Part

4001   8|          fabrykantów. Już nie w kufrach i funtach, jak z początku
4002   8|         rozwozili ją po kraju handlarze i przekupniowie, biorąc atestata
4003   8|                 strzyżone, urynę ludzką i bobki końskie tudzież koperwas.
4004   8|                 trupich kości, z włosów i limonij końskich, iż takowych
4005   8|            doktorów, jako nosom ludzkim i zdrowiu nie szkodzą. Ale
4006   8|               świadectwa za przekupione i nie wchodząc w tę sprawę,
4007   8|             samym ogłosie trupich kości i innych plugastw przestając,
4008   8|                 proszkową porzucił, tak i po wygranej sprawie więcej
4009   8|             chciał; rzucili się wszyscy i możni, i pospolici do tabak
4010   8|            rzucili się wszyscy i możni, i pospolici do tabak kafelkowych
4011   8|            zniesieniu tabaki proszkowej i po .kafelkowych tabakach
4012   8|                 de St. Omer, holenderka i hiszpańska. W największym
4013   8|              przedawana w rufach małych i wielkich. Rufa mała ważyła
4014   8|                rufa ważyła sześć, osiem i więcej funtów i podług tych
4015   8|            sześć, osiem i więcej funtów i podług tych liczby ceną
4016   8|            gotową, de St. Omer dwojako: i w funtach pulweryzowaną,
4017   8|                w funtach pulweryzowaną, i w sztangach, czyli rufach
4018   8|          tłuczoną w moździerzu na proch i przez sita przesiewaną.
4019   8|              dziadów dostały się wnukom i były używane w początkach
4020   8|             roboty rozmaitej, sztucznej i gładkiej, toż z perłowej
4021   8|            macicy, z srebrnymi, złotymi i tombakowymi zawiaskami i
4022   8|                i tombakowymi zawiaskami i opaskami; potem rogi, czyli
4023   8|             rożki małe z wolowych rogów i łosich kopytków misternie
4024   8|              srebrem lub złotem oprawne i takimże kruszczem w rozmaite
4025   8|          prostych, nieco spłaszczonych, i tabakierek blaszanych, które
4026   8|              drugą na kształt szuflady; i gdy była wyciągnięta do
4027   8|         lisztwami mosiężnymi po końcach i w oknie przyozdobione, były
4028   8|         trzymali się tabakier srebrnych i z perłowej macicy.~Potem
4029   8|              zarzucono dla nich srebrne i perłowe. Służyły samym panom,
4030   8|         wzgardzili, możniejsi toż samo; i tak od dukatów dwunastu
4031   8|        galanterią samych tylko woźniców i innej podłej czeladzi, ale
4032   8|                 podłej czeladzi, ale że i tym nietrwale służyły, jako
4033   8|              szylkretowe same przez się i masą papierową w różnych
4034   8|               były w modzie porcelanowe i miedziane, porcelaną z wierszchu
4035   8|        miedziane, porcelaną z wierszchu i wewnątrz emilianowane, czyli
4036   8|          szacunku od samych tylko panów i ludzi majętnych noszone
4037   8|             kosztowne sprzęty monarchów i wielkich panów weszły tabakierki
4038   8|              ale tylko zdobiły szkatuły i skarbce pańskie, z których
4039   8|                 upragnionych zdarzeniów i tym podobnych okoliczności,
4040   8|         podobnych okoliczności, tak jak i zegarki, i pierścienie.
4041   8|        okoliczności, tak jak i zegarki, i pierścienie. Pierścienie
4042   8|             książąt, wielkich generałów i dam pierwszej urody. Obkładano
4043   8|         odmienił się smak do tej strawy i teraźniejszym Niemcom; jest
4044   8|          teraźniejszym Niemcom; jest to i teraz ich specjałem z tą
4045   8|                 gdy już swędzić zaczyna i gdy brzuszki ptastwa zielonego
4046   8|                 się kartofle w Polszcze i gdzie najpierwej zjawiły.
4047   8|              Saksonii z sobą przynieśli i w Polszcze rozmnożyli.~Długo
4048   8|               nich jak tamci nie robili i za pszenną nie przedawali,
4049   8|                 mąką kartoflową, choćby i z pszenną zmięszaną, zawód
4050   8|               Holendrach wielkopolskich i litewskich, gdy do Wielkiej
4051   8|           wszędzie w Polszcze, w Litwie i na Rusi.~Póki nie znano
4052   8|              łodygą będzie czterdzieści i pięćdziesiąt bulwów, na
4053   8|                 haftowaniem na stębenku i krosienkach tudzież robieniem
4054   8|                na głowę zamiast koronek i na fartuchy używały; oprócz
4055   8|                kościołów alby, tuwalnie i ornaty. Taż sama zabawa
4056   8|                 jak po swoich własnych; i nicht nie mógł zbraniać
4057   8|           polowania sąsiadowi, a choćby i zza dziesiątej granicy przybylcowi,
4058   8|         plądrującemu po swoich kniejach i polach. Wszakże tej wolności,
4059   8|                w swoich dobrach, goniąc i bijąc takowych, którzy się
4060   8|             szczęściu polowania, kuflem i kartami albo też warcabami
4061   8|                się polować nie godziło, i w czasy nie służące do polowania.~
4062   8|             dozierających przystojności i z młodocianych krotofili
4063   8|          igraszka zależała na pytaniach i odpowiedziach; na przykład
4064   8|             koleją musiał odpowiedzieć, i to szło w kolej do kilku
4065   8|       nowicjusza lub nowicjuszkę wstydu i mozołu nabawiła, na przykład
4066   8|                  co miała pokazać. Tymi i tym podobnymi zabawkami
4067   8|           dworskich próżniaków) pliszki i kości. Pliszki były cztery
4068   8|                 były łatwe do zrobienia i lada na czym można w nie
4069   8|           częstym używaniu u pokojowców i tych wszystkich służalców,
4070   8|               długie, na tyleż szerokie i na tyleż wysokie, czyli
4071   8|              Niemcy, Sasi, rzemieślnicy i żołnierze; dla czego szynkarze,
4072   8|                liczbę ubiła, ta wygrała i stawką się dzieliła; kto
4073   8|               szóstaki, tynfy, a czasem i talary. Chłopcy, posługujący
4074   8|              grającym stawianiem kręgli i odrzucaniem kuli do mety,
4075   8|               za każdą partią, a czasem i po szóstaku od szczęśliwego
4076   8|           największą. Szulerowie Polacy i Niemcy, co tylko kości kręgli
4077   8|            takowego mniemania, a czasem i zdrowiem, gdy po przegranej
4078   8|               nie niewielem był znajomy i rzadko gdzie w którym mieście
4079   8|           chapanka, kupiec, były żmudne i deliberacji długiej potrzebujące,
4080   8|               karty, a zaginęły pliszki i kości, gdy wymyślono grę
4081   8|                 narodowi znajome. Nawet i ci, którzy bez pieniędzy,
4082   8|               dawniejsze sakibb, szachy i warcaby jako żmudne i melancholiczne,
4083   8|            szachy i warcaby jako żmudne i melancholiczne, a wzięli
4084   8|         kompanie, asamble, bale, reduty i same nawet królewskie pokoje
4085   8|           szulerów, przedtem wzgardzoną i tylko między małym ludem
4086   8|         substancji, z dóbr, z klejnotów i całej fortuny. Kiedy na
4087   8|                 kartę wolno było stawić i tysiąc czerwonych złotych,
4088   8|              tysiąc czerwonych złotych, i sto tysięcy, i przez jednę
4089   8|                 złotych, i sto tysięcy, i przez jednę noc możno było
4090   8|                jednej kompanii po kilka i kilkanaście tysięcy czerwonych
4091   8|               jeżeli nie mogli zapłacić i byli zapozwani, tedy wszystkie
4092   8|        magistratury takowe długi płacić i dobra tradować nakazywały.~
4093   8|                Lesznem leżące: Gronówko i Górkę, za trzykroć sto tysięcy
4094   8|                 do stancji Sułkowskiego i tyle tylko czasu była w
4095   8|             zabrała transakcja przedaży i rezygnacji, po której uczynionej
4096   8|        rezygnacji, po której uczynionej i odebranej generał Rozdrażewski
4097   8|       hazardowna jak faraon, można było i w tę przegrawać znaczne
4098   8|            umiejętności niż gra faraona i nie mogła być grana w większej
4099   8|            zasadzony, zwabiał do siebie i umiejętnych, i nieumiejętnych.~
4100   8|                do siebie i umiejętnych, i nieumiejętnych.~Mariasz
4101   8|             wymyślony został na ostatku i służył tylko do zabawy,
4102   8|            najmniej do kart przywiązani i szlachta tą grą najwięcej
4103   8|                prę najwięcej po złotemu i na stawkę po drugiemu; wygrawający
4104   8|              przydawszy do niego królów i wyżników, których gdy kto
4105   8|                rachował ok czterdzieści i to się zwało mariaszem;
4106   8|                 do ręki brało się sześć i gra rozciągała się do dwóch
4107   8|                kto 131 ok, wygrał dublę i brał od przegrającego dubeltową
4108   8|           więcej kart do ręki po jednej i w nadzieję wygranej stawiając
4109   8|               kupę dukatów na stół albo i monety, lubo ta rzadko się
4110   8|               przegrana, druga wygrana; i zwało się to "ciągnąć bank".
4111   8|                osób do faraona cisnęło, i na tym szczęściu, niektórym
4112   8|               oszukiwało. Bywały jednak i takie przypadki, iż bankier
4113   8|               każdemu do gry przystąpić i odejść od niej, toż samo
4114   8|              akceptować taką propozycją i nie akceptować. Jeżeli akceptował
4115   8|           akceptować. Jeżeli akceptował i przegrał, pontier bez rachunku
4116   8|                 największej przegranej. I tać to samołówka najwięcej
4117   8|               najwięcej wyłupiała panów i paniczów z fortuny, bo zagrzawszy
4118   8|               Wa bank!", przegrał jeden i drugi tysiąc czerwonych
4119   8|                 przegranej, dalej drugi i trzeci raz: "Wa bank", aż
4120   8|                noc przegrał dwadzieścia i trzydzieści tysięcy czerwonych
4121   8|                intraty, zadłużali dobra i wychodzili z nich w cale
4122   8|                 do grania w karty nagle i mocno opanowała cały naród,
4123   8|                kogo nalazł z pierwszych i ostatnich, którzy by się
4124   8|            lubili; z panów zaś wielkich i paniczów kto nie znal kart,
4125   8|              wygrał w karty sta jednego i drugiego tysięcy, a miał
4126   8|                 poczytany za grubianina i żmindę.~ ~
4127   8|                miejscu na całą Warszawę i tylko w zapusty, począwszy
4128   8|               razy w tydzień: we wtorek i we czwartek. Wprowadził
4129   8|                 czwartek. Wprowadził je i utrzymował przez lat kilkanaście
4130   8|               poczęły zwabiać do siebie i pospólstwo; już jedno miejsce
4131   8|             poniedziałek, wtorek, środę i czwartek; ledwo sobie swawolnicy
4132   8|                wytchnienia przez piątek i sobotę. Nie mieli także
4133   8|              opowiedział antreprenerowi i wziął od niego bilet, przeto
4134   8|             maskę osoby pierwszej rangi i szlachta, gdy chcieli, mogli
4135   8|             nicht go nie mógł pogardzać i krzywdę mu czynić, choćby
4136   8|  marszałkowskich, pod których protekcją i za pozwoleniem dobrze opłaconym
4137   8|                  reduty. Szewc, krawiec i inny jakikolwiek rzemieślniczek,
4138   8|            panami. Skoroby ją zaś zdjął i chciał się z kim godniejszym
4139   8|       demaskował, chodziły okryte maską i inne, dystyngwowane osoby,
4140   8|                 żonę albo amant amantkę i na wspak, z kim i czym się
4141   8|               amantkę i na wspak, z kim i czym się bawi. Którzy zaś
4142   8|             mieli przyczyny tajenia się i szpiegowania, pospolicie
4143   8|            trojaka: taniec, gra w karty i przypatrywanie się jedni
4144   8|                 Chodząc po pokojach tam i sam, różne maski jedne drugich
4145   8|               dobry sposób, zatrzymując i zgadując, kto jest pod maską;
4146   8|                swoją, potrząsając głową i mrucząc odmiennym głosem,
4147   8|                  którą go być mniemali; i to była zabawka największa
4148   8|                stanąwszy sam przy niej; i gdy się tego domieścił,
4149   8|               bywały liczne na początku i na końcu; zjeżdżało się
4150   8|            powszechności darmo: światło i kapela. Resztę trzeba było
4151   8|       francuskiego. Wołowych pieczeniów i innych potraw grubych nie
4152   8|            potrzebowano, tylko do jadła i napoju, do czego byli służebnicy
4153   8|           potrzebie, mógł wyniść z sali i tam go przywołać, ale nie
4154   8|            opłaconym. Jedzącym, pijącym i tańcującym ażeby nie schodziło
4155   8|             sali dla dozoru spokojności i przystojności. Kto hałas
4156   8|              natychmiast przez oficjera i żołnierzy był wyrugowany
4157   8|                 oficjer sądził o osobie i podług swego rozsądku z
4158   8|                 wszyscy byli bez broni, i wszczęta-wprędce była żołnierzem
4159   8|                do wyrzucenia z kompanii i okrycia guzami takiego,
4160   8|                inny sposób: prócz salów i pokojów publicznych, dla
4161   8|                dał od niego pięć, sześć i więcej czerwonych złotych
4162   8|          interesu-bo go dobrze rozumiał i był do niego ministrem-dawał
4163   8|               pokręciwszy się z nią tam i sam po salach i pokojach
4164   8|                 nią tam i sam po salach i pokojach otwartych, nieznacznie
4165   8|            klucz, na który się zamknęli i odprawiwszy konferencją
4166   8|                 w redutach, co się złym i niegodziwym nazwać mogło,
4167   8|           antreprenerów dla zysku swego i nie miało placu, tylko w
4168   8|        wszystkie zabawy były uczciwe, a i ta, co za kluczem, tylko
4169   8|            przez całą noc dla odwożenia i przywożenia redutników.
4170   8|                 było. Wsiedli do karety i albo się zawieźli do jakiego
4171   8|           ulicach, w niej się zjeździli i jakby nigdy nic powrócili
4172   8|           powrócili na reduty, z osobna i nieznacznie jedno za drugim
4173   8|       odpowiedziała śmiało - tańcowałam i chodziłam po pokojach. "-
4174   8|          Stanisława Augusta, rozkrzewił i rozrósł.*~Tym, co tylko
4175   8|             miał darmo świece do grania i kart jednę talią, którą
4176   8|          stoliku z lichtarzami do świec i szczypcami. Taż sama zapłata
4177   8|             byle sobie kazał dać stolik i karty; jak się niejednemu
4178   8|             posiedziawszy godzinę jednę i drugą próżno, poszedł szukać
4179   8|                do tej stolicy obywatele i obywatelki roznieśli je
4180   8|          mieście przy redutach z żonami i córkami, niż na wsi przyjmując
4181   8|               kompanie z zgrajami ludzi i koni i to wszystko żywiąc,
4182   8|                 z zgrajami ludzi i koni i to wszystko żywiąc, a przy
4183   8|          dogodzenia ludzkości, pijatyką i niewczasem zdrowie fatygując.
4184   8|              skonfederowali się niejako i sprzysięgli na zbytki. Jeden
4185   8|                na siebie osobę kucharza i reprezentował ją z żoną
4186   8|                 reprezentował ją z żoną i córkami, drugi piekarza,
4187   8|             różnych drobnych fraszkach. I tak owi zmówieni między
4188   8|              wszystkie wiktuały, trunki i rzeczy, jakoby na walnym
4189   8|                  po części nieznajomych i niewartych takich przysmaków,
4190   8|                przysmaków, po sto jedno i drugie czerwonych złotych
4191   8|            którzy do takich trakterniów i kramów uczęszczali jedząc,
4192   8|               uczęszczali jedząc, pijąc i profitując z cudzego głupstwa.~
4193   8|             jednego powiatu, przeto też i reduty nie bywały ludne.
4194   8|            przez respekt wyższego stanu i że sobie mieli za honor,
4195   8|                 powiatu, ziemi, a nawet i partykularnych osób, które
4196   8|             posłowie na sejmie popierać i do skutku przywodzić obowiązywali
4197   8|               Na tych rugach nieraz dwa i trzy dni zeszło, kiedy posłowie
4198   8|        odprawiały się z wielkim hałasem i zamięszaniem izby, gdy z
4199   8|                  próśb, gróźb, obietnic i gotowych pieniędzy. Gdy
4200   8|               bywał z wielkich panów, a i mierny szlachcic niejeden,
4201   8|                 bo odpowiadała za niego i za nim cała izba, że już
4202   8|              się targać wszystkie węzły i kluby prawa i nie chce dopuścić,
4203   8|           wszystkie węzły i kluby prawa i nie chce dopuścić, aby przez
4204   8|               stała się poprawa nieładu i niemocy krajowej.~Prawdać
4205   8|              dawnego przyszła do sprawy i do aukcji wojska. Nie wdawał
4206   8|                 wdawał się sam w układy i projekta, bo nie znał praw
4207   8|               swymi, szafunkiem urzędów i starostw ujmował tych wszystkich,
4208   8|            interesami polskimi bez rady i decyzji panów polskich nie
4209   8|              aby na jeden sejm zgodzili i dojść mu pozwolili. Lecz
4210   8|              jak z strony ministra jego i tych wszystkich panów polskich,
4211   8|    Czartoryskich, radząc z nimi pospołu i układając materie sejmowe
4212   8|          czerwonych złotych sejm zerwał i uciekł z Warszawy.~Do zerwania
4213   8|               nie zażywano osób rozumem i miłością dobra publicznego
4214   8|                obdarzonych, bo też tego i nie potrzeba było. Lada
4215   8|                Nie ma zgody na sejm!" - i to było dosyć do odebrania
4216   8|           Jestem poseł, nie pozwalam" - i to powiedziawszy usiadł
4217   8|             diabeł, na wszystkie prośby i nalegania innych posłów
4218   8|               Czartoryskich nataszowany i w ułożeniu swoim całkowitym
4219   8|                bywały w cale niezgrabne i obce, na przykład gdy w
4220   8|                mógł być posłem, a zatem i marszałkiem. Partia dworowi
4221   8|              przez dekreta trybunalskie i jako szlachcic polski z
4222   8|                 lat kilkanaście. Takich i tym podobnych przyczyn zażywali
4223   8|       koniecznie zrobić sejm aby jeden, i już mu partie obiedwie dojście
4224   8|              zgoła gdy wszyscy szczerym i niezmyślonym sercem na oko
4225   8|         sześcioniedzielnym szło pięknie i nieprzerwanie. W ostatni
4226   8|            tylko przeczytać całe dzieło i podpisać, posłowie rozmaici
4227   8|                  Darmo marszałek prosił i wiele innych prosiło tych
4228   8|             przyniesiono świce. Lecz te i pochodnie po kilka razy
4229   8|               na to chustkami, czapkami i rękami były zagaszone. Siedział
4230   8|                zepsucie sejmu, pożegnał i rozpuścił izbę, długą i
4231   8|                 i rozpuścił izbę, długą i wielce tchliwą mowę zakończywszy
4232   8|            ciągnął przez cały czas swój i skończył się, zostawszy
4233   8|               obraniu marszałka, czasem i przed obraniem jego. Niektóre
4234   8|         Niektóre też wlekły się po dwie i trzy niedziele, mianowicie
4235   8|                wyjawił jego przekupstwo i na dokument rzucił na środek
4236   8|               wzięte pieniądze mianując i drugich, którzy pobrali,
4237   8|                drugich, którzy pobrali, i prosząc ich, aby toż samo,
4238   8|                za kalumnią. Żwawe z tej i z owej strony utarczki,
4239   8|           uczyniony o nieważność sejmu. I tak, czy to była prawda,
4240   8|                 sejmu, zostało uduszone i sejm z takiej racji zerwany.~
4241   8|            racji zerwany.~Mówiono atoli i wtenczas, że król pruski
4242   8|                od magnatów informowany. I posłowie na takową zbrodnią,
4243   8|              puszczony z miejsca obrady i Bóg wie jak prześladowany
4244   8|               Bóg wie jak prześladowany i batogami zbity i zabity
4245   8|          prześladowany i batogami zbity i zabity na śmierć, tak jak
4246   8|             względem sejmów dochodzenia i niedochodzenia partie dworska
4247   8|                zrywacza, mającego pewną i mocną protekcją magnatów
4248   8|                tedy było zrywać sejmiki i sejmy bezkarnie. I daleko
4249   8|              sejmiki i sejmy bezkarnie. I daleko było bezpieczniej
4250   8|           odprawiane tumultem, przemocą i po pijanu, nieraz zrywającego,
4251   8|             nieraz zrywającego, a nawet i przeczącego większemu zdaniu
4252   8|           kancelarii, podpisał manifest i nim się za nim z koła sejmikowego
4253   8|         libertatis miana była za zdrową i tatą, choć szablami pokrajana
4254   8|                kalendarzyków drukowaniu i ich nieomylności do Rzeczypospolitej
4255   8|              Rzeczypospolitej należało. I nie dał się żadnymi prośbami
4256   8|              będących omyłkę poprawiono i tak poprawiony kalendarzyk
4257   8|         ofiarował; dopiero się uspokoił i activitatem wrócił izbie.
4258   8|               mianowali Drukarnią JKMci i Rzeczypospolitej, więc pan
4259   8|             winę jej sługi drukarni. Bo i to trzeba wiedzieć, że podług
4260   8|           Franciszek Czarnecki, cześnik i poseł wołyński na sejmie
4261   8|            takież podatki płaciły, jako i inne. Czego że przedtem
4262   8|          marszałek, posłowie, a na czas i delegowani z senatu, prosząc
4263   8|              dopiero ten nadąsawszy się i nasapawszy do woli, nasycony
4264   8|                 woli, nasycony prośbami i ukłonami, wracał activitatem.
4265   8|               się zmiłował nad ojczyzną i przywrócił jej obrady, miasto
4266   8|                 za zmarnowanie złośliwe i głupie drogiego czasu. To
4267   8|               ławkach, ciskali jabłkami i gruszkami twardymi na posłów
4268   8|        pokazując takowej zniewagi jawny i oczywisty dowód, świeży
4269   8|                Marszałek w samej rzeczy i wszyscy posłowie uznawali
4270   8|              arbitra przykładnie ukarał i od dalszych afrontów arbitrowskich
4271   8|               swawolnika, który w tłoku i w natężeniu wszystkich na
4272   8|         siedział jak trusia. A choć też i postrzegł kto, to dla rozrywki,
4273   8|       nabiegawszy się po kole poselskim i nagroziwszy wszem wobec
4274   8|                 nagroziwszy wszem wobec i każdemu z osobna tak płochemu
4275   8|                tak trudna posłowi, jako i marszałkowi, za czym musiał
4276   8|                 przez obawę nowego guza i wstydu z nim złączonego.
4277   8|                  Tym zaś, którzy gładko i do rzeczy perorowali, taka
4278   8|              jedenastej przed południem i trwały wciąż do godziny
4279   8|             ósmej, a na czas dziewiątej i dziesiątej wieczornej; dla
4280   8|                 inszy, stojący przy nim i czekający na wakans, podsiadł
4281   8|               wygodniejszego siedzenia; i to były przygody ustawiczne.
4282   8|                prędko trafiło (ponieważ i arbitrowie dystyngwowani
4283   8|              tłoczyli się między posłów i siedziało to gdyby śledzie
4284   8|              gdyby z sikawki po głowach i sukniach jakiego takiego,
4285   8|         ucieczki, a stąd do zamięszania i śmiechu całej izby, z przerwaniem
4286   8|       naładowaną kiszką przychodzić tam i zostawać aż do wieczoru
4287   8|                przedający przekupniowie i przekupki, chłopcy i dziewczęta
4288   8|      przekupniowie i przekupki, chłopcy i dziewczęta obnosili dokoła ,
4289   8|                rozmaite frukta, ciastka i cukierki; sami nawet posłowie,
4290   8|               koła, te fraszki kupowali i jedli, mianowicie posłowie
4291   8|              mianowicie posłowie młodzi i w czasy gorące sejmów ekstraordynaryjnych,
4292   8|              poselskiej, póty siedzieli i senatorowie w senacie z
4293   8|         przyjechawszy co dzień na sesją i posiedziawszy godzinę jednę
4294   8|             posiedziawszy godzinę jednę i drugą, gdy nie było żadnej
4295   8|             obrawszy marszałka posłowie i toż samo ubiwszy jaką materią,
4296   8|               doniesieniem królowi JMci i senatowi o rzeczy, która
4297   8|                 z tak pożądanej nowiny. I zaraz kanclerz wielki koronny
4298   8|              sejmowy miał mowę do króla i senatu, oznajmując o swoim
4299   8|        najokazalsze marszałka sejmowego i wszystkich posłów, zaprosił
4300   8|                posłowie do swojej izby. I taki ceremoniał był zawsze,
4301   8|              zasiadał sekretarz sejmowy i delegowani do zapisowania
4302   8|              wolą sejmujących wpisanego i o tym ostrzegli izbę, za
4303   8|             mógł dosłyszeć przy wrzawie i szemraniu; czytanie zaś
4304   8|                 by było zabierało czasu i uwłaczałoby wierności przysięgą
4305   8|              tylko w sposobie radzącym, i to zwało się mówić passive,
4306   8|        postanowionym, poprawić raczyła. I gdy takie prośby były od
4307   8|              takie prośby były od tronu i wielu senatorów popierane,
4308   8|            jakoż bywało, że się ciągnął i kilka niedziel, nim został
4309   8|            jednej prowincji do drugiej. I lubo sami nie mogli tam
4310   8|               poczynać active, tak jako i na sejmie, przez przyjaciół
4311   8|                 rady, szepty, obietnice i poduszczenia zmacniali albo
4312   8|           innych refektarzów, bibliotek i innych oficyn. Po odbytych
4313   8|            ułożone in pleno roztrząsali i konkludowali. A jeżeli się
4314   8|               podobał drugim prowincjom i został odrzucony, to taką
4315   8|                za każdą materią.~Trzeci i najmocniejszy bywał zjazd
4316   8|                trząsali Rzecząpospolitą i od których partiami dependowali
4317   8|               jak tu uradzono, tak było i na sesji prowincjonalnej,
4318   8|               na sesji prowincjonalnej, i w poselskiej izbie. Partia
4319   8|        poselskiej izbie. Partia dworska i partia Czartoryskich były
4320   8|              partia dworska, mając chęć i nadzieję utrzymania aby
4321   8|                 jednego sejmu, szczerze i z całych sił swoich około
4322   8|                nie wydała, przekupiwszy i nająwszy już jednego pewnego
4323   8|                 upartych posłów godziła i ujmowała i po zerwaniu sejmu
4324   8|               posłów godziła i ujmowała i po zerwaniu sejmu zarówno
4325   8|              sejm jako zdrajcę ojczyzny i przymusić go, aby dał przyczynę
4326   8|            takiemu żądaniu sprzeciwiono i żwawie oparto pod pozorem,
4327   8|                  najczęściej tureckiego i tatarskiego, i dawano inwestyturę
4328   8|               tureckiego i tatarskiego, i dawano inwestyturę książętom
4329   8|       królewskim, sędziów pogranicznych i jednego z biskupów na prezydenta
4330   9|                  Ruski chłop nosił, jak i dziś nosi, żupan, czyli
4331   9|               dziegciem kapiącym z wota i słoniną na tychże będącą
4332   9|            kilka par chodaków łyczanych i te pospolicie niósł, każdy
4333   9|            większe święta używali botów i odziewali się w suknie lepsze
4334   9|           odziewali się w suknie lepsze i czyściejsze; latem kapelusz
4335   9|         sznurkiem włóczkowym okoła szyi i po bokach, z kutaskami różnego
4336   9|             płaskie mosiężne, dwa, trzy i więcej, do pięciu i sześciu
4337   9|                trzy i więcej, do pięciu i sześciu dla ozdobi; i wygody,
4338   9|            pięciu i sześciu dla ozdobi; i wygody, ponieważ zwykli
4339   9|           drzewo, dopiero go spuszczali i lasko robili. Takiegoż kroju
4340   9|                  z kutasami włóczkowymi i różnego koloru po bokach
4341   9|                różnego koloru po bokach i około szyi, ale u tej sukni
4342   9|                w spodnie do roboty zimą i latem parciane, do kościoła -
4343   9|                otwarte jak u kontuszów, i po dwa guzy cynowe; pas
4344   9|               znajdują w całej Polszcze i Litwie dosyć obfito, biorąc
4345   9|                chłopstwem, samo centrum i korzeń powszechny sobie