Rozdzial

   1 1 |           restauracji dał znak taperowi i tango urwało się w połowie
   2 1 |                się w środku ringu.~- No i co, panie dyrektorze? -
   3 1 |        wyzwalając się z ramion partnera i podchodząc do stolika, na
   4 1 |           orzecha, z lekka kędzierzawym i rozdzielonym na środku głowy,
   5 1 |              środku głowy, wąskim ustom i silnie rozwiniętej szczęce
   6 1 |                  Zawrócił się na pięcie i poszedł do bufetu. Blondynka
   7 1 |               wcisnął na czoło kapelusz i ruszył do drzwi. Minął go
   8 1 |           sięgnął do kieszeni kamizelki i wyłowił niklową monetę.~
   9 1 |          grandpriksy.~Przeliczył resztę i bezmyślnie stanął na przystanku
  10 1 |                listów, jakie zawierała, i brzeżek kilkudziesięciu
  11 1 |                  Przyglądał się chłopcu i przypomniał sobie, że podobną
  12 1 |                 Nadjechała "dziewiątka" i chłopak wskoczył na tylną
  13 1 |                przy tym teczką o poręcz i listy się rozsypały.~Ma
  14 1 |           zbierał listy. Tramwaj ruszył i jeden ześliznął się po stopniu,
  15 1 |               ześliznął się po stopniu, i spadł na jezdnię. Kandydat
  16 1 |       fordansera podniósł białą kopertę i począł nią machać za odjeżdżającym
  17 1 |                piętro. Wszedł na schody i zadzwonił, raz, drugi. Nadszedł
  18 1 |          Nadszedł wreszcie dozorca domu i oświadczył, że pan prezes
  19 1 |                Pech.~Wzruszył ramionami i trzymając list w ręku, począł
  20 1 |               dobrnął na czwarte piętro i nacisnął klamkę.~Buchnął
  21 1 |              cebuli, spalonego tłuszczu i woń suszących się pieluszek.
  22 1 |                pan drzwi zamyka, bo cug i jeszcze mi pan dziecko zaziębi.
  23 1 |              powiesił palto na gwoździu i usiadł przy oknie.~- No
  24 1 |                 usiadł przy oknie.~- No i co - odezwała się kobieta -
  25 1 |             swoje pięć złotych dziennie i kolację, grając na mandolinie.
  26 1 |      robotnikami nie mógł dojść do ładu i po dwóch tygodniach wymówiono
  27 1 |            skończyła obieranie kartofli i stawiając sagan na ogniu
  28 1 |                  Bo tu, w Warszawie, to i ludzie inne, a i pracy brak.
  29 1 |          Warszawie, to i ludzie inne, a i pracy brak. Mój, niby, to
  30 1 |                 mu, to powiada, że może i całkiem fabrykę zamkną,
  31 1 |              zamkną, bo odbytu ni ma. A i tak, żeby nie Mańka, to
  32 1 |           Zapracowuje się dziewczyna, a i to nic. Jak gościa ze dwa
  33 1 |            Walentowa przewinęła dziecko i rozwiesiła nad płytą mokrą
  34 1 |            głosem. - Pilnuj pan siebie. I tak już za trzy tygodnie
  35 1 |                 A piętnaście złotych to i tak pół darmo, ale piechotą
  36 1 |            jakiej roboty się weźmie, to i zara wyleją...~- Któż to
  37 1 |              Dyzma odwrócił się do okna i przyglądał się odrapanym
  38 1 |                z czwartej klasy za upór i brak pilności. Rejent Winder
  39 1 |          posyłano. Później Urząd Poczty i Telegrafu, nędzna pensja
  40 1 |                Telegrafu, nędzna pensja i wieczne przyczepki naczelnika.
  41 1 |          taborach baonu telegraficznego i jedyny awans na frajtra.
  42 1 |            dostał się do czytelni, lecz i tu ledwie przezimował, bo
  43 1 |              widząc Dyzma leniwie wstał i wyszedł.~Bezmyślnie błąkał
  44 1 |             uwag pana Walentego Barcika i lekceważących docinków Mańki,
  45 1 |                 Zasięg jego przewidywań i planów nie przekraczał granic
  46 1 |                 granic najbliższych dni i tak jak ubiegły tydzień
  47 1 |              przeżyć spieniężywszy frak i lakierki.~Wprawdzie nabycie
  48 1 |       kosztowało go wiele wyrzeczeń się i ograniczeń, wprawdzie z
  49 1 |               na łatwy chleb fordansera i na radykalną poprawę swoich
  50 1 |              powziął ostateczną decyzję i zawrócił ku domowi.~W mieszkaniu
  51 1 |                 bo siedziała przy oknie i malowała się. Że zaś siedziała
  52 1 |      przeszkadzać, ulokował się w kącie i czekał.~Dziewczyna odezwała
  53 1 |               Nie patrzę - odparł.~- To i dobrze, bo od oskomy zęby
  54 1 |        Dziewczyna roześmiała się krótko i ściągnęła sukienkę. Nikodem
  55 1 |              zamknąłby garścią jej usta i wyrzucił za drzwi. Dokuczała
  56 1 |           narzuciła na ramiona chustkę, i stanąwszy przed Dyzmą, wyszczerzyła
  57 1 |                 stracić z osiem, a może i dziesięć złotych.~Dziecko
  58 1 |              Mańka skończyła swą tyradę i trzasnąwszy drzwiami, wyszła.~
  59 1 |           Nikodem Dyzma otworzył walizę i wyjął frak.~- Oho - uśmiechnęła
  60 1 |              frak, owinął paczkę gazetą i poprosił o sznurek. Wrócił
  61 1 |              poprosił o sznurek. Wrócił i Walenty, kobieta wzięła
  62 1 |         odgrzewania kartofli na kolację i izbę znowu napełnił zapach
  63 1 |               swoje to rzadko kupują. A i to za psie pieniądze.~Smalec
  64 1 |               oba znalezione przedmioty i wsunął do kieszeni marynarki.
  65 1 |                Ponownie wyjął z koperty i przeczytać Na samym dole
  66 1 |                Jedzenie, dużo jedzenia, i to darmo.~Wariat jestem -
  67 1 |              godzina będzie?~- A będzie i dziesiąta, ale teraz siódma.
  68 1 |               Wyjął przybory do golenia i zaczął się przebierać. Pracując
  69 1 |                też trafił na opis balów i rautów, urządzanych przez
  70 1 |       urządzanych przez różnych hrabiów i ministrów. Wiedział - o
  71 1 |                 znających się wzajemnie i że zatem może mu się udać
  72 1 |               stole, zajadając kartofle i popijając herbatę.~ ~- Jedzenie,
  73 1 |               rozczesał szorstkie włosy i naciągnął krochmaloną koszulę.~-
  74 1 |             obejrzał się na sublokatora i mruknął:~- Co nam do tego.~
  75 1 |             kołnierzyk, zawiązał krawat i naciągnął frak.~- Jedzenie,
  76 1 |            jeszcze obejrzał zaproszenie i stwierdził, że nie zawierało
  77 1 |              kieszeni, a kopertę porwał i wrzucił do rynsztoka.~Dość
  78 1 |        orientował się jeszcze w mieście i chwilę się wahał, wreszcie
  79 1 |                 już widział Elektoralną i plac Bankowy.~Ulice kipiały
  80 1 |              flanowały grupki wyrostków i młodych robociarzy w porozpinanych
  81 1 |               porozpinanych marynarkach i bez kołnierzyków. Dziewczęta,
  82 1 |                się pod ręce, chichotały i szeptały ze sobą. Po bramach
  83 1 |                nie tylko chodniki, lecz i Jezdnię. Gdy dotarł do placu
  84 1 |               ósmej. Przyśpieszył kroku i po chwili był już przed
  85 1 |                z nich eleganccy panowie i panie, strojne w futra pomimo
  86 1 |              nie spadnie.~Zacisnął zęby i wszedł.~Zanim się spostrzegł,
  87 1 |                 służba zabrała mu palto i kapelusz, a jakiś ugrzeczniony
  88 1 |                 Zmieszany zapach perfum i gwar głosów niemal go odurzyły.~
  89 1 |              uprzejmie pochylonego pana i jego wyciągniętą rękę. Machinalnie
  90 1 |                przekąski.~Nie dokończył i podbiegł do dwóch chudych
  91 1 |           śmiało...~Opanował się szybko i zaczął się orientować w
  92 1 |             dokoła kilku stołów panowie i panie jedzą, stojąc z talerzykami
  93 1 |                 któryś z tych półmisków i zjadł jego zawartość gdzieś
  94 1 |                 Wreszcie zdecydował się i począł szukać oczyma talerzy.
  95 1 |             oczyma talerzy. Gdy znalazł i widelec, nałożył sobie dużo
  96 1 |               sobie dużo jakiejś sałaty i kawał pasztetu. Usta miał
  97 1 |                krokami dopadł winowajcy i z całej siły chwycił go
  98 1 |        przerażenie. Spojrzał na podłogę i zaczął przepraszać, mocno
  99 1 |           napełniała się coraz bardziej i Dyzma z ulgą stwierdził,
 100 1 |           zwraca uwagi. To go ośmieliło i znowu napełnił swój talerz.
 101 1 |            brunet w mundurze pułkownika i uśmiechał się doń jakoś
 102 1 |              Podnieśli kieliszki do ust i wypili. Pułkownik wyciągnął
 103 1 |                 Zdrowie pańskie!~Wypili i Dyzma połapał się w sytuacji
 104 1 |           szkoda tylko... tej... sałaty i talerzyka. Wareda wybuchnął
 105 1 |        Pułkownik zaproponował papierosa i odeszli pod okno. Ledwie
 106 1 |                blondyn o żywych ruchach i szklistych oczach.~- Wacek! -
 107 1 |                 nieskończenie odległego i niedosięgalnego... Z nabożeństwem
 108 1 |       przekonania. Nagle minister urwał i powiedział znacząco:~- Los
 109 1 |            ochłonął. Napełniony żołądek i wypity koniak uspokoiły
 110 1 |             prostu uważają go za swego, i to pewno dlatego, że rugnął
 111 1 |        zatrzymał przechodzącego kelnera i powiedział mu kilka słów,
 112 1 |               Dyzmę. Kelner skłonił się i zbliżywszy się do Dyzmy,
 113 1 |               Nikodem zrobił trzy kroki i obrzucił siwego jegomościa
 114 1 |           jednak uśmiechnął się szeroko i zaszczebiotał ugrzecznionym
 115 1 |              Leon Kunicki?~Mówił szybko i nieco seplenił. Mała nerwowa
 116 1 |            Staruszek zaczął przepraszać i sumitować się, przy czym
 117 1 |         dystrakcja, proszę darować, ale i tak bardzo się cieszy, tu
 118 1 |          ucieszyłem, że pana spotkałem, i to akurat widząc, że pan
 119 1 |                 znajomy, zrobi mi łaskę i przedstawi jakoś życzliwie
 120 1 |             rozmowę panów, stary jestem i niedowidzę, ale słuch mam
 121 1 |            mijając z dwoma panami Dyzmę i Kunickiego, uśmiechnął się
 122 1 |                 uśmiechnął się do Dyzmy i rzekł do towarzyszy:~- Oto
 123 1 |           Kunicki niemal popchnął Dyzmę i zgiął się przed ministrem
 124 1 |             chwili, bo sam, jako rolnik i przemysłowiec drzewny, umie
 125 1 |            wdzięczności wobec kochanego i łaskawego pana Dyzmy, który
 126 1 |         państwowych w Grodzieńszczyźnie i o jakichś tartakach, które... -
 127 1 |                 Kunickiemu skinął głową i odszedł.~- Twarda sztuka
 128 1 |                 ulokował się obok niego i gadał nieustannie. Dyzmie
 129 1 |                 stanu rzeczy był koniak i kilka kieliszków wina, jednakże
 130 1 |               począł odczuwać zmęczenie i senność. Raz po raz na dobitek
 131 1 |                 dobitek trzeba było pić i jeść, co - zważywszy nieprawdopodobne
 132 1 |         niedziela, pozwolą mu spać może i do dziesiątej.~Tymczasem
 133 1 |              Dyzmę. Wyszli do westybulu i po chwili znaleźli się w
 134 1 |             Kunicki zadzwonił na służbę i kazał podać węgierskie.~
 135 1 |           wnętrza ucylindrowanych panów i strojne damy. Stojący na
 136 1 |              Zajechała lśniąca limuzyna i minister, żegnając się z
 137 1 |                  Czaszka naprzód podana i bardzo rozwinięta szczęka.
 138 2 |               cygarami, omszałą butelkę i dwa kieliszki bursztynowego
 139 2 |             Dyzma zapadł w miękki fotel i przymknął oczy. Czuł się
 140 2 |             Czuł się niezwykle ociężały i tak senny, że zasnąłby na
 141 2 |         Kunickiego, świecąc bielą gorsu i srebrną siwizną włosów.~
 142 2 |               prowincjonalnych. Szykany i szykany. Zasłaniają się
 143 2 |                 tej sprawie do Warszawy i powiedziałem sobie:~jeżeli
 144 2 |                 Dyzma - dodał po pauzie i wypił swój kieliszek duszkiem.~-
 145 2 |              sprawę, że to panu zajmuje i pański cenny czas, i tego...
 146 2 |            zajmuje i pański cenny czas, i tego... no i koszty, ale
 147 2 |                cenny czas, i tego... no i koszty, ale przy takich
 148 2 |                   ho!~Przysunął krzesło i nagle zmienił ton.~- Szanowny
 149 2 |              przede mną jaki czarodziej i powiedział: "Kunicki! Postaram
 150 2 |                 reszta."~Kunicki umilkł i czekał odpowiedzi. Lecz
 151 2 |             abstrakcyjną nieosiągalność i przedstawił się jako korzystna
 152 2 |        Wyczerpał już wszystkie stosunki i wpływy, wyrzucił na to masę
 153 2 |                strawił moc czasu, gdyby i ta szansa wymknęła mu się
 154 2 |             ręki... Postanowił naprawić i złagodzić obcesowość swej
 155 2 |                 mi pan wyświadczy łaskę i przyjedzie do mnie, do Koborowa,
 156 2 |              motorówkę na jeziorze... A i przyjrzy się pan memu gospodarstwu,
 157 2 |           sosnowego lasu, zapewniać, że i jego panie będą mu wdzięczne
 158 2 |                się wyrazu rozczarowania i zdumienia na twarzy staruszka,
 159 2 |       Bezrobotny! Oczywiście, z handlem i z przemysłem teraz krucho.
 160 2 |           administracji moimi majątkami i zakładami przemysłowymi.
 161 2 |              Olszewscy dudy w miech, no i młodego. Szanowny pan chyba
 162 2 |              Szanowny pan chyba jeszcze i czterdziestki nie ma?~ ~-
 163 2 |                 dwa tysiące pięćset. No i koszty rozjazdów. Zgoda?
 164 2 |             staruszka. Ten, zaróżowiony i uśmiechnięty, nie przestając
 165 2 |              drobnych okrągłych literek i podsunął Dyzmie do podpisu.
 166 2 |             Zaczął omawiać wyjazd Dyzmy i inne związane z tym kwestie.~-
 167 2 |           słynął z niesłychanego sprytu i rzadko mu się zdarzyło stracić
 168 2 |             stracić na dobrze wybranych i błyskawicznie przeprowadzanych
 169 2 |                 stanął na środku pokoju i zatarł ręce.~Zaczynało już
 170 2 |              jego kroków brzmiało ostro i donośnie.~Zdarzenia ubiegłego
 171 2 |                 goniących się wzajemnie i nieuchwytnych. Wiedział,
 172 2 |              oznaczało, skąd się wzięło i dlaczego - nie pojmował.~
 173 2 |    prawdopodobne, bardziej fantastyczne i niedorzeczne.~Wówczas zatrzymywał
 174 2 |            ostrożnie sięgał do kieszeni i gdy palce namacały gruby
 175 2 |            Zatrzymał się we wnęce bramy i zaczął liczyć. Jezus, Maria!
 176 2 |                 odruchem: trzeba oblać. I chociaż nie chciało mu się
 177 2 |             wyciągnął jedną stuzłotówkę i ulokował ją w osobnej kieszeni.
 178 2 |              przyciszonym gwarem rozmów i brzękiem szkła.~Nikodem
 179 2 |              zimnym wieprzowym kotletem i kiszonym ogórkiem. Przyszło
 180 2 |                na myśl, że to niedziela i że Walenty nie pójdzie do
 181 2 |                 sobie dać butelkę wódki i kilo kiełbasy, skrupulatnie
 182 2 |          skrupulatnie przeliczył resztę i wyszedł. Zbliżał się już
 183 2 |               Mańkę. Stała oparta o mur i patrzyła przed siebie. Nie
 184 2 |             warował, jak pies, na ulicy i grosza nie widział, co też
 185 2 |            przykro. Sięgnął do kieszeni i wyjął zwitek dziesięciozłotówek.~-
 186 2 |                    Nie chcę. Nie wezmę. I tak nie będę miała z czego
 187 2 |            miała z czego oddać.~- No to i nie trzeba oddawać.~- Nie
 188 2 |                bankier. Odwróciła głowę i dodała cicho:~- Chyba że...
 189 2 |               mną.~- Eee - bąknął Dyzma i zarumienił się. Mańka spojrzała
 190 2 |                 Zawróciła się na pięcie i ruszyła wolnym krokiem ku
 191 2 |               do małego brudnego pokoju i wyciągnął rękę. Dyzma zapłacił.~
 192 2 |               pokoju było duszno, parno i czuć było stęchliznę.~-
 193 2 |            kieszeni wszystkie pieniądze i rozłożył je na stole.~-
 194 2 |        uśmiechem.~Mańka odwróciła głowę i oczy jej szeroko się rozwarły.
 195 2 |           podziwem. Dyzma roześmiał się i ot tak, dla kawału, powiedział:~-
 196 2 |               oczach malował się strach i podziw. Nigdy nie przypuszczała,
 197 2 |              wiedziała? - zapytał Dyzma i zaczął chować pieniądze.~-
 198 2 |              zarzuciła mu ręce na szyję i raz po raz zaczęła całować
 199 2 |             zmyślona historia bandycka. I chociaż pochlebiała mu ta
 200 2 |               wrażenia. Natomiast wódkę i kiełbasę przyjęto z szacunkiem.
 201 2 |             nakryła stół zieloną ceratą i wszyscy zasiedli do śniadania.
 202 2 |              wkrótce wyjął pięć złotych i Mańka pobiegła po nową flaszkę.
 203 2 |          pieniędzmi wsunął pod poduszkę i zasnął niemal zaraz.~Walenty
 204 2 |                  Walenty nasunął czapkę i wyszedł, jego żona wyniosła
 205 2 |              szafy batystową chusteczkę i nakryła nią głowę śpiącego,
 206 3 |            golenia, bardzo żółte buciki i dwa gotowe garnitury, które
 207 3 |                tym nabył moc drobiazgów i piękne skórzane walizy.~
 208 3 |                 przedmiotów toaletowych i teraz przy zakupach starał
 209 3 |         wybiegła tylko za nim na schody i gorąco wycałowała. Potem
 210 3 |               Wrócę! - odkrzyknął Dyzma i machnął kapeluszem. Drugą
 211 3 |                oto jest panem całą gębą i że nie tylko naczelnik urzędu
 212 3 |                 obaj Winderowie, ojciec i syn, niczym nie zaimponowaliby
 213 3 |            przedziale, wkrótce wysiadło i Dyzma pozostał sam. Nie
 214 3 |         utwierdzić w mylnym przekonaniu i jak najdłużej pobierać tę
 215 3 |          pobierać tę pensję. Utrzymanie i mieszkanie będzie darmowe.
 216 3 |             procenty chociażby pożyczać i żyć jak jaśnie pan, nic
 217 3 |           kołować starego jak najdłużej i mieć się na baczności, żeby
 218 3 |             Stary też nie w ciemię bity i jakby tylko najmniejsze
 219 3 |               już, gdy konduktor wszedł i zameldował, że dojeżdżają
 220 3 |         administratorze - rzekł służący i zabrał walizy.~Usadowiwszy
 221 3 |            wyginała się na obłym mostku i skręcała w prawo, mijając
 222 3 |       strzelisty pałac, nieco dziwaczny i pretensjonalny w stylu,
 223 3 |           zatoczyło półkrąg obok gazonu i stanęło na podjeździe. W
 224 3 |          drzwiach ukazała się pokojówka i wraz z lokajem zaopiekowała
 225 3 |                szlafroku, tak jaskrawym i kwiecistym, że Dyzma wziął
 226 3 |                 Kunicki, rozpromieniony i ruchliwy jak rtęć, rzucił
 227 3 |                przyjezdnego z uściskami i otworzył nań ogień mitraliezy
 228 3 |                wymowy, jeszcze szybszej i jeszcze bardziej sepleniącej
 229 3 |                jeżeli nie jest zmęczony i zechce wyjść na śniadanie
 230 3 |                na śniadanie do jadalni, i jemu, Kunickiemu, i paniom
 231 3 |            jadalni, i jemu, Kunickiemu, i paniom będzie bardzo miło.~
 232 3 |                rzeczy umieścił w szafie i przeszedł do łazienki. Nigdy
 233 3 |                łaźnia. Ostatnio zresztą i na łaźnię nie mógł sobie
 234 3 |                służba oczyściła ubranie i buty.~- Psiakrew! Tu ci
 235 3 |           krawat, gdy zapukano do drzwi i zjawił się Kunicki, wyświeżony
 236 3 |                 się Kunicki, wyświeżony i niezmiernie gadatliwy.~Pokój,
 237 3 |                stały wspaniałe kredensy i oszklone szafy, połyskując
 238 3 |              wnętrz wypchanych srebrami i kryształami, nieduży biały
 239 3 |          mebelku.~Wziął Dyzmę pod ramię i drepcząc przy nim, zaglądał
 240 3 |             oczy.~Pałac koborowski, jak i całe Koborowo, tłumaczył,
 241 3 |                 tłumaczył, to jego duma i chluba, jeszcze przed wielu
 242 3 |                zabudowania gospodarskie i ziemia w połowie leżąca
 243 3 |        olbrzymich luster, z marmurowych i malachitowych kominków,
 244 3 |           kominków, z nieznanych tkanin i złotem tłoczonej skóry -
 245 3 |         odpowiedzi, otworzyły się drzwi i weszły oczekiwane panie.~-
 246 3 |        chłopczykowatej powierzchowności i żywych ruchach, mocno uścisnęła
 247 3 |                Kunicki mówił mu o żonie i o córce. Tymczasem obie
 248 3 |         Blondynka, aczkolwiek kształtna i smukła, nie mogła być nazwana
 249 3 |               usta, łagodny owal twarzy i ogromne, niemal nieproporcjonalnie
 250 3 |               jedwabiu odsłaniała szyję i ramiona olśniewającej białości. ~
 251 3 |         pastelowej urody wąskie, skośne i zrośnięte brwi młodszej,
 252 3 |                 ciemnozielonym krawatem i silnie opalona cera - stanowiły
 253 3 |         Szatynka siedziała doń profilem i po prostu zmuszał siebie,
 254 3 |              egzotyczny kwiat o prężnej i soczystej konsystencji,
 255 3 |                 soczystej konsystencji, i o przykuwającym wzrok kształcie.
 256 3 |                uważać, by swymi ruchami i sposobem jedzenia jak najbardziej
 257 3 |               się do reszty towarzystwa i przez nieodpowiednie zachowanie
 258 3 |               obszernie opisywał zalety i ujemne strony Koborowa,
 259 3 |              odezwanie się blondynki:~- I jakże się panu podobało?~-
 260 3 |               jeszcze mi scenę zrobiła. I niech pan sobie wyobrazi...~-
 261 3 |            pożyteczne, wszystko istotne i jedynie ważne zaraz poznać.~-
 262 3 |               każdego podkłady kolejowe i odpadki drzewne są rzeczą
 263 3 |               są rzeczą najistotniejszą i jedynie ważną. Prawda, proszę
 264 3 |               Kunicki zaśmiał się cicho i zatarł ręce.~- Tak, tak,
 265 3 |            większego kontyngentu drzewa i kwestia uzyskania dostaw!
 266 3 |                siebie. Blondynka wstała i skinęła głową.~- Nie przeszkadzamy
 267 3 |                 podniosła się z miejsca i zanim Nikodem zdołał pojąć,
 268 3 |               nie zraża, ale między mną i żoną zawsze jest to wielkie
 269 3 |         wygodnie na miękkich poduszkach i Kunicki strzelił z bata.
 270 3 |         Istotnie, gniade szły jak lalki i Dyzma przyznał, że są wspaniałe.~-
 271 3 |                 Skręcił z klonowej alei i miękką gruntową drogą jechali
 272 3 |               produkty rolne, zwierzęce i drzewne - to jest podstawa
 273 3 |                to dobrobyt wszystkich - i fabrykanta, i kupca, i robotnika!
 274 3 |              wszystkich - i fabrykanta, i kupca, i robotnika! Panie
 275 3 |                  i fabrykanta, i kupca, i robotnika! Panie Dyzma,
 276 3 |             złotych. Płacić obligacjami i koniec. Oczywiście, oprocentowanymi,
 277 3 |                się cały zapas zagranicy i jest świetny interes. Uważa
 278 3 |                z nim wiele na ten temat i kto wie... Urwał, a jednocześnie
 279 3 |           starego diabli wezmą. Taki to i ministrem chyba mógłby zostać!~
 280 3 |           argumenty, robił zastrzeżenia i wątpliwości, by je natychmiast
 281 3 |             więcej, mówił coraz prędzej i z emocji wymachiwał batem.~
 282 3 |                 droga zawróciła do lasu i jechali teraz wśród wysokopiennych
 283 3 |      miniaturowy parowozik zaczął sapać i syczeć, usiłując ruszyć
 284 3 |             kurtce podszedł do powoziku i zaczął coś mówić, lecz Kunicki
 285 3 |        generalny.~Jegomość zdjął czapkę i obrzucił Dyzmę uważnym spojrzeniem.
 286 3 |               polany, pełnej świstu pił i pojęków siekier. Gdy ruszyli
 287 3 |            paragrafy ustaw, cyfry, ceny i od czasu do czasu zerkał
 288 3 |             gwałtowniejszą lawiną pojęć i spraw, o których nie miał
 289 3 |              Stracił wszelką orientację i zrozumiał, że absolutnie
 290 3 |               by nie skompromitować się i nie ośmieszyć, mówiąc prościej -
 291 3 |            wykańczaną właśnie papiernię i budowę jakichś magazynów,
 292 3 |           mówiących o nich ze znawstwem i takimi skrótami, że nic
 293 3 |           biorąc je za skupioną rozwagę i pilną obserwację. Widocznie
 294 3 |                 obiekt niemały. Niemały i dalibóg, pomyślany logicznie,
 295 3 |           dalibóg, pomyślany logicznie, i nastawiony na dobry i stały
 296 3 |        logicznie, i nastawiony na dobry i stały dochód. Jeżeli w praktyce
 297 3 |              zasługa naszej biurokracji i chwiejnej polityki gospodarczej.
 298 3 |                 ale to już rzecz pańska i pański kłopot, kochany panie
 299 3 |              Koborowie karmiono obficie i wykwintnie, toteż Dyzma
 300 3 |                rachunki, korespondencję i mówił bez przerwy. Nikodem
 301 3 |              rączkach grubą plikę ksiąg i papierów, zakończył:~- Widzę,
 302 3 |               ósmej.~Nikodem zdjął buty i rozciągnął się na kanapie,
 303 3 |              zrezygnować ze wszystkiego i przyznać się staremu, czy
 304 3 |               tak beznadziejnie trudnym i skomplikowanym?... Gdyby
 305 3 |                 bardziej niż cały ranek i przedpołudnie, tak pracowicie
 306 3 |          Wypalił kilkanaście papierosów i dym napełniający pokój zaczął
 307 3 |                 zaczął go męczyć. Wstał i przeszedł do sąsiedniego
 308 3 |                 leżała cała plika ksiąg i dokumentów, z którymi się
 309 3 |                zapoznać.~Zaklął w duchu i zawrócił. Przypomniał sobie,
 310 3 |                 otworzyć drzwi na taras i wyjść do parku.~Park, znakomicie
 311 3 |           starych dębów, kasztanów, lip i klonów biegły we wszystkich
 312 3 |               do siebie podobne ścieżki i dróżki.~- Tu i zabłądzić
 313 3 |          podobne ścieżki i dróżki.~- Tu i zabłądzić łatwo - pomyślał
 314 3 |        zabłądzić łatwo - pomyślał Dyzma i rozejrzał się. W każdym
 315 3 |                 w północnej stronie.~Tu i ówdzie pod wielkimi drzewami
 316 3 |          znajdującą się w gęstym cieniu i usiadł. Natychmiast powróciły
 317 3 |                  Piesek dostrzegł Dyzmę i zaczął ujadać. Wówczas młody
 318 3 |              zmierzył Nikodema wzrokiem i skierował się ku niemu.
 319 3 |            chorowitych dzieci. Wyniosły i pogardliwy wyraz rysów stanowił
 320 3 |             niej taki sam kontrast, jak i tkwiące w czerwonych obwódkach
 321 3 |               człowiek stanął przed nim i przyglądał się impertynencko.~-
 322 3 |           bardzo długi palec wskazujący i zapytał skrzeczącym głosem:~-
 323 3 |                 wrażenie, w którym były i strach, i obrzydzenie, i
 324 3 |                 w którym były i strach, i obrzydzenie, i ciekawość,
 325 3 |                i strach, i obrzydzenie, i ciekawość, i współczucie.~-
 326 3 |               obrzydzenie, i ciekawość, i współczucie.~- Słyszałem -
 327 3 |        oblizując końcem języka ruchliwe i bezkrwiste wargi - słyszałem.
 328 3 |                 maglarki Genowefy Kunik i niewiadomego ojca. Tak,
 329 3 |                 jest parszywy lichwiarz i oszust Kunik, chamski bastard
 330 3 |                 Ponimirski uspokoił się i usiadł, a nawet uśmiechnął
 331 3 |            Brutus też tego nie wiedział i nawet łasił się do mego
 332 3 |             kopnął. Bydlę! Zamyślił się i dodał:~- Obaj: i Kunik bydlę,
 333 3 |           Zamyślił się i dodał:~- Obaj: i Kunik bydlę, i pies bydlę...
 334 3 |                    Obaj: i Kunik bydlę, i pies bydlę... Zresztą i
 335 3 |                 i pies bydlę... Zresztą i ja jestem bydlę... Wybuchnął
 336 3 |      Przepraszam pana za szczerość, ale i pan jesteś bydlę. Śmiał
 337 3 |                nagle za rękę Ponimirski i zbliżył twarz do jego twarzy.
 338 3 |                 Powiedz pan, bo w końcu i ona zdemoralizuje się przy
 339 3 |          Ponimirski zakrył twarz dłonią i milczał. Po chwili Dyzma
 340 3 |             zaczął piszczeć natarczywie i drapać łapkami nogawicę
 341 3 |         jedwabną chusteczkę, otarł oczy i powiedział:~- Wybacz pan.
 342 3 |               pan?~- Dobrze, przyjdę.~- I jeszcze jedno. Niech pan,
 343 3 |                 nikomu, że mnie widział i ze mną rozmawiał. Daj pan
 344 3 |           chociaż zarówno nazwisko, jak i wygląd świadczą, że pochodzisz
 345 3 |                  Zawrócił się na pięcie i poszedł elastycznym krokiem
 346 3 |                 świństwa bywają... Może i prawdę mówił... Cholera...
 347 3 |              mówił... Cholera... Kunik, i powiada, że łajdak... A
 348 3 |                do tego!...~Machnął ręką i zapalił papierosa. Z oddali
 349 3 |            Kolacja.~Dyzma wstał z ławki i poszedł w kierunku pałacu.~
 350 4 |             które podawał lokaj sztywny i bezszelestny. Nastrój był
 351 4 |                 się zajmował interesami i Dyzmą, za to zasypywał swa
 352 4 |               zasypywał swa wymową żonę i córkę, wypytując je o rodzaj
 353 4 |              rozgryźć niejasną sytuację i głowił się nad tym, jak
 354 4 |             Kunicki zaproponował spacer i chociaż Kasia wzruszyła
 355 4 |                postukującym grubą laską i pozostawiającym za sobą
 356 4 |                 zaś przeważnie trawniki i klomby, gdzieniegdzie tylko
 357 4 |                mały, irytująco ruchliwy i gestykulujący staruszek,
 358 4 |             Przepraszam - rzuciła nagle i odbiegła do klombu.~Dyzma
 359 4 |            obdarowany, zaczerwienił się i wyciągnął rękę.~- Ależ nie!
 360 4 |               góry chciałabym zaznaczyć i hm... wyjaśnić, że... Nie
 361 4 |                    Lubi pan kropki nad "i"?~- Co?~- Lubi pan też,
 362 4 |          zorientował, o co jej chodziło i roześmiał się.~- Ja nie
 363 4 |                  ale czuł się dotknięty i powiedział prawie bez namysłu:~-
 364 4 |              bilardu.~Kuniccy zawrócili i przyłączyli się do nich.
 365 4 |              Kasia wzięła Ninę pod rękę i podała jej kwiaty ze słowami:~-
 366 4 |                 zerwałaś. Życie kwiatów i tak jest bardzo krótkie.
 367 4 |         skomplikowane, najeżone cyframi i pełne wrogich, niezrozumiałych
 368 4 |           Zaczął czytać półgłosem, lecz i to nie pomagało. Po prostu
 369 4 |           świadomości, stawał się pusty i nieuchwytny.~Nikodem zrywał
 370 4 |            Nikodem zrywał się od biurka i biegał po pokoju, wybuchając
 371 4 |               wybuchając przekleństwami i tłukąc skronie zaciśniętymi
 372 4 |          przepadnę.~Znowu zaczął czytać i zrywał się znowu.~- Nie,
 373 4 |          zrozumiem.~Poszedł do łazienki i odkręciwszy kran z zimną
 374 4 |                  pochylony, kilka minut i myślał: - Pomoże czy nie
 375 4 |          spędził na wertowaniu papierów i jedynym rezultatem tej męki
 376 4 |                silny ból głowy. Mgliste i urywkowe wyobrażenie o kompleksie
 377 4 |                    Myślał nad tym długo i postanowił w żadnym wypadku
 378 4 |              wśród porozkładanych ksiąg i papierów.~- Kochany panie
 379 4 |                pana zawzięta sztuka. No i jakże?~- Ano, nic.~- Ale
 380 4 |               Co? Prawda? Sam to robię. I ponieważ znam każdy patyczek
 381 4 |            ponieważ znam każdy patyczek i każde kółko w tej maszynerii
 382 4 |           przynieść pudełko z proszkami i Dyzma musiał połknąć lekarstwo.~-
 383 4 |             Kunicki pożegnał się z nimi i drobnym kroczkiem wybiegł
 384 4 |               kazała przygotować bilard i wszyscy troje przeszli do
 385 4 |               od pokazania postawy ręki i sposobu trzymania kija.
 386 4 |              się, a że miała pewną rękę i dobre oko, Dyzma zawyrokował:~-
 387 4 |              robi. Dyzma rozstawił bile i powiedział:~- Niech pani
 388 4 |                Lekko uderzył swoją bilę i karambol udał się wspaniale
 389 4 |                 zrobić z niej podpórkę, i Dyzma musiał ułożyć jej
 390 4 |               dotknąłem teraz pani ręki i pomyślałem, że tak delikatne
 391 4 |             jakąś robotą. Próżnuję może i dlatego, że okoliczności
 392 4 |                Pani Nina zagryzła wargi i spuściła oczy.~- Pan jest
 393 4 |             ironię.~Dyzma nie zrozumiał i zaczął się głowić, o czym
 394 4 |               Pan Dyzma jest weredykiem i wali prawdę prosto z mostu -
 395 4 |                lecz jakaś bardzo cudza, i że ma coś dziwnie drapieżnego
 396 4 |                Wpadłem - pomyślał Dyzma i dodał głośno:~- Nie znam
 397 4 |             artyści.~Kasia odłożyła kij i orzekła, że na dziś ma dość
 398 4 |             Ninuś. - Objęła ją za szyję i pocałowała w usta.~Gdy zniknęła
 399 4 |                Nina nagle odwróciła się i podeszła do okna.~- Kochamy
 400 4 |               tak - potwierdziła Nina - i usposobienia, i charaktery,
 401 4 |     potwierdziła Nina - i usposobienia, i charaktery, i poglądy nasze
 402 4 |             usposobienia, i charaktery, i poglądy nasze są diametralnie
 403 4 |              Nina nic nie odpowiedziała i Dyzma, nie wiedząc, co by
 404 4 |      uszanowanie pani. Skinęła mu głową i zapytała:~- Może pan czegoś
 405 4 |                 łaskaw nie krępować się i wydawać polecenia służbie...~-
 406 4 |                 Dziękuję...~Ukłonił się i wyszedł. Nina widziała jeszcze
 407 4 |             wrażenie kwadratowej figurę i szeroki, czerwony, gruby
 408 4 |        marzycielko!...-- roześmiała się i splótłszy dłonie przeciągnęła
 409 4 |                mógł zawsze udać chorego i me iść na lekcje... A tu
 410 4 |                 Od jutra rana zachoruję i koniec.~Długo namyślał się
 411 4 |             będzie najlepsze, bo choćby i doktora wezwali, to i ten
 412 4 |            choćby i doktora wezwali, to i ten nie pozna się.~Gdy przyszedł
 413 4 |             miała studiować medycynę.~- I zamierza pani po ukończeniu
 414 4 |                 wojna na pamiątkę.~- No i na pewno ordery? - zapytała.~
 415 4 |             Militari. A poza tym miałem i awans, omal nie zostałem
 416 4 |               mnie starszym szeregowcem i na pewno doszedłbym aż do
 417 4 |           szczęśliwą wśród umierających i rannych, jednak zdaję sobie
 418 4 |            przez sierżanta, ciepłą kawę i monotonne dni próżnowania...~-
 419 4 |              jednak musisz przyznać, że i w tym jest urok, który zwłaszcza
 420 4 |                 otworzył drzwi na taras i wybrał aleję, która wydała
 421 4 |               mógł jej wszakże odszukać i już zaczął tracić nadzieję,
 422 4 |               pień rosochatego kasztana i szczekającego zawzięcie.
 423 4 |               zawzięcie. Podniósł wzrok i ku swemu zdumieniu zobaczył
 424 4 |               Zeskoczył lekko na ziemię i skinął Dyzmie głową.~- Nie
 425 4 |            łatwo oplatał nasze interesy i wmówił w końcu papie niby
 426 4 |               jakieś grube szachrajstwo i przywłaszczył sobie majątek.
 427 4 |                tytuł własności Koborowa i że w ten sposób nasze gniazdo
 428 4 |             Siostra więc poświęciła się i gorzko to pokutuje, bo ojciec
 429 4 |              ojciec w rok po jej ślubie i tak umarł, a ten łotr wycyganił
 430 4 |           jakieś weksle na ogromną sumę i plenipotencję. Dzięki temu
 431 4 |               mi dać papierosa.~Zapalił i puszczając misterne kółka
 432 4 |             dziś znacznie spokojniejszy i dlatego zaryzykował zapytanie:~-
 433 4 |         Ponimirski nic nie odpowiedział i dłuższą chwilę wpatrywał
 434 4 |          Wreszcie pochylił się do niego i rzekł szeptem:~- Zdaje mi
 435 4 |            swemu panu z głupkowatą miną i nie ruszał się z miejsca.~-
 436 4 |             hrabia - poszoł wont! Wstał i skradającym się krokiem
 437 4 |      Przełęskiej. Jest to bardzo głupia i bardzo szanowna osoba. Pewnie
 438 4 |           bardzo szanowna osoba. Pewnie i pan to zauważył, że osoby
 439 4 |                wykrzywił się ironicznie i dodał:~- Pan, panie, jest
 440 4 |           Przełęska ma szalone stosunki i Kunika nienawidzi. Dlatego
 441 4 |             wariatem. Mnie! Uważasz pan i uzyskał kuratelę nade mną.
 442 4 |          zaszczycę pana moją przyjaźnią i dożywotnią rentą. Wystarczy?
 443 4 |              niech przyjdzie tu po list i szczegółowe instrukcje.
 444 4 |          widzenia.~Gwizdnął na ratlerka i jednym susem znikł w krzakach.~-
 445 4 |              Stosunek zaś doń jego żony i córki istotnie był wrogi.
 446 4 |              zajmować się tym obłąkanym i jego projektami, jednakże
 447 4 |       dowiedział się, że pan nie wrócił i odesłał auto, bo interesy
 448 4 |              krzywić się niemiłosiernie i chwytać się za ramię i za
 449 4 |   niemiłosiernie i chwytać się za ramię i za kolano. Obie panie, a
 450 4 |            zniesienia. Przeprosił panie i chciał iść do swego pokoju,
 451 4 |                 pomógł mu rozbierać się i ułożyć w łóżku, a później
 452 4 |             obfita, Dyzma uczuł senność i zasypiając, pomyślał: -
 453 5 |             które podawał lokaj sztywny i bezszelestny. Nastrój był
 454 5 |                 się zajmował interesami i Dyzmą, za to zasypywał swa
 455 5 |               zasypywał swa wymową żonę i córkę, wypytując je o rodzaj
 456 5 |              rozgryźć niejasną sytuację i głowił się nad tym, jak
 457 5 |             Kunicki zaproponował spacer i chociaż Kasia wzruszyła
 458 5 |                postukującym grubą laską i pozostawiającym za sobą
 459 5 |                 zaś przeważnie trawniki i klomby, gdzieniegdzie tylko
 460 5 |                mały, irytująco ruchliwy i gestykulujący staruszek,
 461 5 |             Przepraszam - rzuciła nagle i odbiegła do klombu.~Dyzma
 462 5 |            obdarowany, zaczerwienił się i wyciągnął rękę.~- Ależ nie!
 463 5 |               góry chciałabym zaznaczyć i hm... wyjaśnić, że... Nie
 464 5 |                    Lubi pan kropki nad "i"?~- Co?~- Lubi pan też,
 465 5 |          zorientował, o co jej chodziło i roześmiał się.~- Ja nie
 466 5 |                  ale czuł się dotknięty i powiedział prawie bez namysłu:~-
 467 5 |              bilardu.~Kuniccy zawrócili i przyłączyli się do nich.
 468 5 |              Kasia wzięła Ninę pod rękę i podała jej kwiaty ze słowami:~-
 469 5 |                 zerwałaś. Życie kwiatów i tak jest bardzo krótkie.
 470 5 |         skomplikowane, najeżone cyframi i pełne wrogich, niezrozumiałych
 471 5 |           Zaczął czytać półgłosem, lecz i to nie pomagało. Po prostu
 472 5 |           świadomości, stawał się pusty i nieuchwytny.~Nikodem zrywał
 473 5 |            Nikodem zrywał się od biurka i biegał po pokoju, wybuchając
 474 5 |               wybuchając przekleństwami i tłukąc skronie zaciśniętymi
 475 5 |          przepadnę.~Znowu zaczął czytać i zrywał się znowu.~- Nie,
 476 5 |          zrozumiem.~Poszedł do łazienki i odkręciwszy kran z zimną
 477 5 |                  pochylony, kilka minut i myślał: - Pomoże czy nie
 478 5 |          spędził na wertowaniu papierów i jedynym rezultatem tej męki
 479 5 |                silny ból głowy. Mgliste i urywkowe wyobrażenie o kompleksie
 480 5 |                    Myślał nad tym długo i postanowił w żadnym wypadku
 481 5 |              wśród porozkładanych ksiąg i papierów.~- Kochany panie
 482 5 |                pana zawzięta sztuka. No i jakże?~- Ano, nic.~- Ale
 483 5 |               Co? Prawda? Sam to robię. I ponieważ znam każdy patyczek
 484 5 |            ponieważ znam każdy patyczek i każde kółko w tej maszynerii
 485 5 |           przynieść pudełko z proszkami i Dyzma musiał połknąć lekarstwo.~-
 486 5 |             Kunicki pożegnał się z nimi i drobnym kroczkiem wybiegł
 487 5 |               kazała przygotować bilard i wszyscy troje przeszli do
 488 5 |               od pokazania postawy ręki i sposobu trzymania kija.
 489 5 |              się, a że miała pewną rękę i dobre oko, Dyzma zawyrokował:~-
 490 5 |              robi. Dyzma rozstawił bile i powiedział:~- Niech pani
 491 5 |                Lekko uderzył swoją bilę i karambol udał się wspaniale
 492 5 |                 zrobić z niej podpórkę, i Dyzma musiał ułożyć jej
 493 5 |               dotknąłem teraz pani ręki i pomyślałem, że tak delikatne
 494 5 |             jakąś robotą. Próżnuję może i dlatego, że okoliczności
 495 5 |                Pani Nina zagryzła wargi i spuściła oczy.~- Pan jest
 496 5 |             ironię.~Dyzma nie zrozumiał i zaczął się głowić, o czym
 497 5 |               Pan Dyzma jest weredykiem i wali prawdę prosto z mostu -
 498 5 |                lecz jakaś bardzo cudza, i że ma coś dziwnie drapieżnego
 499 5 |                Wpadłem - pomyślał Dyzma i dodał głośno:~- Nie znam
 500 5 |             artyści.~Kasia odłożyła kij i orzekła, że na dziś ma dość