1-500 | 501-1000 | 1001-1500 | 1501-2000 | 2001-2500 | 2501-2511
Part
1 Czy| na świecie, odmieniając się ustawicznie według przepisanego
2 Czy| drugich następując, nowymi być się zdają, chociaż już dawniej
3 Czy| była od dzisiejszych, co się dosyć doskonale ukazuje
4 Czy| za lat sto Polacy, pewnie się od nas dzisiaj żyjących
5 Czy| żyjących tak będą różnili, jak się my różniemy od dawniejszych.
6 Czy| której to piszę, przegląda się w dawniejszych i nowszych
7 Czy| wzór bierze, złych niechaj się wystrzega. Za omyłki w pisaniu
8 1| Starego Testamentu; trzymają się Karaimi samej Biblii, odrzucają
9 1| czapkami, z Żydami nie cierpią się wzajemnie. Nie dostało mi
10 1| wzajemnie. Nie dostało mi się nigdzie więcej ich widzieć,
11 1| a oprócz tego znajdują się w Krakowskiem, Sendomirskiem
12 1| połowa mieszczan składa się r dysydentów. W Lesznie
13 1| biskupa do reparacji jego, gdy się podstarzał, nie mieli pozwolenia,
14 1| gdzie dysydenci oparli mu się mocą i nie dozwolili burzenia
15 1| polskim chlebie i mając się z niego dobrze, niewiele
16 1| nie pozwalano, obywając się dawnymi, które utrzymanymi
17 1| nicht już więcej nie kłócił się z dysydentami, tylko jeden
18 1| panowaniem Augusta III wzmagała się w Polszcze luteria i kalwinizm.
19 1| dysydentach, iż ci ludzie, chcąc się utrzymać i dorobić chleba
20 1| obcym kraju, sprawowali się skromniej, trzeźwiej i z
21 1| osób przytulenie, cisnęli się, jak mogli, do Polski i
22 1| schizmatycka grecka; ta się znajdowała pod panowaniem
23 1| miejscach. Ósma - filipowców; ta się znajduje na Rusi tylko i
24 1| manistów albo kwakrów, którzy się lokowali około Gdańska i
25 1| czyli freymasonów, jeżeli się ta kompania wiarą nazwać
26 1| wojewodą mazowieckim.~Gdy się ta sekta rozeszła między
27 1| tych sektarzów nie chciał się do niej zrazu przyznać,
28 1| przestrzegało z ambon o pojawiającej się nowej sekcie, aby się jej
29 1| pojawiającej się nowej sekcie, aby się jej strzegli; która musi
30 1| która musi być zła, gdy się na jaw nie chce wydać, bo
31 1| zwierszchności krajowych, nie znalazł się ani jeden taki farmazon,
32 1| spokojnie umierał, kiedym się z Bogiem moim pojednał",
33 1| że jest farmazonem, z tym się nie taił.~Ku końcu panowania
34 1| że żadną miarą nie mógł się dłużej pozostać w dawnych
35 1| oświecenia boskiego zwierzył się kilkom przyjaciołom swoim,
36 1| niebezpieczno mu zdawało się. Ukazał się najprzód w diecezji
37 1| niebezpieczno mu zdawało się. Ukazał się najprzód w diecezji kijowskiej,
38 1| żydowskiej nie zachowywali, ani się do chrześcijańskiej nie
39 1| albo chrzest przyjąć, albo się do żydostwa powrócić, albo
40 1| skrytych najzdatniejszym się być zdawał, obrał sobie
41 1| ani gospodarstwa, którzy się przy nim wieszali i jakby
42 1| straż jego formowali, udał się do króla, jako większej
43 1| której zawsze używał, gdy się publicznie pokazywał. Król
44 1| swojej królewskiej.~Lokowali się ci ciapciuchowie (tak ich
45 1| Mości rozporządzenie i ucząc się guidem doskonalej nowo przyjętej
46 1| uważając często schodzących się do niego w pewne godziny
47 1| bawiących długo i zamykających się z nim, a potem razem po
48 1| go ciekawość dowiedzenia się, co oni z swoim Frenkiem
49 1| szpary w izbie, do której się schodzili, porobione dojrzał,
50 1| est in ea", w czym nie dał się przeprzeć. O sobie jednak,
51 1| przeprzeć. O sobie jednak, że się miał za tego drugiego Mesjasza,
52 1| Mesjasza, żadnym sposobem się nie wymówił. Drudzy zaś
53 1| prawdziwą jako i Frenek, z tym się tylko wygadali, iż dlatego
54 1| tego opuszczeni, rozeszli się w różne strony.~Gdy potem
55 1| wielu z nich przeniosło się do Warszawy. Opiszę ich
56 1| Częstochowie z żoną i córką (jako się wyżej rzekło) aż do roku
57 1| moskiewski, czyli z dołożeniem się króla, czyli z domysłu swego,
58 1| godność tak upodlono, wyniósł się do Szląska, a stamtąd do
59 1| przeto każdy deista tak się sprawuje, jak mu dyktuje
60 1| które może być kara, a co się może wypełnić bez kary,
61 1| wiary człowiekiem, nie śmiał się z tym wydać, owszem zachowywaniem
62 1| obrządków religii starał się uchodzić za człowieka mającego
63 1| arianismi, który znajdował się w trybunałach, szczególnie
64 1| sprawach swoich oglądać się na przystojność stanu swego,
65 1| skończonej edukacji, gdy się chwycili czytania ksiąg
66 1| innych bezbożników, wdawszy się do tego w kompanie rozwiozłych
67 1| rozwiozłych ludzi, formowali się w deistów doskonałych.~Lecz
68 1| nie była tak śmiała, jaką się wkrótce potem uczyniła;
69 1| potem uczyniła; okrywała się płaszczykiem prawowierności
70 1| religii. Nie znajdowała się też tylko między panami,
71 1| przez dostatek fortuny lubią się sadzić na edukacją dzieci,
72 1| wyrównywającą. Deizm tedy rozszerzył się w Polszcze przez metrów,
73 1| księża teatyni zatrudniali się edukacją paniąt, ale ich
74 2| wiary, czyli religie, które się znajdowały w Polszcze za
75 2| podział, pobożność, ten że się odmienia w ludziach podług
76 2| podług okoliczności: raz się natężając, drugi raz słabiejąc,
77 2| III jest co pisać i zda mi się, że ten opis pobożności
78 2| pospolitego nabożeństwa, które się odprawia po kościołach.
79 2| kościołem w wieczór, w którym się nazajutrz takowe nabożeństwo
80 2| które nabożeństwo schodzili się gromadnie prawowierni obojej
81 2| godzinie siódmej odprawiała się msza z wystawieniem Sakramentu
82 2| Boże Ciało, znajdującego się w pacierzach kapłańskich)
83 2| cyborium. Na tę mszą schodziło się najwięcej pospólstwa, a
84 2| długo sypiać i nie chcące się pokazać, tylko wystrojone,
85 2| nabożeństw uroczystych schodzili się panowie i pospólstwo na
86 2| też na nieszpory. Gdzie się znajdował kaznodzieja lepszy,
87 2| a w wieczór, zszedłszy się wszyscy do kaplicy, odprawiali
88 2| święconą wodą, na wczas się rozchodzili. W święta zaś
89 2| zaś uroczystsze zjeżdżali się na nabożeństwo do parochialnego
90 2| Sodalitatis Marianae. Dzieliła się na większą dla filozofów
91 2| występku notowany; co kiedy się pokazało, zostawał ekskludowany
92 2| klątwa kościelna; wystrzegali się wszyscy przestawać, a nawet
93 2| pospolicie: przenoszenie się w biegu szkół nieopowiedne
94 2| dwoiste, jak to trafiało się w niektórych miastach, że
95 2| szkół, o dobrym sprawowaniu się świadczące, przenosząc się
96 2| się świadczące, przenosząc się do drugich.~Mali sodalisowie
97 2| nieskromne sprawowania się podczas kongregacji, nieznajdowanie
98 2| kongregacji, nieznajdowanie się częste na niej, karane bywały
99 2| sodalis każdy obowiązywał się szczególniejszym sposobem
100 2| niewinnym życiem. Tyro nazywał się, który dopiero do kongregacji
101 2| czasy do wysługi i nauczenia się Sodalitatis obowiązków zamierzone.
102 2| z tą tylko różnicą, że się z studentami ani sami z
103 2| Przepraszam Czytelnika mego, żem się z opisaniem Sodalitatis
104 2| trudna kto nie znajdował się wpisanym w pierwsze lub
105 2| Różańcowe kwitnęło i wydawało się najwięcej po miastach i
106 2| Chrystusowego, z których się składa ten różaniec. Za
107 2| w Boga i litanią. Kończy się jaką pieśnią, do czasu kościelnego
108 2| kościelnego stosowną.~Dzieli się różaniec na dwa gatunki:
109 2| różaniec na dwa gatunki: jeden się zowie Najświętszej Panny,
110 2| Jezusie, synu Dawidów, zmiłuj się nad nami", i na końcu litanią
111 2| pilność na tym zawisła, żeby się pierwszy znajdował na ambonie,
112 2| znajdował na ambonie, kiedy się bracia i siostry schodzą
113 2| pierwszeństwo umiał bez narażenia się stronom kombinować; żeby
114 2| publicznych tegoż bractwa znal się, komu jakie dać miejsce
115 2| podług jego godności. Kto się umie sprawiać sztucznie
116 2| tymi grymasami, wszędzie się do pobożności wkradającymi,
117 2| pobożności wkradającymi, ma się jak pączek w maśle. W innych
118 2| więcej nic nie udzielali się tej konfraterni, jak że
119 2| nabożeństwa, nie wstydzili się go nawet wielcy panowie
120 2| Najświętszej Panny. Odprawiały się te procesje tylko po miastach,
121 2| tylko po miastach, w których się znajdowali dominikanie.
122 2| procesjonalnej, na którą sadzono się jak najokazalszą. Po odbytej
123 2| uczty ci wszyscy, którzy się do kosztu jej hojniej przyłożyli.
124 2| Na tej uczcie najlepiej się powodziło księdzu przeorowi
125 2| po wielkich miastach, ani się do nich mięszał inny stan,
126 2| miało żadnego - różniącego się szczególniej od ordynaryjnego -
127 2| koszuli, dla gadu, który się w nim zapleniał. Były to
128 2| kobiecemu noszony z ramienia się nie zmykał i w robocie im
129 2| czasem zaginęły, co zdaje się wróżyć zajmująca się powszechnie
130 2| zdaje się wróżyć zajmująca się powszechnie w narodzie polskim
131 2| jałmużnę dla ubogich, którzy się żebrać publicznie wstydzą,
132 2| taksowania fantu osób znających się na nim. Po wyszłym roku
133 2| nie zmalała i nie obróciła się w monadę, kapitał jej oblokowany
134 2| dzieciom swoim czynili, zawinął się do kwesty na te dzieci.
135 2| kwesty na te dzieci. Udał się do królowej, wielce pobożnej
136 2| spomnionej kamienicy pomieścić się nie mogły.~Za czym ksiądz
137 2| miłosierdziu, umówiwszy się z urzędami Warszawą rządzącymi
138 2| mnóstwa żebraków po ulicach się i domach włóczących, zwerbował
139 2| szpitalu. Jakoż wiele znajduje się między nimi dobrego łoża,
140 2| takich dzieci nie mieści się więcej w jednej izbie jak
141 2| dzieci wspomnionych okrawa się cokolwiek szpitalowi. Zdarza
142 2| cokolwiek szpitalowi. Zdarza się też i to, acz nieczęsto,
143 2| sekretem nabyty, a uwolniwszy się od brzemienia powracają
144 2| brzemienia powracają tam, skąd się wzięły, zapłaciwszy szpitalowi
145 2| całego państwa znajdujących się, gdyż te nie są skutkiem
146 2| choć dawniej było, ale się potem odmieniło lub w cale
147 2| Polszcze nie znana, ukazała się w Warszawie około roku 1749
148 2| widowiskach publicznych znajdować się im nie godzi. Mężczyzn wolno
149 2| koniec nie ma skutku, cisną się tam damy z znacznymi posagami
150 2| czeladzią służącą - i nazywa się komisarzem. Aspirantki do
151 2| największą przyczyną, że się tam żadna z domów podupadłych
152 2| panien kanoniczek nie ściąga się do nędznych osób, to się
153 2| się do nędznych osób, to się dzieje przypadkiem, który
154 3| szlubu, dla czego wielu, co się dyspensowali jeść w piątek
155 3| pragnąc. Ciemność, która mi się zrobiła w opisowaniu ogólnym
156 3| ogólnym tych postów, objaśni się w szczególniejszym onych
157 3| wtorek spowiedź i komunią, co się nazywało nowenną. Ten święty
158 3| inna rzecz jakowa, albo się kto znajdował bliskim jakiego
159 3| opisana quindenna. Zaczynał się ten post od pierwszego piątku
160 3| przypadającego w marcu i ciągnął się przez pięć piątków nieprzerwanie
161 3| wpisani, ale też i ci, którzy się w nim nie znajdowali.~Wyliczyłem
162 3| Tercjarstwo było to przyłączenie się do jakiego zakonu, nie stając
163 3| jakiego zakonu, nie stając się zakonnikiem. Obowiązek byt
164 3| tego zakonu, do którego się kto przyłączył, albo też
165 3| tercjarzowi lub tercjarce kazać się pochować w zupełnym habicie
166 3| panny podstarzałe okrywały się pospolicie sukniami rasowymi
167 3| tercjarstwa należały; i nazywało się takowe strojenie: "chodzić
168 3| nabożeństwa, oddaliwszy się od domowych interesów, a
169 3| jak zwyczajnie wszędzie się mięsza złe do dobrego.~
170 3| Pasja pospolicie nazywa się nabożeństwo w wielki post
171 3| komplecie, według dnia, w którym się gdzie pasja odprawuje, wyjmuje
172 3| stawia na ołtarzu, a sam się lokuje na miejscu celebransowi
173 3| znowu wziąwszy do rąk obraca się ku ludowi, śpiewa Fiant,
174 3| rany, Jezu Chryste, zmiłuj się nad nami." Za tym zaczyna
175 3| nad nami." Za tym zaczyna się kazanie, potem procesja,
176 3| Kapnicy od kap, którymi się przykrywali, tak nazwani.
177 3| ambicja ludzka wszędzie się wciska, nawet i tam, gdzie
178 3| wciska, nawet i tam, gdzie się tylko powinien wydawać duch
179 3| używają na reduty.~Ubierano się w kapy w jakiej izbie kościoła
180 3| wisząca do wpół piersi, mogąca się odchylić z twarzy w górę
181 3| miał przyczyny chronienia się być poznanym albo też dla
182 3| albo też dla posiłku chciał się napić, w czym kapnicy, osobliwie
183 3| lichtarzach, za tymi ciągnął się orszak kapników parami;
184 3| ostatku idący dwaj podpierali się laskami długimi; ci oznaczali
185 3| nie przeszkadzali. Gdy się już uszykowali kapnicy w
186 3| posadzkę kościelną kładli się wszyscy krzyżem i poleżawszy
187 3| marszałka danym podnosili się na kolana i-zawinąwszy kaptura
188 3| pleców na ramię-biczowali się w gołe plecy dyscyplinami
189 3| kapnik nie słuchając dłużej się nad innych biczował, marszałek
190 3| biczował, marszałek zbliżył się do niego i ściągnąwszy z
191 3| zawiniony zasłonił mu plecy, aby się nad drugich nie przesadzał
192 3| przesadzał i z wszystkimi się stosował.~Po biczowaniu
193 3| kapnicy pewną chwilę, potem się znowu kładli i leżeli krzyżem
194 3| każdej~czynności. Biczowali się trzy razy przed kazaniem
195 3| złożona z pięciu części, tam się biczowano do procesji pięć
196 3| biczowaniu kapnicy podnosili się na nogi, stali w miejscu,
197 3| Żaden kapnik nie ruszył się z miejsca swego do całowania
198 3| na ostatku całowali. Gdy się skończyło cełowanie krzyża,
199 3| brać na siebie.~Zdarzało się, acz rzadko, że panny płocho
200 3| pobożne skrycie ubierały się w kapy, na suknią męską
201 3| suknią męską włożone, łączyły się z kapnikami i wraz z nimi
202 3| natury są miłosierne, tak się też i nad swoim ciałem pastwić
203 3| pastwić nie raczyły, głaszcząc się raczej miętką dyscypliną
204 3| grób odwiedzali, biczowali się raz. Ksiądz asystujący swojej
205 3| wniście do kościoła ciasne, że się kapnik z krzyżem wygodnie
206 3| kufel piwa wydusić. Trafiało się i to, acz rzadko, że dźwigacz
207 3| procesje kapnickie zeszły się razem do jednego kościoła
208 3| kamieni, używano. Nie trafiło się jednak nigdy, żeby się taka
209 3| trafiło się jednak nigdy, żeby się taka bitwa zbytnie krwią
210 3| familiach lub pojedynczo, jak się komu podobało, jedni pieszo,
211 3| Obchodzenie grobów zaczynało się od godziny pierwszej po
212 3| wielkich miastach, gdzie się znajduje wielość kościołów
213 3| służebna czeladź, której się razem z państwem obchodzić
214 3| którym kościele znajdowało się jakie bractwo, tam o godzinie
215 3| dziewiątej w nocy zaczynała się przed grobem pasja z biczowaniem
216 3| Pana do grobu, pomodliwszy się nieco, królestwo powracali
217 3| grobów nie odwiedzał, jako się wyżej rzekło, tylko u augustianów
218 3| i tych póty tylko, póki się kościół nie zagęścił. To
219 3| uklęknąwszy na pulpicie modlił się nie poruszony i wlepiony
220 3| kantatę. Inni zaś, którzy się dostali do kościoła, którzy
221 3| nimi dysydenci, obróciwszy się tyłem do grobu a twarzą
222 3| chórze grającej - jedni się delektowali melodią instrumentów
223 3| śpiewaczkom, zapomniawszy, że się znajdują w kościele, nie
224 3| kapela po ten czas nie dała się słyszeć, stosując się do
225 3| dała się słyszeć, stosując się do smutku kościelnego, który
226 3| tłumem Żydostwa, którzy się temu krzyżowaniu przypatrowali;
227 3| szklannymi, kolorami iskrzącymi się napuszczonymi i światłem
228 3| siedzący na koniu zbliżał się do boku Chrystusowego z
229 3| przez którą dziurę widzieć się dawała sama tylko hostia
230 3| obsłaniali, przesadzając się jedni nad drugich w ozdobności
231 3| wytrąciwszy, do której teraz się wracam.~Kościół katolicki
232 3| przy których znajdowały się szkółki parochialne, zażywano
233 3| skończyły swoje perory, wysuwali się z tyłu na czoło doroślejsi
234 3| kościele perorach rozbiegali się ci wszyscy oratorowie, tak
235 3| pałacach, gdzie tylko wcisnąć się mogli, prawiąc wszędzie
236 3| nabożeństwo zgromadzony, skromnie się zrazu uśmiechający, w gwałtowny
237 3| uśmiechający, w gwałtowny się po tym śmiech wylewał rażąc
238 3| oratorowie obuchowi tylko się po szynkowniach i przekupkach
239 3| jaka gdzie była. Zaczynała się ta procesja w miastach wielkich
240 3| byty katedry, zaczynała się w wieczór w sobotę o godzinie
241 3| należały wsie, zaczynała się do dnia w niedzielę albo
242 3| po kilku wydali ognia, co się czasem i żołnierzom trafiało,
243 3| sam, jak kiedy znajdował się w kraju, zaczynała się rezurekcja
244 3| znajdował się w kraju, zaczynała się rezurekcja o godzinie ósmej
245 3| koronni orderowi. Skoro się ruszyła w kościele procesja,
246 3| podeszłym wieku, przeto ażeby się nie nadto mordował troistym
247 3| misjonarskim - ciągnęła się po kolei kościołów aż do
248 3| rzezimieszkowie, którzy mięszając się w ciżbę, kieszenie z pieniędzmi
249 3| ściśniony jak w prasie, albo się mu nie mógł odjąć, albo
250 3| trzykroć wydała ognia. Dzieliła się ta konfraternia na dwa bataliony:
251 3| najbogaciej ubrani dystyngwowali się: niemieccy szarfami i szpontonami
252 3| którym rzadko kiedy udało się razem wystrzelić, chociaż
253 3| muszą zamykać okna, gdy się procesja zbliża, a to dlatego,
254 3| mowie żłób. Jasła zaś zowią się zagrody pod żłobem, gdzie
255 3| konie służącą kładą; mówią się też jasia, kiedy w oborach,
256 3| dachem aniołkowie unoszący się na skrzydłach, jakoby śpiewający: "
257 3| Na takie jasełka sadzili się jedni nad drugich, najbardziej
258 3| Żyd skrzywdzony pokazał się niespodzianie z żołnierzami
259 3| scena zniknęła, pokazała się druga, na przykład: chłopów
260 3| chłopów pijanych bijących się pałkami albo szynkarka tańcująca
261 3| najprzód tańcująca, a potem się bijące z sobą i w bitwie
262 3| znikające. To znowu musztrujący się żołnierze, tracze drzewo
263 3| to fraszki dziecinne tak się ludowi prostemu i młodzieży
264 3| spektatorem, podnoszącym się na ławki i na ołtarze włażącym;
265 3| a gdy ta zgraja, tłocząc się i przymykając jedna przed
266 3| jedna przed drugą, zbliżyła się nad metę założoną do jasełek,
267 3| jedni przez drugich na kupy się wywracali, drudzy rzeźwo
268 3| coraz bardziej wzmagając się doszły do ostatniego nieprzyzwoitości
269 3| samych tylko odprawowała się ta kołyska nie w kościele,
270 3| bernardyńskim znajoma. Schodzili się na nią zaraz po obiedzie;
271 3| aspersją i na tym kończyła się ceremonia, która nie trwała
272 3| polskich, najpierwej udałem się do opisania religii, która
273 3| dałem tym, które ściągały się do religii, acz zdrożność
274 3| nieprzyzwoitości, które się w opisaniu poprzedzającym
275 3| ludzie wprzód są dziećmi, nim się stają ludźmi, przeto opis
276 4| nie miał kto kołysać, jak się to trafiało dzieciom prostej
277 4| rozbujane dobrze, długo się same kołyszą, tak że kołysząca
278 4| kołyszą, tak że kołysząca może się cokolwiek przespać, nim
279 4| pokosztowania pokarmu, póki się przynajmniej nie przeżegnało,
280 4| części pacierza nie nauczyły się na pamięć.~Ubogie matki
281 4| gdy dorośnie, brzydzić się nim będzie. Ale to wielka
282 4| wszystkie strony obrotne, aby się mógł posuwać wszędzie, gdziekolwiek
283 4| wstążką lub tasiemką, aby się z głowy nie zmykała, podwiązaną;
284 4| Tymi zwyczajami obchodzono się z dziećmi w karmieniu ich
285 4| wielu miejscach napatrzeć się możno było dzieci lat dziesiątka
286 4| zimie po lodzie ślizgających się.~Pańskie dzieci i majętnych
287 4| czapki, jako też do odziania się od zimna szubki, futrem
288 4| farze lub katedrze: gdzie się znajdowała; po wsiach z
289 4| gdzie przy farze znajdowała się taka szkoła. Dlatego szlachcic
290 4| niewiast statecznych tym się bawiących, które ich uczyły
291 4| szkolne na tych, którzy się uczyć nie chcieli albo swawolą
292 4| lub na pamięć tego, czego się nauczyć naznaczono, odmawianiu -
293 4| za zupełne nienauczenie się wydziału swego lub za swawolą
294 4| bólu zadawał. Znajdowały się atoli tak twardego ciała
295 4| skóry, tylko sinymi dęgami się karbującej; i którzy mieli
296 4| poczęstował, tedy oskarżony musiał się sam dobrowolnie położyć
297 4| wszystkich miastach, w których się znajdowały, bywały tak liczne,
298 4| znajdowały, bywały tak liczne, że się w niektórych po tysiącu
299 4| pierwsze ławy; chyba że się źle uczył, to poszedł ad
300 4| nazwana dla tych , którzy się uczyć nie chcieli; a jeżeli
301 4| doszedł korony słomianej, już się tak pocił i mozolił z książką
302 4| nie przyszedł i wkrótce się z ławicy oślej wydobył,
303 4| niej nie było. Zapatrywali się na nią leniwi do nauki jak
304 4| wymyślony.~Nauka dzieliła się na szkoły. Pierwsza szkoła
305 4| szkoła u jezuitów zwała się infima i dzieliła się na
306 4| zwała się infima i dzieliła się na dwie: na infimę minorem
307 4| tego gradusu szkoła zwała się parwa; uczono w niej jednej
308 4| quantitatem łacińskich słów, które się krótko, a które przeciągle
309 4| i polskich, przez które się dowcip rozprzestrzeniał.
310 4| rozprzestrzenionym promowało się do retoryki, sztuki dobrze
311 4| słyszał o tej nauce, zabawia się poznawaniem natury, czyli
312 4| terminów pewnych, przez które się w innych filozoficznych
313 4| tłomaczyć możno. Dzieliła się ta nauka w szkołach ordynaryjnych,
314 4| jurisprudencji, medycyny, i zwały się te akademie universitates.
315 4| akademie universitates. Co się tycze ogółem filozofii -
316 4| dysputach nie tłomaczyli się inaczej walczący z sobą,
317 4| Thomae". W akademiach kto się promował do godności doktorskiej
318 4| Thomae"; ci tedy, którzy się trzymali zdania Arystotelesa,
319 4| zdania Arystotelesa, zwali się peripatetici, a którzy św.
320 4| którzy św. Tomasza, zwali się thomistae.~Pierwsi pijarowie
321 4| czyli trochę wyżej odważyli się wydrukować w jednym kalendarzyku
322 4| Kopernika, dowodzące, że się ziemia obraca, a słońce
323 4| recentiorum, według której ziemia się obraca koło słońca, nie
324 4| tak jak pieczenia obraca się koło ognia, nie ogień koło
325 4| samo przy świecach wydaje się granatowe; że ból, świerzbienie
326 4| nic nie czuje.~NB. Mnie się zda, iż tak ciało nie czuje
327 4| wielką bojaźnią, rozszerzyła się zaś i ośmieliła zupełnie
328 4| wolne: każdy student, który się do nich udał, musiał albo
329 4| do nich udał, musiał albo się uczyć podług sił swoich,
330 4| swoich, albo nie nauczając się wytrzymować kary szkolne,
331 4| szkolne, albo nie chcąc się w cale uczyć ustąpić ze
332 4| było tych przydatków uczyć się i nie uczyć, uczyć się serio
333 4| uczyć się i nie uczyć, uczyć się serio albo tylko się przypatrywać,
334 4| uczyć się serio albo tylko się przypatrywać, być na lekcji
335 4| zrozumienia jej oraz nauczenia się dopomagali; z stancji do
336 4| sposobem bardzo wiele edukowało się szlacheckich synów i wychodziło
337 4| edukacji publicznej stula się dwoista: raz, iż co lepsi
338 4| stracili sposób uczenia się w konwiktach, albowiem nie
339 4| w jednej odzie mieściło się dwóch konwiktorów. Oda jest
340 4| obszerniej przyczyny żalenia się na konwikty, niech się postara
341 4| żalenia się na konwikty, niech się postara o książkę pod tytułem
342 4| bardzo wielu znajdowało się w każdych szkołach.~Czwarty
343 4| profesora zachowana była, gdyż się nieraz trafiło, że chłopiec
344 4| zapłatę i na drwa składali się studenci możniejsi, a reszto,
345 4| rzadko który promowował się do wyższych szkół; nauczywszy
346 4| wyższych szkół; nauczywszy się czytać, pisać i cokolwiek
347 4| porzucali szkoły, a udawali się do innego jakiego sposobu
348 4| dyrektorowie jako ubodzy, byle się skromnie i bez noty sprawowali,
349 4| niezłą gratką. Urządzali się także tacy chudzi dyrektorowie
350 4| czeladników lub majstrów, często się trafiające, potrzebowało
351 4| kondycji, bądź przez uskarżenie się przed prefektem szkól, prędszą
352 4| czerwony złoty napomniał, aby się odtąd nigdy z takimi benedykcjami
353 4| natrętnie wdzierających się łajać. I tak duchowni, od
354 4| obrządek kościelny pewny, który się zaczyna od Nowego Roku i
355 4| księdza dziewki ubiegają się do stołka, na którym ksiądz
356 4| po odbytej kolędzie raczą się gospodarz z księdzem, obchodząc
357 4| przyjmują. I gdy Prusy dostały się podziałem Polski królowi
358 4| a dysydenci rozumiejąc się być wolnymi od danin, księżom
359 4| inaczej, tylko że z dołożeniem się królewskim te daniny ustały,
360 4| daniny ustały, nie śmieli się upominać; ale na ostatek
361 4| finalnej rezolucji odważyli się podać do króla tegoż pruskiego
362 4| oddawane były, nie pytając się, od kogo one należą, czy
363 4| idą pod miarę, oznaczają się tylko sztukami różnej wielkości.
364 4| go tu wsadzić, gdzie mi się przypomniał, mając go za
365 4| przymusić gnuśnych, ażeby się koniecznie uczyli. Starali
366 4| koniecznie uczyli. Starali się jeszcze po wszystkich szkołach
367 4| tedy emulusowie przesadzali się we wszystkim jedni nad drugich,
368 4| Jedna strona szkoły nazywała się : Pars Romana, i ta była
369 4| starsza. Druga strona zwała się: Pars Graeca, i ta była
370 4| Jeżeli jedna strona popisała się lepiej w lekcji szkolnej
371 4| dzień miesiąca, rachowały się z sobą strony; mająca więcej
372 4| mającą mniej, przesiadając się na jej miejsce, a swego
373 4| Która strona wygrała, zawsze się pisała Pars Romana, a która
374 4| całej szkoły, oświadczył się, iż chce na tę kwestią odpowiedzieć,
375 4| szacunku fraszkami dokupowała się łaski dyktatorskiej. Czwarty
376 4| defektu łatwo było wydobyć się, przyńść między drugich,
377 4| dyktatorskie, na które łatwiej się było dostać, niż się na
378 4| łatwiej się było dostać, niż się na nim długo utrzymać.~Bowiem
379 4| Bowiem o dyktatora obijały się wszystkie najtrudniejsze
380 4| strony grecka i rzymska miały się między sobą z laudesów rachować
381 4| albo gramatyki, którego się pod karą plag nauczyć trzeba
382 4| przynajmniej równo z drugimi trzeba się było uczyć i w postępkach
383 4| cokolwiek reputacji, iż się dobrze uczyli, kiedy zostali
384 4| studentów tak w szkole, ażeby się między dziećmi jakowa nieprzystojność
385 4| studentów całej szkoły, który się nazywał petulantes. Był
386 4| swawoli, jaką kto robił. Co się lepiej wytłomaczy samej
387 4| jest garriebat; oglądał się, to odgiąl nacinkę z literą
388 4| znaczyła circumspiciebat; śmiał się, to odgiął nacinkę z literą
389 4| czyli obwinieniu, wywiódł się obwiniony świadectwem innych
390 4| jeżeli był sekretny, ciężko się było przeciw takowemu obronić,
391 4| satysfakcji, bo jak on taił się przed studentami, aby nie
392 4| Lecz taki cenzor musiał się ze szkół wynosić zawczasu
393 4| którego szczęścia nieraz się i widocznemu cenzorowi dostawało.
394 4| cenzorowi dostawało. Lecz jeżeli się nie bardzo wiernie obchodził
395 4| pozwolił u siebie wykupować, to się miał dobrze i bezpiecznym
396 4| jakim przypadkiem wydała się jego niewiara, ocięto jak
397 4| zamknięcie szkół, poczynały się od św. Ignacego i trwały
398 4| Na ten czas rozjeżdżali się studenci do domów rodzicielskich,
399 4| zwyczaju zakonów odmieniali się do innych kolegiów lub też,
400 4| kolegiów lub też, którzy się nie odmieniali, jak to w
401 4| pomierne pensa, których trzeba się było nauczyć, i okupacją,
402 4| było napisać; inaczej gdy się pierwszego albo drugiego
403 4| wolno mu było zabawiać się w osobnej małej kompanii.
404 4| studenci i między szkołami, nim się zaczęła lekcja szkolna,
405 4| jak najdalej i uganiania się za nią całymi partiami.
406 4| ukos silno uderzona, tak się w górę wysadzała, że jej
407 4| pilnowali na piłkę na dół się spuszczającą, gdzie im się
408 4| się spuszczającą, gdzie im się ukaże. Skoro ją zoczyli,
409 4| przegranej. Takowa gra zwała się palant i zabawiali się nią
410 4| zwała się palant i zabawiali się nią wraz z dziećmi dyrektorowie
411 4| najwięcej dokazywali. Jakoż było się czemu przypatrzeć, kiedy
412 4| czemu przypatrzeć, kiedy się dwaj dobrali do palcatów,
413 4| dobrali do palcatów, bili się aż do zmordowania, a tak
414 4| zmordowania, a tak sztucznie każdy się palcatem swoim układał,
415 4| swoim układał, zastawiając się ze wszelkich stron a oraz
416 4| wprawiania i uczenia drugich. Co się trafiało i między profesorami
417 4| jezuitami, jak pijarami, że się w kije arcyprzednio bili.
418 4| przez studentów tego, o czym się w szkole z profesorem traktowało;
419 4| takie repetycje odprawowały się w pewne czasy, zwykle w
420 4| student do studenta nie ważył się nigdy i nigdzie, osobliwie
421 4| ją ostatni miał, z trudna się odezwał na pytanie profesora,
422 4| Dlatego studenci z tą notą tak się uwijali, chcąc ją co prędzej
423 4| taką troskliwością starano się jej pozbyć jak pierwszej,
424 4| występków został skarany, już się go na drugi raz pilniej
425 4| gatunku przestępców, rzadko się zdarzających, nota morum
426 4| niepodobna było każdemu ustrzec się polskiego słowa, kiedy zdrajca,
427 4| jako niepieniężni, bardzo się zatracenia przerzeczonej
428 4| jak sam ostrożnego, niż się z pierwszym przed profesorem
429 4| nimi utajeni grali; skąd się trafiało, że gdy student
430 4| słabszych dowcipów, żywili się od bystrzejszych (lubo takowa
431 4| gnuśnym i źle cały rok uczącym się studentom nie pomagała do
432 4| cały bieg roczny chwalebnie się do nauki przykładającym.
433 4| odbytym exercitium zamykały się szkoły, a zaczynały się
434 4| się szkoły, a zaczynały się wakacje, koniec najmilszy
435 4| zamojska i wileńska, iż się nie godzi tak studentów,
436 4| a przynajmniej nigdy mi się o nich czytać lub słyszeć
437 4| popchnął, albo uderzył, jeżeli się zawczasu z miasta nie wyniósł
438 4| ciasny kąt nie skrył, już on się od surowej szkolnej egzekucji
439 4| wybiegał. Bo chociaż chciałby się bronić, to jakże było na
440 4| pszczoły rozdrażnione, garnąc się mu naciskiem do głowy, do
441 4| innego ratunku, tylko poddać się z jak największą powolnością
442 4| była niewinna, do domów się rozejść pod karą szkolną
443 4| kolegium brali; albo też jeżeli się tak nie dało, że była jakakolwiek
444 4| uwolniony i bezpieczny; ale się dobrze napocił, nim z tej
445 4| uskrobał. Dlatego Żydzi mieli się na wielkiej ostrożności
446 4| rekreacją odprawiali, miał się tak jak zając, kiedy wpadnie
447 4| obracać śpieszyli i tak się z nim czasem ucieszyli,
448 4| nogi zawlókł do domu. Kto się zaś zmiłował nad Żydem i
449 4| porzuciwszy szkoły udał się w służbę do szlachcica,
450 4| okrwawionym, próżnym, zapytał się go o pana i o krew na wózku,
451 4| znienacka, gdy widział, że się nie wracał do domu pana
452 4| pana swego, ale przewiózł się do Warszawy, natychmiast
453 4| Warszawy, natychmiast przewiózł się tamże za nim, a skoro Dąbrowski,
454 4| Dąbrowski, nie opierając się w Warszawie, wyjachał za
455 4| pierwszym pytaniu przyznał się, iż zabił swego pana; ale
456 4| kiedy zginął, zasadził się w boru pod Okoniowem na
457 4| Dąbrowskiemu, a Dąbrowski miał się oświadczyć panu, iż mu w
458 4| oświadczyć tam całą rzecz, jak się stała, a nie iść wykrętami
459 4| nie należało, zmówiwszy się z sobą, z rzemieślniczkami
460 4| z roślejszych nie śmiał się pokazać studentom (małym
461 4| lubo i te bębny mięszały się do odbicia Dąbrowskiego,
462 4| podanymi; drudzy zaparli się być studentami, a inni w
463 4| dawną studencką dumę.~Co się zaś tycze rewolucji Dąbrowskiego,
464 4| należy, gdy mu opiszę, jak się zakończyła. Jak prędko dano
465 4| pokazując na pozór, jakoby się mięszał w rezolucji, czy
466 4| Dąbrowskiemu, dla wywikłania się z niej politycznie bez urazy
467 4| dwóch teologów zgromadziło się w jedno, przypadek Dąbrowskiego
468 4| teologii rozcięli. Zgodzili się wszyscy na jedno, iż ponieważ
469 4| wyrażeniem, aby gdziekolwiek się pokaże, byt schwytany i
470 4| straży odesłany.~Wymknąwszy się Dąbrowski spod miecza myślał,
471 4| że sam czas uspokoi. Ale się nieborak omylił na swoich
472 4| miał żyć, cztery lata.~A co się tycze studentów, ci, lubo
473 4| razem upadły i szkoły, jako się to da widzieć niżej pod
474 4| którymkolwiek mieście znajdowały się dwoiste szkoły, na przykład:
475 4| tym bardziej rosła; a że się bez przyczyny nie lubili,
476 4| na Pradze będący. Jeżeli się tedy obiedwie szkoły w jeden
477 4| świętą dróżkę, a spotkali się z sobą na Wiśle, gdzie jedni
478 4| jedni przed drugimi schronić się nie mogli, rzadko kiedy
479 4| mogli, rzadko kiedy minęli się bez bitwy, do której bywał
480 4| dziećmi małymi pociągali się starsi, a za tymi dyrektorowie,
481 4| upominali profesorów, aby się jednego dnia do Loretu nie
482 4| dniu doniesionym trafunkiem się razem schodzili. Przecięż
483 4| rozlania albo do zabójstwa, bo się też potykali nie żołnierze,
484 4| których zapalczywość prędko się porywała, a jeszcze prędzej
485 4| w akademii, gdy kto albo się go przez stopnie nauki dosłużył,
486 4| dosłużył, i taki doktor zwał się: persona promota, albo też
487 4| publicznego, który musi starający się o doktorstwo odprawić. Dają
488 4| na nie, których powinien się nauczyć jak pacierza. Odprawiwszy
489 4| i kosztem doktorującego się kilkadziesiąt butelek wina
490 4| zjedzą i dają mu bullę, iż się na doktorstwo w tej a w
491 4| bardziej pieniędzmi dokupować się doktorstwa, ile gdy szydercy
492 4| doktorskiego, postarali się u Augusta III o przywilej
493 4| u króla wyrabiali.~Skoro się objawiła na polskim horyzoncie
494 4| partie panów, do których się po protekcją to jezuici,
495 4| niedawno zjawioną, wytoczyła się jakoś na dwa lub trzy lata
496 4| po Auguście III.~Zdaje mi się, żem wypisał wszystko, a
497 4| różnych stanach, do których się taż młodzież udawała. Te
498 4| pospolicie stanów rozchodziła się młódź z edukacji pierwszej,
499 4| pierwszej, wyjąwszy, że się czasem jaki młodzik, mędrszy
500 4| prosto ze szkół ożenił; a co się częściej trafiało, że dyrektor,
1-500 | 501-1000 | 1001-1500 | 1501-2000 | 2001-2500 | 2501-2511 |