Rozdzial

   1 1 |              już gdzie tańczył?~- Nie. To jest, tańczyłem, ale prywatnie.
   2 1 |              pachą. Właściwie nie była to książka, lecz taka teczka,
   3 1 |                tego nie zauważył.~Była to wykwintna koperta z czerpanego
   4 1 |                drugiej, prawdopodobnie to samo, po polsku:~Prezes
   5 1 |       Spróbować nie zaszkodzi. Numer 7 to wszak zaledwie kilkadziesiąt
   6 1 |         zaczęła:~- Bo tu, w Warszawie, to i ludzie inne, a i pracy
   7 1 |               i pracy brak. Mój, niby, to tylko trzy dni w tygodniu
   8 1 |             Purmanter, czy jak tam mu, to powiada, że może i całkiem
   9 1 |               A i tak, żeby nie Mańka, to nie byłoby czym komornego
  10 1 |        Zapracowuje się dziewczyna, a i to nic. Jak gościa ze dwa razy
  11 1 |              nie. A piętnaście złotych to i tak pół darmo, ale piechotą
  12 1 |              jakiej roboty się weźmie, to i zara wyleją...~- Któż
  13 1 |                i zara wyleją...~- Któż to taki pani Walentowej powiedział?~-
  14 1 |            należytym porządku.~Zresztą to było najciekawsze...~ ~Rozmyślania
  15 1 |               dlań nie istnieją,~ ~Czy to go przerażało? Bynajmniej.
  16 1 |                 Nie patrzę - odparł.~- To i dobrze, bo od oskomy zęby
  17 1 |               dlań pasją. Nie obrażało to jego ambicji męskiej, gdyż
  18 1 |           rozwinąć. Nawet nie dotykało to jego godności ludzkiej,
  19 1 |          sobota. Żydów nie ma, a swoje to rzadko kupują. A i to za
  20 1 |            swoje to rzadko kupują. A i to za psie pieniądze.~Smalec
  21 1 |    nieznajomego. Jakby tektura... Aha, to ten znaleziony list. Zaproszenie.~
  22 1 |             Jedzenie, dużo jedzenia, i to darmo.~Wariat jestem - pomyślał,
  23 1 |                 A piętnasty.~- A która to godzina będzie?~- A będzie
  24 1 |              że zatem może mu się udać to, zdawałoby się ryzykowne,
  25 1 |             nikt nań nie zwraca uwagi. To go ośmieliło i znowu napełnił
  26 1 |             zaraz wyprosi. Ale jak oni to grzecznie zaczynają...~-
  27 1 |               stawiając kieliszek - że to pierwszorzędny kawał: Terkowski
  28 1 |            bałwanem Terkowskim.~- Ach! To pan? Co ty mówisz? - ożywił
  29 1 |              Dyzma powiada: "Terkowski to głupstwo, ale szkoda sałaty!"
  30 1 |             pan, drogi przyjacielu, co to umieją nie dać w swoją kaszę
  31 1 |                kogoś innego, noszącego to samo nazwisko (a może jest
  32 1 |          prostu uważają go za swego, i to pewno dlatego, że rugnął
  33 1 |             jakiegoś Terkowskiego. Kto to może być? Pewno też jakaś
  34 1 |                ale o ile się nie mylę, to miałem zaszczyt poznać szanownego
  35 1 |              tu prawie nikogo nie zna, to przykro, nie ma z kim paru
  36 1 |       ucieszyłem, że pana spotkałem, i to akurat widząc, że pan w
  37 1 |           prowincjonałem, u nas na wsi to tak wszystko, proszę wielce
  38 1 |             kordialnie, po prostu...~- To się rozgadał - pomyślał
  39 1 |             przysługę, staremu, bo cóż to pana kosztuje.~- Jaką przysługę? -
  40 1 |            zacząłby mnie traktować, ze to niby z przyjacielskiej rekomendacji.~-
  41 1 |               Leona Kunickiego!..." O! To zupełnie co innego...~-
  42 1 |            stokrotnie wdzięczny, a cóż to pana kosztuje?~Wtem otwarto
  43 1 |       poznajomić się z panem Kunickim. To mój stary, dobry znajomy.~ ~
  44 1 |            wybuchnął całą tyradą, jaki to jest szczęśliwy z poznania
  45 1 |               myśli przewodnie, ale na to jest zawsze rada, że on,
  46 1 |              nazywa ten twój facet, co to tak Terkowskiego objechał?~-
  47 1 |          pierwszorzędnie objechał...~- To zdaje się jakiś ziemianin
  48 1 |                tym znanym Kunickim, co to miał proces o dostawę podkładów
  49 1 |           mostu go, panie tego.~- Tak, to musi być silny charakter.
  50 2 |              widzi pan, widzi pan, jak to jest ciężko z tą biurokracją
  51 2 |                ustawami, a wszystko po to, żeby mnie zrujnować, żeby
  52 2 |             doskonale zdaję sprawę, że to panu zajmuje i pański cenny
  53 2 |            drzewa dla ciebie, co mi za to dasz? Otóż wówczas bez zająknienia
  54 2 |                  Czy go nie zraził?... To byłoby katastrofą. Wyczerpał
  55 2 |         stosunki i wpływy, wyrzucił na to masę pieniędzy, strawił
  56 2 |              śmiechem.~- He, he, he, a to z pana kawalarz. Bezrobotny!
  57 2 |               znowuż służba państwowa, to, panie, dużo honoru, a dochodu
  58 2 |              że Bóg mi cię zsyła. Obyż to się sprawdziło. Panie Dyzma,
  59 2 |             szanowny pan nie sądzi, że to mały obiekt. Sporo tego
  60 2 |                 Zresztą tam na miejscu to już jakoś ja sam daję sobie
  61 2 |                 te rozmowy z urzędami, to dobijanie się o łaskę byle
  62 2 |                trzydzieści sześć.~- O! To mi wiek! Królu złoty, nie
  63 2 |         skrępowania. A co do warunków, to już pan zechce łaskawie
  64 2 |                Pięć tysięcy złotych!~- To ci forsa! - powiedział głośno.~
  65 2 |             pomyślnego żeru - wszystko to zapełniało niewielkie dwa
  66 2 |                Przyszło mu na myśl, że to niedziela i że Walenty nie
  67 2 |              się ze zdziwieniem. - Cóż to pan po nocy się włóczy?~-
  68 2 |             nocy się włóczy?~- A czemu to panna Mania spać nie idzie?~-
  69 2 |                niż zwykle. Wątła była, to prawda, ale zgrabna.~- Cóż
  70 2 |             siedemnaście lat.~- Czemuż to panna Mania taka smutna? -
  71 2 |              miała z czego oddać.~- No to i nie trzeba oddawać.~-
  72 2 |                Nie podobam się panu?~- To nie, czemu?...~- Z pana
  73 2 |                nie, czemu?...~- Z pana to tyż mężczyzna! - wybuchnęła
  74 2 |               forsy... tyle forsy... A to pięćsetki. Psiakrew! Nikodem
  75 2 |            wiedziałam, że ty taki...~- To niby jaki?~- No, taki...~
  76 2 |          Trzeba bardzo uważać. "Gliny" to wiesz, oni po śladach palców
  77 2 |                 No, chodźmy do domu. A to masz dla ciebie na sukienkę.~
  78 3 |           zaraz lokaj w liberii.~- Czy to wielmożny pan do państwa
  79 3 |               razu stwierdził, że jest to znacznie wygodniejsze niż
  80 3 |              całe Koborowo, tłumaczył, to jego duma i chluba, jeszcze
  81 3 |             dzikie wertepy, dworek, co to nadawał się chyba na rozbiórkę,
  82 3 |           według którego zademonstruje to wszystko kochanemu panu
  83 3 |                niewymowna przykrość.~- To, proszę pana, gust mojego
  84 3 |          zaśmiał się Kunicki - mówiłem to już panu Nikodemowi. A niech
  85 3 |       małżeńską, hę, hę, hę, właśnie o to mi zrobiła, gdyśmy przyjechali
  86 3 |                 że konie podano.~- Tak to - mówił Kunicki nakładając
  87 3 |          między mną i żoną zawsze jest to wielkie nieporozumienie.
  88 3 |           Nikodem roześmiał się.~- Tak to pan powiedział, jakby to
  89 3 |               to pan powiedział, jakby to pana martwiło.~- A co pan
  90 3 |         zdziwił się Kunicki. - Przecie to klęska dla rolnictwa.~Dyzma
  91 3 |                Dyzma - widzisz, kto by to przypuszczał. Ale najlepszy
  92 3 |     przypuszczał. Ale najlepszy sposób to jak najmniej gadać albo,
  93 3 |            broń Boże, wypytywać!~- No, to zrozumiałe - rzekł głośno -
  94 3 |                złoty! Co pan mówi? Czy to już postanowione?~- Na razie
  95 3 |          Kochany panie Nikodemie! Ależ to genialna myśl! Genialna!
  96 3 |           rolne, zwierzęce i drzewne - to jest podstawa wszystkiego.
  97 3 |          wszystkiego. Dobrobyt rolnika to dobrobyt wszystkich - i
  98 3 |             Panie Dyzma, powinien pan, to pański święty obowiązek
  99 3 |                zaperzył się Kunicki. - To jest drobiazg to jest niepoważna
 100 3 |            Kunicki. - To jest drobiazg to jest niepoważna przeszkoda.
 101 3 |      wewnętrzny nowych sto milionów, a to już jest suma, która wpłynie
 102 3 |               jednocześnie pomyślał: - To mocny łeb, niech tego starego
 103 3 |             starego diabli wezmą. Taki to i ministrem chyba mógłby
 104 3 |            Starkiewicz, ukłoń się pan, to jest właśnie pan Dyzma,
 105 3 |         ogarnęło przerażenie. Wszystko to waliło się na jego świadomość
 106 3 |          stajennemu - że moje Koborowo to obiekt niemały. Niemały
 107 3 |               w praktyce tak nie jest, to już zasługa naszej biurokracji
 108 3 |               bardzo wiele zrobić, ale to już rzecz pańska i pański
 109 3 |               że rzeczywiście...~- No, to przyjemnej drzemki, przyjemnej
 110 3 |             Lasów Państwowych. Przecie to skandal, żeby przetrzymywano
 111 3 |               wytrwa. Przecie stary po to go zaangażował, by on u
 112 3 |            Dyzma, nazwałem tak psa, bo to nie ma żadnego sensu, a
 113 3 |                 Skąd Kunicki?! Kunicki to dobre szlacheckie nazwisko,
 114 3 |                skonstatował w duchu: - To wariat.~- Myślisz pan, że
 115 3 |             rodowym muszę być panem!~- To pan Kunic... pan Kunik wziął
 116 3 |                      Nie rozumiem.~- A to świetnie - ucieszył się
 117 3 |          zechcę pana zwymyślać, zrobię to w języku angielskim. Dobrze?...~-
 118 3 |          Nikodem z rezygnacją.~- Nie o to wszakże chodzi. Muszę pana
 119 3 |              do ósmej.~- Co? Już? Ach, to muszę iść do pawilonu, bo
 120 4 |        zajmował interesami i Dyzmą, za to zasypywał swa wymową żonę
 121 4 |                głowił się nad tym, jak to najzgrabniej zrobić, niczego
 122 4 |              proszę pani. Nie umiem.~- To dziwne.~- Dlaczego dziwne?~-
 123 4 |              Znam tylko bilard.~- Tak? To ciekawe, niech mi pan powie...
 124 4 |            wyciągnął rękę.~- Ależ nie! To nie dla pana. Niech pan
 125 4 |               grać w bilard. - Przecie to męska gra.~- Ja właśnie
 126 4 |               przesadnie uprzejmy. Ale to leży w pana typie.~- A to
 127 4 |              to leży w pana typie.~- A to dobrze czy źle? - zaryzykował.~-
 128 4 |                zapytała chłodno.~- No, to, że jestem takim typem?~-
 129 4 |                Boże.~- Ale bliżej mnie to nie obchodzi.~- Nie rozumiem.~-
 130 4 |               widzę, sytuacje wyraźne. To bardzo dobrze. Otóż, jeżeli
 131 4 |              się.~- Ja nie liczyłem na to wcale.~- To świetnie. Najlepiej
 132 4 |                liczyłem na to wcale.~- To świetnie. Najlepiej jest,
 133 4 |            odparła nieco zaskoczona. - To porozumienie umożliwia nam
 134 4 |           majątkowych Kunickiego. Były to rzeczy wysoce skomplikowane,
 135 4 |               czytać półgłosem, lecz i to nie pomagało. Po prostu
 136 4 |              powtarzał uparcie - muszę to rozgryźć, bo inaczej przepadnę.~
 137 4 |               zrywał się znowu.~- Nie, to na nic, łeb mi pęknie, a
 138 4 |               lubię sobie przerywać.~- To z pana zawzięta sztuka.
 139 4 |          prowadzony.~- Co? Prawda? Sam to robię. I ponieważ znam każdy
 140 4 |           warto...~- Niech pan weźmie, to dobrze panu zrobi. Kazała
 141 4 |              Niech pan pokaże, jak się to robi. Dyzma rozstawił bile
 142 4 |             pozostałych.~- Ale przecie to niemożliwe, one stoją nie
 143 4 |               ku podziwowi pań.~- Ależ to geometria - zdziwiła się
 144 4 |            Dyzma do Niny.~- O, ze mnie to nic nie będzie - powiedziała,
 145 4 |              nigdy nie robiły. - Jakie to szczęście - pomyślał - być
 146 4 |                  zaopiniowała Kasia.~- To jednak jest zaletą rzadką -
 147 4 |               ktoś jest ładny, mogę mu to powiedzieć.~- Tylko tyle?
 148 4 |              Nino, z jakim trudem panu to przychodzi! No, proszę pana,
 149 4 |                 nie przypuszczałam, że to od pana usłyszę. Wie pan,
 150 4 |            samym komplementem.~- A kto to jest Bergano? - Wpadłem -
 151 4 |                  odparł Nikodem.~- No, to jadę sama. Pa, Ninuś. -
 152 4 |               bo orka, ale było zawsze to wyjście. Zresztą gdy nie
 153 4 |               nawet na parę tygodni...~To jest myśl! Dobra myśl! Tymczasem
 154 4 |            reumatyzm?...~Ucieszył się.~To będzie najlepsze, bo choćby
 155 4 |              choćby i doktora wezwali, to i ten nie pozna się.~Gdy
 156 4 |           chorób kobiecych.~- Ach tak? To szkoda. Ja cierpię na reumatyzm,
 157 4 |                cierpię na reumatyzm, a to chyba choroba męska.~- To
 158 4 |              to chyba choroba męska.~- To zależy - zauważyła pani
 159 4 |                 zwykłym szeregowcem.~- To pięknie - powiedziała Nina. -
 160 4 |      Oczywiście, kolor nadziei, bardzo to pan subtelnie zaznaczył.
 161 4 |              zostałem generałem.~- Jak to?~- Mianowano mnie starszym
 162 4 |         generalskiej szarży, gdyby nie to, że akurat wojna się skończyła.~-
 163 4 |             miłe o niej wspomnienia.~- To był najpiękniejszy okres
 164 4 |             pan - zawołał ten z góry - to doskonale. Zeskoczył lekko
 165 4 |            Zresztą nie ma go w domu.~- To dobrze. Zdziwił się pan,
 166 4 |               dlaczego...~- Widzi pan, to atawizm. Czasami odzywa
 167 4 |               Nikodema. Ale mniejsza o to. Zresztą mój Brutus też
 168 4 |               sprzedaż Koborowa.~- Jak to fikcyjną? Taką na niby?~-
 169 4 |       przywłaszczył sobie majątek. Ale to nic. Wsadzą go jeszcze do
 170 4 |                 a ten łotr, zwąchawszy to, podsunął ojcu układ, że
 171 4 |                poświęciła się i gorzko to pokutuje, bo ojciec w rok
 172 4 |               pełnię władzy.~- A co na to mówi jego córka?~- Ta Kaśka?
 173 4 |                jego córka?~- Ta Kaśka? To też małpa, ale Kunika nienawidzi,
 174 4 |          Łajdaka, chama, nie pana. Pan to jestem, ja! Rozumie osoba?~-
 175 4 |                  Po pierwsze, nic mnie to nie obchodzi, a po drugie,
 176 4 |                 pani Przełęskiej. Jest to bardzo głupia i bardzo szanowna
 177 4 |           szanowna osoba. Pewnie i pan to zauważył, że osoby szanowne
 178 4 |            szacunku nie wzbudzasz. Ale to drobiazg. Tu sprawa jest
 179 4 |                nade mną. Otóż chodzi o to, by ciotka zmobilizowała
 180 4 |             listy przetrzymują. Trzeba to przedstawić w najczarniejszych
 181 4 |                co pan będziesz mieć za to? Otóż dowiedz się, że za
 182 4 |                Otóż dowiedz się, że za to zaszczycę pana moją przyjaźnią
 183 4 |              susem znikł w krzakach.~- To wariat, nie ulega najmniejszej
 184 4 |              się jakoś wywiedzieć, czy to, co ten zwariowany hrabia
 185 4 |            swego zachorowania. Zawszeć to lepiej będzie wyglądać,
 186 4 |                 gdy zaś powiedział, że to reumatyzm, obie zgodnie
 187 4 |             wypadła doskonale. Widział to nawet z miny zaaferowanego
 188 4 |                   Nie, dziękuję!~- No, to dobranoc. Mam nadzieję,
 189 4 |               pomyślał: - Ta pani Nina to sympatyczna baba... Ba,
 190 5 |        zajmował interesami i Dyzmą, za to zasypywał swa wymową żonę
 191 5 |                głowił się nad tym, jak to najzgrabniej zrobić, niczego
 192 5 |              proszę pani. Nie umiem.~- To dziwne.~- Dlaczego dziwne?~-
 193 5 |              Znam tylko bilard.~- Tak? To ciekawe, niech mi pan powie...
 194 5 |            wyciągnął rękę.~- Ależ nie! To nie dla pana. Niech pan
 195 5 |               grać w bilard. - Przecie to męska gra.~- Ja właśnie
 196 5 |               przesadnie uprzejmy. Ale to leży w pana typie.~- A to
 197 5 |              to leży w pana typie.~- A to dobrze czy źle? - zaryzykował.~-
 198 5 |                zapytała chłodno.~- No, to, że jestem takim typem?~-
 199 5 |                Boże.~- Ale bliżej mnie to nie obchodzi.~- Nie rozumiem.~-
 200 5 |               widzę, sytuacje wyraźne. To bardzo dobrze. Otóż, jeżeli
 201 5 |              się.~- Ja nie liczyłem na to wcale.~- To świetnie. Najlepiej
 202 5 |                liczyłem na to wcale.~- To świetnie. Najlepiej jest,
 203 5 |            odparła nieco zaskoczona. - To porozumienie umożliwia nam
 204 5 |           majątkowych Kunickiego. Były to rzeczy wysoce skomplikowane,
 205 5 |               czytać półgłosem, lecz i to nie pomagało. Po prostu
 206 5 |              powtarzał uparcie - muszę to rozgryźć, bo inaczej przepadnę.~
 207 5 |               zrywał się znowu.~- Nie, to na nic, łeb mi pęknie, a
 208 5 |               lubię sobie przerywać.~- To z pana zawzięta sztuka.
 209 5 |          prowadzony.~- Co? Prawda? Sam to robię. I ponieważ znam każdy
 210 5 |           warto...~- Niech pan weźmie, to dobrze panu zrobi. Kazała
 211 5 |              Niech pan pokaże, jak się to robi. Dyzma rozstawił bile
 212 5 |             pozostałych.~- Ale przecie to niemożliwe, one stoją nie
 213 5 |               ku podziwowi pań.~- Ależ to geometria - zdziwiła się
 214 5 |            Dyzma do Niny.~- O, ze mnie to nic nie będzie - powiedziała,
 215 5 |              nigdy nie robiły. - Jakie to szczęście - pomyślał - być
 216 5 |                  zaopiniowała Kasia.~- To jednak jest zaletą rzadką -
 217 5 |               ktoś jest ładny, mogę mu to powiedzieć.~- Tylko tyle?
 218 5 |              Nino, z jakim trudem panu to przychodzi! No, proszę pana,
 219 5 |                 nie przypuszczałam, że to od pana usłyszę. Wie pan,
 220 5 |            samym komplementem.~- A kto to jest Bergano? - Wpadłem -
 221 5 |                  odparł Nikodem.~- No, to jadę sama. Pa, Ninuś. -
 222 5 |               bo orka, ale było zawsze to wyjście. Zresztą gdy nie
 223 5 |               nawet na parę tygodni...~To jest myśl! Dobra myśl! Tymczasem
 224 5 |            reumatyzm?...~Ucieszył się.~To będzie najlepsze, bo choćby
 225 5 |              choćby i doktora wezwali, to i ten nie pozna się.~Gdy
 226 5 |           chorób kobiecych.~- Ach tak? To szkoda. Ja cierpię na reumatyzm,
 227 5 |                cierpię na reumatyzm, a to chyba choroba męska.~- To
 228 5 |              to chyba choroba męska.~- To zależy - zauważyła pani
 229 5 |                 zwykłym szeregowcem.~- To pięknie - powiedziała Nina. -
 230 5 |      Oczywiście, kolor nadziei, bardzo to pan subtelnie zaznaczył.
 231 5 |              zostałem generałem.~- Jak to?~- Mianowano mnie starszym
 232 5 |         generalskiej szarży, gdyby nie to, że akurat wojna się skończyła.~-
 233 5 |             miłe o niej wspomnienia.~- To był najpiękniejszy okres
 234 5 |             pan - zawołał ten z góry - to doskonale. Zeskoczył lekko
 235 5 |            Zresztą nie ma go w domu.~- To dobrze. Zdziwił się pan,
 236 5 |               dlaczego...~- Widzi pan, to atawizm. Czasami odzywa
 237 5 |               Nikodema. Ale mniejsza o to. Zresztą mój Brutus też
 238 5 |               sprzedaż Koborowa.~- Jak to fikcyjną? Taką na niby?~-
 239 5 |       przywłaszczył sobie majątek. Ale to nic. Wsadzą go jeszcze do
 240 5 |                 a ten łotr, zwąchawszy to, podsunął ojcu układ, że
 241 5 |                poświęciła się i gorzko to pokutuje, bo ojciec w rok
 242 5 |               pełnię władzy.~- A co na to mówi jego córka?~- Ta Kaśka?
 243 5 |                jego córka?~- Ta Kaśka? To też małpa, ale Kunika nienawidzi,
 244 5 |          Łajdaka, chama, nie pana. Pan to jestem, ja! Rozumie osoba?~-
 245 5 |                  Po pierwsze, nic mnie to nie obchodzi, a po drugie,
 246 5 |                 pani Przełęskiej. Jest to bardzo głupia i bardzo szanowna
 247 5 |           szanowna osoba. Pewnie i pan to zauważył, że osoby szanowne
 248 5 |            szacunku nie wzbudzasz. Ale to drobiazg. Tu sprawa jest
 249 5 |                nade mną. Otóż chodzi o to, by ciotka zmobilizowała
 250 5 |             listy przetrzymują. Trzeba to przedstawić w najczarniejszych
 251 5 |                co pan będziesz mieć za to? Otóż dowiedz się, że za
 252 5 |                Otóż dowiedz się, że za to zaszczycę pana moją przyjaźnią
 253 5 |              susem znikł w krzakach.~- To wariat, nie ulega najmniejszej
 254 5 |              się jakoś wywiedzieć, czy to, co ten zwariowany hrabia
 255 5 |            swego zachorowania. Zawszeć to lepiej będzie wyglądać,
 256 5 |                 gdy zaś powiedział, że to reumatyzm, obie zgodnie
 257 5 |             wypadła doskonale. Widział to nawet z miny zaaferowanego
 258 5 |                   Nie, dziękuję!~- No, to dobranoc. Mam nadzieję,
 259 5 |               pomyślał: - Ta pani Nina to sympatyczna baba... Ba,
 260 6 |             nie zaklejoną kopertę. Był to list hrabiego Ponimirskiego
 261 6 |                zaufać, chociaż może na to nie wygląda, jako dżentelmenowi
 262 6 |                a jeżeli nie w chlewie, to powinien znaleźć się w więzieniu,
 263 6 |         wertowanie listu. Ucieszyło go to, że Ponimirski zaliczył
 264 6 |              go coś skłaniało do tego, to nie tyle namowy półobłąkanego
 265 6 |                beznadziejne, jakby się to mogło wydawać.~Jeżeli tedy
 266 6 |               Serwus! Jak Boga kocham, to nasz pogromca Terkowskiego!
 267 6 |              minister Jaszuński?~- Jak to co? - zdziwił się pułkownik. -
 268 6 |              zjeździe w Budapeszcie.~- To szkoda.~- Miał pan do niego
 269 6 |            Niewielki, ale miałem.~- No to posiedzi pan w Warszawie
 270 6 |             Fakt, jak Boga kocham. Jak to on powiedział o panu? Zaraz,
 271 6 |               kryzys w rolnictwie i na to nie ma rady. A szkoda byłoby
 272 6 |            szkoda byłoby Jaszuńskiego, to człowiek z tęgą głową i
 273 6 |                hrabianki Ponimirskiej? To taka przystojna blondynka,
 274 6 |             mówiąc, nie dziwię się, bo to przecie piernik i podobno
 275 6 |         podobno nieciekawa figura. Pan to pewnie lepiej wie ode mnie.~-
 276 6 |                 lecz w obawie, że może to być jakaś osobistość znakomita,
 277 6 |               trzepanych dywanów, okna to otwierały się, bo w tym
 278 6 |               można przecie wytrzymać, to zamykały z trzaskiem, gdyż
 279 6 |               w tubę którego spadał za to grad słów siekących jak
 280 6 |          siekących jak bicze.~W takiej to właśnie chwili w przedpokoju
 281 6 |             huknęło gromkie:~- Czego?!~To nieuprzejme powitanie bynajmniej
 282 6 |                ani grosza, ani grosza! To oburzające, wszyscy do mnie,
 283 6 |           oburzające, wszyscy do mnie, to istna napaść!... Dyzma miał
 284 6 |             chce, a jeżeli czego chce, to właśnie oddać!~- Co?~- Powiadam:
 285 6 |               się uspokoić, gdy jednak to nastąpiło, zaczął żałować,
 286 6 |                   Nie, nie znam. A kto to?~- O, to bardzo zdolny człowiek
 287 6 |               nie znam. A kto to?~- O, to bardzo zdolny człowiek i
 288 6 |         Nikodem, schodząc ze schodów - to nigdy nic nie wiadomo.~Wstąpił
 289 6 |               baru i zjadł obiad. Było to o tyle przyjemne, że wreszcie
 290 6 |           pilnując się, czy aby wypada to jeść łyżką, a tamto widelcem.~
 291 6 |                przykrość pani Ninie, a to taka sympatyczna kobita...~
 292 6 |        argumentem, że przecie wszystko to dzieje się w Ameryce, a
 293 6 |              zawołał wesoło Szumski. - To wybornie! ~- Nie macie pojęcia,
 294 6 |           stuprocentowy dżentelmen, co to i tenis, i Byron, i Baudelaire,
 295 6 |             powstrzymać śmiechu.~- Jak to - zapytał Szumski - po prostu "
 296 6 |                przyszedł Ulanicki.~Był to człowiek ogromnego wzrostu,
 297 6 |              lepiej się udało. Przecie to pan tego cymbała Terkowskiego
 298 6 |                ktoś zobaczy jego auto, to zaś doda mu szyku.~Właściwie
 299 6 |            Jeżeli zgodził się przyjść, to jedynie przez ciekawość
 300 6 |     nienormalnych warunkach. Dziś było to poważne, pełne ciszy, dostojności
 301 6 |              raz nazywała po nazwisku, to znów "panem Zyziem", zaczęli
 302 6 |                   Bo ja wiem... Wariat to on jest, ale może by potrafił
 303 6 |   Ministerstwie Sprawiedliwości, ale o to kłopotać się nie potrzebujemy,
 304 6 |         odpowiednią instrukcję z góry, to da sobie radę. Wiemy następnie,
 305 6 |           Kunicki" i dodano imię ojca. To już jawny kryminał. Następnie
 306 6 |         przepadł jak kamfora. Wszystko to można odgrzebać i powtórnie
 307 6 |            przecie pani Nina, a ona na to nie pójdzie.~- Na pewno
 308 6 |             jest pani zdania, że zrobi to Nina.~- Nie - zaprzeczył
 309 6 |            tymczasem! A tymczasem jest to, że pieniądze są mi potrzebne
 310 6 |              na później. Nie sądzę, by to miało interesować pana Dyzmę.~-
 311 6 |      przyjacielem Zorza, nieprawdaż? A to chyba motyw wystarczający.
 312 6 |     materialnie w całej sprawie?~- Jak to? - zapytał Dyzma.~- No,
 313 6 |             przecież pan Krzepicki nie to bynajmniej miał na myśli,
 314 6 |              bywał. Zna go pan?~- Tak, to mój przyjaciel - odparł
 315 6 |         postaram się, by był na pewno. To bardzo dzielny człowiek.
 316 6 |               jechać na Mokotów.~- No, to odwiozę pana - rzekł Dyzma -
 317 6 |               na kolację. Pa!...~- Czy to pańska krewna pani Przełęska? -
 318 6 |             mężem byłem w przyjaźni.~- To mąż pani Przełęskiej nie
 319 6 |            Dyzmy wywnioskował, że musi to być człowiek niezwykle sprytny
 320 6 |            Dyzmy.~- Ja tego pana znam. To jest pan Krzepicki. On miał
 321 6 |                ale mu nie szło.~- Musi to być cwaniak! - rzekł Nikodem.~-
 322 7 |                    Rozdział siódmy~Był to obszerny gabinet w stylu
 323 7 |                  Podpisałeś traktat, i to na korzystnych warunkach.
 324 7 |                 odparł minister - jest to prawdopodobnie przedostatni
 325 7 |             pauzie.~- Znam, co ten, co to Terkowskiego objechał. Co
 326 7 |              Terkowskiego objechał. Co to ma do rzeczy?~- Piłem z
 327 7 |        zaradzenie złemu." A Nikodem na to: "Jest środek: magazynować
 328 7 |                   Czekaj, czekaj, i ja to samo powiedziałem, a on
 329 7 |             samo powiedziałem, a on na to: "pieniędzy? Nie trzeba
 330 7 |              żadnych pieniędzy."~- Jak to? - zdziwił się Jaszuński.~-
 331 7 |          trzeba pieniędzy, powiada on, to niepoważna przeszkoda. Państwo
 332 7 |           czekaj - przerwał minister - to nie jest zła myśl.~- Nie
 333 7 |                 No, gadaj!~- Ten Dyzma to, powiadam ci, fenomenalny
 334 7 |               ale że miał zamiar tobie to powiedzieć.~- Mnie?~- Tak.
 335 7 |                sobie przypominam, jest to typ, wiesz, silnego człowieka.
 336 7 |              nasz człowiek. Ach, gdyby to okazało się rzeczą realną!
 337 7 |               dostałaby w skórę. A ja? To jest chciałem powiedzieć:
 338 7 |           Szanowny pan pozwoli ze mną. To tu, na pierwszym piętrze.
 339 7 |              rozmawiał z ministrem, że to, co podczas wyjazdu z Koborowa
 340 7 |           tajemnicy, dlaczego spotkało to właśnie jego, Nikodema Dyzmę.~
 341 7 |            Należy być ostrożnym. Grunt to trzymać się najlepszej metody,
 342 7 |                wszelki wypadek dodał i to, co słyszał o "swoim" projekcie
 343 7 |            złotoustym mówcą, ale głowę to pan ma na karku. Zatem świetnie.
 344 7 |                projekt ustawy, pójdzie to na komitet ekonomiczny Rady
 345 7 |      dostaniemy kredytów. Zresztą jest to trudność uboczna. W każdym
 346 7 |             sprawie najważniejsze jest to, kto ją załatwia. Kwestia
 347 7 |              nań Jaszuński.~- Chodzi o to, że w grodzieńskiej Dyrekcji
 348 7 |                skargi. Ale ten Kunicki to podobno bardzo ciekawy jegomość.
 349 7 |               uśmiechem:~- Służę panu. To jest bilecik do Olszewskiego.
 350 7 |             Nikodem też u niej bywa.~- To świetnie. No, więc jeszcze
 351 7 |         czekała go niespodzianka.~Była to wąska, popielata koperta
 352 7 |        ośmielam się Pana nią obarczać, to jedynie dlatego, ze okazywana
 353 7 |                by pan sam wybrał. Może to nieładnie, że zabieram Panu
 354 7 |            zdał sobie sprawę, że teraz to już sytuacja grubo się zmieniła.~-
 355 7 |            człowiek od dziecka patrzy, to i przyzwyczaił się, a jak
 356 7 |                 zaraz ci się zdaje, że to nic nadzwyczajnego...~W
 357 7 |              przechodniów. Myślał, jak to dobrze siedzieć w wygodnych
 358 7 |                  takiego darmozjada... To szantaż!... niewdzięcznik!...~-
 359 7 |             profesorem, był głuchawy i to mocno. Toteż pani domu musiała
 360 7 |               stanął pułkownik Wareda. To uwolniło Dyzmę od anegdotki.~-
 361 7 |             się grze, lecz znudziło go to wreszcie i poszedł do grupki
 362 7 |                pani Przełęskiej:~- Kto to jest ten pan Dyzma?~- Pan
 363 7 |                      Niestety...~- Jak to? - dodał Ulanicki - nie
 364 7 |           powiedziała pani Przełęska - to bardzo przyzwoity człowiek.
 365 7 |                siostrzenicy.~- Nikodem to tęga głowa - dorzucił Ulanicki. -
 366 7 |           podnosząc krzaczaste brwi.~- To zagrajmy trzy trefle - dodała
 367 7 |               ostrożność. Ucieszyło go to odkrycie nowych możliwości
 368 7 |      administratora rękami i zębami.~- To też można wykorzystać. Drań,
 369 7 |           dadzą chyba więcej, bo zboże to przecież nie listy! Przypomnienie
 370 7 |           obiad go zaprasza...~Zresztą to go nie cieszyło. Męczyła
 371 7 |                 Dyzma podniósł głos:~- To dla pana, panie młody, są
 372 7 |             uśmiechu. Starał się ukryć to, że zaskoczyła go okoliczność
 373 7 |    zaprotestował Olszewski - niczym na to nie zasłużyłem! Zawsze z
 374 7 |               zadzieraj pan ze mną, bo to, bracie, na dobre nie wyjdzie.~
 375 8 |              zmysłu obserwacyjnego, by to spostrzec.~- Szkoda - powiedziała
 376 8 |            wołała Nina. - Brutal? Tak! To jest typ nowoczesnego mężczyzny!
 377 8 |                nowoczesnego mężczyzny! To jest silny człowiek! Zwycięzca!
 378 8 |                zaś jest brusque, czyni to świadomie. To jest jego
 379 8 |           brusque, czyni to świadomie. To jest jego styl, jego typ.
 380 8 |              jest jego styl, jego typ. To ja nad tobą powinnam się
 381 8 |             ogniki.~- Ja? Bez serca? I to ty mnie mówisz, Nino! Nino!~-
 382 8 |         pojęcia, z jakimi rezultatami! To złoty człowiek! Powiadam
 383 8 |       Nikodemie - zawołał w końcu - że to podniesie dochód Koborowa
 384 8 |          czterdziestu tysięcy rocznie! To znaczy, że według naszej
 385 8 |            panu?~- No, niby tak. - Jak to niby?~- Wydatki miałem duże,
 386 8 |                krześle i powiedział:~- To mało. Trzy pięćset.~- Czy
 387 8 |              mało. Trzy pięćset.~- Czy to znowu nie będzie za dużo?~-
 388 8 |             pana trzy pięćset za dużo, to wobec tego cztery.~Kunicki
 389 8 |          szczęśliwe zakończenie.~- Jak to? - zdziwił się Dyzma - przecie
 390 8 |           złotych. Co?~- No?~- Jest na to sposób, ściślej mówiąc,
 391 8 |              ściślej mówiąc, pan ma na to sposób.~-Ja?~- Pan, kochany
 392 8 |        Nikodemie. Oczywiście kosztować to będzie wiele starań i zabiegów.
 393 8 |                 znalazłyby się.~- Otóż to - ucieszył się Kunicki -
 394 8 |            ucieszył się Kunicki - otóż to! A mógłby pan otrzymać większe
 395 8 |           podkładów kolejowych?... Co? To jest dopiero interes! Na
 396 8 |          ówdzie. Zawsze co dwie głowy, to nie jedna: ale, powtarzam,
 397 8 |               się moimi paniami. Kasia to jeszcze jeździ konno, uprawia
 398 8 |                durzy się teraz w panu, to jeszcze niczego nie przesądza.~-
 399 8 |           zainteresowany.~- Mniejsza o to. Przyszłam tu, by dowiedzieć
 400 8 |                sprawy?~- Tak? Więc mam to rozumieć jako zapowiedź
 401 8 |             wargi i odeszła do okna.~- To też coś takiego - odburknął
 402 8 |           Wprawdzie mile go połechtało to, że pani Nina w nim się
 403 8 |            lecz nie rozumiał, dlaczego to tak oburza Kasię, dlaczego
 404 8 |              sprawa - pomyślał Dyzma - to ona przez zazdrość! Ta też
 405 8 |              się pan przekonać, jeżeli to mu bardziej konweniuje niż
 406 8 |                był pan łaskaw zauważyć to niezwykłe zjawisko. Gdy
 407 8 |                zdziwił się w duchu, że to ubranie może się aż tak
 408 8 |               i wstała.~- Ach, co mnie to obchodzi. Do widzenia!~-
 409 8 |              pani z panną Kasią?~- Nie to - odparła Nina - ona po
 410 8 |           złości się na mnie.~- Za cóż to? Zawahała się.~- Za co?...
 411 8 |                 czy ja wiem... Może za to, że czuję do pana... sympatię.~-
 412 8 |              Kasia mnie me lubi?~- Nie to.~- A jednak nie lubi. Dziś
 413 8 |           Czasami - powiedział - można to zrobić i bez słów. Jak byłem
 414 8 |                byłem w maju w Krynicy, to w moim pensjonacie mieszkał
 415 8 |                zawołała:~- Ach, jakież to świetne. I to takie w pańskim
 416 8 |              Ach, jakież to świetne. I to takie w pańskim właśnie
 417 8 |               nawet nie powiedział, że to pan tak zrobił, na pewno
 418 8 |             wypadku zrobi, co powie. I to jest zastanawiające, że
 419 8 |                nie wiedział, co znaczy to słowo, odparł więc na wszelki
 420 8 |                 Pan jest uprzejmy. Ale to nie jest pańskie genre.
 421 8 |                się bronić, lecz trwało to tylko chwilę.~Z daleka,
 422 8 |             ledwie dosłyszalny warkot.~To pracowały tartaki pana Kunickiego,~
 423 8 |               szepnęła:~- Po co, po co to zrobiłeś? Teraz już nigdy
 424 8 |             zdradzającej starego męża. To ohydne.~- Przecie go nie
 425 8 |            wiecznym kłamstwem w duszy. To ponad moje siły. To zatrułoby
 426 8 |             duszy. To ponad moje siły. To zatrułoby mi każdą chwilę
 427 8 |             zerwać te kajdany.~- A cóż to trudnego? - wzruszył ramionami. -
 428 8 |               Może jeszcze i będę. Kto to może wiedzieć...~- Kochany! -
 429 8 |                 Na cały rok!~- Na rok. To twego męża będzie dużo kosztowało.~-
 430 8 |           niego nie wzięłaby grosza.~- To z czego będzie żyła?~- Z
 431 8 |        odpowiedzieć, nie znaleźliby na to miejsca w jego gadaninie.~-
 432 8 |           Rozumiem! Tss... Żona idzie, to może pan mi po obiedzie
 433 8 |                Kunicki - uważaj tylko. To tajemnica państwowa. Pan
 434 8 |           przed kryzysem gospodarczym. To projekt pana Dyzmy, za który
 435 8 |                Ha! - zawołał Kunicki - to rzeczywiście przeszkoda...
 436 8 |             siebie i bankrutować. Mnie to wyjście wydaje się realne.
 437 8 |            sądzi?~Dyzma aż oniemiał. - To łeb ma stary drań - pomyślał
 438 8 |               obcowanie z ludźmi, gdyż to pogarsza jego stan. Ale
 439 8 |           żyliśmy ze sobą dobrze.~Ninę to ucieszyło. Uczepiła się
 440 8 |           słońcu...~Dyzma pomyślał, że to jest bardzo dobre powiedzenie
 441 8 |                 zapytał gniewnie:~- Co to ma znaczyć? Nędzniku! Zdekonspirowałeś
 442 8 |             nie wie. A co do Oksfordu, to sam powiedziałem, że uczyłem
 443 8 |            rozumie, czuł jednak pomimo to onieśmielenie, jakiego nie
 444 8 |               Nie, nie bardzo. Może mu to przejdzie...~- Niestety...
 445 8 |                lepiej nie odwiedza, bo to nawet i jemu może szkodzić.
 446 8 |               powiedział, że również w to wierzy - ten nie robił jej
 447 9 |              okolicy. Początkowo robił to konno, lecz po kilku wycieczkach
 448 9 |        doszedłszy do spostrzeżenia, że to strasznie trzęsie, chodził
 449 9 |                W jednym wypadku - było to przy śniadaniu - gdy mu
 450 9 |               do czynienia!~- Nic mnie to nie obchodzi - wzruszyła
 451 9 |             Niny wywnioskował, że musi to być wielka obelga. Poczerwieniał
 452 9 |              albumy z fotografiami.~Na to właśnie weszła Kasia.~Jeden
 453 9 |        robionych przez Kasię.~- Proszę to oddać, to moje - zawołała,
 454 9 |              Kasię.~- Proszę to oddać, to moje - zawołała, wyrywając
 455 9 |                Chciała już wyjść, lecz to ją zatrzymało. Odwróciła
 456 9 |          chlaszczące jak bicz słowa:~- To jest podłość, podłość! Pan
 457 9 |             dobremu: wynoś się stąd, i to prędko!...~Głos jej stawał
 458 9 |            Kunicki Dyzmę.~- Co było? A to było - odparł ten - że pańska
 459 9 |                ale jak mnie wyrzucają, to nie będę wracać oknem. A
 460 9 |      kontyngent i na podkłady kolejowe to może pan teraz pogwizdać,
 461 9 |               wyjedzie za granicę. Czy to da panu dostateczną satysfakcję?~-
 462 9 |                   a co nawymyślała mi, to co?~- Mówię panu, kochany
 463 9 |                klucz, a podobno robiła to zawsze, od samego niemal
 464 9 |       nieznacznie z jaśnie pana, co po to z hrabianką się ożenił,
 465 9 |           zrobić przyjemność.~Wszystko to Dyzmie wydawało się mgliste
 466 9 |    nieświadomość interesów.~- Nic mnie to zresztą nie obchodzi - mawiała -
 467 9 |               nie obchodzi - mawiała - to jest rzecz mężczyzn.~W każdym
 468 9 |       przysłowiowej koszuli.~Wprawiało to Nikodema w duże zakłopotanie,
 469 9 |       Otwierając ją był przekonany, że to wiadomość od ministra Jaszuńskiego.
 470 9 |           zapytał:~- Nadzwyczajne! Czy to w sprawie zbożowej?~- Tak -
 471 9 |            potwierdził Nikodem.~- Więc to już się robi?~- A jak pan
 472 9 |                ręce. - Boże drogi, ile to przy pańskich wpływach,
 473 9 |                 Całkowicie pozostawiam to do pańskiego uznania. Tylko
 474 9 |                 gdyż dostawa podkładów to jest interes, o którym warto
 475 9 |                była bardzo ożywiona, a to dzięki projektowi męża,
 476 9 |                tam nie wpuszczał, gdyż to jedzie sam pan Dyzma, wielka
 477 9 |             wszystkich ministrów.~Było to straszne pijaństwo. Nikodema
 478 9 |             zaczęli mu ściskać ręce za to, że powtórzył to, co poradził
 479 9 |               ręce za to, że powtórzył to, co poradził Kunicki na
 480 9 |           magazynowanie zboża. Jak oni to nazwali?... Aha, lombard.
 481 9 |              zgodzić.~Roześmiał się.~- To cholera! Do czego człowiek
 482 9 |               znają, dobrze wiedzą, że to bujda z tą Kurlandią i z
 483 9 |             podpisywać, decydować... I to wszystko w sprawach przerażająco
 484 9 |            sobie:~"Trudno. Jak trzeba, to trza. Nie ona jedna na świecie."~
 485 9 |        podskoczył z radości. Krzepicki to cwaniak, kuty na cztery
 486 9 |                Sekretarz prezesa banku to przecież nie byle co; To
 487 9 |               to przecież nie byle co; To musi być, znaczy, inteligentny,
 488 9 |              panu się zdaje, że prezes to ma siedzieć kamieniem? Od
 489 9 |              Przełęska oświadczyła, że to nie może skończyć się na
 490 9 |         Rozumiesz pan? Szrama! Sztama, to znaczy, musimy trzymać się
 491 9 |                będę z pana zadowolony, to na święta czy przy innej
 492 9 |            panie Krzepicki, zapamiętaj to pan sobie, polega na umiejętności
 493 9 |                 Jak co mówi Krzepicki, to znaczy, że ja tak zdecydowałem
 494 9 |      nieprzystępności i olimpijskości.~To znowuż całkowicie konweniowało
 495 9 |                w Polsce". Jedni kładli to na karb angielskiego sposobu
 496 9 |            inni przyjęli do wiadomości to, co powiedział na fajfie
 497 9 |              przeczytać do końca.~Było to bodaj jedyne zajęcie Nikodema
 498 9 |               przynajmniej jeden. Były to listy długie i Dyzma, chociaż
 499 9 |        cieszyła i błagała Dyzmę, by na to się zgodził. Nikodem długo
 500 9 |              nie otworzył koperty, jak to już przed paru laty zdarzyło