Part

 501 Now |         czyste małpy z "meranzieryi".~I chwytała się za boki, trzęsąc
 502 Now |                A Felek nuż się w lewo i w prawo kłaniać, nuż chudej
 503 Now |             pasji trzasnęła lufcikiem i z okna poszła.~Do szkapy
 504 Now |           sprawy życia, o jej względy i łaski ubiegaliśmy się jeden
 505 Now |               z tego Piotruś niecnota i, kiedy się za pokrzywdzonego
 506 Now |            lekceważyliśmy bynajmniej; i często gęsto dostał Piotruś
 507 Now |               kiedy na drugim, ślepym i zbielałym, powieka o siwej
 508 Now |            siwej rzęsie podnosiła się i opadała z wolna, jak gdyby
 509 Now |               bez bijatyki o szczotkę i zgrzebło. Cośmy jej wtedy
 510 Now |                zmrużywszy zdrowe oko, i tylko od czasu do czasu
 511 Now |              my już zawijamy porcięta i dalej do rzeki. Jaki był
 512 Now |        Chłopaki z całej ulicy chcieli i. nami lecieć, aleśmy ich
 513 Now |         chlustać, dopieroż jej pęciny i boki wycierać, dopieroż
 514 Now |             dla uwolnienia się od nas i naszej opieki parę kroków
 515 Now |           utopi! - wrzeszczał Piotruś i aż siniał, i przysiadał
 516 Now |       wrzeszczał Piotruś i aż siniał, i przysiadał na ziemię obu
 517 Now |      trzymając. Brnęliśmy tedy po nią i za ogon ku brzegowi ciągnęli,
 518 Now |         ociekający wodą jak topielcy.~I tę to naszą kochaną szkapę
 519 Now |              oba za czupryny chwycili i splątali jak kłębek, potoczyli
 520 Now |              jak przychudnie, boć już i sieczki ujmuję, to kto co
 521 Now |            Matka westchnęła ciężko.~- I cóż ja se mam myśleć, mój
 522 Now |            się kamieniem u szyi stała i do dna cię ciągnę... O tych
 523 Now |            myślę...~Zakryła oczy ręką i zaszlochała głośno. Ojciec
 524 Now |             raz też zasypiała we dnie i mimo że się nagle ciepło
 525 Now |               rękę na nas twardą miał i o byle co do czubów nam
 526 Now |             wiaderka, aby żłopnąć raz i drugi wody którąśmy jej
 527 Now |          przynosili własnoręcznie.~Ja i Felek siadaliśmy z obu jej
 528 Now |               obu jej stron na żłobie i machając nogami przyglądaliśmy
 529 Now |          doktor zachodząc do matki- - I wilgoć straszna! Powinniście
 530 Now |      Powinniście się postarać o suchą i ciepłą izbę dla żony - dodawał,
 531 Now |             chora. Z nią coraz gorzej i musi być gorzej w takich
 532 Now |          warunkach.~Ojciec gryzł wąsy i milczał ze spuszczoną głową.~-
 533 Now |         prowadzić...~Poszedł już, już i na drugą ulicę skręcił,
 534 Now |          sieni stał, w ziemię patrzył i wąsy gryzł.~Aż nagle się
 535 Now |               ze szkaplerzem rozerwał i dobywszy z niego srebrny
 536 Now |            Matką Boską, mnie po węgle i po mleko postał przykazując,
 537 Now |               nie powiadał matce, jak i skąd.~Nazajutrz w południe
 538 Now |             właśnie do przedstawienia i już się Felek na szkapę
 539 Now |               więc szturchnąłem Felka i obaj stanęliśmy jak trusie.~
 540 Now |               kapoty granatowej utarł i wyciągnąwszy chudą, długą
 541 Now |              to był już stary, wysoki i dobrze zgarbiony; oczki
 542 Now |           świdrowate, brwi krzaczaste i chudy, zarastający od spodu
 543 Now |              poszedł, szkapę odwiązał i po zadzie ją dłonią uderzył.~-
 544 Now |              ojciec posępnie spod oka i zaraz mu się wąsy podniosły,
 545 Now |             ale przełknął tylko ślinę i rzekł:~- Skóra i kości zarobią
 546 Now |          tylko ślinę i rzekł:~- Skóra i kości zarobią u was, kumotrze,
 547 Now |         złotych ćwiarteczka, kumeńku! I siano też drogie...~- A
 548 Now |        słodziej jeszcze pan Łukasz. - I szpacik, widzę, jest...~-
 549 Now |             mnie tylko łokciem pchnął i szeroko otwartymi oczyma
 550 Now |          dodał wciągając niuch tabaki i kiwając głową.~Ojcu podnosiły
 551 Now |              w ziemię. -~Dla mnie ona i ze szpatem dobra! Żeby nie
 552 Now |              dłonie na kolanach oparł i po nogach szkapie patrzył~-
 553 Now |              prostując się pan Łukasz i rozsunąwszy palcami zmartwiałą
 554 Now |             ślepa. Takem ją już kupił i taka je. U mnie ta nie oślepła.~-
 555 Now |        rozśmiał się słodko pan Łukasz i znów do tabaki sięgnął. -
 556 Now |             U-u-u!...~Otrząsnął palce i tabakę schował.~- Jak ona
 557 Now |       zobaczył, chwycił Felka za kark i. pchnąwszy go we drzwi,
 558 Now |    Dmuchnęliśmy jak wiali ze stajenki i jak wiatr do izby wpadli.~
 559 Now |            stronę, tylko oczy spuścił i wąsów szarpnął, a matka
 560 Now |          ostro. - W izbie siedzieć...~I trzasnął drzwiami.~Byliśmy
 561 Now |           coraz przeźroczystsze, usta i broda jak w febrze latały,
 562 Now |                 Siarczyste! -wrzasnął i zaniósł się wielkim płaczem.~
 563 Now |          świeczki w oczach stawały. A i matka jakoś nie miała wskórania.~-
 564 Now |            żeby jej piwa zagrzać albo i mleka z masłem, a Piotrusia
 565 Now |            przykazuje nam cicho być - i słucha. Aż westchnie głośno,
 566 Now |         głośno, jakby sam nagle ożył, i oczy do tego czarnego krzyża
 567 Now |             przy niej tej nocy spał a i on nie słyszał. Wyszła z
 568 Now |       sklepikarka pojęła do siebie, a i nam po bułce dała.~- A to
 569 Now |               czym ją zaraz pocałował i bosymi nogami szastnął w
 570 Now |               A to tyjatr!.. - szepce i w ściśniętych pięściach
 571 Now |            spoza zębów wysuwa, cienki i ostry jak żądło.~Ojciec
 572 Now |           ludzkie litowanie, to byśmy i nie czuli tak bardzo, że
 573 Now |               na pościeli leżała, jak i teraz. I teraz, kiedym na
 574 Now |         pościeli leżała, jak i teraz. I teraz, kiedym na nią patrzył,
 575 Now |               Piotrusiem oczyma wodzi i uśmiecha się leciuchno,
 576 Now |               uśmiecha się leciuchno, i co tylko ma powiedzieć: "
 577 Now |             siadł, ręką głowę podparł i patrzył: to na krzyż czarny
 578 Now |              przez cały dzień szastał i nastawiał, i z ludzi wydziwiał,
 579 Now |            dzień szastał i nastawiał, i z ludzi wydziwiał, a mnie
 580 Now |           objął, patrzył w pustą izbę i płakał.~Trzeciego dnia spaliśmy
 581 Now |             go za ramię.~Szarpnął się i na drugi bok przewrócił,
 582 Now |              także, na sienniku siadł i szeroko otworzywszy oczy -
 583 Now |              Szkapa! - wrzasnął Felek i porwawszy na siebie katankę,
 584 Now |             wstawaj! Szkapa przyszła!~I trząsłem nim jak wiązką
 585 Now |               stał pan Łukasz. Smolik i częstował stróża tabaką.~
 586 Now |            dobra, stara szkapa nasza.~I nuż jej zaglądać w zęby,
 587 Now |             co to wóz ten czekał.~Ale i ona poznała nas także, i
 588 Now |              i ona poznała nas także, i ona cieszyła się nami; przednią
 589 Now |                to znów na głosy nasze i śmiechy strzygła uszami,
 590 Now |     obejrzałem się: gromadka sąsiadek i przechodniów już się rozproszyła,
 591 Now |           ojciec sam, z czapką w ręku i zwieszoną głową.~Co do nas.
 592 Now |         chwilę nie przerywając rozmów i pieszczoty. Poranek byt
 593 Now |       naszelniki... jaki ci kantar...~I my znów dalej chórem:~-
 594 Now |         wrażenie.~Przechodnie stawali i wzruszali ramionami. Parę
 595 Now |               kilka wierzbowych witek i zaczęli ją skwapliwie oganiać.
 596 Now |                w lichych szarawarkach i kurtkach łatanych dreptaliśmy
 597 Now |              dołka nie skończył kopać i dopiero teraz pospiesznie
 598 Now |             dla szkapy szczaw zajęczy i soczystą babkę, której pełno
 599 Now |         Łukaszem zdjęli z wozu trumnę i postawili ją nad brzegiem
 600 Now |            przyszedł ksiądz w komeżce i kościelny z krzyżem i kropidłem.
 601 Now |         komeżce i kościelny z krzyżem i kropidłem. Spojrzał na nas
 602 Now |             świeżej trawy. Pan Łukasz i ojciec poklękli także, grabarz
 603 Now |              modlitwę, wspomniał imię i nazwisko matki, ,,Ojcze
 604 Now |         głośno.~Podniósł ojciec twarz i obie ręce w niebo; z jego
 605 Now |              leciuchne szmery wierzby i cykanie świerszcza.~- O ,
 606 Now |             który pełne rączyny trawy i wiosennego kwiecia szkapie
 607 Now |               rozsypując bratki polne i białe stokrocie. Szkapa
 608 Now |           dziecka brała wargami trawę i żuła ją, przechyliwszy łeb
 609 Now |            żuła ją, przechyliwszy łeb i melancholijnie zwróciwszy
 610 Now |              na znak jako już pacierz i wszystko, co do niego należało,
 611 Now |         chyłkiem do szkapy pomknął, a i na mnie kiwnął. Ksiądz też,
 612 Now |           trumnę pokropiwszy, z czego i nam się coś niecoś poświęcenia
 613 Now |             Grabarz na glinę natrafił i po trochu ją tylko, jak
 614 Now |              raz w raz tabakę niuchał i na wóz pozierał, a w głowę
 615 Now |               ścisnęli, potrzęśli raz i drugi z wielkim przyjacielstwem,
 616 Now |               grzywy opadały ostróżki i zajęcze maczki. Resztę zieleni
 617 Now |             łbem. obciążonym kwieciem i zielenią, ja zaś i Felek,
 618 Now |           kwieciem i zielenią, ja zaś i Felek, jak giermkowie, po
 619 Now |              jak giermkowie, po lewej i po prawej stronie. Wóz toczył
 620 Now |               sprawa panów Gradewitza i Hornszteina wyczerpała poniekąd
 621 Now |               kurację w Francesbadzie i przywoziła stamtąd nowe
 622 Now |               z odświeżoną twarzyczką i przepyszną parą złotoczarnych
 623 Now |       posiedzenia wloką się jak smoła i które nie nastręczają sposobności
 624 Now |              w handlach win, likierów i delikatesów ożywił się niezmiernie.
 625 Now |              kożuchów tracących smołą i polem nie było co i liczyć
 626 Now |             smołą i polem nie było co i liczyć nawet. Co można,
 627 Now |           garścią tołkanicy w szmatce i żywi się tym przez dni trzy
 628 Now |           żywi się tym przez dni trzy i cztery, bez grosza przy
 629 Now |               Ale jednego dnia brakło i tych chłopskich kupek. Porozchodziło
 630 Now |               jakaś .spraw ina o sery i masło.~- Mizeria! -Jak mówił
 631 Now |            andaraku tylko, w zawijach i w płacie, weszły przed chwilą
 632 Now |               w bramę sądowego gmachu i znikły w głębokiej sieni.~
 633 Now |            did, w obszarpanym kożuchu i wyrudziałej, na uszy wiązanej
 634 Now |             jego skołtunionych włosów i ryżawej brody. Did nie stary
 635 Now |              srodze ospą zgryziony: a i wódka zostawiła na nim swe
 636 Now |          włóczędze za podporę służył.~I did. i pokurć patrzyli w
 637 Now |             za podporę służył.~I did. i pokurć patrzyli w okna sali
 638 Now |             ale did patrzył obojętnie i tępo, pokurć zaś z widocznym
 639 Now |            zaś z widocznym niepokojem i oczekiwaniem.~Tymczasem
 640 Now |                rozwiewając brodę dida i łatany kożuch: a ile razy
 641 Now |          grubą nogą dziada przysiadał i wkuliwszy ogon pod siebie,
 642 Now |             wszakże jasno było, cicho i bezpiecznie.~W lekko ogrzanym
 643 Now |                przysiadł, zgarbił się i cichaczem tabakę niuchał.~
 644 Now |              młodości, słusznej tuszy i powolnych ruchów. Szeroka
 645 Now |            obfity. pełny zarost brody i policzków, spojrzenie osowiałe
 646 Now |               monotonnym. ale ciepłym i od serca idącym. Tak w rysach
 647 Now |      prokurator po prawej ręce stołki i pulpity obrońców, a po lewej
 648 Now |               świetne mundury prezesa i asysty jego. Prezes był
 649 Now |             poręczach oparte; z lewej i z prawej jego strony siedziało
 650 Now |              wkładaniem w oko monokla i wyrzucaniem go małym, niemalże
 651 Now |            zajęte oko nieruchome było i iakby marzące.~Na ławie
 652 Now |      wszystkie te rysy atoli powlekał i podobnymi je sobie czynił
 653 Now |            dyskretniej ziewające usta i bardziej zmrużone oczy,
 654 Now |            zdaje się sam nie wiedzieć i dopiero kiedy mu miejsca
 655 Now |          budzi się z tego oczarowania i patrzy po obecnych lekko
 656 Now |          pisania, od rżniętej karafki i szklanek odrzucających małe
 657 Now |      haftowanych, strojnych w gwiazdy i wstęgi mundurów.~Wszystko
 658 Now |            wydawało się pełne dobroci i łaski. Srebrny, stojący
 659 Now |          pełnej łagodnych wyniosłości i spadków łysiny prokuratora
 660 Now |            spadków łysiny prokuratora i odstrzelał je aż na błyszczący
 661 Now |             są ku jakiejś bezimiennej i bezosobistej winie; mniemać
 662 Now |            dają. Temat był potoczysty i tak otarty jak najlepsza
 663 Now |              mas całych z tak fatalną i niepościągnioną siłą. Przestępca
 664 Now |      haniebnym piętnem win niezmytych i niepowetowanych.~Zawiesił
 665 Now |        niepowetowanych.~Zawiesił głos i wypoczywał, sapiąc z lekka.
 666 Now |               drogę otwartą na oścież i w tę. i w tę stronę. Przez
 667 Now |             otwartą na oścież i w tę. i w tę stronę. Przez chwilę
 668 Now |              mu się. rzekłszy prawdę. i nie chciało nawet występować
 669 Now |             Pomyśleć tylko: trzy sery i osełka masła.~- Boże ty
 670 Now |          widoczną, że na coś oczekuje i czegoś się lęka.~Jakoż zwrócił
 671 Now |       zbierania wiosną liszek z grusz i jabłoni, a który nazywa
 672 Now |             chwili pan obrońca drgnął i spuściwszy oczy. pilniej
 673 Now |         patrzenie to trwało tak długo i tak szczególnym mieniło
 674 Now |           oskarżonych~niemało obciąża i prawo do tym większej surowości
 675 Now |          oskarżeni, jest tak występne i potępienia godne, iż samo
 676 Now |               społeczeństwa!~Skończył i jakby w tej chwili dopiero
 677 Now |          swoją usłyszał, zadziwił się i osowiałym, niepewnym wzrokiem
 678 Now |          Udawał Iwan wilka, udawał aż i kozę zdusił! A?...~Roześmiał
 679 Now |           sobie z cicha, machnął ręką i nieco ciężko opuścił się
 680 Now |               szmer powstał za stołem i w ławkach. Ten i ów poruszył
 681 Now |               stołem i w ławkach. Ten i ów poruszył się, zaszeptał,
 682 Now |           zaszeptał, odchrząknął; ten i ów wyciągnął szyję. żeby –
 683 Now |          milczkiem na sam brzeg ławki i pilnie ku stołowi patrzył,
 684 Now |                jako że to strzeżonego i sam Pan Bóg strzeże. Nikt
 685 Now |            było szurganie stóp bosych i wycieranie nosów żałosne,
 686 Now |           płaczliwe, z westchnieniami i szeptem zmieszane. Woźny
 687 Now |            tak miodem nie uraczy albo i wódką z pieprzem, jak postękiwaniem
 688 Now |           pieprzem, jak postękiwaniem i płaczem: czy ma o co, czy
 689 Now |           Akurat!~Tu woźny krzywi się i uśmiecha wzgardliwie. Plunąłby,
 690 Now |         obrońca podnosi się ze stołka i przez chwilę nie wie, co
 691 Now |           Opiera je wreszcie o pulpit i podnosi czoło, na które
 692 Now |   człowieczyna z pochylonym grzbietem i zapadłą piersią. Twarz ma
 693 Now |        obojętną, spojrzenie przygasłe i wysokie, łysiejące czoło.
 694 Now |         ścisłością oznaczyć, ponieważ i to, co mówi poważnie, ma
 695 Now |          sobie coś ze smutnego żartu, i to. co mówi żartem, ma surowość
 696 Now |           surowość rzeczy koniecznych i nieuniknionych. W ogóle
 697 Now |             jako żywo nie potrzebował i nie wiadomo nawet, czyby
 698 Now |               notaty swe prokuratora, i rzekł bezbarwnym, obojętnym.
 699 Now |                Idzie o zjedzone masło i sery. Jako obrońca dodany
 700 Now |               ważność tego przedmiotu i winy powierzonych mi klientów
 701 Now |               małe jest tym samym, co i zło wielkie, po co je zmniejszać,
 702 Now |         Zjedli oni trzy krajanki sera i cały funt masła. Może nawet
 703 Now |        sprawia mi ono gorycz w ustach i palenie w dołku, podobnie
 704 Now |         palenie w dołku, podobnie jak i wszelkie inne tłuszcze.
 705 Now |               wszakże rzeczą ciekaw ą i zastanowienia godną-dodał
 706 Now |              nawet licha była. gorzka i robaczna.~Urwał, rozciągnął
 707 Now |            zwinął je, znów rozciągnął i tak je wykrzywił, jakby
 708 Now |             sam owej lebiody próbował i dotąd czuł jej gorycz. Po
 709 Now |           pozwoleniem Wysokiego Sądu. i pamiętam doskonale, jak
 710 Now |           mowy głowę sprostował nieco i z góry na słuchaczy spojrzał.
 711 Now |           przybrał zwykłą swą postawę i spuściwszy oczy tak rzecz
 712 Now |              adwokat. uważam za błahą i bezużyteczną, to przeciwnie,
 713 Now |               na tak małym wyboczeniu i. drogi utartej praktyką,
 714 Now |      pożałowania pośpiechem.~Tu urwał i nagłym błyskiem zmrużonych
 715 Now |             tej chwili zachłysnął się i poczerwieniał jak gdyby
 716 Now |               było złego siedzieć tak i słuchać? Co innego, gdyby
 717 Now |               Tymczasem za stołem ten i ów poruszył się w fotelu
 718 Now |      wystąpienie pana obrońcy potępia i wprost je uważa za niewczesne
 719 Now |              oryginalnością?~Niemniej i panowie przysięgli kręcili
 720 Now |              obrońcę ze współczuciem, i on wprawdzie uznawał pewną
 721 Now |               co można było sobie tak i siak tłumaczyć, skłonił
 722 Now |        skłonił się z lekka ku stołowi i rzuciwszy głową jak piłką
 723 Now |             sobie wniosek mój ponowić i najusilniej przy nim obstawać.
 724 Now |            punktu.~Nie jest to jednym i tym samym, czy ser i masło
 725 Now |           jednym i tym samym, czy ser i masło zjadł ktoś z chlebem
 726 Now |            dodał skłoniwszy się lekko i zawieszając głos w oczekiwaniu.~
 727 Now |             stojących poza sobą ławek i w chłopskim narzeczu Poleszuków
 728 Now |               od licznych stóp bosych i z głębi zaczęły się wysypywać
 729 Now |              zaruszały się, zakłębiły i posunęły ku obrońcy krokiem.~-
 730 Now |             widać było. Zapędzili się i stanęli zbici w kupkę jak
 731 Now |       przymizerowani, spaleni wiatrem i słońcem. Najstarszy mógł
 732 Now |           najmłodszy z dziesięć, albo i mniej jeszcze. Ot, poganiacze
 733 Now |               drobnego statku, a może i wprost z chałupy Nisko podcięte,
 734 Now |            Nisko podcięte, konopiaste i czarniawe grzywy zakrywały
 735 Now |               nieco, miny nastraszone i ciekawe.~Na jednych grzbietach
 736 Now |            czy tez tylko taka o mełka i w wątpliwości tej szturchnął
 737 Now |              prokuratora. Ale Benedyć i nie poczuł tego. Był on
 738 Now |            się światu!"~Chwieje głową i zadziera konopiastej grzywy
 739 Now |          który mu się wydaje większym i daleko piękniejszym od słońca.~
 740 Now |                Jest to chłopak bystry i roztropny.~"Oho!" - myśli,
 741 Now |              do zjedzenia owych serów i owego masła; jużcić to tak
 742 Now |               to jakby w chałupie, bo i brudno, i głodno tak samo.
 743 Now |              w chałupie, bo i brudno, i głodno tak samo. Ale w takiej
 744 Now |            Przestępuje z nogi na nogę i ściska rękę, kuląc między
 745 Now |              ból w okolicach słabizny i niespokojnie obziera się
 746 Now |               surmie nie wygrać, choć i na najdłuższej... Mamaż
 747 Now |             tylko; sierotą bowiem byt i ludzie go tak ot przygarnęli,
 748 Now |     przygarnęli, z miłosiernego serca i wedle gęsi, które lis po
 749 Now |      najbliższe przyjacielstwo swoje, i tego tylko żałował w tej
 750 Now |      Natychmiast uczuwa mdłość wielką i wciągnąwszy w siebie brzuszynę
 751 Now |    podejrzliwie, badawczo.~"E... może i nie dadzą! Nie widać jakoś,
 752 Now |              Ogląda się z wolna w bok i spostrzega przy drzwiach
 753 Now |              błyskawicy spuszcza oczy i zaczyna silnie mrugać długą,
 754 Now |             Pan zapytuje, czy ten ser i masło zjedli z chlebem?~-
 755 Now |             się. pokazuje drobne zęby i kręci głową. Całe zalęknienie
 756 Now |           puklidzie skądby?...~Chleba i nie pieką teraz nawet, we
 757 Now |       wszystkiego. Gdzie, nie śmiałby i wstyd by mu było, ale myśli
 758 Now |             myśli w sobie to wszystko i uśmiecha się i precz kręci
 759 Now |               wszystko i uśmiecha się i precz kręci głową. Pan obrońca
 760 Now |          chłopca.~Ustim podnosi głowę i zaczyna przypominać sobie.
 761 Now |         przypominać sobie. Jest chudy i długi; podniesiona głowa
 762 Now |               obojczykowe, na brodzie i dolnej szczęce skóra tak
 763 Now |              liczyć na niedziele, ale i to mu me idzie. Rozpoczyna
 764 Now |         Rozpoczyna raz jeszcze głośno i liczy na jarmarki. Tak,
 765 Now |              Teraz wie, kiedy to było i teraz pamięta... Dziecięca,
 766 Now |             chleba. Dwa bochny kupiła i kukiełkę dla Zochfijki od
 767 Now |            Tak Tyt odrzekł: ,,wo wik" i pyta: "A co niesiesz, Chwyłyna?"
 768 Now |           wesele! Jak je chleb, to je i wesele!" Rozśmiała się: ,,
 769 Now |            załyty, koły prystupaje ?" I zaraz zaczął pokrzykiwać: ,,
 770 Now |              potajnik. Koło potajnika i na woły ciężko. To my wtedy
 771 Now |              okiem, z twarzą pobladłą i z drżącymi usty.~Chłopak
 772 Now |            się polem z cicha, gorzko, i ku stołowi zwrócił.~Mimo
 773 Now |        siekańcem w hafty, pierścienie i wstęgi.~Panowie pospuszczali
 774 Now |              zimne dusze, owszem, ten i ów odwrócił oczy nie mogąc
 775 Now |     znędzniałe postacie chłopiąt, ten i ów czuł wielką przykrość
 776 Now |             na widok tej bezbronności i tego sieroctwa, ale każda
 777 Now |             oczom własnym nie wierzył i tak kręcił głową, że ledwo
 778 Now |        Pozwolę sobie punkt ten podjąć i powtórzyć tu trafne słowa
 779 Now |              jedno z najbystrzejszych i najbardziej decydujących
 780 Now |             przybytku sprawiedliwości i prawdy. Nic też lepszego
 781 Now |              prawdy. Nic też lepszego i pożyteczniejszego dla sprawy
 782 Now |            tylko to orzeczenie podjąć i powtórzyć: - Panowie! Oto
 783 Now |           szerokim, wspaniałym gestem i patyk wskazał.~Obecni poruszyli
 784 Now |        Zakołysał się na fotelu w lewą i w prawą stronę i ustami
 785 Now |               w lewą i w prawą stronę i ustami cmoknął.~Ale pan
 786 Now |               obrońca podrzucił głową i rzekł:~- Widzę wzruszenie
 787 Now |               można kładąc go w otwór i podważając drewniany skobelek
 788 Now |             zamykający ją z wewnątrz. I czy chcecie widzieć, panowie,
 789 Now |              łatany rękaw jego świtki i grubej, nie dobielonej koszuli
 790 Now |                nie dobielonej koszuli i obnażywszy rękę chłopaka
 791 Now |               ku chłopcu żywym ruchem i patrzył na gęste, czerwone
 792 Now |     rozszerzył usta jakby do uśmiechu i rzekł obojętnym, nieco drżącym
 793 Now |            rękę chłopaka, skłonił się i zrobiwszy kilka niezgrabnych,
 794 Now |         cienkie wargi zaciśnięte były i surowe. Stracił w tej chwili
 795 Now |        chłopców drgnął, otworzył usta i podniósł ku oknu duże, modre
 796 Now |           pana prezydującego poruszył i jak za tym poruszeniem poruszył
 797 Now |          przesunął, znów je przejrzał i brwi podniósł wysoko.~Istotnie,
 798 Now |         siedzą, spokojnie. A co o ser i o masło, to najmniej! A
 799 Now |              masło, to najmniej! A to i tego nie wiedzą, jak się
 800 Now |         inkwirent brwi tylko podniósł i rozłożył dłonie:~- Ty jak
 801 Now |                Wysunął się z gromadki i rzekł raźnym głosem:~- Tichobaj!~
 802 Now |             rozchełstaną na piersiach i rzucił oczyma na prawo i
 803 Now |              i rzucił oczyma na prawo i na lewo, niezmiernie zadowolony
 804 Now |               bokach puścił, a kolana i bose stopy mocno ścisnął,
 805 Now |               z lekka ramionami.~- To i jakże wołają ciebie ? Syrycz,
 806 Now |         Syrycz, Huc czy Tichobaj ? To i ojcu twemu Tichobaj? A?...~
 807 Now |     przechylił, o kolano łokieć oparł i skubał ciemną, rzadką bródkę.~
 808 Now |         bródki, skromnie spuścił oczy i rzekł suchym, obojętnym
 809 Now |           Rzekł, podniósł nagle głowę i uderzywszy bystrym wzrokiem
 810 Now |           zebranych, pomilczał chwilę i przystąpił do zreasumowania
 811 Now |                czoło głęboko wrębione i cofnięte nieco, lekko garbaty
 812 Now |          nozdrzach, spojrzenie bystre i chłodne.~Głos jego był metaliczny,
 813 Now |               sobie rytm ujarzmionego i powstrzymywanego pędu. Jedną
 814 Now |              jego niezwykłej precyzji i siły.~Gruzinem być musiał
 815 Now |           jakby przygorzałej, powiece i matowa śniadość cery, która
 816 Now |         panują nieodpartą siłą logiki i beznamiętności.~Poczuli
 817 Now |     oczekującym go u Froima szczupaku i wiście.~A nie tylko poczuli
 818 Now |             wymowy, ale jej sprawność i jej szyk wojenny, który
 819 Now |              uporządkował wewnętrznie i karnością natchnął. Teraz
 820 Now |              od nazwisk, osób, miejsc i przedmiotów, prosta, wyrazista,
 821 Now |              na którym stanęli mocno; i mówca, i oni sami. Punkt
 822 Now |               stanęli mocno; i mówca, i oni sami. Punkt ten, ogołocony
 823 Now |        ogołocony z wszelkich dodatków i określeń, podrósł niejako
 824 Now |             określeń, podrósł niejako i utworzył rodzaj wyniosłości,
 825 Now |           przysięgli jej jednolitości i sile. Zaledwie jednak mieli
 826 Now |               niej wysunęło się prawe i lewe skrzydło: kradzież
 827 Now |             skrzydło: kradzież prosta i kradzież z włamaniem. Natychmiast
 828 Now |      włamaniem. Natychmiast z jednego i z drugiego flanku zaczęły
 829 Now |              przysięgli olśnieni byli i oczarowani. Były to jednocześnie
 830 Now |               jednocześnie błyskawice i. ciosy: uderzały i oświecały
 831 Now |         błyskawice i. ciosy: uderzały i oświecały jak miecz i jak
 832 Now |        uderzały i oświecały jak miecz i jak piorun.~Teoria kradzieży
 833 Now |              niewielka, potem rosnąca i zagłębiająca się z każdym
 834 Now |          dalekie od siebie, tak różne i tak wielką przepaścią rozdzielone
 835 Now |            mały. nieznaczny ruch ręką i każde z obu skrzydeł rozpadło
 836 Now |             spełniona pojedynczo albo i zbiorowo. Teoria stowarzyszeń
 837 Now |           udzieliło im się coś z siły i bezpośredniości samego mówcy.
 838 Now |          Innym oni teraz okiem patrzą i na obwinionych, i na dowód
 839 Now |              patrzą i na obwinionych, i na dowód winy. Zakrzywiony
 840 Now |             który cudze zamki otwiera i cudze drzwi uszkadza; w
 841 Now |               zgrzyt jego złowieszczy i trzeszczenie podważanego
 842 Now |      trzeszczenie podważanego skobla.~I sami oskarżeni przedstawiają
 843 Now |             to już kupka zalęknionych i zbiedzonych dzieci, ale
 844 Now |          zorganizowana w przestępnych i przez kodeks kryminalny
 845 Now |            wiejscy, razem pasący gęsi i cielęta, którzy pod wpływem
 846 Now |         burczenia w pustych żołądkach i drażniącego je zapachu świeżych
 847 Now |               nadto mieli sposobności i czasu obmyśleć swój czyn
 848 Now |               się o jednej dnia porze i na jednym miejscu.~Co było
 849 Now |         osobliwym w tych pomyśleniach i uczuciach, to. że zdawały
 850 Now |          sprawy; a ta kupka obdartych i znędzniałych dzieci odgrywała
 851 Now |              duch prawa tchnął na nią i tchem tym wypełnił wszystkie
 852 Now |            skutków orzeczenia stopnia i rodzaju winy. Kara za kradzież
 853 Now |         kategorii ciężkich przewinień i nawet przez małoletnich
 854 Now |             lat jest karaną.~Skończył i usiadł. Trwająca mniej więcej
 855 Now |           zostawiła go równie świeżym i równie chłodnym, jak był
 856 Now |           przygasły. Ostrzejsze tylko i bardziej nerwowe były może
 857 Now |                glos tylko był suchszy i twardszy.~Panowie zza stołu
 858 Now |         drugim, stosownie do godności i urzędu.~Ale obrońca patrzył
 859 Now |           dostrzegł go pan prokurator i dobrodusznie zakołysał głową:~-
 860 Now |                rozprostowały grzbiety i kolana.~Małe szepty szły
 861 Now |          polem, niepokojąc je z lekka i ulotnie; łyczkowa tabakiera
 862 Now |          brzozówkę już w ręku trzymał i trzęsąc głową częstował
 863 Now |            się mile ku dziadowi mieli i zaraz~mu się z brzeżka ławy
 864 Now |               brzeżka ławy umykał ten i drugi.~Pan obrońca na swoim
 865 Now |           widział podpartą jego głowę i rękę nastawioną u skroni.
 866 Now |          wydawały się one zrazu puste i bezbrzeżnym napełnione smutkiem,
 867 Now |         których nic nie rośnie, nawet i piołun, nawet i dziewanny.
 868 Now |         rośnie, nawet i piołun, nawet i dziewanny. Słońce tylko
 869 Now |           spiekłe, przeraźliwie jasne i wypala resztę wilgoci ziemnej,
 870 Now |           wyciągnęli szyje ku drzwiom i otwarli usta jak wrota.
 871 Now |               to rozterka, wątpliwość i niepogodzona sprzeczność;
 872 Now |               sprawiedliwość, światło i uspokojenie. Sumienia się
 873 Now |        zmienia się w postać wspaniałą i tryumfującą. Wielka pusta
 874 Now |        postawiono pytania.~Są krótkie i jest ich dwa tylko.~Pierwsze:
 875 Now |  obciążających jest kradzieżą prostą? I drugie: czy jest kradzieżą
 876 Now |            włamaniem?~Słowa te, jasne i beznamiętne, brzmią w wielkiej
 877 Now |       wielkiej pustej sali dźwięcznie i donośnie.~Nie jest to jeszcze
 878 Now |        ramiona, przechyla głowę w tył i mruży oczy.~Miecz ten wszakże
 879 Now |        dzierży w ręku, troskliwą jest i pieczołowitą w tej ostatniej
 880 Now |           głos ten zalękniony, drżący i błagalny.~Chce, żeby w oczach
 881 Now |        zapytał pan prezydujący głośno i dobitnie, czy podsądni mają
 882 Now |         biorąc, nie było się nad czym i naradzać nawet. Sprawa była
 883 Now |       rabunkiem zjedzenie funta masła i trzech krajanków sera? Gdzież
 884 Now |               z patykiem takim gwałtu i włamania dopuścić się może?~
 885 Now |           wpływem abstrakcji prawnych i świetnej mowy prezydującego;
 886 Now |             się okrutnie do szczupaka i do wista śpieszyło, przyłączył
 887 Now |          nagle do kategorii pierwszej i utworzył większość: Czas
 888 Now |              mizerią!~Rzecz oczywista i jak słońce jasna, że kiedy
 889 Now |               sposób skradziono masło i sery, to była to kradzież
 890 Now |               rozumowaniu, tak jasnym i kategorycznym, jeden jeszcze
 891 Now |            oderwał się od mniejszości i do większości przeszedł.
 892 Now |              przeszedł. Był to sąsiad i przyjaciel, a jak teraz,
 893 Obra|            dzień jesienny, cały złoty i modry od gasnącego słońca
 894 Obra|             modry od gasnącego słońca i cichej pogody. Około trzeciej
 895 Obra|               nim w czerwonym lejbiku i samodziałowym spencerze.~
 896 Obra|                 krzyknął znów parobek i zaklął, bo mu się konie
 897 Obra|              Okręcił lejce na kłonicy i pięścią jak taranem zaczął
 898 Obra|              się słyszeć głos cierpki i gniewliwy:~- Czego walisz ?
 899 Obra|         obijasz? Jak mam~otworzyć, to i bez twego walenia otworzę!~-
 900 Obra|               skręciły.~Chwycił lejce i wywijając batem nad końmi
 901 Obra|              Zaopatrywano się na zimę i to spowodowało pewne zamieszanie
 902 Obra|           raczej kręcenie się w kółko i popychanie wzajemne, gdyż
 903 Obra|             czterema wewnątrz ławkami i podtrzymującym krokwie słupem.~
 904 Obra|              zarosłe zielskiem rabaty i ścieżki, twardo stopami
 905 Obra|            część miała piersi zapadłe i pochylone grzbiety, na których
 906 Obra|           znacznie chodem, ruchem rąk i ramion, sposobem trzymania
 907 Obra|              sposobem trzymania głowy i noszenia siwego kubraka,
 908 Obra|              wszyscy nagięte grzbiety i kark, jakby wyłażący naprzód
 909 Obra|           stają się wtedy kabłąkowate i wątłe; ustawione przy sobie
 910 Obra|            jakby nadmiernie wydłużone i wyruszone ze stawów. Rzecz
 911 Obra|               swoją przez długie lata i dopiero najstarsze, po wielokrotnych
 912 Obra|         więziennego życia.~Po ruchach i postawie idzie cera. Ta
 913 Obra|       momentalnym zmianom zabarwienia i w ogóle ma silniejsze, cieplejsze
 914 Obra|           tony. W drugim roku więdnie i żółknie bardzo szybko, skóra
 915 Obra|          bardzo szybko, skóra wątleje i nabiera pergaminowej suchości
 916 Obra|         nabiera pergaminowej suchości i martwoty; w trzecim rzuca
 917 Obra|             zwłaszcza około uszu, ust i oczu, niekiedy barwa żółta,
 918 Obra|             szczególniej na skroniach i czole, które się nieraz
 919 Obra|              przybiera barwę ziemistą i jest wybornym dokumentem
 920 Obra|               ulepiony został z gliny i z mułu ziemi. Zmianom tym
 921 Obra|        gorączkowe. Zapalają się w nim i gasną blaski niespodziane,
 922 Obra|         blednie, mąci się, zeszkliwia i upodabnia do stojącej w
 923 Obra|              każdym, oczy kołowacieją i jakby zaokrąglają się w
 924 Obra|         spleśniałą jakby cerą więźnia i zwykle z nią chodzi w parze.
 925 Obra|             zjawisko to bywa straszne i zwykle się kończy jakąś
 926 Obra|               którego wszakże postawa i cera zdradzały dawnego już
 927 Obra|              silna, gdyż prosty dotąd i sztywny kark unosił wysoko
 928 Obra|          wysoko nad inne jego ogoloną i czarniawą głowę.~W tej chwili
 929 Obra|               było zęby drobne, ostre i niezwykle białe. Jedną z
 930 Obra|          Jedną z rąk wsunął za kubrak i koszulę na pierś, jakby
 931 Obra|             jeśli nie przełamało woli i energii, staje się na dłużej
 932 Obra|      psychicznego.~Oparty o sztachety i wychylony z jakąś drapieżną
 933 Obra|                czy miał jakie inne, a i on sam zdawał się nie pamiętać
 934 Obra|              stanął, ci, co szli obok i za nim, stanęli także. Powyciągały
 935 Obra|          Jedni patrzyli na wóz, konie i kapustę, drudzy na niańkę
 936 Obra|            kołysząc się z boku na bok i nucąc bezbarwnym głosem
 937 Obra|              w ręku Janowa, kucharka, i także na wóz patrzyła. Nie
 938 Obra|            brzegami zdawały się pękać i otwierać jak tulipanowe
 939 Obra|              z dala jak śnieżne kłęby i skrzypiąc jędrnie za każdym
 940 Obra|               Pomiędzy nimi tkwiły tu i ówdzie na wysoko obnażonych
 941 Obra|             obnażonych głąbach lekkie i puste szalki z brunatno
 942 Obra|       powierzchnią, niewiele co warte i bez targu, do pełnych kop
 943 Obra|              lekka perkalowa spódnica i takiż kaftan. Ciężki żółtawy
 944 Obra|            podwórze, oblatywały drzwi i okna w wewnętrznych murach
 945 Obra|           odległość furtki od skrzyni i skrzyni od wożą, wreszcie
 946 Obra|           zwrócony, stał przed altaną i prowadził z kimś spokojną
 947 Obra|            kluczami na znak obecności i czujności swojej.~Tymczasem
 948 Obra|             kopę liczył, odwrócił się i huknął:~- A gdzież ci to
 949 Obra|                  Układła się w słomie i leży, a prosiaki przy niej
 950 Obra|             Przywidziało się Janowej, i tyle - odrzekła niańka podejmując
 951 Obra|          chwili strażnik rzucił okiem i nie zobaczył górującej zwykle
 952 Obra|        zobaczył Cygana, jak w koszuli i w hajdawerach leciał, jakby
 953 Obra|              Biegł jak strzała szybko i jak strzała wciąż prosto
 954 Obra|       sekundzie niemal porwał z ziemi i znów pędził dalej, znać
 955 Obra|           ujdzie - odwrócił się nagle i stanął twarzą w twarz przeciw~
 956 Obra|             za ożydla, zaszamotał nim i cisnął o bruk jakby powięź
 957 Obra|             poszarpali na nim koszulę i tak zmordowali, że trzeba
 958 Obra|         ocknął w ciemnej, cały drżący i mokry od wylanych na niego
 959 Obra|         nadzorca nie zdążył przysiąść i zapalić cygara, które miało
 960 Obra|              palcach pomiędzy grubymi i pięknie zarysowanymi wargami,
 961 Obra|              bo z samych recydywistów i najstarszych złodziei złożona.~
 962 Obra|             nie mógł, chwiał się cały i co chwila ocierał pot z
 963 Obra|             nadzorca zmarszczył czoło i wydawszy policzki patrzył
 964 Obra|         podstąpiło do zielonego stołu i pocałowało "wielmożnego"
 965 Obra|         Wszystkim on nam wstydu zadał i wszystkich przed oczami
 966 Obra|               oczami wielmożnego pana i ojca naszego w brudną koszulę
 967 Obra|            dla porządnego haresztanta i wszystko się skurczy. Dość
 968 Obra|                Tak my przyszli prosić i dopraszać się wielmożnego
 969 Obra|        dopraszać się wielmożnego ojca i dobrodzieja, cobyśmy mu
 970 Obra|             wedle naszego zrozumienia i po sprawiedliwości...~-
 971 Obra|             on pierwszy się tu popadł i będzie wszystkim zaprószenie
 972 Obra|           takiego jak nie baty?... On i porządnego bata niewart!
 973 Obra|         nadało myślom jego bieg górny i wzniosły. Czuł się inicjatorem
 974 Obra|     uwydatniło piękny jego podbródek, i odsapnął kilka razy z zupełnym
 975 Obra|              pochylił głowę na piersi i przymknął zagasłe oczy.
 976 Obra|          wydaje Cygana w ręce ciężkie i nieubłagane.~- Niech już
 977 Obra|              na górny korytarz- Niech i inni posłuchają dla swojej
 978 Obra|              swobodnie zapalić cygaro i przejrzeć dzienniki.~W chwilę
 979 Obra|        moralnych w wielkim religijnym i społecznym stylu, całą kopalnię
 980 Obra|            pięknie zaokrąglonych zdań i budujących maksym. Stanowiło
 981 Obra|         Stanowiło to jego specjalność i przedmiot prawdziwego dyletantyzmu-
 982 Obra|              drżący z lekka głos jego i oczy, mgłą wilgotną zaszłe,
 983 Obra|        piersiach, to w plecach kłuje, i wychudł strasznie. Zwlókł
 984 Obra|           nareszcie ze swego tapczana i pochylony, zestarzały, więcej
 985 Obra|              recydywiści we wzgardzie i poniewierce mają, burzyli
 986 Obra|              A to co? - zawołał nagle i podniósł wzrok na pana nadzorcę,
 987 Obra|        niedbale przez ramię. Spojrzał i raptem zerwawszy się z fotela
 988 Obra|       ucieczką...~Stał Jeszcze chwilę i patrzył osłupiały przed
 989 Obra|         wreszcie rzucając się w fotel i nie było już więcej o tym
 990 Obra|            księgę. Ja umiem czytać.~- I ja...~- I ja...~Pan nadzorca
 991 Obra|             umiem czytać.~- I ja...~- I ja...~Pan nadzorca czuje
 992 Obra|               to, czego ci nie mówią, i na to, o czym za dużo mówią.
 993 Obra|         często ku tym samym celom, co i milczenie, a kancelaryjna
 994 Obra|     ojcowskiej niemal pieczołowitości i prawdziwie rycerskich względów.
 995 Obra|          uśmiecha się, zaciera dłonie i zapewnia, że jest z przybycia
 996 Obra|           zaledwie stanął we drzwiach i usta otworzył, przy czym
 997 Obra|               zastosujesz się do woli i czasu pana nadzorcy. W tej
 998 Obra|             uśmiechając się do ciebie i rzuca w stronę korytarza
 999 Obra|               że rad by się rozdwoić, i tu zostać, i tam być koniecznie.
1000 Obra|            się rozdwoić, i tu zostać, i tam być koniecznie. Wychodzi