik targnie się na pana.~ ~
 90  18, 4 |                I mężny rycerz dostał się w niewolę.~ ~
 91  18, 7 |              jednym dziele~"Okazałeś się odważnym i zdolnym,~"Weź
 92  18, 11|                           11~"Gdy on się modli, bojary wysłane,~"
 93  18, 14|       Wszędzie krew płynie i trzewia się wleką.~ ~
 94  18, 17|               I straszliwymi odzywał się krzyki.~ ~
 95  18, 18|             srogi,~"Czas jest, byśmy się obelgi pomścili,~"Oto się
 96  18, 18|            się obelgi pomścili,~"Oto się dymią miast waszych pożogi.~ ~
 97  18, 19|           wzięty plon obfity,~"Kryją się w puszczach nieszczęśni
 98  18, 22|                          22~"Wsławił się wódz ten trzydziestu bitwami;~"
 99  18, 23|             giermek nasz uczony,~Jak się rycerze potykali butni;~
100  19, 2 |          Wkrótce dzielnymi wstawiłeś się czyny.~ ~
101  19, 9 |            Gdy raptem bystrym puścił się zawodem,~A gdy drzewce pokruszono,~
102  19, 9 |           ogromnym trzaskiem zapadły się w ziemię.~ ~
103  20, 1 |              dwóch narodów stany~Już się zebrały na dniu uroczystym:~
104  20, 3 |             wami o dobru powszechnym się radził;~"Żyzne Inflanty
105  20, 4 |                            4~"Chwałą się polskie okryły rycerze:~"
106  20, 5 |            śluby braterskimi~"Złączy się w jedno przez wzajemną zgodę.~"
107  20, 6 |                            6~"Łączmy się wiecznie!" - zawołał sejm
108  20, 6 |            Litwin z Polakiem na wpół się ujęli,~Gmach głosem zadrżał: "
109  20, 7 |         wiernego poddaństwa.~Zbliżył się Albrycht nie bez skrytej
110  20, 9 |           was tył łask wyleli,~"Stań się przydatnym dobru powszechnemu~"
111  21, 3 |               Lecz o chęciach dzielą się stany;~Niezgoda swoje roznieca
112  21, 8 |              By na burzliwe puszczać się niezgody.~ ~
113  21, 10|        bogactwa świetne~"Wpośród nas się nie znachodzą,~"Znajdziesz
114  21, 11| przelęknienie,~Uderza i krwią własną się oblewa:~"Niech - rzecze -
115  21, 11|             jakim, o Królu! dzielisz się narodem".~ ~
116  22, 2 |          Ryga wojskiem oblężone,~Już się zwodzą ciężkie bitwy.~ ~
117  22, 7 |            Słyszy to Stefan, gniewem się zapala,~Gromadzi swoich
118  22, 8 |         pułki czarnymi~Walczyli, kto się więcej dzielną cnotą~I czyny
119  22, 13|              ukończył zawzięte~Innym się trudem zajmuje:~Wskrzesza
120  23, 4 |            bitwach, szturmach z nimi się naradzał~I o szyków rozstawieniu;~
121  23, 5 |          Niech piękność męstwa staje się nagrodą".~ ~
122  23, 7 |             Na nowo w śmiałe puszcza się zawody~I na skroń wdziewa
123  23, 8 |             Gdzie pod Byczyną błonie się rozszerza,~Rakuzan wojsko
124  23, 9 |            uczuć mu daje;~"Nie trwóż się. Polak, acz straszny zuchwałym,~"
125  24, 2 |           Prymas, krwi bratniej boąc się rozlania,~Dąży między zbrojne
126  24, 4 |          więzi cary zwalczone;~Świat się nad Polską odwagą zadumiał,~
127  24, 8 |          woła do skupionych -~"Mścić się krzywd naszych i swobód
128  25, 2 |              srebrne skrzydła i hełm się odbijał,~Lecz rycerz wzdychał,
129  25, 3 |            Wzdychał, koń jego myślom się stosował,~Z zwieszoną głową
130  25, 9 |                             9~"A gdy się walą wieże niebotyczne~"
131  25, 13|            Za krzywdy przodków nigdy się nie mściły!~ ~
132  25, 14|            nią, lecz wspomnij, kędyś się urodził,~"Niechaj ci kraj
133  25, 15|           świetne w ciężkie zamienią się klęski?~"Że, nie mogąc się
134  25, 15|           się klęski?~"Że, nie mogąc się Turków oprzeć sile,~"Szanowną
135  26, 2 |       pięknej, śmiałej postawy?~Albo się mylę, lub nad nim już świta~
136  26, 4 |            lepsze - wolał - zachowaj się dole,~"Czekają ciebie zwycięstwa."~ ~
137  26, 5 |             zapowiadał,~Wielkim stał się wojownikiem.~Niejedną klęskę
138  26, 6 |              Przezeń Inflanty Polsce się wróciły,~On zgiął dumę Sudermana;~
139  26, 7 |            wzdęty,~Morskiej powierza się fali;~Pod Salą szwedzkie
140  26, 9 |            Niepowściągniętym gniewem się zapalał~I umiał karać surowo.~ ~
141  26, 15|            lud tłumny~Posępnym ćmiły się dymem.~ ~
142  26, 19|             dzielne,~Gdy z łoża wódz się podnosi;~Każdy, już widząc
143  26, 20|                              20~Wódz się odzywa: "Kochani rodacy,~"
144  26, 20|             rzucam was chwili,~"Lecz się nie trwożę, jesteście Polacy,~"
145  26, 22|                               22~Już się żałosny płacz w obozie wszczyna,~
146  27, 3 |           tłum hojarów w poddaństwie się chwieje;~Ciągnie na Moskwę
147  27, 8 |             tam ściśnięty z wojskiem się poddaje~I broń swą rzuca
148  27, 12|             powietrze rozdziera,~Gdy się królowa zbliża do stolicy;~
149  27, 13|             Pańskiej świątyni podwój się otwiera,~Wchodzi wspaniałym
150  27, 16|                          16~Słusznie się naród radości podawał:~Był
151  28, 1 |             smutną gwiazdą Kazimierz się rodził:~Za niego we krwi
152  28, 2 |             połączon z Tatary,~Mścił się bezpieczny.~ ~
153  28, 3 |   Beresteczkiem pamiętna wygrana,~Ni się pomściła młódź, walczyć
154  28, 4 |                           4~Wtenczas się na nas zapalił gniew Boski:~
155  28, 7 |       Warszawą,~Uległ fortunie, lecz się zawsze wzdrygał~Okryć niesławą.~ ~
156  28, 12|              sam żalem ściśnięty~Tak się odzywa:~ ~
157  28, 13|                Sytemu wieku, rozstać się przychodzi~"Z wami, Polacy.~ ~
158  28, 16|              Bodajbym nie zgadł, ale się staniecie~"Łupem sąsiadów.~ ~
159  29, 2 |         matek przeraźliwy~W smutnych się skałach rozlegał;~Rzuca
160  29, 5 |      szczęśliwy legnę w grobie.~"Gdy się ty chwałą okryjesz."~ ~
161  29, 11|         tylko oko zamierza;~Mnóstwem się Stefan nie trwożył,~Z garstką
162  29, 12|                 12~Już wojska zwarły się razem,~Śmierć niosące ognie
163  29, 12|         niosące ognie błyszczą,~Hełm się zgina pod żelazem,~Strzały
164  29, 13|        zdradza,~W żal ciężki zmienia się męstwo,~Wojsko się wkoło
165  29, 13|           zmienia się męstwo,~Wojsko się wkoło zgromadza.~Łzami skraplają
166  29, 15|             kiedy rycerz mężny~W tej się tu znajdzie krainie,~Spojrzawszy
167  30, 1 |             cnoty,~Dzielny Czamiecki się chował,~Z dzieciństwa pełen
168  30, 2 |           Acz młody, w bitwach sławą się ozdobił,~Bo gdzie się rzucił,
169  30, 2 |          sławą się ozdobił,~Bo gdzie się rzucił, nieprzyjaciół pobił.~ ~
170  30, 7 |          niespodzianym zwrotem~Rzuca się z koniem wpław, rzekę przebywa,~
171  30, 8 |              schwytał,~Znowu mszcząc się krzywd zadanych,~Wpada w
172  30, 9 |          łzami~"Czemuż mężczyzną jam się nie rodziła,~"Bym się mogła
173  30, 9 |            jam się nie rodziła,~"Bym się mogła bić z Szwedami?"~"
174  30, 9 |              nie ma twej winy~"Wsław się Ojczyźnie mężne dając syny.~ ~
175  30, 10|      Prowadzi szyki zuchwale,~Dziwią się ludy, jak odwaga męża~I
176  30, 13|            Gdy pułk Holzacki zbliżał się do bramy,~Suknie miał dużo
177  30, 15|              Można zwyciężać i dobić się sławy.~ ~
178  30, 17|        mojego wnuka~"Niechaj ten koń się zachowa,~"Niechaj rycerskiej
179  30, 17|           Kto kraj swój kocha i Boga się boi,~Ma szablę, konia, o
180  31, 1 |          Samemu pana wybierać,~Gdyby się nieraz walką nader krwawą~
181  31, 2 |          dziejach naszych znana;~Tam się otwarte pasmem ciągną pola.~
182  31, 6 |                              6~Skoro się ujrzał z tłumu uwolnionym,~
183  31, 8 |             pokój w domu.~"Nie trwóż się: ojciec twój umiał wojować,~"
184  32, 1 |        śmiele sięga,~Wart berła, kto się mieczem berła dobił.~ ~
185  32, 4 |                              4~Wielu się książąt o tron ubiegało,~
186  32, 5 |     przeszkody,~Zostało tylko orężem się wsławić.~ ~
187  32, 6 |             Turków zawzięty,~Groźnie się zbliżał ku wiedeńskim szańcom.~
188  32, 9 |           dole zoczy zwierza,~Lotnym się szybem jpod obłoków ciska,~
189  32, 11|           pospólstwa okrzyków;~Gdzie się pokazał, wszędzie głos słyszany:~"
190  32, 15|         używać doby,~Gdzie Wisła raz się okaże, znów chowa,~Zgromadza
191  32, 17|            Nim Polska śmierci okryła się cieniem.~
192  33, 2 |           proporce migają,~Wstrzęsło się miasto radości głosami:~"
193  33, 8 |            srebrne orłów chwiejących się dźwięki,~Umilczcie!... -
194  33, 10|          braci twoich łkania~Wznoszą się tam, gdzie mieszka Bóg przedwieczny,~