JUŻ ŚWIT

Już świt... Purpury są na niebie.

Już świt... Wciąż nocne straszą mary.

Sen to? czy zjaw? czy jakie czary?

dusza mogiłę własną grzebie.

Dusza ma blada z przerażenia,

jako te zimne mgły na polu,

dusza się lęka swego cienia -

ten cień - czerwony jak od bolu.

Ptaki się budzą - lecz ja słyszę -

coś w moim sercu łzami rosi -

w dół się przechylam, w wielką ciszę -

serce się moje w dal unosi -

serce się moje w dal wydziera -

i już się stroi w kij pątniczy,

w kamienną czarkę łzy swe zbiera,

gdy będzie konać - Bóg policzy.

[Tylko mi nie płacz - nie łam dłoni -

ze snów otrząśnij się złowrogich -

jest coś, co nas przed zgubą broni -

nas - i naszemu sercu drogich].

. . . . . . . . . . . . . . . .

Już Anioł chodzi między mgłami

i je owiewa skrzydły swemi

i tak uświęca, że nie plami

ich pył, ni ciężar smętnej ziemi.

Jako przejrzyste senne morze

fioletem lśniące i błękitem

falują mgły te po przestworze

srebrzysto-jasnem, złotolitem.

Nagle się mienią na różowo,

jakby od szczęścia zapłonione -

tak przenajświętsza Cię Królowo,

maluje serce rozmodlone:

w złoto-zielonej mgieł obręczy

ognista róża lśni szkarłatem,

rozwiewa skrzydła ponad światem -

raczej na światów gdzieś przełęczy.

Drzewa jak wyspy koralowe

zaczarowane, niepojęte -

obłoki, jak kadzidło święte,

czerwone wewnątrz i lilowe.

- - - - - - - - - - -

Słychać za szybą tuż brzęczenie -

to motyl rwie się do swobody -

leć - i poleciał na ogrody -

leć - i nieś słońcu pozdrowienie.

Słońce! Ty jesteś ziemi królem -

Boże! Ty jesteś świata słońcem -

Duszo! Ty jesteś bóstwa gońcem -

Serce! Ty jedno - wiecznym bólem.

* * *

Płyną ciche, srebrne łzy

i fioletów płynie żal

w nieskończoną ciemną dal -

pachną zwiędłe bzy -

to Ty, duszo? Ty!

W chmurach leci czarny ptak,

niesie w szponach krwawy plon -

- Czy to z Twoich dumnych łon

- wyrwany ten znak?

Tak, ma duszo, tak.

- Tyś mię zaklął w tęczy snów

- do tych szarych zimnych mglic -

- co masz mówić - prędko mów -

- łzy Ci płyną z lic -

Nic, ma duszo, nic.

* * *

Bądź zdrowa! [jak dziwnie brzmi dzwon!]

Bądź zdrowa! [lecą liście z drzewa...]

Bądź zdrowa! [miłość jest jak zgon...]

Bądź zdrowa! [wiatr złowrogi śpiewa...]

- Już nigdy! -

Rwie serce Twój płacz!

- Wydarł się z piersi niespodzianie,

- żegnam Cię: - trzeba - i Ty Boże racz -

- litości!... - -

W konie!... Chryste Panie.

PRZED BURZĄ

Tak... więc mi radzisz jedno - zapomnienie -

i przyjaźń dajesz miłosiernej siostry...

Wiem - obowiązek, przysięga, sumienie -

wiem - i nie żądam - wolę ja nóż ostry,

niźli łagodne czyśćcowe płomienie.

Już późno... wróćmy. O, jak zmienne, Lenko,

pogody świata - wiatr chmurzyska goni

i pędzi prosto - patrz - w Twoje okienko

podniebne, skryte w hiacynty i bluszcze -

i tam łzy drobne, rzęsiste uroni.

Czy wiesz? gdy drżący wicher w szyby pluszcze

mam dziwną pewność i dziwną obawę,

że tak sam jeden będę w dni szarawe

umierał... Nie myśl, że straszyć chcę zgonem -

poję się życiem, jak faun winogronem.

Otóż i dom Twój. Deszcz okrutny siecze.

Wszelka tragedia swą banalność wlecze.

Milczysz? wciąż milczysz... i oczy masz wbite

w szorstkie, zdeptane, brukowe kamienie -

ja wiem - tam czytasz napisy wyryte -

ja zgadnę:

"depce po nas przeznaczenie"...

Mej duszy osnowa,

którą ci składam na wieczność:

był ból i była konieczność

i Kain i grzech i Jehowa

i ducha śmiertelny głód -

a teraz wolność - i cud.

Widzisz bezgrzmotne błyskania?

piorun się w tej chmurze chowa.

Z płomiennej róży kochania

kto się skałą nie narodzi -

zginie w powodzi.

Śmiejesz się smutno - ciemne moje słowa...

trzeba zwyciężać... zwyciężać... bądź zdrowa.

ZOFIA CASANOVA (z hiszp.) SKARGI

Pod krzyżem zgięta - w mroku rozpaczy

na ostrych głazach dusza się krwawi

i swą Golgotę krwią serca znaczy...

czy już z tej męki nic nie wybawi?

Anioł, co strzeże przeznaczeń dróg -

- Tak, rzecze - Bóg!

Cios mnie oślepił, zgubiłam drogę,

rana zalewa wciąż oczy moje -

pośród ciemności kroczyć nie mogę -

i brak mi wsparcia - i tak się boję -

co robić. Panie? drżę, jako liść -

- Z miłością - iść.

Czyliż podobna wlec swoje życie

z okropną wizją ciągłej niedoli?

gadzinę myśli zatruwać skrycie

i wiecznie milczeć o tym, co boli -

gdy w uszach moich bez końca brzmi

marność mych dni...

Tak więc - wśród duszy osamotnienia,

gdzie każde tchnienie goryczą dysze -

jakiż, o Panie, dasz cud zbawienia,

aby się burza zmieniła w ciszę

i przestał jęczeć rozbity dzwon?

- Jedynie... zgon.

OGIEŃ

Samotny siedzę przy kominka blasku,

na ścianach drgają fantastyczne mary -

z bezdźwięcznym śmiechem w takt suchego trzasku

litanii słucham dusz - w łunach Ofiary.

Powoli smutek objął serce senne,

jak pająk muchę, w szarą swoją przędzę;

smutek tak wiotki, jako mgły wiosenne,

a tak bezbrzeżny, jako ludzkie nędze.

Łuczywo gaśnie - pokrwawione ściany

snują mi szeptem dziwne opowieści

"szedł w nocy młodzian z Chrystusem nieznany" -

a serce moje w okna mi szeleści.

Oh, zimno - czarno - źle -

wicher na polu dmie -

weź ono drzewko zmarznięte,

rzuć je do ognia - niech zgorze -

mój Boże!

a serce moje uczyń równie święte.

WILIA

Memu Ojcu.

On do mnie pisał list - mój synuś mały!

patrząc się w księżyc - na szrężodze szyby

pisał mi rączką, że już nadleciały

aniołki - Pan Jezus przyjdzie - łowią ryby -

złote lśnią gwiazdki...

- niech mój Tatuś wraca -

Mama jest chora - Tatuś caca -

mój Tatuś dusia...

Lecz pewno wstrzymały

chmury ten list, lub Anioł biały -

bo mi się nie wdarł promień w stalagmity

i nie oświetlił groty, łzami szumnej

i nie przypomniał, że są gdzieś błękity -

i Bóg - i w moim sercu dwie Jego kolumny.

Raduj się duszo moja w Panu,

rozbłyśnij, jak zorza, w purpurze

i zamek słońcu na strzelistej górze

wybuduj - w dal od czarnego tumanu.

Choćbyś utracił wszechświat - nie stracone

nic - bo masz dwa. serca przelśnione

i na tych skrzydłach wylecisz wśród pieśni.

Tobie syneczku, - pisze Tatuś dusia,

że wróci - weźmie na rączki Jarusia

i będzie z Tobą zbierał fijołeczki

i będzie nucił piosneczki

o kwiatku, co się nie rozwinął wcześniéj -

- i Mama już płakać nie będzie...

Ale Cień groźny idzie za mną wszędzie

i nie wiem, kiedy mię wyzwoli

z tych mroków - Bóg.

* * *

Kiedy odejdę w dal

zostanie po mnie żal -

daremny będzie żal,

gdy płynąć muszę w dal.

Lecz tak się łączy żal

z moją tęsknotą w dal -

że patrzę w moją dal -

jako w bezbrzeżny żal.

SAMOBÓJCA

Biją w mą czaszkę, jak w dzwon, głuche grzmoty

i krwawa ręka pisze mi przekleństwo.

Ja wybierając los mój, wybrałem szaleństwo

i porzuciłem raj i zeszłem w czarne groty.

I płynę w mrok - i wiem, że oto zgasnę,

jako pęknięte słońce. W imię Ojca, Syna!

mam w sercu głaz, a tu głębina -

jam tułacz - ale będę miał królestwo własne.

Ta lufa zimna - lecz ogień gorący -

dobry to ogień, co ucisza serce -

na górach wschodzi blask błogosławiący

me wrogi i płaszcza królewskiego zdziercę.

Jako pelikan - krwi mojej żywicą

karmiłem - nicość! - a dzieci me z głodu

umarły - a moja Matka niewolnicą

obraca w żarnach krew i łzy narodu.

Wezmę mój pług - ja Piastów pogrobowiec -

ja dumny kneź - zaoram ziemię czarną -

i będą iskry iść - jak złote ziarno.

- A na Łomnicy - strzaskam z porfiru grobowiec

i wyjmę moje serce...

DUSZA W CZYŚĆCU

Umarłych cieniom i w gwiezdne kurhany,

składam tę urnę przetlonych pamiątek,

jakoby ciała umarłych dzieciątek.

Bo duch mój z ziemskiej jasności wygnany

wstecz się ogląda na rodzinne łany

i nim go śnieżne pochłoną zamieci

do chat się tuli, gdzie łuczyna świeci.

W umarłych święto, w jęki niepowrotne,

serce się moje nie czuje samotne.

Ach, pamiętam knieje, szumiące dokoła,

świegot ptastwa, ryk zwierza i dymiące sioła -

wonie traw pokoszonych i białe bociany,

lecące gdzieś aż z Indiów na mój dach żerdziany.

Dziś - pół świata zbłądziwszy na smętnym błąkaniu -

Tobie, coś moją młodość widziała w zaraniu -

Lipo cmentarna! Xieni pszczół i roju

duszyczek, co już doznały wiecznego spokoju -

pod cieniem Twoim, pod Twoją obroną

chciałbym złożyć mą duszę, jak falę znużoną

i lśnić w Twoich konarach zbłękitnionym niebem -

a męką moją, jak czarnym podzielić się chlebem

z oną Królową, co była duchów żywicielka -

a za Chrystusem zeszła w otchłań...

I teraz Cień jej błąka się w wichrowe noce,

a w oczach wypalonych szrężoga migoce

i jasność wielka.

Chciałbym pługiem rozorać krwawe sarkofagi

i z płomieniem - w królewski zejść grób -

i w krysztalny grać dzwon - i wziąć na ramiona

i nieść Bogu, aż oczy odemknie przelśniona

i zorzami rozbłyśnie jej trup -

i pokłonią się króle i myrrhę przyniosą jej magi

i przyjdzie Oblubieniec -

ze zbóż jasnych da wieniec -

a śmierć, jak suchy liść

odtrąci z Jej łona -

i wstanie zbłękitniona

i będzie ku nam iść.

Lecz za winy własne lub mojego rodu

na niwach spustoszonych umierając z głodu,

u źródeł jadem strutych konając z pragnienia,

to się spalam w pożarach, to marznę wśród cienia -

w rozpękłych górach lawy księżyca martwego.

Idzie wiejskie pacholę przed Maryi ołtarze -

niech Cię, moja dziecino, pychą Bóg nie karze -

i niech Cię odtąd Aniołowie strzegą.