Part

 501   5|                   w Lublinie i w Uściługu na Wołyniu, lecz ku końcu panowania
 502   5|             Chodzą z brodami, w sandałach na bosą nogę wzutych, w habicie
 503   5|                  że przedtem nie wysyłali na kwestę, ale tylko tym się
 504   5|                zakonów żebrzących wysyłać na kwestę do dobrodziejów;
 505   5|            Królowa zawsze go musiała mieć na swoim stole, wiele razy
 506   5|                   w Lublinie i w Uściługu na Wołyniu, lecz ku końcu panowania
 507   5|             Chodzą z brodami, w sandałach na bosą nogę wzutych, w habicie
 508   5|                  że przedtem nie wysyłali na kwestę, ale tylko tym się
 509   5|                zakonów żebrzących wysyłać na kwestę do dobrodziejów;
 510   5|            Królowa zawsze go musiała mieć na swoim stole, wiele razy
 511   5|                 po reformatach, a za tymi na ostatku franciszkanie. Bernardyni
 512   5|                 świeckich w tęgości głowy na trunki, w chórze śpiewają
 513   5|                 latem chodzili bernardyni na trepkach drewnianych bosą
 514   5|               zimie pokazować z pończochą na nodze sukienną, takiego
 515   5|              uczynili w sukni i w twarzy; na początku albowiem panowania
 516   5|   ciemnopopielatego i nosili małe bródki; na końcu wzięli kolor w cale
 517   5|              funduszowe; bardzo wielu idą na kapelanie do dworów i na
 518   5|                  na kapelanie do dworów i na wikariaty, czyli komendarstwa,
 519   5|                  przyczyny, iż mogą bawić na jednym miejscu bez odmiany
 520   5|                 choć także mogą być długo na jednym miejscu, ale z przyczyny
 521   5|                   zdatni do jazdy konnej, na plebaniach do chorego często
 522   5|                muszą prowincjałowi płacić na rok od osoby po dwieście
 523   5|                 albo za fortą, zaproszeni na obiad, jedzą, także w celach
 524   5|                sacris ordinibus, zażywają na sukni spodniej szkaplerza
 525   5|              zakonów żebrzących, wysyłają na kwestę tak jak bernardyni,
 526   5|                   raz w tydzień z sakwami na kwestę chleba. Gdy także
 527   5|              księdzem, kwestuje pieniądze na prymicje, za które uzbierane,
 528   5|                  opisany między bractwami na karcie); panowie nie mają
 529   5|                    Rząd dominikański jest na kształt republikanckiego;
 530   5|           przeorem, którzy większe wygody na siebie pociągając, są na
 531   5|                  na siebie pociągając, są na czas przyczyną pustek i
 532   5|           zakonnikami świętego Franciszka na pamiątkę, że święty Dominik
 533   5|                świętym Franciszkiem będąc na świecie żyli w ścisłej przyjaźni;
 534   5|               zakonnicy św. Franciszka, a na odwrót, w dzień św. Franciszka
 535   5|                  Salve, Regina, wychodząc na środek kościoła, i mają
 536   5|                  tych, którzy się schodzą na tę Salvę, po której ksiądz
 537   5|              Świętych aż do Wielkiej Nocy na tę Salvę dominikanie wychodzą
 538   5|               tylko w habitach. Wychodząc na miasto trojakiego używają
 539   5|           prokuratorowie spraw i szafarze na habit biały, odjąwszy od
 540   5|                  i inni księża, kiedy idą na wizytę albo na dysputę,
 541   5|                  kiedy idą na wizytę albo na dysputę, lub z kazaniem
 542   5|           Klerycy-studenci, gdy latem idą na rekreacją, nie biorą kapów,
 543   5|                   różnych prac i urzędów, na starość mają wcześniejsze
 544   5|                składają się prowincjałowi na pewną pensją i każdy konwent
 545   5|                klasztor dla następującej; na kapitule obierają nowego
 546   5|                   starszyznę albo dawnych na urzędach potwierdzają, czynią
 547   5|                 oddaje księdzu koniuszemu na mszą wotywę, której wszyscy
 548   5|               nocował, marszałek wyznacza na niego liczbę plag, instygator
 549   5|                sprawie tym, że go obalają na ziemię derą przykrytą, trzymają
 550   5|            przykrytą, trzymają nasiadłszy na głowę i nogi i rewidują
 551   5|                znajdować między woźnicami na kapitule bernardyńskiej.~
 552   5|                jeżeli jednak przyńdzie mi na pamięć co osobliwego o którym,
 553   5|                świętego Augustyna, którzy na sukni spodniej, czyli habicie,
 554   5|             okrywające ramion, i trzewiki na nogi kładą z klockami czerwonymi.
 555   5|            praemonstratenses, że miejsce, na którym ten zakon wziął pierwszy
 556   5|            Krzyżacy z czerwonymi krzyżami na sukni wierszchniej, którzy
 557   5|                 generałem. Do chóru biorą na siebie rokiety i mucety
 558   5|                 małymi z tyłu kapturkami, na przodku zapinane na guziki
 559   5|           kapturkami, na przodku zapinane na guziki jedwabne, drobne,
 560   5|              czerwonego koloru. Wychodząc na miasto noszą suknie takie
 561   5|                Kanonicy de Saxia z białym na sukni krzyżem. Tych tylko
 562   5|               drugi, kościołek Św. Ducha, na przedmieściu pod Kaliszem,
 563   5|                 czyli też z naciągnionego na swoją stronę zwyczaju, przez
 564   5|              Wychodząc za klauzurę, biorą na habit płaszcze czarne kamlotowe
 565   5|                   wiszące z tyłu do ziemi na kształt paludamentu, którego
 566   5|                  którego koniec zakładają na rękę idąc, aby się nie szargał.
 567   5|                 dusze zmarłych. Mięszkają na puszczach, dla małej liczby
 568   5|                   zakon w wieku XVII albo na początku XVIII.~Bonifratrowie
 569   5|                botów, w eremie zaś chodzą na trepkach drewnianych, na
 570   5|                  na trepkach drewnianych, na pończochę sukienną wzutych,
 571   5|                   a do ołtarza idąc biorą na nogi pantofle, których dlatego
 572   5|                  Habit ich: suknia długa, na tej szkaplerz równy z nią,
 573   5|                   spinający się pod szyją na guzik kościany, okrywający
 574   5|                  albo dwa razy do roku, i na ten czas wolno białej płci
 575   5|              terminem kamedulskim ingres, na który tysiącami schodzi
 576   5|                cały czas trawią w puszczy na przechadzce i różnych zabawach;
 577   5|                  od białej płci, to biorą na taki przypadek od swego
 578   5|            pięknie cegłą i wapnem, pisząc na wierszchu, czyli facjacie,
 579   5|                  być drzewem przynajmniej na pół staja opasany, choćby
 580   5|          niesposobnych do piastowania ich na zawsze osądziwszy.' Wikary
 581   5|           szkaplerzów nie przypasują, ale na wierszch pasa kładą, spięte
 582   5|               wierszch pasa kładą, spięte na bokach kawałkami sukna takiegoż
 583   5|           płóciennych zażywają, pod które na gołe ciało kładą szkaplerz
 584   5|                 wspiera się prawym bokiem na ołtarzu, kładąc głowę na
 585   5|                  na ołtarzu, kładąc głowę na dwu palcach tejże ręki i
 586   5|                  konwersują jednak z sobą na migi i przez karteczki.
 587   5|            tydzień wychodzą razem wszyscy na rekreacją, podczas której
 588   5|                  się jeden z drugim. Lecz na niewiasty poglądać nie wolno
 589   5|                dlatego wychodzić mających na rekreacją poprzedza całogodzinne
 590   5|             stronie, w którą idą kartuzi, na bok opodal ustępowały. Ze
 591   5|                stronę panowie ich wynindą na rekreacją, usłyszawszy dzwon,
 592   5|                albo przechodząca napadnie na kartuzów, wtenczas nie ona
 593   5|               cały rząd sprawuje. Zdawszy na przeora i prokuratora kartuzi
 594   5|                    jak innych zakonników, na przykład: "dominikanie,
 595   5|               fundacjach: w Sieciechowie, na Łysej Górze (inaczej u Św.
 596   5|                   mnichami, z przydatkiem na jego drobne potrzeby pięciuset
 597   5|                potrzeby pięciuset złotych na rok, inne, większe, monaster
 598   5|                 dobrze sprawują, mogą być na drugie i trzecie trzy lata
 599   5|                znają żadnych. Skończywszy na przykład przeorostwo albo
 600   5|                 moc mają. Ale w elekcjach na urzędy kreski idą tak od
 601   5|               kilku przy dostatniejszych. Na takie beneficja wysyłają
 602   5|                nie umie się który rządzić na beneficjum albo się źle
 603   5|                 znaczne. Prowizor mięszka na wsi, rządzi się polubownie
 604   5|             których opatruje się w grosze na przyszłe mięszkanie klasztorne
 605   5|               ujmować mnichów, długo trwa na urzędzie, inaczej prędko
 606   5|                   ziemi długa, fałdzista, na przodku od nóg do pasa zaszyta,
 607   5|                  pasamońskiej, włóczkowy, na sukni szkaplerz długi, przez
 608   5|                 wąską jak sznurek koroną. Na nogach trzewiki albo boty.
 609   5|                nogach trzewiki albo boty. Na habicie kaptur maty, spiczasty,
 610   5|                   kaptur maty, spiczasty, na kształt muceta. Pod kapturem
 611   5|              kształt muceta. Pod kapturem na głowie czapka wykrawanka
 612   5|                  czasu. Idąc do chóru lub na procesją, kładą na siebie
 613   5|              chóru lub na procesją, kładą na siebie wielkie kapy czarne,
 614   5|                Kiedy są w drodze, używają na wierszch habita palendronów
 615   5|           klawiszów, czyli nut chórowych, na płaczliwy pochodzącą. W
 616   5|                 przygrywa. Adwent poszczą na rybach, ale tylko sam adwent
 617   5|               prezydenta, z między opatów na tę godność znaczącą prowincjała
 618   5|                 mąż wypracowany i pobożny na lat kilka przed śmiercią
 619   5|           monasterów podług ich dawności. Na kapitułę taką zjeżdżają
 620   5|              wokalisów musi się znajdować na kapitule z każdego monasteru,
 621   5|            interesów promowować nie może. Na kapitule z opatów obierają
 622   5|                  nowej jakiej instytucji, na kapitule odbywane bywa.
 623   5|          posłuszeństwa. Potem dopiero idą na studia i do innych promowują
 624   5|               pożycza czasem od klasztoru na wieczne nieoddanie. Przeor
 625   5|               prowizor ekonomią dóbr, ale na wsi nie mięszka jak benedyktyński,
 626   5|                pobliższe wsie klasztorne, na noc powinien powrócić do
 627   5|                klasztoru nie pozwala, tam na wsi może nocować, a czasem
 628   5|                   tego, którego prowincja na kapitule generalnej większością
 629   5|                   opat lądzki, obrany był na generalnej kapitule komisarzem
 630   5|                   komisji rzymskiej, lubo na powrót do wyższej instancji
 631   5|                  skończonej kłótni został na lepsze opactwo bledzewskie
 632   5|                dostojność po kilka razy i na niej umarł.~
 633   5|            świeckich, panna ksieni, mając na ten koniec w pobliskich
 634   5|                 ich schizmatykami.~Unitów na Rusi i w Litwie jest bardzo
 635   5|              złożona przy kapliczce małej na Podwalu, w pałacu metropolity
 636   5|         prowincjach niemało i w Warszawie na Lesznie mają także kapliczkę
 637   5|       pasamońskiej. Gdy idą do chóru albo na ambonę, albo wychodzą za
 638   5|                  wychodzą za fortę, biorą na wierszch sukni płaszcz szeroki
 639   5|             szeroki i mały kaptur wiszący na plecach, z dwiema końcami
 640   5|                 plecach, z dwiema końcami na piersi spadającymi, w szerokości
 641   5|          szerokości i podobieństwie stuły na pół łokcia długiej. I taki
 642   5|                  kapelusze. Głowy strzygą na modę świeckich księży, to
 643   5|               krótko przystrzygając włosy na całej głowie, a z tyłu cokolwiek
 644   5|             cokolwiek dłuższe zostawując. Na wierszchu głowy golą także
 645   5|           spasowkę i wielki post, poszczą na oleju i rybach. W drodze
 646   5|                   ciepłej z kaszą jaglaną na mąkę roztartą roztworzonej.~
 647   5|           nazywano je czernicami; te były na kształt naszych tercjarek,
 648   5|                 ich schizmatykami.~Unitów na Rusi i w Litwie jest bardzo
 649   5|              złożona przy kapliczce małej na Podwalu, w pałacu metropolity
 650   5|         prowincjach niemało i w Warszawie na Lesznie mają także kapliczkę
 651   5|       pasamońskiej. Gdy idą do chóru albo na ambonę, albo wychodzą za
 652   5|                  wychodzą za fortę, biorą na wierszch sukni płaszcz szeroki
 653   5|             szeroki i mały kaptur wiszący na plecach, z dwiema końcami
 654   5|                 plecach, z dwiema końcami na piersi spadającymi, w szerokości
 655   5|          szerokości i podobieństwie stuły na pół łokcia długiej. I taki
 656   5|                  kapelusze. Głowy strzygą na modę świeckich księży, to
 657   5|               krótko przystrzygając włosy na całej głowie, a z tyłu cokolwiek
 658   5|             cokolwiek dłuższe zostawując. Na wierszchu głowy golą także
 659   5|           spasowkę i wielki post, poszczą na oleju i rybach. W drodze
 660   5|                   ciepłej z kaszą jaglaną na mąkę roztartą roztworzonej.~
 661   5|           nazywano je czernicami; te były na kształt naszych tercjarek,
 662   5|             stanowi swemu przyzwoitym tak na publicznych miejscach, jako
 663   5|               używanie koloru purpurowego na miejsce fioletowego. Jakie
 664   5|                  odprawowali. Posty jedni na oleju, drudzy na maśle zachowywali.
 665   5|              Posty jedni na oleju, drudzy na maśle zachowywali. Jeżeli
 666   5|                    jako też po Kobielskim na katedrę łucką wyniesiony
 667   5|             płocki, który nie mając dosyć na doskonałości biskupiej,
 668   5|                  w którym kościele trafił na śpiewanie różańca albo innego
 669   5|              nabożeństwa, zaraz sam wolał na cały głos, aby przestano;
 670   5|         przykazujący owieczkom takowe raz na zawsze milczenie w przytomności
 671   5|               oknem swego pałacu, patrząc na nich z góry, rozdawać kazał;
 672   5|               postów i od służby ołtarza; na końcu panowania Augusta
 673   5|                  i sakrament bierzmowania na sufraganów, a rządy diecezalne
 674   5|            sufraganów, a rządy diecezalne na audytorów spuściwszy, sami
 675   5|                  postnych, brakowało albo na ryby nie stać było) dawali;
 676   5|                przypodobania się kompanii na mięso łakomej dawał mięso
 677   5|                 mięso łakomej dawał mięso na stół, to dawał i postne
 678   5|          kapcańskich, jaką miały wziętość na końcu panowania Augusta
 679   5|                  sprawie pióro moje idzie na ustęp.~Biskupi ruscy nie
 680   5|                 mniejsza, panowie wielcy, na koniec mieszczanie, chłopi,
 681   6|               tychże, o zeznawanie długów na dobrach, o zapisowanie żonom
 682   6|               ksiąg przywileje królewskie na starostwa, urzędy koronne
 683   6|              takowa palestra dzieliła się na regentów, wiceregentów,
 684   6|         sprowadzała jak najodleglejszych, na przykład do Wielkiej Polski
 685   6|            Wielkiej Polski z Ukrainy albo na Ruś z Wielkiej Polski, albo
 686   6|             dekret, tym samym odważał się na wyroki najniesprawiedliwsze,
 687   6|                 przyzwoitych, zdawały się na przyjaciół i tych sobie
 688   6|               wezwanemu należącą, jako to na przykład: między opiekunami
 689   6|              mocna strona, oszukawszy się na faworze od panów sędziów
 690   6|                   nakłonić umysły sądzące na stronę, której był przyjacielem.~
 691   6|                 ojczystych, formowała się na sędziów. I że ten konszt
 692   6|                synowie majętnych rodziców na edukacją oddani, pracy nie
 693   6|                 po lat kilka w palesterze na rozpuście i próżnowaniu,
 694   6|                 deputatom nie przychodząc na ratusz i nie chcąc stawać
 695   6|                   palestrancka hurmem się na rewanż gromadziła. Wyjąwszy
 696   6|              regestrami województw, jakie na zaczynający się trybunał
 697   6|                  spodziewać się należało, na koniec jeżeli marszałek
 698   6|                 mata kwota chudym do tego na połatanie niedostatku przychodziła
 699   6|             sądowej, o świecach, o suknie na stół, o ochędóstwie, stołach,
 700   6|                 wszędzie chodził za osobą na grzywny skazaną, gdziekolwiek
 701   6|             procesem z regestru poenalium na tym samym lub na drugim
 702   6|                poenalium na tym samym lub na drugim trybunale, podług
 703   6|                   albo szpitalowi, jeżeli na wygrawającej stronie nie
 704   6|                    przynosić w dni sądowe na ratusz rano i po obiedzie
 705   6|             rontem pospieszać i zdybanych na takowym gwałceniu publicznego
 706   6|                się salwowali i zemknąwszy na czas jaki z gorącego prawa,
 707   6|                żadnej ostoi, nie zważając na kondemnaty, w inne się strony
 708   6|        instygatorów securitatis zdybanego na zabawie nieprzystojnej z
 709   6|               wpadający szkodę poniesioną na inne nieszczęście zwali.
 710   6|           pachołek: najczęściej szlachcic na bruku siedzący albo dworak
 711   6|              samym sądzie), wyprowadzanie na plac osądzonych na garło
 712   6|          wyprowadzanie na plac osądzonych na garło i czytanie im dekretu.
 713   6|                następowała; nareszcie być na zawołaniu prezydenta i marszałka;
 714   6|                    była robota największa na gadających po stronach podczas
 715   6|                  powstał, marszałek wołał na instygatora: "Panie instygator,
 716   6|                   i słowem przemówiwszy: "na ustęp", instygator zaraz
 717   6|                    Woźny, proś ichmościów na ustęp"; a woźniowie zaczęli
 718   6|                    Woźny, proś ichmościów na ustęp"; tak każdy swoje
 719   6|                 drzwi nie wyprawili; a że na samym wychodzeniu na ustęp,
 720   6|                   że na samym wychodzeniu na ustęp, mianowicie w akcesoriach,
 721   6|                 przeto leniwe wychodzenie na ustęp czasem i godzinę czasu
 722   6|                 woźny ogłaszał kondemnaty na nie stawających do sprawy
 723   6|                ceremonia: marszałek wołał na woźnego: "Woźny, otwórz
 724   6|                   otwieraniu i zamykaniu. Na jaki by koniec był postanowiony
 725   6|                  jaki występek karygodny: na przykład skaleczy kogo,
 726   6|               publicznej kompanii, wyzwie na pojedynek, a jest przy tym
 727   6|                popis swoich głosów: kiedy na ratusz przychodził prezydent,
 728   6|               deputatów, woźniowie wołali na przemianę: "Jaśnie Wielmożnemu"
 729   6|                 Ci muszą się zaraz zdobyć na prezenta dla pomienionych
 730   6|                 pomienionych urzędników i na ucztę całej czeredy, co
 731   6|                 długo, jak długo deputaci na ratuszu zasiadali, a jasność
 732   6|                jurysdykcja rozciągała się na wszystkich, kołowej hałastrze
 733   6|                 od pierwszego odebrał guz na łbie albo kiełbasę przez
 734   6|             czapki albo jakiego pieniądza na wykupno od weksy. Wolność
 735   6|                   weksy. Wolność miał już na zawsze od koła, ale bez
 736   6|                 zaraz o marszałka, stawał na miejscu jego najprzód wiceinstygator
 737   6|                innych niższych zwycięzca, na sławie swojej łepskości
 738   6|            piastować ten urząd - do Żydów na nowy kozubalec (który już
 739   6|           poważenia odchodził lub, jeżeli na to godził, od pana marszałka
 740   6|                 godził, od pana marszałka na bańkę zaproszonym został,
 741   6|               instygatorom i marszałkowi, na których sparzeni kołownicy
 742   6|                pod trybunałami, ale też i na sądach ziemskich i grodzkich;
 743   6|           przejmowali. Co się więc działo na publicznych zjazdach i prywatnych
 744   6|                  trybunałem pana zostawić na drugi trybunał, albo też
 745   6|             prawem. Jednakowoż czyniąc mu na pozór zadosyć, choć prędzej
 746   6|                funkcji deputackiej osobom na sejmikach obranym albo też
 747   6|                Cztery partie byty w kraju na kształt czterech sprężyn,
 748   6|                  i Potockich, zmówiły się na jedno, już wtenczas partia
 749   6|                między sobą albo hetmańską na swą stronę przeciągnęła,
 750   6|                  nigdy się nie znajdowali na reasumpcji; wysyłali tam
 751   6|                  było gwałtem, odważonych na wszystko przydawali ludzi
 752   6|              powąchali, w jak największej na pozór zgodzie prezydent,
 753   6|                  karetą prezydencką konni na koniach dzielnych, w rzędy
 754   6|                   się z Wolborza, co jest na dwie mili pocztarskich;
 755   6|          pocztarskich; kiedy zaś nie było na trybunał żadnej forsy, to
 756   6|                przybycia, rozchodzili się na swoje stancje; na kolacji
 757   6|         rozchodzili się na swoje stancje; na kolacji nie zostawali, tylko
 758   6|                   tworzycielami trybunału na przygotowaniu się jak najlepszym
 759   6|         instrumenta elekcji, odpowiedzieć na zarzuty przeciw nim jakie
 760   6|            zarzuty przeciw nim jakie albo na kondemnaty osobiste i wykonać
 761   6|              osobiste i wykonać przysięgę na wierne sprawowanie funkcji,
 762   6|                   starszeństwa prowincji, na którą laska marszałkowska
 763   6|                   przez ciżbę do stolika, na którym złożywszy laudum
 764   6|                 pod nią będącemu, niknęła na powietrzu, a ziemstwo, nie
 765   6|                    a ziemstwo, nie dbając na protestacją słowną, gdy
 766   6|                   protestacją słowną, gdy na piśmie nie znajdowało żadnej
 767   6|                  była. Dla czego kto miał na deputacie proces przewiedziony
 768   6|            kondemnatę, starał się mieć ją na kilku ekstraktach i te między
 769   6|              stolika, lubo i ten, co miał na sobie ten węzeł prawny,
 770   6|        partykularnymi.~Lecz kiedy deputat na sejmiku obrany znajdował
 771   6|              sejmiku obrany znajdował się na regestrze u partii stanowiącej
 772   6|                   natenczas choć nie miał na sobie żadnej przeszkody
 773   6|                   głosy huczne i burzliwe na wzmiankę przeczytanego województwa
 774   6|              między sobą rozskakiwali się na partie, dobywali szabel
 775   6|            przygotowani do bitwy, czekali na skinienia swoich hersztów,
 776   6|                się do bitwy, wpadli jedni na drugich z dobytą szablą,
 777   6|             rozpędzili, rzeźbę z kościoła na cmentarz wytoczyli, a po
 778   6|              jeżeli dzień nie był jeszcze na schyłku, partia zwyciężająca
 779   6|              uczynionych takowych, którzy na żadnym sejmiku obranymi
 780   6|                 nie mieli. Lecz skoro się na rozkaz pański z takowych
 781   6|              donacją i właśnie jak charta na smyczy stworzonego od siebie
 782   6|                   i wesoło. Noc schodziła na pijatyce i powinszowaniach
 783   6|                  nie było żadnego gwałtu, na wzajemnym winszowaniu sobie
 784   6|                   deputaci, zszedłszy się na ratusz, obierali marszałka,
 785   6|               muzykanci, do takiej usługi na cały czas trybunału najęci,
 786   6|            mecenasom, to jest patronom, a na ostatku sam pocałowawszy,
 787   6|             zaczętego trybunatu zachować, na przykład aby długimi induktami
 788   6|                 dnia zbywającego obracali na traktamenta i uczty, jako
 789   6|               palestry witającą trybunał, na którą przygotowany prezydent
 790   6|              marszałek kazał sądy odwołać na po obiedzie albo nazajutrz,
 791   6|                się z obiadami i kolacjami na przepych jedni nad drugich,
 792   6|                mającymi i wszelkich sztuk na zepsucie sumnienia sędziowskiego,
 793   6|                   jako pewną pomoc słabym na czas dokumentom zwozili.
 794   6|                   moc prawa i dokumentów. Na to wszystko zatkane były
 795   6|              przed funkcją były ułożone i na podczciwość (jeśli się tak
 796   6|          niespodzianym, albo kilkodniowym na łóżku w stancji spoczywaniem,
 797   6|                 których sprawa przywołana na stół, nie było przytomnych
 798   6|                 nie zastanawiając się nic na głos odzywających się przytomnych,
 799   6|                Bywały takie przypadki, że na jednej sesji po pięćset
 800   6|                   pięćset i więcej wpisów na jeden raz spadało, mianowicie
 801   6|                 ale - zepchnięci z góry - na dół swoje wpisy przenosili,
 802   6|              bywały kondemnaty. Nasadzono na pacjenta jakich importunów,
 803   6|            należącego od niego zaproszono na konferencją albo się z nim
 804   6|                tej godzinie nie znajdował na ratuszu, lub jego dependentów
 805   6|                lub jego dependentów gdzie na ustroniu wymyślonymi interesami
 806   6|                który kilka niedziel dybał na swoją sprawę, w jednej godzinie
 807   6|              zaszło, ale nie było więźnia na gorącym uczynku schwytanego,
 808   6|                   najprzód wzięto więźnia na dobrowolne konfesaty, na
 809   6|                  na dobrowolne konfesaty, na których gdy się nie przyznał
 810   6|                nie przychodziło, albowiem na takowych więźniów dobierano
 811   6|          zaprzysięgania jakiego winowajcy na śmierć skazanego jako godzien
 812   6|                 występek był przekonany i na śmierć skazany, nie mógł
 813   6|                   którzy by chcieli ważyć na czyją śmierć sumnienia swoje,
 814   6|               sprawiedliwości, skazującej na śmierć człowieka, nie powątpiewających.
 815   6|                podobne jak pięść do nosa, na przykład: Opaliński, dziedzic
 816   6|                potem prawdziwszą koneksją na mocy prawa drugiego, nakazującego,
 817   6|         jakiejkolwiek przyczyny rzuconej; na koniec o krzywoprzysięstwo.
 818   6|           terminem sądzone nigdzie, tylko na sejmie, więc żeby mogło
 819   6|               taki występek znajdował się na jakowym urzędzie sądowniczym,
 820   6|                   bywało konfiskacją dóbr na rzecz dowodzącego, jeżeli
 821   6|                sobie otrzymane, stawiając na nogi przeciwną stronę i
 822   6|            zdarzyć mogło, bo kto przegrał na jednym trybunale, szedł
 823   6|                   jednym trybunale, szedł na drugi przeciwko dekretowi,
 824   6|                   drugiego, acz z faworem na jednę stronę; przeto sprawy
 825   6|                pacjenci i palestra wyszli na ustęp, gdy z gatunku sprawy
 826   6|           incognito (co wszyscy widzieli) na ratusz donoszonymi.~Po skończonym
 827   6|                   który z deputatów szedł na ratusz lub z niego schodził,
 828   6|                 obwachu, żołnierz stojący na warcie wołał głosem jak
 829   6|                    wiele razy te insignia na ratusz niesione lub z niego
 830   6|                 podług możności dostatków na tę funkcją opatrywali, zabierając
 831   6|             opatrywali, zabierając z sobą na trybunat młodzież przyjacielską
 832   6|                  sprzykrzywszy sobie taką na kształt straży asystencją,
 833   6|                   deputatów lub pacjentów na honor trybunału albo imieniny
 834   6|                   kto żołnierzy wzywał, i na konsolacją dla nich za fatygę
 835   6|               uciekłszy z Piotrkowa, lubo na tym trybunale kryminalnie
 836   6|              kryminalnie został osądzony, na następującym jednak za pomocą
 837   6|                albo w cale był uwolnionym na drugim trybunale, albo przypadek
 838   6|              nadzieję swoich pryncypałów, na których osoby nie masz prawa
 839   6|                   prawa w Polszcze, tylko na ich szkatuły i dobra. Bo
 840   6|                   który z deputatów szedł na ratusz lub z niego schodził,
 841   6|                 obwachu, żołnierz stojący na warcie wołał głosem jak
 842   6|                    wiele razy te insignia na ratusz niesione lub z niego
 843   6|                 podług możności dostatków na tę funkcją opatrywali, zabierając
 844   6|             opatrywali, zabierając z sobą na trybunat młodzież przyjacielską
 845   6|                  sprzykrzywszy sobie taką na kształt straży asystencją,
 846   6|                   deputatów lub pacjentów na honor trybunału albo imieniny
 847   6|                   kto żołnierzy wzywał, i na konsolacją dla nich za fatygę
 848   6|               uciekłszy z Piotrkowa, lubo na tym trybunale kryminalnie
 849   6|              kryminalnie został osądzony, na następującym jednak za pomocą
 850   6|                albo w cale był uwolnionym na drugim trybunale, albo przypadek
 851   6|              nadzieję swoich pryncypałów, na których osoby nie masz prawa
 852   6|                   prawa w Polszcze, tylko na ich szkatuły i dobra. Bo
 853   6|             należały skarbowe i wojskowe, na przykład: kupców z oficjalistami
 854   6|                   miały skargi obywatelów na żołnierzy, wiolencje jakowe
 855   6|          wiolencje jakowe w przechodach i na stacjach albo krzywdy czyniących,
 856   6|                  gdzie się obracał - choć na ten czas, od nieprzyjaciela
 857   6|                  a co się nie mogło odbyć na jednej komisji, zostawało
 858   6|                 jednej komisji, zostawało na drugą.~Palestra grodu radomskiego
 859   6|              ceremonii zapraszania siebie na uczty i bankiety, poufałością
 860   6|                   a tymczasem odlać gdzie na bok wino z kielicha i resztę
 861   6|                tego wytrząsnąć do gardła. Na komisji radomskiej napatrzeć
 862   6|                poplamionych, sukien nawet na obojej pici i gorsów białogłowskich
 863   6|                  w strych nalanym, czekał na nią, aż taniec skończy;
 864   6|              towarzyszowi, obruszyłby był na siebie cały ów zjazd wojskowy.
 865   6|                   towarzysz" było hasłem, na które zbiegali się zewsząd
 866   6|                  protekcją lub nasadzenie na niego innych towarzyszów.~
 867   6|            kłótnia najwięcej kończyła się na hałasach, groźbie i odłożeniu
 868   6|                  lub przesadzeniem z góry na dół, grzywnami, wieżą i
 869   6|           obowiązek szanować rangi swoje, na sobie noszone, których nieszanowanie
 870   6|                   Radomiu dla wojskowych, na którą sarnę bez innego interesu
 871   6|                 sędziowie obierani bywali na sejmikach powiatowych; na
 872   6|                 na sejmikach powiatowych; na wakujące stallum obierali
 873   6|                 się podobał, konfirmował. Na taką elekcją podkomorzy
 874   6|           starosta miał moc dać ten urząd na czas albo i na zawsze innemu;
 875   6|                  ten urząd na czas albo i na zawsze innemu; jeżeli zaś
 876   6|               mający łaskę u dworu niemal na duszy nieboszczyka sztafety
 877   6|                   dochody mający, a zatem na obrywczą czuwający, więc
 878   6|                 ekspensować się w mieście na żywność. A skoro mu w rękę
 879   6|                  go w takowym razie brano na tortury, których żaden kryminalista
 880   6|                    oglądali się sędziowie na okoliczności dowodów i inkwizycje
 881   6|             śmiercią karano, nie zważając na jego zaprzeczania, zaciętości
 882   6|                  się więzień nie przyznał na torturach albo, przyznawszy
 883   6|           torturach albo, przyznawszy się na jednych i drugich, a na
 884   6|                   na jednych i drugich, a na trzecich zaparł, uwalniano
 885   6|                   wolnym popieraniem kary na stronie, na której instancją
 886   6|              popieraniem kary na stronie, na której instancją był męczony;
 887   6|          podobieństwa, a przy tym więzień na pierwszych, drugich lub
 888   6|             pospolicie osoby, które brano na tortury, były albo włóczęgowie,
 889   6|                  zaś oddający obwinionych na torturę musieli być ludzie
 890   6|                   takimże wysoko od ziemi na półtrzecia łokcia; w drugiej
 891   6|                pawimentu, czyli od ziemi, na łokieć; na środku piwnicy
 892   6|                czyli od ziemi, na łokieć; na środku piwnicy postawiono
 893   6|                  postawiono niski stołek, na nim kat posadził więźnia,
 894   6|                  i stanąwszy tuż przy nim na boku, pociągnął lekko postronka
 895   6|                 znajdowały w wyciągłości. Na boku przy ścianie naprzeciw
 896   6|             kałamarzem, piórem i papierem na stoliku, za którym zasiadł
 897   6|                   lub dwiema ławnikami, a na rogu stolika pisarz miejski.
 898   6|              popełnionego, aby go wskazał na tortury podług świętej sprawiedliwości.
 899   6|                  torturami próbowany? Gdy na te wszystkie pytania więzień
 900   6|              śmierci nie wybiegasz, bo są na ciebie wielkie dowody, żeś
 901   6|     przygotowanych cierpiał; przez wzgląd na dobrowolne twoje wyznanie
 902   6|                uczynił z ostatniej nędzy (na przykład gdy szło o kradzież)
 903   6|              życiem darować."~Gdy więzień na te pierwsze łagodne perswazje
 904   6|                    zaklinał go znowu wójt na wszystkie świętości religii,
 905   6|              wszystkie świętości religii, na zbawienie duszy własnej,
 906   6|   niebezpieczeństwo utraty, kiedy grzechu na siebie wyznać nie chce i
 907   6|            zaciętość ciało swoje grzeszne na męki eksponuje. Gdy te egzorty
 908   6|                prawa." Instygator zawołał na kata: "Mistrzu, postąp sobie
 909   6|                 pośladkiem znajdowała się na stołku; nogi zaś, wyciągnione
 910   6|                  przywiązane, wisiały jak na powietrzu. Więzień przeraźliwym
 911   6|                 męczcie mię! Zaklinam was na straszny sąd boski, puśćcie
 912   6|               głowa; cały człowiek wisiał na powietrzu, nie dotykając
 913   6|                 tchu ostatniego siląc się na wrzask albo też zdawał się
 914   6|               musieli albo chcieli, mieli na pogotowiu kadzidło i trunki
 915   6|               pogotowiu kadzidło i trunki na odpędzenie smrodu i pokrzepienie
 916   6|              więzień w samej rzeczy umarł na torturach, wszystko się
 917   6|                 ostatnich słów obelżywych na stronę i sędziów, do podziwienia
 918   6|                   zatwardziały, kładli mu na nogi żelazo, ostre karby
 919   6|                  nogi żelazo, ostre karby na kształt zębów u pity mające,
 920   6|               hycel ściąga) żelaza zębate na wierszch piszczeli nóg i
 921   6|               kiedy do nich miejski urząd na taką inkwizycją był sprowadzony,
 922   6|                   lub stodole, ciągnąc go na drabinie położonego i do
 923   6|                 mdłości i upadku z gruntu na siłach pochodzące, nie z
 924   6|            wskazanym o jakikolwiek eksces na tortury, regularnie tę galantomią
 925   6|                 mogły. Podobnież spędzali na oczarowanie placu niesprawność
 926   6|                nich przyszło; posadził go na stołku tak jak przed torturami;
 927   6|                bólem; potem założywszy je na krzyż przed piersi więźnia -
 928   6|             przyprowadzony.~Takie tortury na twardych więźniach lub niejednostajnych
 929   6|               ziemstwo albo gród wskazały na tortury, odsyłano go z ekspedycją
 930   6|                   kryminalnymi, w których na końcu po sentencji śmierci
 931   6|                  się do miasta, winowajcę na plac prowadzono. Jurysdykcja
 932   6|                    halabardami i szablami na ten czas uzbrojonymi. Trybunały
 933   6|              nieraz więźnia, wychodzącego na plac pod bronią żołnierza
 934   6|            nakrytego, siedział pieczętarz na krześle o dwu poręczach;
 935   6|                bokach stołu, z obu stron, na krzesłach bez poręczy siedzieli
 936   6|        zastępowali. Po nich, w oddaleniu, na kraju stołu zasiadał pisarz
 937   6|                się za pierwszymi albo też na ławach lub kanapach, w sali
 938   6|            granicznej sprawie trzeba było na mapie okazywać dukla i inne
 939   6|            przybliżali się do kanclerza i na położonej przed nim mapie
 940   6|              próbując dokumentami znaków, na mapie pokazanych, których
 941   6|          rozmawiajcie, respekt sądu!" - i na tym było dosyć. Sprawy z
 942   6|           odzywali się patronowie, czasem na bok oddaleni i nie dający
 943   6|               choć bogatsza; dzieliła się na dwie klasy: na patronów
 944   6|               dzieliła się na dwie klasy: na patronów i agentów. Tych
 945   6|                 swymi pryncypałami nosili na sądy w torbach płóciennych.
 946   6|                   sumariusze, przepisować na czysto instancje, przeglądać
 947   6|                  z regestru, który wszedł na stół, mieć przy sobie na
 948   6|                  na stół, mieć przy sobie na pogotowiu; a oprócz tych
 949   6|                czasem nawet po pietruszkę na rynek albo do szewca po
 950   6|            patronem, brał patent od króla na sekretarza Jego Królewskiej
 951   6|                    domy, kamienice, place na prawie magdeburskim lokowane,
 952   6|                 zapisy lub pożyczane sumy na dobrach miejskich; starostów
 953   6|                 sprawy 0 otrzymane kaduki na dobra, sukcesje prawego
 954   6|          podpadające; sprawy między dwoma na jeden urząd (starostwo lub
 955   6|                  od arkusza po złotemu, a na jednej stronie, czyli facjacie,
 956   6|                   prawa pisano - prawda - na jednej kolumnie po dwadzieścia
 957   6|                tak że co się mogło spisać na jednym arkuszu, zabierało
 958   6|                  nie wychodziło piszącemu na złotych osimnaście, ile
 959   6|                   przy większej ekspensie na inkaust i papier.~W asesorii
 960   6|             Pieczęci pomienione wyrażały: na krzyż dwa Orły - herb koronny,
 961   6|                  dwóch jeźdźców zbrojnych na koniach - herb litewski;
 962   6|                  się do kasy królewskiej, na imię której były wyciągane,
 963   6|                  królewskie pieczętował i na nich się podpisował. Ten
 964   6|                  potykała, a choć potkała na papierze przez dekret wygrany,
 965   6|                  mocją do trybunału. Mało na tym: zapozwał samego kanclerza
 966   6|                   żądza zemsty, zasadzona na kredycie u króla, tak mocno
 967   6|             Mniszcha, iż nie uważał nawet na to, że chcąc obalić powagę
 968   6|                   polskich, wszystko było na stronę Mniszcha wytłomaczone
 969   6|                  Wszyscy panowie, wezwani na sukurs, wdali się w tę sprawę.
 970   6|              dopuszczać takowego przesądu na koledze swoim kanclerzu
 971   6|                   przesąd - spraktykowany na jednym - mógłby z czasem
 972   6|                   potem sejm konwokacyjny na nowo podług dawnych praw
 973   6|              tylko same kurlandzkie; król na nich zasiadał z senatorami,
 974   6|                 Warszawie. Odprawiały się na zamku w miesiącu maju, nie
 975   6|             majestat królewski postawiony na środku sali przy jednej
 976   6|                  głosem i powolną wymową, na komatach i periodach sensów
 977   6|               równą liczbę słów zawierały na każdej karcie; stąd wypadało,
 978   6|        czytającego, dla pokazania atencji na sprawę zachowywał tempo
 979   6|          zachowywał tempo w przewracaniu. Na jednej sesji nie promowowano
 980   6|               przytomnym w kilku słowach, na który dzień Jego Królewska
 981   6|                    nie stal, ale siedział na swoim krześle i czytał zarówno
 982   6|                 ciekawości znajdowali się na sądach, stali po bokach
 983   6|                 krokiem z jednego miejsca na drugie i rozmawiać po cichu,
 984   6|         przeszkadzało, że sprawy nie szły na stół porządkiem, ale podług
 985   6|            gradusu postępuje do drugiego. Na przykład: pierwszy raz na
 986   6|                 Na przykład: pierwszy raz na stół wniesiona - prosiła
 987   6|                   jeżeli rzecz wyciągała, na inkwizycją; czwarty raz
 988   6|                drugi od pozwanego odpisał na nią z przydatkiem swoich,
 989   6|                odpowiedź, znowu powtórnie na nią replikował, a drugi
 990   6|                   pieczętowali, zapisując na wierszchu, do czyjej sprawy
 991   6|                   dokumenta i informacje, na koniec przydał swoją sentencją
 992   6|                 audytor bez odwłoki dawał na nią rezolucją, czy jej dopuszczał,
 993   6|         przeszkadzało, że sprawy nie szły na stół porządkiem, ale podług
 994   6|            gradusu postępuje do drugiego. Na przykład: pierwszy raz na
 995   6|                 Na przykład: pierwszy raz na stół wniesiona - prosiła
 996   6|                   jeżeli rzecz wyciągała, na inkwizycją; czwarty raz
 997   6|                drugi od pozwanego odpisał na nią z przydatkiem swoich,
 998   6|                odpowiedź, znowu powtórnie na nią replikował, a drugi
 999   6|                   pieczętowali, zapisując na wierszchu, do czyjej sprawy
1000   6|                   dokumenta i informacje, na koniec przydał swoją sentencją