Rozdzial

   1 Inc  |              iram.~Virg. Eneid.Liber. I, v.3.~Wiele on był na lądzie
   2 Inc  |                Wiele on był na lądzie i morzu topiony~Wolą niebian,
   3 Inc  |           morzu topiony~Wolą niebian, i gniewem pamiętnym Junony.~
   4 Inc  |           Junony.~Wirg. Eneid. Księga I, w3.~
   5 Prze |               wywożonych w głąb Rosji i na Syberię pomnażała się
   6 Prze |               Polsce nazwisko Syberii i odtąd ten wyraz Sybir, stał
   7 Prze |                 Syberia, tak oddalona i zupełnie obca, wchodzi dopiero
   8 Prze |            podawanych przez jeografów i geologów, kraj ten rozległy
   9 Prze |          górami Ałtajskimi, Uralskimi i morzem Białym, zawiera 500,
  10 Prze |              obwody wojenne: Tobolski i Ochocki, każdy z osobna
  11 Prze |           czasów Iwana; druga odkryło i opanowało dwudziestu kilku
  12 Prze |             dali o tym raport rządowi i odtąd Kamczatka weszła w
  13 Prze |             są pod nazwiskiem Jakutów i Ostjaków. Zostają oni do
  14 Prze |              zachowała swoje obyczaje i swobody dzikie. Kilkadziesiąt
  15 Prze |        pilnowania stanowisk wojennych i niektórych portów, a krajowcy
  16 Prze |          wymieniają u Rosjan na wódkę i tytoń swoje produkty, które
  17 Prze |            jest car, jakiś tajemniczy i straszny władca północy.
  18 Prze |               północy. Gubernatorowie i tłumacze mówiąc z naczelnikami
  19 Prze |              głowy, skrzydła, szpony, i trzyma świat w swym ręku.
  20 Prze |     wszystkimi bożyszczami, przynoszą i temu bóstwu mały podatek.~
  21 Prze |              zamieszkała przy drogach i portach, składa się cała
  22 Prze |               z więźniów politycznych i jeńców wojennych rozmaitych
  23 Prze |           początku wojen za Katarzyny i Stanisława Augusta, wywieziono
  24 Prze |             rzadko kto powraca nazad, i tak upowszechniło się przekonanie
  25 Prze |             skazani żegnając krewnych i przyjaciół, zwykle mówią: "
  26 Prze |           odbył tę podróż z powrotem, i długo mieszkał w Kamczatce
  27 Prze |               opisanie swoich przygód i widzianych okolic. ~Generał
  28 Prze |       narodowej jako prosty żołnierz, i służąc lat dwadzieścia przez
  29 Prze |          wzywała, ruszył z pod Kijowa i sto mil przedzierając się
  30 Prze |      Maciejowickiej cztery razy ranny i wzięty do niewoli, zaprowadzony
  31 Prze |               odłączony potem od nich i sądzony jako buntownik który
  32 Prze |               natury. Po prosty uważa i opisuje wspaniałe widowiska
  33 Prze |           także w nim wiara religijna i rezygnacja, ale z ta różnicą,
  34 Prze |            zachowuje ciągle nienawiść i gniew dawnych Polaków, należy
  35 Prze |               Boga o swoje uwolnienie i nie przestawał spodziewać
  36 Prze |       ojczyzny: ta wytrwałość pokorna i ufna jest już charakterem
  37 Prze |              nad ludnością wojowniczą i nad tylu tysiącami nieszczęśliwych
  38 Prze |               przez Jakutów, Tunguzów i Ostjaków. Przyłączył się
  39 Prze |           trudów tak ciężkiej podróży i jazdy wierzchem, kazał syberianom
  40 Prze |   nieposłuszeństwa brał się do szabli i rąbał, kilku pokaleczył,
  41 Prze |             zaklinać ich na ich bogów i zdołali uprosić żeby wrócili.
  42 Prze |          zwątpił o jego władzy tutaj, i polegając na niej sam czuł
  43 Prze |           tylekroć dał dowody tęgości i męstwa, spokojnie pozwalał
  44 Prze |            carze rosyjskim.~Wielka to i tajemnicza rzecz ta siła
  45 Prze |           rosyjskiemu, opanować osadę i utrzymać się w niej przez
  46 Prze |       zwycięstw Napoleona, pod Lutzen i Bautzen, poczęli knować
  47 Prze |        Bautzen, poczęli knować spiski i zamyślali wybić się spod
  48 Prze |               bryłki zgarnione w ogół i poruszane machiną rządową,
  49 Prze |              południe, puszcza liście i kwitnie zawsze współcześnie
  50 Prze |               zazieleniałych migdałów i kasztanów; zauważono nawet,
  51 Prze |     stworzenia posiadające największą i najsilniejszą masę życia,
  52 Prze |        związani z sobą daleko mocniej i głębiej? Teraz dopiero dają
  53 Prze |        współrodaków jego myślą, czują i działają podobnież co on.
  54 Prze |           naturalnej jestestw różnych i w historii dziejów ludzkich.~
  55 Prze |        któremu wśród niebezpieczeństw i przygód najcięższych, nawija
  56 Prze |             więcej mu na myśl religia i moralność, więcej zajmuje
  57 Prze |       opowiadał często swoje widzenia i co w nich objawiło się jemu
  58 Prze |    wielomówstwo, skazała ją na długie i okropne milczenie. Tegoż
  59 Prze |               samego środka użyła ona i przecie wybujałemu rozwijaniu
  60 Prze |               bardzo natęża. Wygnańcy i odcięci od społeczeństwa,
  61 Prze |           pustelnicze, życie z naturą i z sobą samym, słowem życie
  62 Prze |               ich do siły materialnej i intelektualnej, do wszystkiego,
  63 Prze |           wpływ moralny daje się czuć i w życie politycznym. Można
  64 Prze |          stanów. Pan możny, szlachcic i włościanin, musza tam pracować
  65 Prze |             jarzma od wieków! Jednych i drugich Opatrzność przywiodła
  66 Prze |       Literatura Słowiańska.~Lekcje 6 i 10 maja 1942 r.~ ~NB. Pierwsza
  67 Prze |               do tegoż portu na psach i jeleniach; i zawierała w
  68 Prze |           portu na psach i jeleniach; i zawierała w sobie następującą
  69 Prze |        zamilczał to, co się domu jego i rodziny tyczy, i tym samym
  70 Prze |            domu jego i rodziny tyczy, i tym samym włożył niejaki
  71 Prze |             szczyci, którzy zasługami i cnotą torując sobie drogę
  72 Prze |             urzędy w kraju piastowali i z najpierwszymi rodzinami
  73 Prze |         poselstwo do Stanów Koronnych i przyczynił się do skojarzenia
  74 Prze |            sobą braterstwu, szczęście i klęski nieodstępnie dzieliły.
  75 Prze |              Wojewodziankę Krakowską, i tym sposobem połączył się
  76 Prze |          Kopeć, był Wojewodą Połockim i zaślubił sobie Marię Lukrecję
  77 Prze |               cnót, jakimi się Kapłan i obywatel zdobi.~Wspomniawszy
  78 Prze |              lubo nie zawsze czystym, i towarzyszów swoich cierpienia
  79 Prze |         towarzyszów swoich cierpienia i niedolę. Czytając podróż
  80 Prze |           Najwyższego, te same czyste i spokojne dusze. ~ ~
  81 I    |                              ROZDZIAŁ I. ~ZAWÓD WOJSKOWY~ ~Urodziłem
  82 I    |             języka narodowego, łaciny i geometrii.~Gdy kończyłem
  83 I    |             komenda Jerzego Kołłątaja i temuż byłem powierzony w
  84 I    |       Saksonii, dla uczczenia taktyki i służb wojskowych, który
  85 I    |              przez intrygę wchodzili, i zabierali stopnie zdatnym
  86 I    |             zabierali stopnie zdatnym i zasłużonym.~Doświadczenie
  87 I    |          polski zaczął myśleć o sobie i uchwalił sto tysięcy wojska,
  88 I    |            mało już brakło.~Ochotnika i wolenterów dwa razy tyle
  89 I    |               ofiara. Nieśli szlachta i pomniejsi majątek i życie,
  90 I    |          szlachta i pomniejsi majątek i życie, lecz byli i niechętni,
  91 I    |            majątek i życie, lecz byli i niechętni, którzy zwlekali
  92 I    |              kończy wojnę z Turczynem i nachodzi kraje Rzeczypospolitej
  93 I    |             Przyłączyli się do Rosjan i źli ludzie, a ci niszczą
  94 I    |            zabierają, obywateli wiążą i rozpraszają. Zachowani tylko
  95 I    |             Wirtemberskiego, Zabiełłę i Judyckiego. Nastąpiło armistycjum,
  96 I    |               Targowicki; zabór kraju i kilkanaście tysięcy dobornego
  97 I    |              później muszą przysięgać i wnijść w służbę Imperatorowej
  98 I    |            tak urzędów cywilnych jako i wojskowych. Jaki taki głosił
  99 I    |             do Rekompensów podali się i cywilne urzędy przedawali
 100 I    |             cywilne urzędy przedawali i wydawali po gorliwych, których
 101 I    |          której już mógł się wyżywić) i był spokojnym: na hasło
 102 I    |               swojej ojczyzny powraca i pełni powinność świętą.
 103 I    |           Rosji razem z krajem, byłem i ja zabrany z brygadą drugą
 104 I    |        umiejętny. Był w wojsku Saskim i w siedmioletniej wojnie
 105 I    |           zastawione zagrody wojskiem i kordonem z pozostałej części
 106 I    |               woła, powstaje z gruzów i żąda ratunku; na to czuły
 107 I    |             żąda ratunku; na to czuły i wierny syn ojczyzny swojej
 108 I    |         znalazłszy wojsk austriackich i wypocząwszy czas jakiś udał
 109 I    |           jakiś udał się ku Warszawie i złączył się z wojskiem narodowym.
 110 I    |           uszła, która mnie dopędziła i złączyła się Przebiwszy
 111 I    |           stanąłem na wzrost Ojczyzny i złączyłem się z najbliższą
 112 I    |            złączyłem się z najbliższą i złączyłem się z najwyższym
 113 I    |              smutnym więźniem dzikiej i odludnej niższej Kamczatki,
 114 I    |               aby go mieć przed Wisłą i z drugiej strony Wieprza
 115 I    |          Majora od sztabu jeneralnego i dwudziestu jeńców; od którego
 116 I    |              tysięcy dobornego wojska i kilkanaście armat odebrał
 117 I    |           miejsca, oczekiwaliśmy dnia i posłany był powtórny kurier
 118 I    |              naszych jeńców oficerów, i dowiedział się o zamiarach,
 119 I    |              uprzedził nasze zamiary, i tej samej nocy starał się
 120 I    |               aby nazajutrz przybywał i łączył się; powtórnie, aby
 121 I    |              kraju nadłożył dwie mile i nie przybył na sukurs. Tej
 122 I    |              pewni, że dla trzęsawicy i błota niedostępnego, nieprzyjaciel
 123 I    |               lecz ślepa subordynacja i ażard czegóż dokazać nie
 124 I    |           drzewa, nawet tłumoki swoje i trzy armaty utopili. Przed
 125 I    |           przeprawił w cztery tysiące i natarł, lecz odparty usunął
 126 I    |         usunął się ku lewemu skrzydłu i zbliżył się ku całej forsie
 127 I    |               Naczelnikowi Kościuszce i oba prawie wojska stały
 128 I    |              karabinowy z kartaczowym i sześć godzin nieustanny
 129 I    |        przewyższająca siła w ludziach i armatach przyniosła dla
 130 I    |         Jenerał Sierakowski, Kamiński i Kniaziewicz. Naczelnik Kościuszko
 131 I    |               udał się na lewe, gdzie i ja z częścią brygady poszedłem
 132 I    |              świeżej kawalerii pobity i cztery razy raniony razem
 133 I    |         posłani do Petersburga. Gdzie i Jenerał Fiszer był wzięty
 134 I    |         Przyszliśmy w nocy na pozycję i nie mogliśmy obwarować miejsc
 135 II   |         jednak ludzkością dali rannym i zdrowym skóry bydlęce brudne
 136 II   |          zdrowym skóry bydlęce brudne i mokre, gdyż tego mieli pod
 137 II   |         stosach ułożonych z zabranego i zarżniętego bydła. Był wówczas
 138 II   |       niewolnikami Jenerał Chruszczew i Bagrejew Brygadier. Marodery
 139 II   |            stada bydła, srebro, miedź i co tylko znaleźli. W wielu
 140 II   |            pod ścisłą strażą w starym i wilgotnym gmachu. Już nie
 141 II   |             przy publicznych robotach i wielu znajomych dystyngowanych
 142 II   |        stosach leżących, broń, armaty i wiele innych znaków wojennych;
 143 II   |               dawano mnie wór z słomą i włożony był na mnie tytuł
 144 II   |               wiedzieć jak się nazywa i za co wzięty. Z Kijowa do
 145 II   |      przywieziony siódmego dnia dniem i nocą. Na zmianie poczt wszędy
 146 II   |           nocy przy jakimsiś ogromnym i starym murze, usłyszałem
 147 II   |           postrzegłem tłumy żołnierzy i byłem prowadzony długim
 148 II   |            długim a wąskim korytarzem i osadzony w jednej wąskiej
 149 II   |           przy straży kilku żołnierzy i przy świetle lampy czarnej.
 150 II   |             wzdrygam się wspomnieniem i tytułu mu dać nie potrafię!)
 151 II   |     pożerające różnymi nieszczęściami i męczarnią naszych rodaków,
 152 II   |              mi ani grabek, ani noża, i wszędy ze ścian wyjmowano
 153 II   |            końcu już z tymi strachami i bojaźnią oswoiłem się. Kiedy
 154 II   |         jakieś różne bicia, katowania i szczęk kajdan, co bardziej
 155 II   |               że to byli kryminaliści i był razem złączony dom poprawy.~
 156 II   |            którzy są co w ziemi robią i jak są utrzymywani; czy
 157 II   |             że w takiej niewiadomości i niepewności utrzymywany
 158 II   |             on się przykładał do nędz i nieszczęść biednych więzionych
 159 II   |               całe miasto w koło lata i ja z powozem. A gdy obwiózł
 160 II   |           przywiózł mnie do wysokiego i wspaniałego domu, powiadając,
 161 II   |             jest Imperatorowej Dworec i mnie tu dla rozrywki przywozi.~
 162 II   |  niewygojonych, kazano mi dać krzesło i usiąść. Zapytany byłem najprzód
 163 II   |            urodzeniu, religii, latach i całym ciągu życia. Szczęściem
 164 II   |              aby zawsze jednego słowa i eksplikacji trzymać się
 165 II   |               eksplikacji trzymać się i mimo zbijania i strachów
 166 II   |           trzymać się i mimo zbijania i strachów zawsze trzymać
 167 II   |          ostatniej kropli krwi bronić i zastawiać będę - rzekli
 168 II   |       Odpowiedziałem, że to był gwałt i przemoc. Zapytano mnie się:
 169 II   |               co oni oburzeni zostali i serio z miejsc swoich powstawali.
 170 II   |       powtórnie przed tym samym sądem i zadają nowe kwestie.~1 Kto
 171 II   |            mnie uwiadomił o rewolucji i kto ze mną był w porozumieniu
 172 II   |               albo kto mi dawał pomoc i kto o tym wiedział. Odpowiadałem
 173 II   |               mi tu największe skarby i tysiąc śmierci obejmą, człowiek
 174 II   |          obywateli o tym nie wiedział i żaden mi pomocy nie dawał
 175 II   |               obywatelom był znajomy. I że ja z litewskiej prowincji
 176 II   |              miłość ojczyzny, rozpacz i ażard wskazały mi drogę. -
 177 II   |               barbarzyńsku traktowany i skończyła się ze mną inkwizycja.
 178 II   |          samemu napisać całą awanturę i przeniesiono mnie już z
 179 II   |             czterdzieści okien dużych i cztery piece. Była to sala,
 180 II   |         wystarczyć na życie, odzienie i aptekę. Drzewa kazałem mojej
 181 II   |          sobie życia dla zimna, głodu i nędzy. Prosiłem przez Komendanta
 182 II   |        miejscu była katolicka kaplica i Bernardyn przez niektórych
 183 II   |         utrzymywany. Nie pozwolono mi i księdza z przyczyny, aby
 184 II   |           bawiły mnie często pogrzeby i śpiewania popów.~Drugi spektakl
 185 II   |       więzieniu oddanego unteroficera i czterech gemejnów, która
 186 II   |               było do nich przemawiać i onym do mnie wzajemnie:
 187 II   |         żywność dawanych mi pieniędzy i to zaklinano mnie, abym
 188 II   |              który zbuntowałem wojska i wyszedłem na czele ich i
 189 II   |              i wyszedłem na czele ich i biłem się z Moskalami, skąd
 190 II   |            skąd za mną inne regimenta i brygady ruszyły. Dawano
 191 II   |              resztę pieniędzy na drwa i aptekę. Lampa w izbie była
 192 II   |        zrobiłem sobie ekran z chustki i przez nienawiść zasłaniam
 193 II   |          siedzi żołnierz: porywam się i pytam, czego tu siedzisz?
 194 II   |               mi , że mu kazano dzień i noc na mnie patrzeć, dla
 195 II   |              Byłem chory w Smoleńsku, i gdy doktor już zadecydował,
 196 II   |              odwiedził mnie Komendant i dla skonsolowania mi powiedział,
 197 II   |          paszport u Jenerała Suwarowa i ze czterysta dukatów, jeździł
 198 II   |           dukatów, jeździł po Moskwie i innych fortecach szukając
 199 II   |               fortecach szukając mnie i przez życzliwość chciał
 200 II   |           zacząłem mieć lepsze wygody i cieplejszą stancję i aptekę
 201 II   |           wygody i cieplejszą stancję i aptekę miałem już czym zapłacić. ~
 202 II   |             aż do dalszego rozkazania i posłać do niższej Kamczatki.~
 203 III  |           zbrojnych wsiadło żołnierzy i byłem wieziony w dalsze
 204 III  |         przeznaczenie; przez pięć dni i nocy byłem wciąż wieziony,
 205 III  |           dodany z czterema gemejnami i unteroficerem, szło mi najwięcej
 206 III  |            odeszli od powozu za końmi i kupnem potrzeb swoich, został
 207 III  |          żołnierz. Zacząłem go prosić i dałem kilka piętaków, aby
 208 III  |           naociągawszy się z bojaźnią i strachem powiedział, że
 209 III  |           dopiero zacząłem nowy wojaż i doświadczenie. Dziesiątego
 210 III  |               rozsyłają kryminalistów i tam z nimi robią egzekucję.
 211 III  |              przejeździe przez miasta i wsie, zawsze oficer pijany
 212 III  |            wsie, zawsze oficer pijany i jego podkomendni, żadnej
 213 III  |      wyznaczone było miejsce noclegów i popasów. Ten spoczynek był
 214 III  |             mojej kibitki. Gdy pijani i nieuważni z gór lecieli,
 215 III  |            konie, kibitka się wywraca i konie wleką po ćwierć mili,
 216 III  |               obwijany worem, sieczką i słomą, to mnie ratowało.
 217 III  |         wielkim jednym domu murowanym i pierwszego dnia nie opatrzyli
 218 III  |            Polaków oficerów znajomych i rozmawiałem z nimi i zainformowałem
 219 III  |        znajomych i rozmawiałem z nimi i zainformowałem się o wielu
 220 III  |      natychmiast okno na głucho zabić i powróciłem do mojej dawnej
 221 III  |             żadnej powolności, wygody i ludzkości. W tym przeciągu
 222 III  |            ludzkości. W tym przeciągu i przejeździe drogi różne,
 223 III  |          różne, nieszczęśliwe kolonie i miasteczka przebywałem,
 224 III  |               twarz była niepospolita i zapytał się coby była za
 225 III  |           drodze po różnych koloniach i pocztach znajdowaliśmy bardzo
 226 III  |              konfederacji pozostawali i już z nich wielkie kolonie
 227 III  |             tego znaki zwaliska murów i góry. Mieszkają w samym
 228 III  |             mieszkają między Kazaniem i Tobolskiem. Kazań nad rzeką
 229 III  |                Kazań nad rzeką Kazaną i wielką rzeką Wołgą, która
 230 III  |              Liczy się po Petersburgu i Moskwie trzecim miastem,
 231 III  |          krajów przychodzi na odpusty i wiele przynoszą dla miasta
 232 III  |               są osiedli koło Kazania i na drodze do Tobolska. Narody
 233 III  |               bardzo żyzna. Z Tatarów i Kałmuków wybierają część
 234 III  |            Kazania wielkie są kolonie i bogate, zaludnione tymi,
 235 III  |          Dońskich albo Czarnomorskich i tym napełniają pułki, gdyż
 236 III  |           bardzo małą liczba na Donie i prowincjach Kozackich; same
 237 III  |            prawie kobiety gospodarują i uprawiają rolę, gdyż nie
 238 III  |               którzy uprawiają ziemię i opłacają bardzo drogie podatki,
 239 III  |          stronie jeszcze mało zwierza i nie tak piękne jak w dalszych
 240 III  |         popielice, rysie, kuny, bobry i niedźwiedzie, których mają
 241 III  |                które uprawiają ziemię i polowaniem się bawią.~Tatarowie
 242 III  |             Kobiety chodzą w zawojach i noszą materie bogate, które
 243 III  |            narodów. Kobiety są piękna i bogato się ubierają, ale
 244 III  |            widzieć; mają swoje seraje i po kilka żon utrzymują.
 245 III  |          kondygnacje ławek kobiercami i dywanami wyściełane, siadają
 246 III  |        których oparzają młode gołąbki i najgustowniejsze robią potrawy.~
 247 III  |              wstążkę, odsyła go nazad i pewnym jest jej ręki. ~Ceremonie
 248 III  |              głowy młodym, aby latały i inne tym podobne dziwactwa.~
 249 III  |             narody inne mają obrządki i różnią się od siebie, ale
 250 III  |        dzwonów, modlą się do miesiąca i ściśle zachowują swoje święta.~
 251 III  |           Czeremiskie bardzo zręcznie i śmiało na koniach jeżdżą,
 252 III  |               grają, które same robią i na fason naszej gitary struny
 253 III  |               podobni są do Czuwaczów i zgadzają się prawie we wszystkich
 254 III  |              we wszystkich obrządkach i etykietach.~Wodziaki różnią
 255 III  |        przeszło 300 mil europejskich, i na samej tylko drodze znajdują
 256 III  |          tylko mieszkania, miasteczka i kolonie z ludzi na zsyłkę
 257 III  |              ogromnych murów zwaliska i kamieni, postrzega się też
 258 III  |    Krasnołoboda, Jumeń, Tara, Turyńsk i inne tym podobne.~Te wszystkie
 259 III  |          bawią się polowaniem z łuków i tym podatki opłacają.~Przywieziony
 260 III  |         kolonii do kolonii przesyłają i ledwo w końcu trzeciego
 261 III  |         Piotra Wielkiego tymi dzikimi i ciemnymi lasami robiona
 262 III  |             pod znakiem dwóch soboli, i ta miedź z Syberii nie wychodzi,
 263 III  |            znajdują się cząstki złota i na granicy rewidują. Z tymi
 264 III  |              niewolnikami ciągną losy i dobierają małżeństwa, ślub
 265 III  |            się zdarzy, Pop stwierdza. I takim sposobem od Piotra
 266 III  |              kolonistów byli bez uszu i nosów, dzisiejsza potomność
 267 III  |            posłani do różnych kopalni i fabryk uciekają, łączą się
 268 III  |            mają mieszkanie swoje zimą i latem po lasach głuchych
 269 III  |              latem po lasach głuchych i niedostępnych. Życzyłem
 270 III  |               rozbójnicy mogli napaść i mnie odebrać, lecz mój oficer
 271 III  |                mnie pierwszego zabić; i potem już nie życzyłem,
 272 III  |          odpowiedział mi na to: widzę i wchodzę bardzo w stan twój
 273 III  |             zostałem do kibitki chory i wieziony w dalszą podróż
 274 III  |               stada wielkie reniferów i przyjeżdżają często do tego
 275 III  |               miasta reniferami. Zimą i latem w lasach i pomiędzy
 276 III  |     reniferami. Zimą i latem w lasach i pomiędzy górami mieszkają,
 277 III  |       mieszkają, namioty mają z futer i palą ogień w środku, koło
 278 III  |            koło którego się ogrzewają i u wierzchu tego namiotu
 279 III  |            zabierają cale swoje domki i z taborem swoim przenoszą
 280 III  |               dzieci, swoje rekwizyta i to wszystko na reniferach
 281 III  |            się bawią uprawianiem roli i handlem. Na drodze blisko
 282 III  |         dawniejszej wojnie z Szwedami i Prusakami i nie zostali
 283 III  |         wojnie z Szwedami i Prusakami i nie zostali uwolnieni, gdyż
 284 III  |           była dość znaczna, w której i sąd niższy znajdował się.
 285 III  |            żołnierze byli sfatygowani i pokaleczeni od wywrotu kibitki,
 286 III  |             oficer uczynił rekwizycję i dano wartę miejską. Złączyli
 287 III  |           Mińskiego~3. Jan Zienkowicz i dwóch zaściankowych szlachty
 288 III  |       mieliśmy się do podróży, poczty i konie już w nocy były gotowe
 289 III  |              warta miejska, żołnierze i my spaliśmy dobrze, ogień
 290 III  |             zżyma się, szuka po łóżku i powiada, że pugilares mu
 291 III  |             komendę na sześć miesięcy i na powrót dla siebie z Irkucka
 292 III  |            sam ukradł, wyszedł w nocy i podłożył pod kamień blisko
 293 III  |             rewidować, nas wszystkich i rzeczy nasze. Sąd niższy
 294 III  |              że wiezie bardzo ważnych i sekretnych aresztantów i
 295 III  |              i sekretnych aresztantów i nocujących w kolonii, która
 296 III  |           osadzona samymi złodziejami i rozbójnikami, przy ichże
 297 III  |              straży okradziony został i nie ma za czym dalej wieźć
 298 III  |               kiedyśmy się przewieźli i każdy osobno był wzięty,
 299 III  |      widziałem; wzięty pod nową straż i osadzony w domu kupca jednego,
 300 III  |           jednego, byłem bardzo słaby i niespokojny rozumiejąc,
 301 III  |             bardzo pięknie umeblowana i kilkadziesiąt drzew chińskich
 302 III  |               dostał rangę pułkownika i krzyż za wynalezienie wiele
 303 III  |           funtów kawy tartej surowej, i głowę dużą cukru. Kawa i
 304 III  |              i głowę dużą cukru. Kawa i cukier jest rzecz bardzo
 305 III  |             samym przyszedł Komendant i przyniesiono za nim futro
 306 III  |          jesień jeszcze była niepóźna i dość było ciepło, a mnie
 307 III  |              dalej były znaczne mrozy i to futro bardzo się przydało. ~ ~
 308 IV   |            nam kwaterę, dość dom duży i wygodny. Okna były z tego
 309 IV   |            podweselił sobie podobnież i cała warta, wtem przypatruję
 310 IV   |             wtem przypatruję się oknu i widzę jakieś wiersze napisane,
 311 IV   |             ostrowów, umarła w drodze i tam pogrzebiona została.
 312 IV   |      oświadczył, że jest gospodarzem, i że jego dom jest przeznaczony
 313 IV   |             wielkie, twarze szerokie, i koloru hebanowego, włosy
 314 IV   |              hebanowego, włosy czarne i grube jak u koni, silni
 315 IV   |              z łuków celnie strzelają i są ażardowni. Kobiety bardzo
 316 IV   |               ze skór, malują farbami i pracowicie tamborują rozlicznymi
 317 IV   |     rozlicznymi trawami, włosami koni i innych zwierząt, konno jeżdżą
 318 IV   |         innych zwierząt, konno jeżdżą i z łuków strzelają, są czerstwe
 319 IV   |          łuków strzelają, są czerstwe i wytrzymałe na zimno.~W Jakucku
 320 IV   |              Mają wielkie stada, koni i bydła, koni nigdy nie kują
 321 IV   |             te po największych lodach i górach tak się trzymają
 322 IV   |            Polaków przy nim służących i ci tedy sekretnie mi opowiadali,
 323 IV   |        monstrancjów, kielichów, paten i wiele innych sprzętów kościelnych.~
 324 IV   |        miejscu najwyborniejsze sobole i lisy czarne, gronostaje.
 325 IV   |         obfity podobny do tatarskiego i kiedy się z sobą schodzą,
 326 IV   |              zwierzętach, o polowaniu i o marach, które im się widzieć
 327 IV   |            się widzieć dają, toż samo i kobiety, ale nierównie więcej
 328 IV   |      konwersacji mają o Szamanach (1) i widzeniach różnych. W niektóre
 329 IV   |           miał żonę Szwedkę, były tam i tańce ale z naszych Polaków
 330 IV   |             się umizgał do jego żony; i potem już Zienkowiczowi
 331 IV   |             bywać u tegoż komendanta. I w innych miejscach było
 332 IV   |              złożona z kilkuset ludzi i rozkazywała tak licznemu
 333 IV   |              rozkazywała tak licznemu i mężnemu narodowi. Komendant
 334 IV   |            kilku kotłach jeść gotować i częstował ich przy gorzałce,
 335 IV   |             opłacają podatek sobolami i z kilkudziesięciu soboli
 336 IV   |        przybyli z różnymi rekwizytami i towarami rzeką Leną do Jakucka,
 337 IV   |                Bydło za bezcen kupują i rzną, mięso wędzą a w skóry
 338 IV   |           wagi na środku umieszczają, i tak mając już wszystko przygotowane,
 339 IV   |            kiedy ich zabraknie, jedzą i konie. Na miejscu chleba
 340 IV   |              biorą do jedzenia, suszą i mieszają z częścią mąki
 341 IV   |           miejsca zostali rozdzieleni i każdy poszedł w swoje przeznaczenie.~
 342 IV   |              na komendanta do Ochocka i do tego konwoju przyłączył
 343 IV   |          skarbu wyznaczonych dla mnie i pod moje rzeczy do Ochocka
 344 IV   |         komenda była uzbrojona w łuki i strzały; ze dwa tygodnie
 345 IV   |               tylko strasznymi górami i wąwozami, ale w konwoju
 346 IV   |             woda opadnie, gdy później i nogi zamoczyć nie można.~
 347 IV   |             Jakuty czynią nabożeństwo i od każdego konia wyrwawszy
 348 IV   |              ze ledwo człowiek pieszo i po jednym koniu może przeprowadzić,
 349 IV   |         nocleg zawsze nad jakąś rzeką i paszą dla koni. Wystrzegaliśmy
 350 IV   |          każdy wydobywał swoje zapasy i jeść gotowali. Kupcy mieli
 351 IV   |       niezwyczajnego mnóstwa, komarów i robactwa w powietrzu znajdującego
 352 IV   |           mając ze sobą suchary żytne i pszenne. Mieliśmy też słoninę
 353 IV   |            też słoninę wędzoną, krupy i najprzedniejszy barszcz
 354 IV   |             razy więcej się go używa. I tak każdy dzień Jakuci konie
 355 IV   |            zbierali, pakowali na nowo i ciągnęliśmy dalej w naszą
 356 IV   |               do tak ciężkiej podróży i wierzchowej jazdy, kazał
 357 IV   |          pojazdu. Dla miejsc ciasnych i wąskich, kazał przed sobą
 358 IV   |              przed sobą przebić drogę i zażył subordynacji nad tymi
 359 IV   |           Niektórych pałaszem porąbał i przyprowadził do wielkiego
 360 IV   |               wszystko to jest: konie i ekwipaże, rozsypali się
 361 IV   |               rozsypali się po lasach i górach. Staliśmy na jednym
 362 IV   |               jednym miejscu trzy dni i żadnego z nich nie widzieliśmy;
 363 IV   |          Jakucki, powłazili na drzewa i zaczęli wołać ich językiem,
 364 IV   |              Komendant ich przeprosił i tak dalej ruszyliśmy w podróż.~
 365 IV   |               Jakuci krzyk ustawiczny i szum morza dał się już słyszeć.
 366 IV   |           mnóstwo tu było niedźwiedzi i mimo największej ostrożności
 367 IV   |          bardzo sprofitowało za tytuń i paciorki szklane kolorowe,
 368 IV   |           bardzo pierwszy raz widząc, i brzegiem po nad samym morzem
 369 IV   |              znajdę u niego ludzkość, i grzeczność, którą on mi
 370 IV   |             do domu jednego z majtków i z nich samych straż do mnie
 371 IV   |          przyjść do siebie kilka razy i nazad odprowadzano mnie
 372 IV   |         piasku w klinie między morzem i rzeką wielka Ochotą; znajduje
 373 IV   |              morza, napełni się rzeka i podczas tej burzy domy nikną.~
 374 IV   |           kazał mnie często prowadzić i bawić po nad morzem. Jednego
 375 IV   |              kamieniach idzie do mnie i postrzegam człowieka dość
 376 IV   |             morza. Zbliża się do mnie i pyta z jakich jestem narodów
 377 IV   |          Polak jesteś; znam ten naród i ich interes. Ja jestem kupiec
 378 IV   |          wyprawienia okrętów na Ocean i powracam do Rosji. Jeżeli
 379 IV   |                Jeżeli masz przyjaciół i familię, pisz przeze mnie
 380 IV   |          odesłany, ale czuję aż nadto i chcę nieszczęśliwemu dopomóc.
 381 IV   |               papier, pióro, atrament i lak: już tam jest warta
 382 IV   |               mnie przekupiona; nawet i sam majtek, którego masz
 383 IV   |              koło której kilka portów i cytadeli, może tam będziesz
 384 IV   |           najdroższą, kamień sucharów i różnych cacek dla tamtych
 385 IV   |               dostawił do Petersburga i po śmierci już Katarzyny
 386 IV   |                Bo po wstąpieniu Pawła i po uwolnieniu Polaków naszych,
 387 IV   |             kupcowi za jego tak dobre i czułe serce, pożegnałem
 388 IV   |             samych koniach do Jakucka i Irkucka.~Była dla mnie wydana
 389 IV   |          rzeczy tak do życia jako też i różnych osobliwości dla
 390 V    |        przeznaczone do nowej Holandii i na wyspę Świętego Eliasza.~
 391 V    |           Eliasza.~Poranek był piękny i pogodny, słońce świeciło,
 392 V    |              wyszedł na odkryte morze i kilka tysięcy kroków oddalił
 393 V    |              uniesieni byli pod okręt i za liny się pochwytali.
 394 V    |               to jest wyjście z portu i przybicie do brzegu. Wychodząc
 395 V    |        przybyłej wody z morza z morza i wiatru morskiego na ziemię,
 396 V    |            się morze, napełnia ziemię i porty na trzy lub pięć łokci
 397 V    |              wodę. Nazywają to fluxus i refluxus; czyli wzdymaniem
 398 V    |        refluxus; czyli wzdymaniem się i opadaniem morza. Powiadają
 399 V    |                zdany byłem kapitanowi i depesze sekretne, jakie
 400 V    |           wynalezienia nowych narodów i zdobycia futer. Składał
 401 V    |              tylko skwitują ich wódką i tytuniem. Miałem dodanego
 402 V    |            Brałem jedzenie porcję ryb i mięsa jak inni majtkowie,
 403 V    |             całą podróż dobrze służył i prawie jemu życie winienem,
 404 V    |        niewiele przytarł się o kamień i w tym momencie mało się
 405 V    |              przeleciał przez środek, i gdyby się nie trzymali za
 406 V    |             Każdy przytomność stracił i nie wiedział, co się z nim
 407 V    |           doświadczali. Szliśmy dzień i noc całą, wiatru nie było
 408 V    |               co ujdziemy przez dzień i noc, oglądamy, że nas nazad
 409 V    |          mogłoby morze wyrzucić okręt i rozbić. Nieprzyzwyczajony
 410 V    |              w głębi okrętu do ściany i zawsze mnie kołysała.~Umarło
 411 V    |       dopuściły tych trupów zwierzęta i ryby morskie.~Staliśmy z
 412 V    |             tym czasie sądzi zmarłych i rozkazał morzu być spokojnym.
 413 V    |         wieczorowi, rozkazano majtkom i żeglującym jeść kolację
 414 V    |               żeglującym jeść kolację i pospieszać. ~Gdy słońce
 415 V    |              gdy nadszedł taki szturm i uderzył w okręt, że wiele
 416 V    |             że był porwany od wiatrów i uniesiony aż na okręt. Zatrwożyło
 417 V    |               zrobił wędkę ze szpilki i na rybę ptaka złowił, a
 418 V    |            zbliżało się ku wieczorowi i coraz większy szturm wzrastał.
 419 V    |           piaskiem na okręt wyrzucało i przez dwie pory byliśmy
 420 V    |               a każdy zmokły, zziębły i sił pozbawiony.~Kapitan
 421 V    |              dniem postrzegliśmy góry i kamienie wkoło, ptactwo
 422 V    |             wkoło, ptactwo nadbrzeżne i piany morskie od wzburzonego
 423 V    |             bałwany strasznie ogromne i cała natarczywość morza
 424 V    |                iż okręt tylko wywraca i wyrzuca a nie rozbija zupełnie.~
 425 V    |                Pędziło na brzeg okręt i z kotwicami, gdy kilka sążni
 426 V    |           przez okręt, wszystkie liny i maszty zaczęły pękać. Było
 427 V    |               wierzchu okrętu, z wodą i z soloną rybą, przymocowane
 428 V    |            gwoździ wielkich żelaznych i pouwiązywane, wszystko to
 429 V    |             wszystko to pozrywało się i ludziom nogi łamało. Niektórzy
 430 V    |          Okręt po kilka razy odnosiło i przynosiło na brzeg, wody
 431 V    |              długości do trzech łokci i podobne do naszych kuchennych
 432 V    |           życie. Porywa mnie za barki i ciągnie do jednego bardzo
 433 V    |            którym znajdowały się liny i smoły. Ostrzegał mnie przy
 434 V    |                Wysmarował mnie całego i siebie smołą. Wyszliśmy
 435 V    |              Wyszliśmy z tego miejsca i gdy widział, że najbliżej
 436 V    |            wzdłuż, siadł jak na konia i mnie kazał za sobą do końca
 437 V    |             półtora łokcia, lecz tyle i mułu, skąd nóg wydobyć nie
 438 V    |               do mnie majtek, wydobył i poprowadził ku brzegowi.~
 439 V    |              uniosły ze swego miejsca i nas by pochłonęły, ale majtek
 440 V    |               ale majtek doświadczony i śmiały zatknąwszy mój gwóźdź
 441 V    |        zatknąwszy mój gwóźdź w ziemię i swój razem, kazał przyklęknąć
 442 V    |           przyklęknąć na jedno kolano i trzymać się najmocniej gwoździa.
 443 V    |              nas, uderzył się o brzeg i nazad powrócił. W tym momencie
 444 V    |        momencie straciłem przytomność i małom już nie zgubił gwoździa.
 445 V    |          zmoczą ale już nie tak silne i ucieczemy na brzeg. Jeszcze
 446 V    |       wiedzieli, gdzie się znajdujemy i wnosiliśmy, że na wyspie
 447 V    |              broń jaka była opatrywać i w przypadku mieć się do
 448 V    |       zbrojnymi poszedł ku nim, gdzie i mnie wziął z sobą; przechodziliśmy
 449 V    |       mieszkania z kory, wiele kobiet i ludzi po tych mieszkaniach.
 450 V    |            skór jeleniowych, malowane i wyszywane różnymi deseniami
 451 V    |               produktami Europejskimi i daliśmy im prezenta, za
 452 V    |           Byliśmy już zupełnie gotowi i za przybyłą wodą, która
 453 V    |             znużeni pracą, przygodami i długą żeglugą żądaliśmy
 454 V    |             morska kapusta z wielkimi i szerokimi kapeluszami, kilka
 455 V    |    kapeluszami, kilka sążni długości, i zatrzymanym był okręt przez
 456 V    |         szczęście, że nadszedł bałwan i spędził nas z tego kamienia.~
 457 V    |          oddaliliśmy się w głąb morza i mieliśmy czekać dnia. O
 458 V    |              O północy powstaje wiatr i ciągnie cały okręt z kotwicami
 459 V    |                wpada wicher do kuchni i wnet zajęły się liny i żagle
 460 V    |         kuchni i wnet zajęły się liny i żagle ogniem. Wyjść z takich
 461 V    |           szczęściem ugasiliśmy ogień i udało nam się cofnąć w głąb
 462 V    |  bezpieczniejszymi, zarzucono kotwice i czekaliśmy dnia.~Nazajutrz
 463 V    |          Nazajutrz wiatr nam posłużył i z przybyłą wodą morską stanęliśmy
 464 VI   |               Wysadzono mnie z okrętu i stawiono przed nim: zrobiłem
 465 VI   |              z nim do jego mieszkania i częstował mnie herbatą najprzedniejszą
 466 VI   |              On natychmiast porwał ją i zamknął. Była to kobieta
 467 VI   |               komin w pośrodku, który i za piec razem służył, bo
 468 VI   |          napalą drwami zatykają komin i od węgli ogrzewa się dom.
 469 VI   |            które się oblepia śniegiem i wodą i dość długo się konserwuje.
 470 VI   |               oblepia śniegiem i wodą i dość długo się konserwuje.
 471 VI   |             od siebie przynieść obiad i jadł ze mną. Wszystkie rzeczy
 472 VI   |               herbata, kamień tytuniu i cacka różne moje kupione
 473 VI   |          dwóch tamecznych Kamczadałów i przy jednym majtku, a sam
 474 VI   |         ożenił z tameczną Kamczadałką i miał dozór nad rekwizytami
 475 VI   |             niego, bo mnie informował i nauczał sposobu życia; zrewidował
 476 VI   |            moje rzeczy, to jest tytuń i różne cacka i powiedział,
 477 VI   |              jest tytuń i różne cacka i powiedział, że mogę tu żyć
 478 VI   |        porozdawał między Kamczadałów, i za procent tylko poprzynosił
 479 VI   |           najprzedniejszych wędzonych i świeżych, ptactwa różnego,
 480 VI   |                ptactwa różnego, jagód i mleka jeleniego. Wpadłem
 481 VI   |               energię, że już z nędzy i głodu nie umrę.~Komendant
 482 VI   |             świeżych, mięsa jeleniego i po kilkanaście żytnich sucharów,
 483 VI   |              tyle lat, w transportach i przez żeglugę morską, cały
 484 VI   |             umieli języka rosyjskiego i nie miałem z kim rozmawiać
 485 VI   |               z miedzi, rondelek mały i imbryczek miedziany.~Najprzód
 486 VI   |                Najprzód rano wstawszy i podniósłszy myśl do Boga,
 487 VI   |            herbata z mlekiem jeleniem i trochę wrzuconych sucharów.
 488 VI   |             kawałku kładłem do ust. , i przy tym po kilka filiżanek
 489 VI   |             jest przygotowany osobno, i każdy bierze po jednym kawałeczku,
 490 VI   |        kawałeczku, kładzie za dziąsła i wypiwszy przy tym cukrze
 491 VI   |      filiżanek, resztę wyjmuje z gęby i chowa na raz drugi. Wzdrygałem
 492 VI   |              Wzdrygałem się tej fety, i podobnego zwyczaju nie naśladowałem.~
 493 VI   |               potrzeba było odgotować i jeść na zimno, bo kiedy
 494 VI   |                z których robiłem kwas i używałem do ryb zamiast
 495 VI   |          Miałem czasem mięso jelenie, i wiele ptactwa, którego tam
 496 VI   |         wszystkie ryby smakiem w Azji i Europie; głowy tej ryby
 497 VI   |         śledzi holenderskich, solą je i konserwują. Sól robią z
 498 VI   |        wyrzuconego, które palą na ług i tą wodą zalewają głowy do
 499 VI   |              do zasolenia.~Kamczadale i drugie narody mało używają
 500 VI   |              narody mało używają soli i wcale jej nie lubią. Znajdują