LESZEK BIAŁY

1206-1227

Śpiew historyczny

1

Od dworaków opuszczona

Helena, w stroju niedbałym,

Gdy syna trzyma u łona,

Co go zwano Leszkiem Białym.

Tak szerzy skargi płaczliwe

Na swe losy nieszczęśliwe:

2

"Ty się śmiejesz, dziecię lube!

"Bo nie znasz twojej niedoli,

"Nie znasz spisków na twą zgubę:

"Oto z stryja twego woli

"Wydarłać państwo niecnota.

A jam wdowa, ty sierota.

3

"Zrodzony, byś berłem władał,

"Dziś przewrotnych ludzi winą

"Wszystkoś na świecie postradał.

"Tułasz się, biedna dziecino!

Ja cię przytulę do łona,

"Lecz skądże inna obrona?"

4

"Powściągnij łzy twe, Królowo!"

Zawołał Goworek stary,

"Byłem ojcu radą zdrową,

"Synowi dochowam wiary;

"Póki dłoń ta mieczem władnie,

"Żadna nań trwoga nie padnie."

5

Pod czułym starca dozorem

Wzrastał w siły Leszek Biały

I szedł chlubnym Piastów torem:

Był sprawiedliwy i śmiały,

Zręczny w rycerskich gonitwach

I szczęśliwy w krwawych bitwach.

6

Goworek przez cnoty swoje

Wzbudził nienawiść dworaków?

Przyszli na Leszka podwoje,

Mówiąc imieniem rodaków:

"Oddal Goworka, korona

"Nazad ci będzie wrócona."

7

Królowa w modrzewim dworze,

W skromnej siedziała komnacie

I w skromnym była ubiorze:

Nie miała złota na szacie;

Przy niej, poselstwem zdziwiony,

Siedział Leszek zamyślony.

8

Gdy milczą, Goworek stary

Tak ich zdumienie przerywa:

"Przyjm, Książę, ludu ofiary,

"Panuj, kiedy lud cię wzywa;

"Niech kraj na tym nie szkoduje,

"Że mnie zawiść prześladuje.

9

"Ja stary, władzy niechciwy,

"Do skromnej ojców zagrody

"Wrócę, wygnaniec szczęśliwy;

"Ty długie uśmierz niezgody,

"A rządząc krajem potężnym,

"Bądź sprawiedliwym i mężnym.

10

"Jeśli za to, żem pracował,

"Los mi usłyszeć zostawi,

"Że tego, com ja wychował,

"Naród polski błogosławi,

"Nie umrę w cieniu niej strzechy

"Bez słodkiej sercu pociechy."

11

Tu gdy płakała królowa,

Gdy we łzach wszyscy przytomni,

Książę odpowie w te słowa:

"Leszek nigdy nie zapomni,

"Co winien sobie, krajowi,

"I co winien Goworkowi."

12

"Nie chcę, by mąż, co mnie wspierał,

"Gdym się tułał opuszczony,

"Dla mnie wygnańcem umierał;

"Nie chcę państwa, ni korony;

"Nad blask, co berło udziela,

"Wyżej cenię przyjaciela."

13

Nagrodziły Nieba hojnie

Tę szlachetność, tyle męstwa.

Leszek, zwycięzca na wojnie,

Odzyskał wydarte księstwa;

Stary Goworek przy zgonie

Oglądał Leszka na tronie.