Part

1001   6|                 któremu nicht poradzić nie mógł.~Ten dekret komisji
1002   6|            duchownym sądzie odpowiadać nie chciał, ale prosto ciągnął
1003   6|               apelacją przychodzących, nie rozcinały, tylko podług
1004   6|             pod panowaniem Augusta III nie były znajome. Jeżeli była
1005   6|               Spraw też innego rodzaju nie bywało w obrządku greckim,
1006   6|         uczynili się oskarżycielami, a nie dowiedli zarzutów, że na
1007   6|             cerkwiom nadanych, na Rusi nie znano. Ról, które trzymają
1008   6|            popem i panem żadnego sporu nie ma, a zatem i spraw prawnych.
1009   6|                Rusi o takiego, aby ich nie miał) daje popom pewną kwotę
1010   6|                miodu ani obfitość jego nie podnosi ani nie zmniejsza
1011   6|          obfitość jego nie podnosi ani nie zmniejsza ceny, tylko odmienia
1012   6|             pop mało dostał miodu albo nie chciał wszystkiej kolekty
1013   6|              Zgoła w ubiorze całym nic nie różniło popa od chłopa,
1014   7|               tysięcy na papierze, ale nie na placu. Choć się co rok
1015   7|        polskich, to jest kulbak, które nie były jednoformne, ale podług
1016   7|      litewski-litewskim; polni hetmani nie mieli żadnej władzy, tylko
1017   7|         śmierci buławy wielkiej nikomu nie oddal. W czasie także wojny
1018   7|               prawdę rzekłszy, wszyscy nie mieli nic do czynienia w
1019   7|             pokoju. W litewskim wojsku nie było rejmentarzów, bo nie
1020   7|              nie było rejmentarzów, bo nie było co dzielić; z sześciu
1021   7|         wojskowego; gdy w samej rzeczy nie mieli więcej do czynienia,
1022   7|          tytularni, gdy aktualnych być nie mogło, kiedy i pułków takich
1023   7|           mogło, kiedy i pułków takich nie było; ponieważ każda chorągiew
1024   7|             żołnierskiej jedna z drugą nie miała żadnej komunikacji.
1025   7|        pułkownika w urzędowych pismach nie był dawany. Lecz jako honory
1026   7|             honory są rzeczą miłą, tak nie gniewali się porucznicy
1027   7|        Wojskowi zaś tej potrzeby nigdy nie mieli, gdy całe wojsko,
1028   7|        potrzebowało rządców. Rotmistrz nie miał więcej do czynienia,
1029   7|             urzędnicy. Rotmistrz nigdy nie należał do żadnej służby
1030   7|            podobno, choćby był chciał, nie byłby przypuszczony, o czym
1031   7|            byłby przypuszczony, o czym nie umiem Czytelnika mego uwiadomić,
1032   7|          pretensja za życia mego nigdy nie zdarzyła.~Porucznik i chorąży -
1033   7|               namiestnik komenderować; nie było albowiem więcej nigdy
1034   7|            innych ćwiczeń żołnierskich nie znało wojsko polskie, oprócz
1035   7|             musztra i egzercerunki, to nie z regulamentu wojskowego,
1036   7|                niektóre chorągwie, ale nie wszystkie. Towarzystwo jednak
1037   7|            jednak do tej musztry wcale nie należeli.~Ci, którzy się
1038   7|        towarzysz i pocztowy; który zaś nie miał woli traktować żołnierskiej
1039   7|             Towarzysz służący w osobie nie mógł się oddalać od chorągwi
1040   7|           dawnemu bez permisji, której nie mógł otrzymać od kogo innego,
1041   7|            leżała na swojej kwaterze i nie było żadnej ekspedycji,
1042   7|             towarzystwa ściśle i wcale nie wyciągano, dosyć, że był
1043   7|               że był na regestrze i że nie mając urlapu, musiał stanąć,
1044   7|              wyciągała. Namiestnik też nie gniewał się o to bynajmniej,
1045   7|          żadnej wyprawy niebezpiecznej nie należeli, ale tylko tracili
1046   7|              towarzystwa żadnego braku nie było; całą przystojnością
1047   7|               którzy chcieli, a którzy nie chcieli, przez innych swoje
1048   7|             drzewca obwiniętą, aby się nie szargała. Za wozem luzak,
1049   7|                w kwitnącym pokoju pola nie mającego.~Zajechawszy do
1050   7|                 jeśli żadnego oficjera nie było. Tam zasiadłszy dokoła
1051   7|               jeden albo dwóch, jeżeli nie osobiście, lecz przez sowity
1052   7|            zbroi, gdy ją miał; gdy zaś nie, to tylko z ładownicy i
1053   7|           wsiów i miast, które podatku nie zapłaciły, i czynił rachunek
1054   7|            towarzyszom, którzy na koło nie zjechali, odsyłał przez
1055   7|             jednak nieprzytomnych albo nie chcących się tym zatrudniać,
1056   7|             których już obrady miejsca nie miały, ale zjazd trwał czasem
1057   7|             poprzywozili z sobą, możni nie wyczęstowali, a chudsi nie
1058   7|             nie wyczęstowali, a chudsi nie wyjedli i nie wypili. Przez
1059   7|                 a chudsi nie wyjedli i nie wypili. Przez cały czas
1060   7|           sobie ucztę albo też, jeżeli nie chcieli, to się pieniędzmi
1061   7|                która nigdy leży swojej nie odmieniała; więc szeregowy
1062   7|                 że się po świecie tłuc nie będzie, a choćby go potkała
1063   7|               pozdejmowali, już więcej nie było znaku chorągwi. Przed
1064   7|              panem namiestnikiem warta nie stała, na ordynansie nie
1065   7|               nie stała, na ordynansie nie był, tylko jeden szeregowy
1066   7|           częstował; prócz tych więcej nie było znaków chorągwi przez
1067   7|               Wyznaczonemu do egzakcji nie godziło się prowadzić z
1068   7|      dostatniejszym; ale tego przepisu nie słuchał żaden deputat, odprawiał
1069   7|                z jednej wsi do drugiej nie ujechał więcej nad pół mili.
1070   7|         starszemu chłopu we wsi, gdzie nie było dworu, a w miasteczku
1071   7|              tam, gdzie takiego trunku nie znajdował do smaku, dopełniono;
1072   7|                dopełniono; z piwem się nie woził, jako trunkiem prędko
1073   7|         obywatelem i żadnej mu krzywdy nie uczynił; acz nieraz chłopek,
1074   7|                gdy albo furaż dla koni nie na wybór przedni lub skąpy,
1075   7|       Kazimierza bita, dlatego deputat nie chciał przyjmować podatku
1076   7|                manifestem z kancelarii nie powrócono i pozwu mu nie
1077   7|               nie powrócono i pozwu mu nie położono, po odebraniu którego,
1078   7|              mocy strony zawisłym. Kto nie lubił kłótni, ujmował deputata
1079   7|               żywnością skarbnik, póty nie odprawiał nigdzie trzydniówki,
1080   7|           nigdzie trzydniówki, póki go nie wypróżnił. Lecz w każdej
1081   7|          taleru bitym. Czwartego zysku nie wszyscy się chwytali, a
1082   7|             trzech i czterech tysięcy, nie rachując, że przez ćwierć
1083   7|               roku albo i dalej nic go nie kosztował wicht własny,
1084   7|         pancernych~Chorągwie husarskie nie były zażywane do innych
1085   7|              towarzysze, ani szeregowi nie zażywali, aż na samym miejscu;
1086   7|                wszystkich towarzystwa, nie uwalniający żadnego od asystowania
1087   7|           nakazanemu; drugi raz, kiedy nie było żadnego towarzysza
1088   7|                 to w pokrowcu, aby się nie szarzała.~Było co widzieć
1089   7|        najbardziej usarską. Nic nad to nie przydam, gdy powiem, że
1090   7|               żaden monarcha w świecie nie miał nic tak okazałego,
1091   7|               się zginać, czego blacha nie miała.) Ręce podobnież zbroją
1092   7|              opatrzone więcej na widok nie wystawiały gołego ciała,
1093   7|     przyszrubowana.~Od pasa do nóg już nie używano zbroi; szarawary,
1094   7|       rozmaitych ruszeniach z ramienia nie spadały. Tych pasków nie
1095   7|               nie spadały. Tych pasków nie mieli towarzystwo z początku,
1096   7|            sutymi. Kontuszów i katanek nie używano, tylko wtenczas,
1097   7|              gdy zaś brali zbroją, już nie brali kontuszów ani katanek,
1098   7|            tylko różnicą, iż towarzysz nie miał buńczuka ani zbroi
1099   7|              widok, lecz takiego lauru nie wszystkie chorągwie używały.
1100   7|            choć jeszcze go towarzystwo nie nosiło.~Pancerne chorągwie
1101   7|          powadze i szacunku w narodzie nie ustępowały znakom usarskim;
1102   7|              zapinane; sama pięść ręki nie uzbrojona żelazem, tylko
1103   7|               tudzież policzki twarzy, nie zasłaniając oczów, nosa,
1104   7|             szyi.~Lampartów ani wilków nie zażywały chorągwie pancerne;
1105   7|       buńczukach, dywdykach bynajmniej nie ustępowali pancerni usarskim;
1106   7|              także pancerne niekiedy i nie wszyscy używali na podjazdach
1107   7|             czary hajdamacy posiadają, nie mogąc być kulą ołowianą
1108   7|             kulą ołowianą ranionymi; a nie masz sekretu żadnego przeciw
1109   7|            używania długiego strzał, a nie tak strzał, jak sajdaków,
1110   7|               sajdaków, iż w owe czasy nie było jeszcze dla towarzystwa
1111   7|        oznaczała tylko szlachcica, ale nie towarzysza; zbroi też lub
1112   7|              prócz służby żołnierskiej nie należało i niewygodno było.
1113   7|          pancerze jak towarzystwo, acz nie tak ozdobne.~Postać chorągwi
1114   7|            końcu panowania Augusta III nie było więcej chorągwi zażywających
1115   7|              oficjerów żaden towarzysz nie zażywał jej do parady. Usarscy
1116   7|                także oficjerowie burek nie zażywali, mając na tym miejscu
1117   7|               towarzysz, czyli kolega. Nie mówił, że służy pod królem
1118   7|           nawet sam generał. Towarzysz nie mógł pójść pod komendę generała,
1119   7|        zachowane było w mniemaniu, ale nie w skutku; albowiem każdy
1120   7|                wyższym od towarzysza i nie szedł pod jego komendę.
1121   7|                nigdy swymi regimentami nie komenderowali, tylko ich
1122   7|              który się wojskową służbą nie zatrudniał, mając dosyć
1123   7|                był generałem dragonii, nie mający żadnego urzędu obywatelskiego,
1124   7|           sztaboficjerowie regimentowi nie mieli sobie za poniżenie
1125   7|             małe panowanie Augusta III nie mieli żadnej innej wojny,
1126   7|                regimentowych składaną, nie komenderował wyższych oficjerów
1127   7|           równą, tak iż jeden drugiemu nie mógł rozkazywać, ale tylko
1128   7|            służbę żołnierską), miejsca nie ustępował, chyba przez grzeczność
1129   7|               nikczemny na osobie albo nie nadto jasno ubrany, tego
1130   7|          różnicę zostawiwszy sobie, że nie mieli pętelki z guzikiem
1131   7|            żeby cześć swoją odbierało.~Nie dostawało jeszcze znaku
1132   7|              wpół chłopa, poki oficjer nie przeszedł. Gdy zaś przechodził
1133   7|                 autoramentu polskiego, nie skwerował przed nim szyldwach,
1134   7|         skwerował przed nim szyldwach, nie widzący przy jego szabli
1135   7|           oficjerskiego, prócz którego nie był inny żaden pewny, bo
1136   7|                albo pułkownik. Za czym nie chcąc być upośledzeni w
1137   7|               się bądź w służbie, bądź nie w służbie, byle w znacznej
1138   7|              napisało, litewscy usarze nie nosili lampartów, tylko
1139   7|          lamparta. Petyhorscy litewscy nie mieli żadnej odmiany od
1140   7|            powagi należy, iż towarzysz nie mógł być karany żadną karą
1141   7|                musiał siedzieć w niej, nie wychodząc za próg i wtenczas
1142   7|           jazdę polskiego autoramentu, nie używającą żadnej zbroi ani
1143   7|             lekkich znaków towarzystwo nie używało mundurów, wyjąwszy
1144   7|                prędko pełzną, przy tym nie będąc mundury z jednego
1145   7|               się mundur.~Pod te znaki nie dobierano na towarzystwo
1146   7|       usarskimi i pancernymi pomieścić nie raczyła, a którzy mając
1147   7|            mając gust być żołnierzami, nie lubili jednak zostawać pod
1148   7|                regimentach zachowanym. Nie zważano także na urodę;
1149   7|         towarzysz skromnie obchodził i nie doznał upadku w koniach,
1150   7|           opatrzycielem. Namiestnik tu nie miał żadnej opieki o stole
1151   7|        pijaczek albo kostera, albo się nie umiał rządzić, prędko roczną
1152   7|              płacą stracił; skąd potem nie stać go było na potrzeby
1153   7|             odartusa jakiego borowego, nie żołnierza reprezentująca.~
1154   7|               tymi znakami towarzystwo nie należało do likwidacji ani
1155   7|         zarzucił; albo też pod pozorem nie wybranej całkowitej sumy
1156   7|            straciwszy, na kredyt nigdy nie uiszczony, ale od czasu
1157   7|             trzeźwości i oszczędności, nie wpadają w potrzebę krzywdzenia
1158   7|           niego byłaby sprawiedliwość, nie mającego tych względów u
1159   7|             szły prosto do rotmistrza, nie zatrudniając pułkownika.
1160   7|              kiedy nagła jaka potrzeba nie dozwalała zbierać od chorągwiów,
1161   7|             tych ekspedycji wojennych, nie bez szwanku żołnierstwa,
1162   7|           udała jego reasumpcja. Zgoła nie tylko do wojskowych powinności,
1163   7|       pospolicie przednią strażą.~Póki nie nastały mundury w chorągwiach
1164   7|             rotmistrz lekkiej chorągwi nie starał się być za towarzysz
1165   7|                w samej rzeczy; i gdzie nie był znany, uchodził za oficera
1166   7|       chorążowie przedniej straży, acz nie wszyscy. Wielu bowiem z
1167   7|      znajdowania się przy chorągwiach, nie mieli sposobności zażycia
1168   7|              taką ozdobę, której zażyć nie mogli, nie starali się.~
1169   7|                której zażyć nie mogli, nie starali się.~Musztry takiej
1170   7|               tej musztry, towarzystwo nie należeli. Musztry konnej
1171   7|               należeli. Musztry konnej nie znano w chorągwiach lekkich,
1172   7|             pod linią podług regestru, nie podług wzrostu, to była
1173   7|             szło rozwioźle, nieostro i nie razem. W czym się najbardziej
1174   7|                za to w nabijaniu broni nie byli tak sprawni jak żołnierze
1175   7|         żelaznych.~U pistoletów jednak nie mieli Polacy stemplów żelaznych,
1176   7|              iglice, czyli przetyczki, nie służyły do przetykania zapałów,
1177   7|              albo zbytnie ubogi, który nie miał ładownicy sutej albo
1178   7|           blachmal lub srebro, póki go nie dogonił i nie skłuł, pomijając
1179   7|          srebro, póki go nie dogonił i nie skłuł, pomijając i opuszczając
1180   7|             innych, błyskotki na sobie nie mających. Jedna rączość
1181   7|             prawy bok jak i szeregowi, nie przekładając ładownicy na
1182   7|                albo sztućców, wtenczas nie zażywali dzidów, albowiem
1183   7|             krótkie, nad cztery łokcie nie dłuższe, grotem ostrym żelaznym
1184   7|           skórki z szerścią wyprawnej, nie przypasany pasem, ale na
1185   7|          osiedli, o których mam pisać, nie mogłem pewnej od nikogo
1186   7|            powziąć wiadomości; za czym nie sięgając początku, będę
1187   7|          Turkami wojując, Moskwa nigdy nie użyła. Słyszałem, iż dlatego,
1188   7|              nigdy wojska swego w pole nie wyprowadzał. Religii byli
1189   7|          nabożeństwa dla hultajów. Żon nie mieli ani kobiety żadnej
1190   7|             kobiety żadnej między sobą nie cierpieli; a kiedy który
1191   7|                szczypami drew, póki go nie zabili, pokazując na pozór,
1192   7|               samej naturze obmierzłe, nie było żadnej kary, jakby
1193   7|           zboża i gorzałkę zamieniali, nie wychodząc nigdy dla żadnej
1194   7|               im koszowy takiej ochoty nie mógł, kiedy polityka dworu
1195   7|     egzekucjach, w liczbę nadpotrzebną nie wzrastali. Do tego rozbój
1196   7|                krótszą od rozboju, acz nie tak estymowaną, było kucharstwo.
1197   7|                mu do kuchni brakowało. Nie gotował on tam żadnych wymyślnych
1198   7|        pozatykanych; kiedy który Kozak nie chciał ekspensować swego
1199   7|            Jeżeli kucharz był ospały i nie pilnował swojej powinności
1200   7|               artykułach, każdy Kozak, nie znajdujący dla siebie gotowego
1201   7|           kampańczyk swoim wyzwoleńcom nie dawał wichtu, tym, którzy
1202   7|              pewnego żaden wyzwoleniec nie brał; należało do szczodrobliwości
1203   7|                 byle swojej powinności nie opuścił i hałasu nie zrobił;
1204   7|        powinności nie opuścił i hałasu nie zrobił; bo za te występki
1205   7|            przybywającemu włos z głowy nie spadł; pieniędzy, nawet
1206   7|          środku ulicy położonych, nikt nie ruszył. Albowiem naruszenie
1207   7|              granicy swojej, dalej zaś nie służyło, tylko tym, którzy
1208   7|              Tatarowie nigdy ich gonić nie śmieli, widząc odpór gotowy,
1209   7|                Głęboko w Tatarszczyznę nie wkraczali ani siedlisk tatarskich
1210   7|                ani siedlisk tatarskich nie plądrowali (ponieważ Tatarowie,
1211   7|          poganiali. Lub jeżeli im czas nie pozwolił ująć żadnego konia,
1212   7|                gdyby zostali pokonani, nie zginęli, czwarta: żeby się
1213   7|            dwojakie kupy, nigdy z sobą nie złączone, ale osobno szczęścia
1214   7|              jazda, tak piechota innej nie zażywała broni, tylko spisę
1215   7|            bowiem naszych z samopałów, nie będąc widziana; a jeżeli
1216   7|      hajdamaków, że już dalej uchodzić nie mogli, stanęli w szyku i
1217   7|          wiatry rozpędziła. Lecz kiedy nie było dragonii przy Polakach,
1218   7|             jedni po drugich, choć żon nie mieli.~Najeżdżali ci hajdamacy
1219   7|            wsie i miasta nawet, nikomu nie przepuszczając, kogo tylko
1220   7|              ułagodzeni zostali, kiedy nie męcząc, dawszy tylko na
1221   7|           arendarze Żydzi nicht w domu nie nocował, ale każdy przed
1222   7|                znaleziony jeden z bólu nie wydał drugiego, gdyby go
1223   7|             bardzo niewiernie czynili. Nie napastowali oni nigdy hajdamaków,
1224   7|         stawiwszy w ucieczkę prysnęli, nie bardzo gonieniem za nimi
1225   7|               je dobrze opłacić, darmo nie dostał; które poczytali
1226   7|             żywcem hajdamaków, żadnego nie pardonowali, lecz zaraz
1227   7|       morderstwo bynajmniej hajdamaków nie uśmierzało; mieli sobie
1228   7|            mistru", jakby bólu żadnego nie czuł albo jakby go tylko
1229   7|                liczbie nigdy się pobić nie dali.~To już wszystko, co
1230   7|           polskich za Augusta III, tak nie mogę pominąć i tego, lubo
1231   7|       charakterników, których się kule nie imały. Powiadali z przysięgą
1232   7|             czarne i białe; którym zaś nie stało odmiennego koloru,
1233   7|           miały, inne regimenty polowe nie miały.~Że regiment generała
1234   7|           placów do promocji szlachty; nie starano się albowiem o powiększenie
1235   7|         szefami zwanych, która godność nie dawana była, tylko rodowitej
1236   7|         kreowali generałowie-szefowie, nie zatrudniając króla ani hetmanów.~
1237   7|             oficjerów, miała Polska co nie miara tytularnych generałów-majorów,
1238   7|           kamizelkę, a niektórzy wcale nie dawali galonów, tylko palety
1239   7|            którzy do żadnego regimentu nie należeli, lubo go nosili
1240   7|          forsztelowanych. Tych honorów nie czyniły żadnemu oficjerowi
1241   7|      autoramentem polskim.~Generałowie nie forsztelowani niczego z
1242   7|             niczego z tych przywilejów nie korzystali; wszystka ich
1243   7|         generałami i że im tego tytułu nie mógł nicht dysputować, skoro
1244   7|        albowiem i takich wiele, którzy nie mieli od kogo innego patentu,
1245   7|               u dworu i panów wielkich nie mającej, a chcącej się pokazać
1246   7|             się przed okiem inspektora nie skryto, cokolwiek się nagany
1247   7|                osób sztabowych żadnego nie brakło, ponieważ do rangów
1248   7|            mocno, aby i jednej godziny nie wakowały; inne miejsca służebne,
1249   7|         drugiego zdatnego na pogotowiu nie było; tymczasem dobre było
1250   7|                których talent i służba nie były in promptu, czyli na
1251   7|                kapitani nigdy z umysłu nie chowali, ale na przykład
1252   7|       lustracją użytego, a zatem nigdy nie zdartego; jeżeli nie miał
1253   7|             nigdy nie zdartego; jeżeli nie miał swoich koni, najął
1254   7|            zupełności pokazała.~Ci, co nie mieli kompletu, tylo mieli
1255   7|              naganę; więcej ich to nic nie kosztowało, poszło w ekskuzy,
1256   7|                wtenczas, kiedy kapitan nie miał z kolegów żadnego przyjaciela,
1257   7|         odezwał wiedząc, iż nic więcej nie wskóra, tylko napomnienie
1258   7|               się znalazł który, nigdy nie minęły.~Jakoż sądząc rzeczy
1259   7|            minęły.~Jakoż sądząc rzeczy nie tak, jak być powinny, ale
1260   7|            przynosiła, mienia- a za to nie broniąc żołnierzom pod grzechem
1261   7|        kradzieży i łupiestwa, byle się nie wydali; tak właśnie jak
1262   7|              omyłki rekrutów, choć ich nie było, i gdy w samej rzeczy "
1263   7|               żołnierze do ognia nigdy nie byli egzercytowani, bo Rzeczpospolita
1264   7|                Rzeczpospolita na proch nie dawała i żaden też generał
1265   7|             dawała i żaden też generał nie chciał jej w tym zastępować,
1266   7|               tak też sprawności dawać nie mogło, lecz od zdarzenia
1267   7|             tańce.~Te regimenty, które nie były hetmańskimi albo generałów
1268   7|                przez połowę częstokroć nie mając koni i ludzi, wtenczas
1269   7|        hajdamakom. Które ordynanse, iż nie były nagłe i - opodal czasu -
1270   7|             regimenty na swoje leże; i nie przypadały owe ekspedycje
1271   7|               był król w Polszcze, czy nie był, z tą różnicą, iż kiedy
1272   7|                obrócone; gdy zaś króla nie było w Warszawie, to mniej,
1273   7|              także powracającej warcie nie asystowali, i z chorągwiami
1274   7|       powracała z pałacu królewskiego, nie czekała za drugimi z zamku,
1275   7|              samemu marszałkowi, czego nie miał żaden przed i po nim
1276   7|              funkcji, gdy żadnej innej nie potrzebował, z własnej swojej
1277   7|               fortuny będąc wielkim, i nie wiem, jeżeli nie największym,
1278   7|            wielkim, i nie wiem, jeżeli nie największym, panem. Ze zaś
1279   7|             panem. Ze zaś w Piotrkowie nie pokazował żadnej okazałości
1280   7|            tymi honorami co w Lublinie nie kadzono.~Zmięszałem poniekąd
1281   7|           wojskową z obywatelską, lecz nie mogłem jej opuścić, bobym
1282   7|                opuścić, bobym bez niej nie mógł był Czytelnikowi uczynić
1283   7|              asystowała marszałkowi, a nie trybunałowi; do czego należy
1284   7|              samejże gwardii: albowiem nie miała tyle pracy na usługach
1285   7|         traktamentu; oficjerowie ledwo nie co dzień nowe od niego podarunki
1286   7|          nocach do ognia, ale się o to nie gniewali, kiedy mieli czym
1287   7|               była przyczyna, dlaczego nie od innego regimentu, ale
1288   7|                 Gwardia koronna piesza nie miała ludzi dobranych co
1289   7|       chociażby najniższej miary, byle nie chromy, ślepy, kulawy i
1290   7|              starszyzny cechowej - dla nie zapłaconego cechu - wolnego
1291   7|             wolnego używania rzemiosła nie mających. Ktokolwiek z takich
1292   7|            danym, bez ceremonii, chcąc nie chcąc porwanych i do komendy
1293   7|            bitwy i rąbaniny zajuszonej nie uspokoił jak gwardiacy;
1294   7|           żaden inny żołnierz prędszym nie był do zaczepki jak gwardiacki.
1295   7|               go pobić i odrzeć mogli, nie hamując się wspacznym szczęściem
1296   7|               się wspacznym szczęściem nie raz doświadczonym ani karą
1297   7|           uszami pięknych wcale ludzi, nie mając z nich żadnego innego
1298   7|       oficjerów gwardii i generała, że nie mogą utrzymać żołnierza,
1299   7|            żołnierza, aby mu tej psoty nie wyrządzał. Wołał w tej mierze
1300   7|             nareszcie gdy wszystko nic nie pomagało, uradzili, aby
1301   7|         wtenczas zwyczaj, iż żołnierze nie zasadzali bagnetów na flinty,
1302   7|          żadnego układu szermierskiego nie umieli, tylko z góry niby
1303   7|               i drabanci rosłych, lecz nie tak urodziwych, o których
1304   7|              tak urodziwych, o których nie był tak troskliwy; i gwardiacy
1305   7|             tak troskliwy; i gwardiacy nie mieli na nich takiego apetytu
1306   7|               jeżeli zaś był dysydent, nie mówiono pacierza, który
1307   7|           pojedynku, w pierwszym razie nie miał honoru strzelania,
1308   7|         obróconym. Obcym zaś oficjerom nie świadczono go, chyba za
1309   7|            uczczona bywała czasem, ale nie zawsze, ciągłym ogniem gwardiackim
1310   7|          przedający swego towaru nigdy nie dorachował, choć żadnego
1311   7|                choć żadnego kradnącego nie postrzegł. Oni wymyślili
1312   7|         gałeczka była, ten wygrał, kto nie trafił, ten przegrał. Lecz
1313   7|               pod podniesionym kubkiem nie znalazł, którą gwardiak
1314   7|               Żeby mu zaś na grających nie zbywało, tędy owędy grającemu
1315   7|                podniesionym znalezioną nie była, pod drugi podłożeć.~
1316   7|              zakazano gwardiakom, lecz nie zaraz i za wielką pilnością
1317   7|             rok szczęśliwy.~Ci, którzy nie mieli przemysłu i sumnienia
1318   7|           łotrostwie nigdy na dwa roki nie wystarczało. Drugi posiłek
1319   7|       rzemieślnikami żadnej powinności nie odbywali i tylko dla protekcji
1320   7|              najemnika, którego jeżeli nie miał, kapitan w to potrafił,
1321   7|              co tylko mundur przyjęli, nie brał traktamentu ani małego
1322   7|             tej biednej opuszcze ledwo nie skościał na koniu.~Broń
1323   7|          olstrach.~Bagneta na karabiny nie zakładała dragonia, tylko
1324   7|              powrozy skręcone, aby się nie psowało i wielkiego miejsca
1325   7|            psowało i wielkiego miejsca nie zastępowało, którego obroku
1326   7|                kiedy go brać na siebie nie potrzebował, i stawał się
1327   7|           sztab miała w Warszawie, ale nie wszystka, tylko kompaniami,
1328   7|           wygodnie używić; dlatego też nie było między nimi takich
1329   7|         gwardią pieszą.~Służby u króla nie odprawiali długi czas mirowscy.
1330   7|             obwachu w sali formowanego nie był potrzebny.~Trębacze
1331   7|               pozłocistą. Tego munduru nie brała na siebie gwardia
1332   7|              konna dlatego króla dalej nie konwojowała jak o ćwierć
1333   7|           ujeżdżał.~Gwardia konna póki nie służyła królowi, najmowała
1334   7|                aby mundurów przy pracy nie darła i łaciasto, tak jak
1335   7|                piesza i inne regimenty nie chodziła, częścią dla powagi
1336   7|              Żołnierz oddawszy potrawę nie wracał się, aby innych za
1337   7|                potrawami następujących nie pomięszał albo nieostrożnie
1338   7|            pomięszał albo nieostrożnie nie trącił, lecz szedł wciąż
1339   7|               stołu, aż wyszedł z sali nie obraziwszy żadnego potrawę
1340   7|                i unteroficjera, żadnej nie tykając. Kiedy była grana
1341   7|               lenug; dlatego żołnierze nie przykrzyli sobie w takiej
1342   7|               panowania Augusta III, i nie tylko gwardia koronna, ale
1343   7|        regimentu mirowskiego, u innych nie zaraz naśladowana. Przedtem
1344   7|                 na wierszch: taki bot, nie farbowany czernidłem, ale
1345   7|          glancu jak szkło świecącego i nie utrzymował kurzawy, która
1346   7|              ją odjąć do wychędożenia, nie szorując zendrą albo kretą
1347   7|               skórze. Ładownice takie, nie ciągnąc w siebie wilgoci,
1348   7|          generała Szybilskiego, przeto nie mogę upewnić Czytelnika,
1349   7|               autoramentu niemieckiego nie pudrowali włosów ani nie
1350   7|               nie pudrowali włosów ani nie szwarcowali wąsów, co oboje
1351   7|         używających, jeszcze chodził z nie pudrowaną głową, z wąsem
1352   7|                 czego w polskim wojsku nie zważano, owszem rozumiano
1353   7|        poprawką, tak iż wąs nastrojony nie wypadał z trybu swego ani
1354   7|               przez mróz, który się go nie tak chwytał jak nie szwarcowanego.~
1355   7|             się go nie tak chwytał jak nie szwarcowanego.~Oficjerowie,
1356   7|       szwarcowanego.~Oficjerowie, lubo nie byli obligowani do noszenia
1357   7|          albowiem popisować się wąsami nie godziło, tylko albo mieć
1358   7|            mieć wąsy szwarcowane, albo nie mieć żadnych.~Com tu napisat
1359   7|                się różniły od gwardii, nie sądzę za potrzebne dalsze
1360   7|        Czytelnika powtarzaniem jednego nie nudził i nie mordował.~NB.
1361   7|      powtarzaniem jednego nie nudził i nie mordował.~NB. Mundurów dla
1362   7|               dla żołnierzy długi czas nie przykrawali z osobna dla
1363   7|                 w stanie kroju żadnego nie mająca, obszerna, z kołnierzem
1364   7|           łączącym, przyszytym, niczym nie podszyta; pod kiereją żupan
1365   7|       pospolicie dobosi w regimentach, nie widać by było. Do bębna
1366   7|              do którego wielkiej nauki nie potrzeba było, ponieważ
1367   7|         wierszchu złotym. Szabli także nie mieli- wiszącej z ramienia
1368   7|           odziewać się futrem, a innym nie. Dlatego też janczarscy
1369   7|               pałkami; ale to wszystko nie miało żadnej muzycznej harmonii,
1370   7|         źrebięta, dla tego opisem jego nie fatyguję Czytelnika.~Musztra
1371   7|        osobliwie w czasie sejmu, nigdy nie była, jako się już wyżej
1372   7|               ich oficjerowie karbonki nie podbierali, mieliby się
1373   7|          posiłki posyłali, to ponieważ nie mogło ich dojść inaczej,
1374   7|             było aresztantom, ponieważ nie mając obciążonego żołądka,
1375   7|             mając obciążonego żołądka, nie mogli ekshalacjami i wyrzutami
1376   7|              którego obawiano się, aby nie był odbity przez koligatów
1377   7|                 Poznań i Toruń. Którzy nie będąc w takim rygorze służby
1378   7|       grodzkiego. Przed starostą warty nie trzymali, który mięszkając
1379   7|             ale gdy saskiego żołnierza nie było w Polszcze, wtenczas
1380   7|                kwotę żołnierza, ale go nie trzymały raz w raz tak jak
1381   7|          których zupełnie dependowali, nie wchodząc w komput wojska
1382   7|              koronnego i litewskiego i nie należąc do zwierszchności
1383   7|              do regimentu kompotowego, nie spadał na niższy gradus,
1384   7|               mniej dbając o piechotę, nie tak blisko i często jak
1385   7|          kolanach albo wytartych boków nie tak łatwie dojrzeć możno.
1386   7|                 Częstochowski żołnierz nie był liczny, cały garnizon
1387   7|                z dystyngwowanych gości nie szczędzono tych wojskowych
1388   7|                stojący w szeregu nigdy nie opuścił zdjąć kapelusza
1389   7|                szczęściem, do podziału nie należącym. Żołnierzyska
1390   7|       panowaniem Augusta III kwitnący, nie pobudzał nikogo do przygotowaniów
1391   7|        zakonników w rzemieśle wojennym nie ćwiczonych; lubo mieli dwa
1392   7|             odbyciu stacji zdejmowano.~Nie schodziło także fortecy
1393   7|                napełnione były. Prochu nie było nadto; który iż tylko
1394   7|           przeto wielkich zapasów jego nie czyniono.~ ~
1395   7|                kwotę żołnierza, ale go nie trzymały raz w raz tak jak
1396   7|          których zupełnie dependowali, nie wchodząc w komput wojska
1397   7|              koronnego i litewskiego i nie należąc do zwierszchności
1398   7|              do regimentu kompotowego, nie spadał na niższy gradus,
1399   7|               mniej dbając o piechotę, nie tak blisko i często jak
1400   7|          kolanach albo wytartych boków nie tak łatwie dojrzeć możno.
1401   7|                 Częstochowski żołnierz nie był liczny, cały garnizon
1402   7|                z dystyngwowanych gości nie szczędzono tych wojskowych
1403   7|                stojący w szeregu nigdy nie opuścił zdjąć kapelusza
1404   7|                szczęściem, do podziału nie należącym. Żołnierzyska
1405   7|       panowaniem Augusta III kwitnący, nie pobudzał nikogo do przygotowaniów
1406   7|        zakonników w rzemieśle wojennym nie ćwiczonych; lubo mieli dwa
1407   7|             odbyciu stacji zdejmowano.~Nie schodziło także fortecy
1408   7|                napełnione były. Prochu nie było nadto; który iż tylko
1409   7|           przeto wielkich zapasów jego nie czyniono.~ ~
1410   7|             wszystkim w tamtym miejscu nie szykowało się ze wszystkim
1411   7|                się przebrać po polsku. Nie wiem, czy to było takie
1412   7|               to prawo, czyli zwyczaj, nie odmieniwszy używanego od
1413   7|               litewskiej, nigdy jednak nie brali na siebie mundurów
1414   7|             gaszkiem, choć taka suknia nie miała miejsca w służbie,
1415   7|                tą odmianą, że na głowę nie brali czapek mundurowych
1416   7|             modzie, podług pory czasu.~Nie zdarzyło się nikomu pod
1417   7|     najdystyngwowańszych, miejsca tego nie ustępował.~Z dwóch stron
1418   7|             janczarów i konia, których nie mieli.~Przed pałacem hetmana
1419   7|               prawami określona, które nie są moim zamiarem, bo nie
1420   7|               nie są moim zamiarem, bo nie są obyczajami, o których
1421   7|      samowładnie, jak im się podobało, nie odnosząc się w tym ani do
1422   7|                czasów przez żaden sejm nie była aprobowana, ale przez
1423   7|            wspomnionej żadnej wzmianki nie uczyniły, wspomniony książę
1424   7|                przedanych poczyniwszy.~Nie podobał się ten krok Janowi
1425   7|            wojskiem koronnym zajechał, nie udając się wprzód do żadnej
1426   7|             którzy hetmanom oprzeć się nie mogli. Co się albowiem tycze
1427   7|             dbając o króla, od którego nie spodziewała się żadnego
1428   7|           chorągwi, ani wcale w wojsku nie służył.~W mocy także hetmańskiej
1429   7|               przykłady takiego rygoru nie dały nam się widzieć; dosyć,
1430   7|             wspominali, choć do skutku nie przywodzili.~ ~
1431   7|                 wszystkich nigdy razem nie ściągał, nie chcąc ogołacać
1432   7|               nigdy razem nie ściągał, nie chcąc ogołacać kraju zupełnie
1433   7|            zaczął i skończył wszystko, nie będąc od nikogo muszonym
1434   7|           będąc od nikogo muszonym ani nie znajdując potrzeby pracowania
1435   7|            chodzie, który - żeby wcale nie mógł brykać - był spętany
1436   7|               większej reputacji, choć nie z potrzeby, powodowali dwaj
1437   7|                przeciw niemu tym kołem nie toczy, a w takiej znajdując
1438   7|           obsypując go faworami swymi.~Nie byli zaś w takiej aprehensji
1439   7|           także polni w oboim narodzie nie należeli wcale do komendy
1440   7|                należały. Kalwakata ich nie miała żadnej różnicy od
1441   7|          czasie wojny; że zaś w pokoju nie było wielkiej pracy około
1442   7|            małej armii, przeto komendy nie dzieląc między hetmanów,
1443   7|             ten towar wielkiego pokupu nie miał, a żądza pieniędzy,
1444   7|             znakowi łaski królewskiej, nie dawano go, tylko senatorom,
1445   7|              Kto się w takiej godności nie znajdował, nie zyskał orderu,
1446   7|                godności nie znajdował, nie zyskał orderu, choćby go
1447   7|             otrzymanie go nic zapłacić nie trzeba było, tylko za walor
1448   7|               czerwonych złotych, lubo nie miał tyle waloru wewnętrznego,
1449   7|            wszystko i z rzemieślnikiem nie wynosiło więcej nad czerwonych
1450   7|        kilkanaście dukatów wyłudzając, nie opuścili, co wszystko z
1451   7|              płaszcza, i kierei, ledwo nie do szlafraka, aby go wszędzie
1452   7|               byli to wielcy panowie - nie używali innych pojazdów,
1453   7|               którzy nigdy się inaczej nie wozili, tylko karetami sześciokonnymi,
1454   7|               opisanych.~Który z panów nie był kontent z orderu garderobianego,
1455   7|             znalezieniu św. Szczepana, nie św. Augustowi. Przesadzali
1456   7|           jakim wyniosłości przeciwnym nie zaginął tak, jak zaginęły
1457   7|               ale tego przypadku nicht nie uważał za czasów Augusta,
1458   7|               non pisiare" (aby go kto nie ojszczał), czyniąc aluzją
1459   7|                sobie krzyż, aby go kto nie ojszczał."~ ~
1460   8|              się za panowania Augusta; nie było szlachcica o jednej
1461   8|       szlachcica o jednej wiosce, żeby nie miał chować jakiego dworskiego.
1462   8|              lub szyderstwa od kolegów nie nabawił.~Była tedy dworska
1463   8|           opojów jedni panowie cierpić nie mogli, drudzy takich lubili
1464   8|        zawiadowstwa dobrami; u drugich nie wchodził, jako to u prymasów,
1465   8|               się dworzanie prości, iż nie mieli żadnej szczególnej
1466   8|                pańskiego. Inni, którzy nie byli wezwani do jakiej usługi,
1467   8|               zwyczaju, albo też kiedy nie mieli ochoty bawienia się,
1468   8|               wieczerzy, po której gdy nie było gości, a zatem i żadnej
1469   8|               na sali, póki z niej pan nie ruszył się do głębszych
1470   8|               i kartami. Wino wtenczas nie było w tak pospolitym jak
1471   8|               panów siadali, u drugich nie siadali. Znowu u tych panów,
1472   8|             panów, u których dworzanie nie siadali z panem do stołu,
1473   8|                swoim podarunki dawali.~Nie tylko zaś w materii miłosnej,
1474   8|               panem dworzanie do stołu nie siadali, było tyle stołów,
1475   8|                dworzan i dworskich nic nie możno pisać powszechnie,
1476   8|               i tak u prymasa koniuszy nie siadał nigdy do stołu pańskiego,
1477   8|               dla jakiego zatrudnienia nie poszedł do stołu pańskiego;
1478   8|              trzecie miejsce trzymał i nie należał, tylko do dyspozycji
1479   8|              nazywał się kamerdynerem, nie należał do kalwakaty i regestru
1480   8|                się masztalerzem, kiedy nie w barwie, tylko w sukniach,
1481   8|          dworów, gdzie taka moda była, nie przestrzegano ceremonii,
1482   8|            Masztalerze nigdy dworzanom nie służyli do stołu, będąc
1483   8|     pacholikowie. Lecz kiedy dworzanin nie miał innego służalca, tylko
1484   8|           dawane, do sytości wyładować nie pozwalało. Lubo albowiem
1485   8|               tylko o jednym, wiedzieć nie chciano, wyjąwszy oficjalistów,
1486   8|              płatni.~Stoły dla dworzan nie u wszystkich dworów jednakowe
1487   8|               którym dostatku łapanina nie miała miejsca; każdy był
1488   8|               W niektórych zaś dworach nie dbano o tę wygodę; zastawiono
1489   8|            prędzej odprawiali, drudzy, nie znajdujący lepszej służby,
1490   8|                nieraz takowym gościem, nie miał się rączego do szafunku,
1491   8|               żegnał na złamanie szyi, nie słyszeli. Chłopkowie zaś
1492   8|                szlachcicowi o fortunę, nie dopieroż o kaczmarza lub
1493   8|               zapłaconą.~Inni panowie, nie wdając się sami w rozpoznanie
1494   8|            który się kaczmarzom oprzeć nie mógł.~Jednym słowem przejażdżka
1495   8|            wielkich dworów jak pierwsi nie trzymali i przyuczeni w
1496   8|           zatem znacznych szkód czynić nie mogli. Do tego Wielkopolanie
1497   8|           siano, piwo i gorzałkę.~Lecz nie czyniąc ogólnym opisem nikomu
1498   8|                że żadnemu dworzaninowi nie służył do stołu jego służka,
1499   8|        uczciwość w najwyższym stopniu. Nie porzucał żaden takowej służby,
1500   8|           kropli piwa w izbie stołowej nie znalazł. Posiłek wszelki