Rozdzial

  1 Prze |       pielgrzymia Polski rozwija się w Legionach. Trzeba nam przenieść
  2 Prze |             ostatni kraniec północy, w Syberii szukać drugiej zakrajowej
  3 Prze |         zsyłanych to jest wywożonych w głąb Rosji i na Syberię
  4 Prze |               rozkrzewiły się pomału w kraju. Można nawet powiedzieć,
  5 Prze |             literatura zsyłkowa szła w kierunku prostym myśli narodowej.
  6 Prze |       przeszłego, Załuski, Rzewuski, w Kałudze pisali swoje dzieła;
  7 Prze |              przywiózł swoje odezwy. W tej to literaturze zsyłkowej
  8 Prze |         Pierwszy raz wtedy usłyszano w Polsce nazwisko Syberii
  9 Prze |       zupełnie obca, wchodzi dopiero w dziedzinę poezji polskiej,
 10 Prze |           poezji polskiej, zastępuje w niej Tartar starożytnych,
 11 Prze |             Dante tak dobrze opisał. W każdej książce tegoczesnej
 12 Prze |           cały przedmiot rozwija się w Syberii: trzeba więc powiedzieć
 13 Prze |             i odtąd Kamczatka weszła w liczbę posiadłości rosyjskich. ~
 14 Prze |               szpony, i trzyma świat w swym ręku. Ponieważ zaś
 15 Prze |               Ponieważ zaś radzi być w pokoju ze wszystkimi bożyszczami,
 16 Prze |              gdzie indziej jak chyba w Syberii, pozostaje tylko
 17 Prze |           powrotem, i długo mieszkał w Kamczatce na ostatnim krańcu
 18 Prze |             był człowiekiem uczonym. W szesnastym roku życia zaciągnął
 19 Prze |              druga brygada litewska, w której Kopeć służył, stała
 20 Prze |   naczelnikiem narodowego powstania. W bitwie Maciejowickiej cztery
 21 Prze |         przypadkowi. Zdarzyło mu się w Ochocku jeszcze spotkać
 22 Prze |         Silvio Pellico; góruje także w nim wiara religijna i rezygnacja,
 23 Prze |         usiłowań, ani nadziei. Widać w nim wszakże nowy charakter
 24 Prze |            nieszczęściem. Niemcewicz w swoich pamiętnikach zachowuje
 25 Prze |           względem rządu rosyjskiego w Syberii. Jak na przykład
 26 Prze |     syberianom nieść siebie na ręku; w miejscach niebezpiecznych
 27 Prze |         nienawykłymi słuchać nikogo. W razie nieposłuszeństwa brał
 28 Prze |             uczucie mocy? Oto ufność w potęgę swego cara. Nigdy
 29 Prze |              jak ta, co się wyobraża w carze rosyjskim.~Wielka
 30 Prze |             sławny Beniowski znalazł w sobie siłę powstać przeciw
 31 Prze |        opanować osadę i utrzymać się w niej przez zimę. Podczas
 32 Prze |     wiedzieli o niczym, co się stało w ich kraju; po upadku zaś
 33 Prze |              się gnać kilku kozakom, w chwilach zwycięstw Napoleona,
 34 Prze |          tylko jako bryłki zgarnione w ogół i poruszane machiną
 35 Prze |             soki roślinne, jak wino, w burzeniu się swoim okazują
 36 Prze |               jakie dają się widzieć w życiu roślin, z których
 37 Prze |             stron naszych, posadzone w Szwajcarii lub we Włoszech,
 38 Prze |        działa na nie wedle przypadku w tych krajach, ale tak, jak
 39 Prze |              bowiem człowiek, mający w sobie iskrę narodową, gdziekolwiek
 40 Prze |          działa, może być pewnym, że w tejże chwili miliony współrodaków
 41 Prze |         każdą narodowość. Narodowość w najwznioślejszym rozumieniu
 42 Prze |          wzajemnego zastępowania się w pracy, połączonych tym prawem
 43 Prze |        współżycia, które postrzegamy w historii naturalnej jestestw
 44 Prze |        naturalnej jestestw różnych i w historii dziejów ludzkich.~
 45 Prze |       naszego Paska: jaka to różnica w charakterze tych dwóch ludzi!
 46 Prze |             nieszczęścia zrobiły już w Polakach.~Kopeć za powrotem
 47 Prze |           często swoje widzenia i co w nich objawiło się jemu względem
 48 Prze |            całą te historię obracano w żarty, nie śmiał napisać
 49 Prze |             żarty, nie śmiał napisać w swym dzienniku. ~Zrobiliśmy
 50 Prze |       ukazuje się wkrótce powtórzona w historii Polski. Niezadługo
 51 Prze |             starodawnego ludu ujrzeć w jednym widzeniu od dzieciństwa
 52 Prze |          Syberii, odbija się dopiero w literaturze polskiej. Wszystkie
 53 Prze |        ziemską, a znaglić aby weszli w siebie samych, z siebie
 54 Prze |              moralny daje się czuć i w życie politycznym. Można
 55 Prze |            odbiera szczególniej karę w wygnańcach. Szlachcic, ów
 56 Prze |      wyższego Pana, do spotkania się w tym samym uczuciu potrzeby
 57 Prze |            niniejszego dzieła wyszła w Wrocławiu 1837r., pod tytułem:
 58 Prze |             i jeleniach; i zawierała w sobie następującą przemowę
 59 Prze |             Brygadier Kopeć, kreśląc w niej zdarzenia swego życia
 60 Prze |              że tak powiem, szczerby w jego dziele.~Dom Kopciów,
 61 Prze |            Dom Kopciów, herbu Kroje, w Wielkim Księstwie Litewskim,
 62 Prze |           znaczenia, dostojne urzędy w kraju piastowali i z najpierwszymi
 63 Prze |              najpierwszymi rodzinami w związki familijne wchodzili.
 64 Prze |         Stanów Litewskich odprawował w r.1563 poselstwo do Stanów
 65 Prze |           się z pierwszymi rodzinami w Koronie. Brat jego Filon
 66 Prze |              na biskupstwo Wileńskie w roku tysiąc sześćset szesnastym
 67 Prze |              Silvio Pellico. To samo w dziełach obydwóch spostrzegamy
 68 I    |             WOJSKOWY~ ~Urodziłem się w roku 1762, miesiąca Maja
 69 I    |       miesiąca Maja dnia piętnastego w Litewskiej prowincji, powiecie
 70 I    |     dziewięćdziesiąt siedm; siedział w niewoli w Gdańsku, że był
 71 I    |            siedm; siedział w niewoli w Gdańsku, że był w partii
 72 I    |            niewoli w Gdańsku, że był w partii Leszczyńskiego: przez
 73 I    |       faworyta uderzony, umarł. Miał w tejże prowincji majątek
 74 I    |          Pradziadów, wychowywał mnie w domu, ucząc tylko języka
 75 I    |             i temuż byłem powierzony w dozór. Był to człowiek w
 76 I    |             w dozór. Był to człowiek w pewnym wieku, Polak sprowadzony
 77 I    |              Wielkim Królem Pruskim, w randze pułkownika.~A tak
 78 I    |             a rangi podług zwyczaju (w tamtych czasach) w Polsce
 79 I    |         zwyczaju (w tamtych czasach) w Polsce były kupowane, a
 80 I    |               nie przeszło Dniestru.~W roku 1792, gdy Rosja zajęła
 81 I    |            Rzeczypospolitej polskiej w roku 1792.~Przyłączyli się
 82 I    |             Następował nieprzyjaciel w granice, lecz nie kazano
 83 I    |      żołnierza z krajem razem poszło w niewolę Moskiewską, którzy
 84 I    |            muszą przysięgać i wnijść w służbę Imperatorowej Katarzyny.~
 85 I    |              kazali wojska redukować w pozostałej części Polski
 86 I    |          swoich korpusach, drugi raz w Wilnie a trzeci raz do Rekompensów
 87 I    |       powinność świętą. Pod Dubienką w sześć tysięcy Polaków oparł
 88 I    |          dowódcy wojska Rosyjskiego (w liczbie osiemnaście tysięcy).
 89 I    |              brygadą drugą Litewską, w randze Majora. Komendantem
 90 I    |             moim natenczas Słomiński w służbie kawaleryjskiej dość
 91 I    |   kawaleryjskiej dość umiejętny. Był w wojsku Saskim i w siedmioletniej
 92 I    |     umiejętny. Był w wojsku Saskim i w siedmioletniej wojnie przeciw
 93 I    |              pilnował, ja zaś miałem w wojsku zaufanie, bo służąc
 94 I    |            myślenia dobrze im znany.~W takim tedy stanie nieszczęśliwym
 95 I    |             ojczyzny mojej, aż kiedy w roku 1794 zaczął się przebijać
 96 I    |            przez obce wojska. Za mną w kilkanaście dni ruszył z
 97 I    |           którym odbywając powinność w obronie ojczyzny swojej,
 98 I    |            ojczyzny swojej, trafiłem w końcu, żem się stał smutnym
 99 I    |            Kamczatki, wzięty raniony w krwawej bitwie Maciejowic.~
100 I    |             z drugiej strony Wieprza w Widłach spotkać. Szło nam
101 I    |          Szło nam najwięcej o język, w jakiej sile znajdował się
102 I    |         Poniński o mil kilka stojący w pięć tysięcy dobornego wojska
103 I    |           Ponińskiego.~Nieprzyjaciel w wilie akcji dostał naszych
104 I    |            przeprawiać nieprzyjaciel w bok lewego skrzydła naszego,
105 I    |          skrzydła Denisow, który się w nocy przeprawił w cztery
106 I    |          który się w nocy przeprawił w cztery tysiące i natarł,
107 I    |              oba prawie wojska stały w kroku na ogień karabinowy
108 I    |             razy przewyższająca siła w ludziach i armatach przyniosła
109 I    |           sukursem.~4to. Przyszliśmy w nocy na pozycję i nie mogliśmy
110 I    |         byłem wzięty z placu Batalii w niewolę.~Gdyby Denisow nie
111 I    |            Denisow nie był przeszedł w tę stronę, co było początkiem
112 I    |          sukursowi się rejterować, a w ten czas przy nas była wygrana
113 II   |            tego mieli pod dostatkiem w stosach ułożonych z zabranego
114 II   |           miedź i co tylko znaleźli. W wielu miejscach, same Panie
115 II   |         między poddanymi przebywały; w wielu też miejscach męczono
116 II   |      Jenerałami, którzy byli zabrani w tejże batalii:~1mo. Jenerał
117 II   |           osadzony pod ścisłą strażą w starym i wilgotnym gmachu.
118 II   |          mnie gadać, ani odpowiadać. W takiej sytuacji byłem utrzymywany
119 II   |    postrzegłem bardzo wiele rabunków w stosach leżących, broń,
120 II   |              okropny? ~Szóstego dnia w nocy porwany w kibitkę,
121 II   |         Szóstego dnia w nocy porwany w kibitkę, która miała model
122 II   |             miała model kufra, obita w koło skórami a w środku
123 II   |               obita w koło skórami a w środku żelazna blachą, z
124 II   |          podania wody albo jedzenia, w spodzie druga dziura dla
125 II   |              imienia. Jest to u nich w takim rodzaju aresztant
126 II   |             co by to było zamkniętym w tym kufrze, ile że dwóch
127 II   |           był to Smoleńsk. Wysadzony w nocy przy jakimsiś ogromnym
128 II   |         wąskim korytarzem i osadzony w jednej wąskiej framudze
129 II   |           męczarnią naszych rodaków, w którym tyle tysięcy poczciwych
130 II   |   podręczonych umyślnie poginęło.~Ja w tej mojej framudze przebywam.
131 II   |             coś gorszego czeka, lecz w końcu już z tymi strachami
132 II   |             dom poprawy.~Myśl zawsze w trwodze: nie wiem, co mnie
133 II   |           trwodze: nie wiem, co mnie w tym miejscu czeka. Wiem,
134 II   |          mogę wiedzieć, którzy są co w ziemi robią i jak są utrzymywani;
135 II   |     egzekucje jakie z nimi, dość, że w takiej niewiadomości i niepewności
136 II   |          zacny człowiek zabiera mnie w swój powóz, wiezie, ale
137 II   |            mniemałem, że całe miasto w koło lata i ja z powozem.
138 II   |         kilka razy po wielu ulicach, w końcu przywiózł mnie do
139 II   |             wielkiej sali, znalazłem w końcu, że to było sądownictwo,
140 II   |      przysięgałem? Opowiedziałem, że w ciągu służby mojej dwudziestoletniej
141 II   |              powstawali. Kazano mnie w tym momencie odwieźć do
142 II   |           rewolucji i kto ze mną był w porozumieniu z obywateli
143 II   |             do jednej ogromnej sali, w której było czterdzieści
144 II   |              po trzy kawałki wkładać w piec: jak się nagrzało kilka
145 II   |             kilka cegieł, wchodziłem w piec aby się ogrzać. Sposób
146 II   |          środka palono. Zachorowałem w końcu tak śmiertelnie, że
147 II   |      Komendanta do spowiedzi, ile ze w tym miejscu była katolicka
148 II   |        spowiedzi nie komunikować się w jakich sekretach lub nie
149 II   |             lubo na gorsze dla mnie, w przebywaniu znoszenia tylu
150 II   |            Drugi spektakl miałem, że w tym klasztorze czernice,
151 II   |              mojej warty. Miałem już w tym trzecim więzieniu oddanego
152 II   |     rozmawiają bo mnie wypytywał raz w tydzień. Było w tym mieście
153 II   |        wypytywał raz w tydzień. Było w tym mieście do kilku tysięcy
154 II   |             krajów dawnych zabranych w niewolę. Każdy uczciwie
155 II   |              na drwa i aptekę. Lampa w izbie była ze skarbu, która
156 II   |              ich kraju wzięte, część w bataliach różnych zabrana.
157 II   |      nieszczęśliwych nagich, bosych, w największe mrozy, z których
158 II   |             została się.~Byłem chory w Smoleńsku, i gdy doktor
159 II   |           miałem już czym zapłacić. ~W czwartym miesiącu mego pobytu
160 II   |        czwartym miesiącu mego pobytu w Smoleńsku przyszedł rozkaz
161 III  |           żołnierzy i byłem wieziony w dalsze przeznaczenie; przez
162 III  |              ze Smoleńska stanęliśmy w stołecznym mieście Moskwie.
163 III  |              z nimi robią egzekucję. W Moskwie bawiłem trzy dni,
164 III  |     widziałem, zawsze osadzony byłem w jakimsiś oddzielnym zakącie.~
165 III  |       zwyczajnym sposobem zapakowany w kibitkę, którą zawsze zasłaniano
166 III  |              którą zawsze zasłaniano w przejeździe przez miasta
167 III  |           byłem wieziony do Kazania, w którym mieście kilka dni
168 III  |             Irkucka trzech żołnierzy w mojej straży zginęło, jedni
169 III  |        zamknięty tłukę się jak śledź w beczce, lecz że byłem obwijany
170 III  |             słomą, to mnie ratowało. W Kazaniu gdym stanął na kilkudniowym
171 III  |           dano mi dość dobra stancję w wielkim jednym domu murowanym
172 III  |      powolności, wygody i ludzkości. W tym przeciągu i przejeździe
173 III  |              murów i góry. Mieszkają w samym mieście Rosjanie,
174 III  |         tysięcy kupców. Znajduje się w tym mieście obraz Matki
175 III  |        mahometańskiej, dają rekrutów w małej liczbie, uprawiają
176 III  |       liczbie, uprawiają rolę, która w tym miejscu jest bardzo
177 III  |           futrami, część pieniędzmi. W tej stronie jeszcze mało
178 III  |         zwierza i nie tak piękne jak w dalszych krajach Syberii;
179 III  |            dalszych krajach Syberii; w tym mieście jeszcze nie
180 III  |           Tureckiego. Kobiety chodzą w zawojach i noszą materie
181 III  |              po kilka żon utrzymują. W domach czystość największa;
182 III  |            nogi na krzyż założywszy. W każdym prawie domu mają
183 III  |          koło pieca wprawione kotły, w których oparzają młode gołąbki
184 III  |         konia, któremu jeżeli plecie w grzywę wstążkę, odsyła go
185 III  |            różnią się od siebie, ale w wielu zwyczajach naśladują
186 III  |             ledwo po kilkaset osady (w osadach) po lasach porozrzucanych
187 III  |             tylko poczty na przejazd w dalsza Syberię. Poczta bardzo
188 III  |       kopiejka na wiorstę , a wiorst w mili liczy się 7, a na powrót
189 III  |           powrót z Syberii do Moskwy w dubelt. Jadąc tak traktem
190 III  |              tą rzeką mieszkających.~W tejże podróży napotkałem
191 III  |           kolonii przesyłają i ledwo w końcu trzeciego roku z Europy
192 III  |           który chciał z niewolników w bok gdzie się schronić do
193 III  |              Barnaul, Ekaterynburga, w tych trzech miejscach biją
194 III  |       Syberii nie wychodzi, ponieważ w niej znajdują się cząstki
195 III  |            kapitan sprawnik, dopiero w kilka lat kiedy się zdarzy,
196 III  |     potomność jest zdrowa; biorą ich w rekruty do komend Sybirskich.
197 III  |        niedostępnych. Życzyłem sobie w tym czasie, aby już rozbójnicy
198 III  |    zapowiedział mnie uczciwie, gdyby w przypadku mieli napaść,
199 III  |       wypadek mógł się zdarzyć. ~Gdy w tej drodze zachorowałem
200 III  |               widzę i wchodzę bardzo w stan twój dzisiejszy, lecz
201 III  |       nigdzie się nie zatrzymywać, a w przypadku śmierci, ciało
202 III  |             kibitki chory i wieziony w dalszą podróż do miasta
203 III  |             reniferami. Zimą i latem w lasach i pomiędzy górami
204 III  |            mają z futer i palą ogień w środku, koło którego się
205 III  |          taborem swoim przenoszą się w dalsze miejsca. Wybiwszy
206 III  |           przewożonych dzieci, które w krobeczkach są, do nich
207 III  |             są, do nich przywiązane.~W mieście zaś samym Udyńsku
208 III  |        bardzo przejeżdżałem kolonii, w których znajdowałem Polaków,
209 III  |               Ci ludzie zabrani byli w dawniejszej wojnie z Szwedami
210 III  |           Kolonia była dość znaczna, w której i sąd niższy znajdował
211 III  |             pod komendę mego oficera w drodze do transportowania
212 III  |              szlachty z pod Oszmiany w żupanach płóciennych, którzy
213 III  |    niektórych dwóch naszych magnatów w Smoleńsku, na których miejsce
214 III  |          podróży, poczty i konie już w nocy były gotowe przed domem,
215 III  |              nasz oficer, wpada niby w konwulsje, zżyma się, szuka
216 III  |      pugilares mu został ukradziony, w którym były nas wszystkich
217 III  |            który sam ukradł, wyszedł w nocy i podłożył pod kamień
218 III  |             aresztantów i nocujących w kolonii, która osadzona
219 III  |           kilka im takich przypadków w tej kolonii z innymi zdarzyło
220 III  |              której, jako powiadają, w całej Europie nie ma, tak
221 III  |              bieżącej bo więcej mili w górze stoją statki, którymi
222 III  |          górze stoją statki, którymi w oka mgnieniu przewożą do
223 III  |            pod nową straż i osadzony w domu kupca jednego, byłem
224 III  |        kilkadziesiąt drzew chińskich w wazonach stało. Drzewa najpyszniejsze
225 III  |           petersburskiej, ożenił się w tym miejscu z najpierwszego
226 III  |         oceanie. Przed moim wyjazdem w dalsza podróż, ponadawał
227 III  |       zażywał codziennie wiele chcę. W drodze gdym rozpakował,
228 III  |              jest rzecz bardzo droga w Irkucku. Na wyjeździe samym
229 IV   |              była wieziona na zsyłkę w tym domu jakiś czas spoczywała,
230 IV   |          Berczowych ostrowów, umarła w drodze i tam pogrzebiona
231 IV   |              narodów mieszka, którzy w polach gdy robią koło siana
232 IV   |      czerstwe i wytrzymałe na zimno.~W Jakucku takie jest zimno
233 IV   |         Jakucku takie jest zimno jak w żadnej części Syberii. Mają
234 IV   |      kilkadziesiąt tysięcy ludności.~W Jakucku przebyłem część
235 IV   |          pułkownika S..., który dość w Województwie Mińskim dla
236 IV   |          Porobiwszy wiele kryminałów w Polsce wyrobił się na komendę
237 IV   |              Ochock zwanym zbliźny ; w tym miejscu najwyborniejsze
238 IV   |             1) i widzeniach różnych. W niektóre dnie byłem proszony
239 IV   |         Polaków, nie wiedząc, że się w tym samym miejscu znajdują.
240 IV   |          bywać u tegoż komendanta. I w innych miejscach było dość
241 IV   |               żon oficjalistów, gdyż w tym miejscu znajdował się
242 IV   |          mężnemu narodowi. Komendant w dnie niektóre zapraszał
243 IV   |         monarszego rozkazu. Kazał im w kilku kotłach jeść gotować
244 IV   |            starszyzny przywiózł jemu w prezencie kilkanaście najczarniejszych
245 IV   |        wybierają jednego dla skarbu, w tym tylko braku bardzo wiele
246 IV   |         kupują i rzną, mięso wędzą a w skóry mokre bydlęce obszywają
247 IV   |              drogo od kupców Ruskich w Jakucku mieszkających. Gdy
248 IV   |          rozdzieleni i każdy poszedł w swoje przeznaczenie.~Był
249 IV   |       Ochocka cztery konie. Było zaś w ogóle koni cztery tysiące
250 IV   |         nasza komenda była uzbrojona w łuki i strzały; ze dwa tygodnie
251 IV   |    strasznymi górami i wąwozami, ale w konwoju było wielu Jakutów
252 IV   |          mnóstwa, komarów i robactwa w powietrzu znajdującego się.
253 IV   |             nowo i ciągnęliśmy dalej w naszą podróż. Rekwizyta,
254 IV   |              wypchaniem worka mchem.~W tej podróży jechał z nami
255 IV   |    przeprosił i tak dalej ruszyliśmy w podróż.~Po tej drodze nad
256 IV   |             portu u narodów Tunguzów w czarnym bardzo lesie świerków,
257 IV   |           morza dał się już słyszeć. W tym miejscu kilka rzek rybnych
258 IV   |        kilkanaście koni straciliśmy.~W tej kolonii wielu kupców
259 IV   |             samym Oceanem, na piasku w klinie między morzem i rzeką
260 IV   |        budowania okrętów. Jest także w tym miejscu cerkiew z księdzem.~
261 IV   |       księdzem.~Bywają przypadki, że w czasie burzy wielkiej morza,
262 IV   |           człowieka dość wspaniałego w pięknym ubiorze. Zdawało
263 IV   |           takim niewolnikiem, byłbym w niewolę gdzie odesłany,
264 IV   |          mnie znowu czy nie byłem ja w spisku na zabicie Monarchini,
265 IV   |          uwolnieniu Polaków naszych, w rok dopiero przyszło moje
266 V    |            których kilkanaście ginie w przytomności wielu widzów
267 V    |           morze tych ludzi na brzegi w kawałkach tylko, bo przez
268 V    |             na trzy lub pięć łokci a w godzin dwie morze odbiera
269 V    |               Powiadają żeglarze, że w żadnym morzu tak wysoko
270 V    |              woda nie wznosi się jak w tym miejscu na Oceanie.~
271 V    |             zdobyczy porobili umowy, w końcu zaś tylko skwitują
272 V    |        prostego, za straconą niegdyś w wojnie szwedzkiej szalupę.~
273 V    |              przytarł się o kamień i w tym momencie mało się nie
274 V    |            nazad do portu przypędza. W takim tedy zdarzeniu zostawaliśmy
275 V    |       powrózków, która była przybitą w głębi okrętu do ściany i
276 V    |               który wyświęciwszy się w Irkucku powracał na Kamczacką
277 V    |         nabożeństwie, zapakowano ich w wory z kamieniami razem,
278 V    |        miejscu. Przypatrywaliśmy się w morze, gdzie kilka łokci
279 V    |             wszyscy fanatycy, że Bóg w tym czasie sądzi zmarłych
280 V    |       nadszedł taki szturm i uderzył w okręt, że wiele upadło ludzi
281 V    |          pijących oblał się herbatą. W tym momencie spostrzegają
282 V    |             większy szturm wzrastał. W jednym momencie ledwo nie
283 V    |             zbliżyliśmy się.~Byliśmy w największej bojaźni, aby
284 V    |       mierzył, iż ośmdziesiąt sążni, w kwadrans zawołał, że czterdzieści.
285 V    |               wody było bardzo wiele w okręcie, ponieważ wielka
286 V    |             bardzo małego magazynku, w którym znajdowały się liny
287 V    |         okręt, wlazł na maszt, który w przodzie okrętu leży wzdłuż,
288 V    |         śmiały zatknąwszy mój gwóźdź w ziemię i swój razem, kazał
289 V    |              brzeg i nazad powrócił. W tym momencie straciłem przytomność
290 V    |      zgromadzać się na brzeg, a lubo w niedoli, każdy się weselił,
291 V    |        niejakim czasie postrzegliśmy w odległości kupiących się
292 V    |           broń jaka była opatrywać i w przypadku mieć się do obrony;
293 V    |           niektórzy gotowali jeszcze w naczyniach dużych, żelaznych,
294 V    |         najwięcej zwierzyny morskiej w samej tłustości psów morskich,
295 V    |             zdjęła okręt, ruszyliśmy w dalsze przeznaczenie.~Udaliśmy
296 V    |          można było, oddaliliśmy się w głąb morza i mieliśmy czekać
297 V    |         wkoło, a koniecznie wypadało w głąb morza odejść. Zaczęli
298 V    |         ogień i udało nam się cofnąć w głąb morza. Już w dalszej
299 V    |             cofnąć w głąb morza. Już w dalszej odległości byliśmy
300 V    |       chociaż wody bardzo wiele było w okręcie, bo nie postrzegliśmy,
301 VI   |         można było go poznać, bo był w orientalnym tamecznym ubiorze.
302 VI   |           zrobiłem mu komplement, że w nieszczęściu obiecuję sobie
303 VI   |          nieszczęściu obiecuję sobie w nim znaleźć ludzkość. Odpowiedział
304 VI   |       nieszczęśliwa jego żona, która w tym miejscu dostała wariacji.
305 VI   |       zadziwia, że moja stancja jest w ziemi, bo prawie my tu wszyscy
306 VI   |             ławki wkoło ścian, komin w pośrodku, który i za piec
307 VI   |              Było okno jeszcze jedno w górze z bryły lodu, które
308 VI   |             cacka różne moje kupione w porcie Ochocku, co mi bardzo
309 VI   |       zastępował staż mój gospodarz, w którego domu mieszkałem,
310 VI   |             jeleniego. Wpadłem zaraz w lepszą energię, że już z
311 VI   |           drzewa, bo przez tyle lat, w transportach i przez żeglugę
312 VI   |          filiżanek piłem dla menażu. W tym miejscu wielu oficjalistów,
313 VI   |              gości ; cukier lodowaty w małych kawałkach jest przygotowany
314 VI   |      niezmierna. Pospolicie krajowcy w miejsce chleba mają rybę
315 VI   |          jesiotra; łuskę ma karpiową w konchach wielkich, mięso
316 VI   |    przewyższa wszystkie ryby smakiem w Azji i Europie; głowy tej
317 VI   |          lubią. Znajdują się jeszcze w tym miejscu niektóre produkta
318 VI   |            razy większa; używają jej w gorączkach i w innych chorobach.~
319 VI   |           używają jej w gorączkach i w innych chorobach.~Głowy
320 VI   |        jagody morożki zwane posyłają w prezencie jenerał-gubernatorowi
321 VI   |             Irkuckiemu.~Przepędzając w takiej sytuacji dni nieszczęśliwe,
322 VI   |             później gdy mnie znalazł w takim stanie, pozwolił trzy
323 VI   |           stanie, pozwolił trzy razy w tydzień przechodzić się
324 VI   |              się oddalać od kolonii.~W jesieni morze jest najrozhukańsze:
325 VI   |           morskich, zawyją wszystkie w tym czasie a niejakiej odległości
326 VI   |          sanek, bo lepsze futra mają w wielkiej obfitości.~ ~
327 VII  |              VII. ~OPISANIE WULKANÓW W KAMCZATCE.~ ~Wulkan odwiecznie
328 VII  |           wypalonej lawy. Wulkan ten w noc ciemną daje się tylko
329 VII  |        ciemną daje się tylko widzieć w swojej okazałości. Cała
330 VII  |            głuchego. Było przed laty w pobliżu tego miejsca kilka
331 VII  |               robią suknie ze skór i w największe zimna na gołym
332 VII  |              jest za moment okropny.~W czasie trzęsienia ziemi
333 VII  |         rozbijają na drobne kawałki, w których znajdują wiele spektryfikowanych
334 VII  |         będący na straży porwał mnie w momencie i na wiązaniu drzwi
335 VII  |             wiązaniu drzwi postawił. W czasie tym wulkan grzmiał
336 VII  |            Kamczatki zmniejszyła się w znacznej dość odległości
337 VII  |        wnosić, że kamienie łączą się w morzu z innymi wyspami,
338 VIII |          uderza promieniami i prawie w dniu jednym śniegi topi:
339 VIII |           ryba do najmniejszych rzek w tak znacznej obfitości,
340 VIII |              takoż dla psów na zimę. W tym czasie powietrze bywa
341 VIII |             jesiotra, łuska karpiowa w konchach, mięso czerwone,
342 VIII |             nie znają. Związawszy to w jedno robią siec niezmiernie
343 VIII |           czeka prawie po samą szyję w wodzie, każdy zaś ma w ręku
344 VIII |         szyję w wodzie, każdy zaś ma w ręku szluzę drewnianą. Podnoszą
345 VIII |           jedzą nieustannie, a co im w zbytku pozostaje wrzucają
346 VIII |            zbytku pozostaje wrzucają w tłustość wielorybią i konserwują
347 VIII |          latać. Wszystko to przebywa w trawach nad brzegami rzek
348 VIII |   zatrudnienie, bo mężczyźni biegają w zawody na jeleniach, strzelają
349 VIII |      zapaliwszy przez ogień skaczą i w tym czasie wieszczki czyli
350 IX   |             Boga, a wierzą najwięcej w słońce, miesiąc i ogień.
351 IX   |           uszycia sukien i sandałów. W odleglejszych od portów
352 IX   |        portów koloniach, narody żyją w etykiecie starożytnej, bo
353 IX   |         niewypowiedzianej piękności, w różnych kolorach odmieniając
354 IX   |              do okien. Suknia takowa w ogień rzucona nie spali
355 IX   |              i gościnni. Co tylko ma w domu wszystkim przyjmuje
356 IX   |             którego się zwykle używa w nocy, w obecności jego,
357 IX   |             się zwykle używa w nocy, w obecności jego, napełnia
358 IX   |              jak do swojej małżonki. W przypadku odmówienia mógłby
359 IX   |               którego jeśli zaplecie w trawy i kwiaty, pewnym jest
360 IX   |          jest jej ręki. Już to panna w liczbie trzydziestu bab
361 IX   |              a rzeczony kawaler musi w tłok tych bab przebijać
362 IX   |          czarnych soboli halsztuch i w tym czasie od każdej baby
363 IX   |        wszelakie ptactwo, które biją w ten sposób. Robią siatki
364 IX   |          gdzie najmniej po kilka kóp w rozpięte siatki się plącze
365 IX   |   podziemnych jurtami zwanych. Kopią w ziemi długie korytarze i
366 IX   |          jest cała ich familia. Mają w środku komin, na którym
367 IX   |       nalewają wieloryba tłustością, w miejsce knotu kładą mech
368 IX   |            spieszy do ryby i zostaje w niej ujęty. Zostawiwszy
369 IX   |            tępymi strzałami, mierząc w sam łeb, żeby skóry nie
370 IX   |              rozpuszczonymi włosami, w dziwacznym ubiorze, trzymając
371 IX   |        dziwacznym ubiorze, trzymając w jednym ręku palmę, w drugim
372 IX   |       trzymając w jednym ręku palmę, w drugim ogień, z rykiem niedźwiedzim
373 IX   |         połowę nakrywszy, rozpierają w lasach między dwa drzewa
374 IX   |             balansu ma się do ziemi. W najpóźniejszą jesień największe
375 IX   |        ogromne bryły tłustości, gdyż w nim mięsa jest mało. Tłustość
376 IX   |            osad na fundamenty domów.~W niższej Kamczatce znajduje
377 IX   |          ręki. Roślinę tę zrzynają i w domach na słońcu wędzą.
378 IX   |      sposobem: moczy kilkanaście dni w beczkach te rośliny, później
379 IX   |             rośliny, później kładzie w kocioł i do proporcji dwóch
380 IX   |            dopóki się nie przemieni, w kolor zielony. Wtenczas
381 IX   |              wielkie korzyści odnosi w sobolach i w innych futrach.~
382 IX   |         korzyści odnosi w sobolach i w innych futrach.~Komendant
383 IX   |            innych futrach.~Komendant w niektóre festyny wydaje
384 IX   |           dwóch oficjalistów, którzy w całej kompanii rej wodzą.
385 IX   |      niedźwiedzimi. Niektóre kobiety w niższej Kamczatce oddzielają
386 IX   |    Niebezpieczna to rzecz kochać się w Kamczadalce, bo gdy najmniejszą
387 IX   |           trawami. Dla tej przyczyny w Kamczatce żadnego rodzaju
388 IX   |        Smutna jest pozycja nie mając w tym miejscu z kim obcować. ~
389 IX   |            Gospodarz i strażnik mój, w którego domu mieszkałem,
390 IX   |       porwany od Czukczów, kilka lat w ich kraju mieszkał. Ten
391 X    |         WYPRAWA OKRĘTU DO JAPONII~  ~W bytności mojej wyprawiony
392 X    |         odkryć drogę, zrobiła litość w ich odesłaniu, razem szukając
393 X    |           dwuletnie przebywanie moje w niższej Kamczatce powrócił
394 X    |            Kapitan, który ze mną był w przyjaźni, ofiarował mi
395 X    |         swojej podróży i o przyjęciu w Japonii. Długi tam czas
396 X    |        niepomyślna, niby zawierająca w takich wyrazach rzecz następującą:~
397 X    |             nie mieli żadnego handlu w ich porcie, tam jednak bawiąc,
398 X    |        skamieniałości i petryfikacje w wielkich bryłach, kryształy
399 X    |          wielkich bryłach, kryształy w kolorach różnych, sople
400 X    |              kolorach różnych, sople w rozmaitych figurach a dziwnie
401 X    |              i z lądu i morza. Żadne w tym miejscu nie mieszkają
402 X    |         ułomków kryształów i miedzi. W tych miejscach dają się
403 X    |             inny tylko La Perusa, bo w czasie tym żadni inni ludzie
404 X    |            harbuza, a tysiączne nogi w kłębkach i w różnych festonach
405 X    |          tysiączne nogi w kłębkach i w różnych festonach po kilkanaście
406 X    |          Ciekawość wielka widzieć go w wodzie z rozpuszczonymi
407 X    |         wiatr od brzegów ziemi, szli w dalszą podróż. Dwa niby
408 XI   |      niedostatka majtków, byli z nim w Paryżu, a później do straży
409 XI   |        później do straży mi przydani w niższej Kamczatce.~Następuje
410 XI   |        Kamczatce.~Następuje opisanie w jaki sposób oni wrócili
411 XI   |             August Polak, dostał się w niewolę za Barskiej jeszcze
412 XI   |        Potrzeba wiedzieć, że Moskale w porcie Sybirskim nie mają
413 XI   |            która leży ku południowi, w bok Irkucka, przy granicy
414 XI   |           broń strzelecką, żywność i w umowie z nimi obiecują czwartą
415 XI   |    przebywania. ~Miał czas Beniowski w ciągu podróży z tymi ludźmi
416 XI   |           poznać się i wszedł z nimi w przyjaźń, która mu się w
417 XI   |             w przyjaźń, która mu się w końcu przydała. Wyrozumiewał
418 XI   |          wspominając majtkom, którzy w Bolszerecku mieli swe domy
419 XI   |             przed komendanta Nilowa, w randze majora zostającego.
420 XI   |        wspólnika niedoli, przychodzą w nocy do Nilowa komendanta
421 XI   |     Beniowski za ręce, aby się oddał w areszt. Komendant obudziwszy
422 XI   |            pewnieby bo był udusił, a w tym momencie przyjaciel
423 XI   |      spirytusu i tytuniu dostały się w ręce Beniowskiego. Poczęstował
424 XI   |             męstwa. Majtkowie mający w tym miejscu domy i żony,
425 XI   |            było rzeczą najważniejszą w niedostatku majtków. Beniowski
426 XI   |              Już tedy nasz Beniowski w tym czasie był zupełnie
427 XI   |        wyjścia z portu: był wszelako w obawie, bo nad morzem niektóre
428 XI   |            komendantów moskiewskich.~W tej będąc niespokojności
429 XI   |           okręt, chociaż jeszcze był w lodzie, z całą swoją komendą
430 XI   |           komendą i przesiadywał jak w fortecy.~Po niejakim czasie
431 XI   |            ognia, wszystko to poszło w rozsypkę: część nieznaczna
432 XI   |           powrócili, przymuszony był w końcu zabrać kilkunastu
433 XI   |         nastąpiła wiosna, puścił się w podróż na los ślepy, płynąc
434 XI   |       przybył do Europy i zjawił się w Paryżu; oświadczył rządowi,
435 XI   |               oświadczył rządowi, że w czasie swojej podróży znalazł
436 XI   |         doznając różnych przypadków, w czasie lądowania na wyspie
437 XI   |        biednych i syna popa zostawił w Paryżu, gdyż nie byli mu
438 XI   |      szczęście ktoś ich oświecił, że w tym miejscu jest pełnomocny
439 XI   |       powrócić do swojej ojczyzny. I w rzeczy samej tak się stało,
440 XI   |          Beniowskim razem przebywali w Bolszerecku, gdzie i ja
441 XII  |              miasteczka są zbliżone, w których różne narody zamieszkały,
442 XII  |              i byli zbliżeni do nich w dobrej harmonii i przez
443 XII  |           sobole, kuny i inne futra, w zamianę tytuń, żelazne garnki,
444 XII  |            się Czukczowie poznawszy, w końcu jeszcze dowiedli swoją
445 XII  |            drudzy dla mgły, inni zaś w małej liczbie nie odważyli
446 XII  |              wojażerów, którzy tylko w jakim roku zawijali: z tej
447 XII  |             blisko Czukczów cytadele w miejscach dla siebie najużyteczniejszych,
448 XII  |            ludzi z obu stron ginęło, w ostatku Moskale przymuszeni
449 XII  |           podobne są do innych ludów w tej stronie świata osiadłych.~
450 XII  |        osiadłych.~Na zimę mają lochy w ziemi, na lato ze skór lub
451 XII  |         bardzo starych i cierpiących w chorobie najbliższy przyjaciel
452 XII  |          jeleniach zręcznie jeżdżą i w zawody na łyżwach jak ptaki
453 XII  |            wszystko wytrzymać mogli.~W czasie, kiedy Moskale na
454 XII  |             Moskale na nich napadali w założonych cytadelach, a
455 XIII |                Podczas mojego pobytu w porcie Ochocku, kupiec (
456 XIII |             je do Petersburga, gdzie w rok po śmieci Katarzyny
457 XIII |        wolność, bo on mnie wynalazł.~W niższej Kamczatce i po innych
458 XIII |              zesłani od Katarzyny II w te strony, ale gdy nazwiska
459 XIII |          znaleźć ich nie mogli. I ja w podobnej zostawałem sytuacji.~
460 XIII | nieszczęśliwego narodu Polak, wzięty w krwawym boju, okryty ranami
461 XIII |              okryty ranami i zesłany w tę dziką i odludną krainę,
462 XIII |              moment mało nie pogrąża w ciemnościach bezdennych,
463 XIII |              powrócę do życia; gdzie w słodkiej spokojności zawrę
464 XIII |      byłżebym tak niewdzięczny, abym w zawołaniu onej nie stanął
465 XIII |        narodem, poszedłem drogą, ale w ciemnym tumanie, gdzie i
466 XIII |              mogę sobie przypomnieć.~W końcu drugiego roku, gdy
467 XIII |           niespokojną czyniły duszę. W tak smutnej rozpaczy i oczekiwaniu
468 XIII |           losu, przybiega gospodarz, w którego domu mieszkałem,
469 XIII |             są posłuszni, a gubernia w skutku tych doniesień dają
470 XIII |         majątki wydziera, gdyż ledwo w lat kilka rząd guberni odbierał
471 XIII |         które składają małą flotylkę w porcie Ochocku.~Nie wyszło
472 XIII |           pierwej osłabiony, wpadłem w większą słabość, która mi
473 XIII |         śmierci mojej oznajmić mają.~W tym razie usłyszałem od
474 XIII |           uczynić im grzeczność, ale w tym momencie z wielkiej
475 XIII |           choroby, która mnie zawsze w pół dusiła, jak gdybym był
476 XIII |             czym przepasany. Doktora w tych stronach nie używają,
477 XIII |            leczą ziołami.- Komendant w tym razie kazał przynieść
478 XIII |           tamecznych. Tego mi nalano w gębę, otworzywszy wprzód
479 XIII |         kością na miejscu noża, czym w części się upiłem i całe
480 XIII |          brzegom, a mnie się zdawały w oczach różne procesje nasze,
481 XIII |        tameczny ewangelista, ksiądz, w ubiorze kościelnym z ewangelią
482 XIII |         świtą śpiewaków. Jest bowiem w całej Rosji zwyczaj, że
483 XIII |           prowadzą sędziwego księdza w kapie z ewangelią i trybularzem
484 XIII |              nabożeństwie pousiadali w koło i nieprędko mogli utulić
485 XIII |             Kazałem wiec poncz robić w naczyniu kamiennym, objętości
486 XIII |              jaki mnie los czeka: ja w tym czasie mając pomieszany
487 XIII |             te Szamanki pokazały się w porze wieczornej przy świetle
488 XIII |              wieczornej przy świetle w najdziwniejszych ubiorach,
489 XIII |           przychodzący i wiele ludzi w różnych kolorach, których
490 XIII |        ponieważ widzimy go stojącego w progu, w białej sukni z
491 XIII |        widzimy go stojącego w progu, w białej sukni z manatkami.
492 XIII |           się rozeszła a ja zostałem w niespokojności.~Już sypiać
493 XIII |              sił widocznie spadałem. W kilka dni przychodzi komendant
494 XIII |              komendant rozkaz surowy w takich zdarzeniach donosić
495 XIII |           Anglia na ówczas zostawała w największej harmonii. Był
496 XIII |         harmonii. Był więc komendant w wielkim ambarasie, że nie
497 XIV  |        zostawszy naprawionym odszedł w swoje przeznaczenie. Pierwszych
498 XIV  |            jak morzem, puszczamy się w podróż. Do tej karawany
499 XIV  |           nie pozwolił mi wybrać się w tę podróż.~Nauczono mnie
500 XIV  |          małe porozdzielał i miał to w pogotowiu dla dania prezentów