Part

  1 Wstep|      poetyckiemu rozkład przedmiotu i stosowne wydanie. Ale ta
  2 Wstep|      wszystkich części wystawieniem i odbiciem, czy wtrącaniem
  3 Wstep|          własnych myśli, postrzeżeń i ustępów podnieść, uślachetnić
  4 Wstep|       ustępów podnieść, uślachetnić i barwą nowości przyodziać!
  5 Wstep|   najhojniej od natury upięknionych i godnych podziwienia śliski
  6 Wstep|         perspektywie, światłocieniu i kolorycie, a poznamy, jak
  7 Wstep|         trudności pokonał Trembecki i wszystkie połączył zalety
  8 Wstep|        można po każdym sztukmistrzu i po każdym dziele sztuki
  9 Wstep|          sobie właściwe, które jemu i jego poezji dają wyższość
 10 Wstep|            dają wyższość nad poezją i poetów spółczesnych; gdy
 11 Wstep|             właściwy tracić zaczęła i postać przybierać obcą,
 12 Wstep|       narodowej. Kiedy naśladowanie i tłumaczenie poetów francuskich
 13 Wstep|             Iliady, Raju utraconego i Georgik francuskich co do
 14 Wstep|             Grekiem, między ponurym i olbrzymim Anglikiem i wreszcie
 15 Wstep|       ponurym i olbrzymim Anglikiem i wreszcie lekkim, wymuskanym
 16 Wstep|         górności jak prostoty myśli i różnych w tej mierze" połączeń
 17 Wstep|      różnych w tej mierze" połączeń i odcieniów, ale zawsze właściwym
 18 Wstep|       bynajmniej piętna narodowości i oryginalnego talentu. Kiedy
 19 Wstep|  przechodzić w sztukę wierszowania, i ubiegać się szczególniej
 20 Wstep|           połysk, rzadkie rymowanie i inne zewnętrzne ozdoby -
 21 Wstep|      Trembeckiego potężna, z wyboru i mocy myśli zalety szukająca,
 22 Wstep|     rozmaita, powinna by zawstydzać i rozżalać nas, że tak ją
 23 Wstep|         poetę w porze swojej poznał i dopełnić ich usiłował. Bo
 24 Wstep|             łatwo albo się wykrzywi i zdziwaczy, albo spospolituje
 25 Wstep|        zdziwaczy, albo spospolituje i potworne albo niedołężne,
 26 Wstep|        zwyczaj powszechny, niż moda i opinia panująca,. Więc świeżo
 27 Wstep|         miała wpływu na jego talent i mowę. Talenta i język klasyków
 28 Wstep|         jego talent i mowę. Talenta i język klasyków starożytnych,
 29 Wstep|      klasyków starożytnych, talenta i język ojczysty wieków zygmuntowskich,
 30 Wstep|      gruntowne historii, literatury i innych nauk, oto jest wszystko,
 31 Wstep|    wyciągnął, zdrowo go pielęgnował i po mistrzowsku kształcił.
 32 Wstep|        którą gdyby kto nie talentem i nauką, ale ślepo naśladując,
 33 Wstep|            osiągnąć, skaziłby język i wydał się dziwacznie; czego
 34 Wstep|        wielkich talentów, obszernej i gruntownej erudycji, połączonej
 35 Wstep|           klasyków polskich dawnych i klasyków starożytnych -
 36 Wstep|              dlatego to objaśnianie i komentowanie wszystkich
 37 Wstep|    Trembeckiego byłoby nader ważnym i użytecznym, prowadząc ku
 38 Wstep|     poetyckiej w całej wielmoźności i blasku. Dlatego spotykamy
 39 Wstep|      naszego dziełach zwroty śmiałe i niepospolite składnie. Wiele
 40 Wstep|         także przywiedzionych imion i miejsc historycznych stosownego
 41 Wstep|       poematu jest bardzo naturalny i prosty. Po ogólnym powitaniu
 42 Wstep|        ziemi ukraińskiej (do w. 40) i krótkiej pochwale Potockiego (
 43 Wstep|        gaiki (w. 117), groty (w.121 i 126), ogląda skałę (w. 133
 44 Wstep|             którzy mając tak zdrowy i posilny napój wolą ukracać
 45 Wstep|        zawierającego tyle piękności i apostrofą do Zofii Potockiej (
 46 Wstep|      pamiątce okolica ta poświęcona i od której przyjęła nazwanie.~
 47 Wstep|             martwemu obrazowi życie i ruch nadał; a wśród mnogich
 48 Wstep|          opowiadań, wtrąconych zdań i uwag, każdy szczegół tak
 49 Wstep|           wypływa z poprzedzającego i wiąże się z następnym, iżby
 50 Obja |          równie do mnóstwa zwierząt i obfitości roślin, wyszczególnia
 51 Obja |          zbożach.~2 Mlekiem płynąca i miodem: wiersz, powtarzany
 52 Obja |            woły, jakie są na Podolu i Ukrainie.~5-6~Baran, którego
 53 Obja |             w odmiany przymiotników i imiesłowów, naśladować może,
 54 Obja |         przekonywamy się z częstych i podobno jedynych przykładów
 55 Obja |        oprócz zakończeń zgrubiałych i zdrobniałych ma jeszcze
 56 Obja |          ogród etc.~- Zębce słoniów i perskie szczęty. Na Ukrainie,
 57 Obja |          szczęty. Na Ukrainie, jako i po wielu miejscach, znajdują
 58 Obja |        przechodził okolice Dniestru i Dniepru.~14 Szesnaście potem
 59 Obja |       wiekach różne ludy nachodziły i zdobywały Ukrainę... Hr.
 60 Obja |             Hr. de Lagarde, wydawca i tłumacz Zofijówki, w objaśnieniach
 61 Obja |        Sarmaty, Jazygowie, Scyrowie i Sattageci, Goty, Hunny,
 62 Obja |           Hunny, Stawianie, Bułgary i Kangly, czyli Pieczyngi).
 63 Obja |         trudno jest ściśle oznaczyć i narody barbarzyńskie zdobywające
 64 Obja |     większej części nie mieszkalny, i epoki ich zdobyczy. Zdaje
 65 Obja |      pasować się, walczyć, zmysłowy i mocny wyraz, od starych
 66 Obja |              okolicy) zadnieprskiej i napadających niegdyś Ukrainę,
 67 Obja | prześladowane nareszcie od szlachty i jezuitów, w ustawicznych
 68 Obja |       rosyjskich, na nowo urządzone i na zawsze poskromione.~29
 69 Obja |        jakokolwiek nowy, zrozumiały i krótszy, a więc w budowie
 70 Obja |              Trembecki dla harmonii i nowości zmienił cokolwiek
 71 Obja |        Poeci lubią zamiast ogólnych i pospolitych imion, dla ściślejszego
 72 Obja |             imion, dla ściślejszego i bardziej zmysłowego oznaczania
 73 Obja |       wyobrażeń, przywodzić miejsca i nazwiska z mitologii lub
 74 Obja |              52~Skąd imię Zofijówki i dlaczego słynie.~W tym wierszu
 75 Obja |            Potockiemu założyć ogród i nazwać go imieniem Zofii ("
 76 Obja |        czynnego "przeszył".~68 Miej i tę, co przyjemność mojej
 77 Obja |            mojej zrówna matki.~Miej i tę, która wdziękami wyrówna
 78 Obja |           była Pomona, bogini drzew i owoców.~84 Z tajoną wspaniałością
 79 Obja |         stawić się w nich zwykły tu i owdzie, "rozsiewać", chatki,
 80 Obja |     uznającej jego władzy.~97~Rzekł i na krwawym brusie pociągnąwszy
 81 Obja |           wszystko, co jest miernym i nieosobliwym, zdaje się "
 82 Obja |      rozbierać wyrażeń Trembeckiego i porównywać z mową pospolitą
 83 Obja |      znarowiony", "znaczny" w nowym i niepospolitym znaczeniu
 84 Obja |         głębokiej znajomości sztuki i natury języka. Epitety,
 85 Obja |             są koniecznie potrzebne i zawsze wiele znaczą. Tak
 86 Obja |             poznawa źrenica.~Roboty i ozdoby "świeże", nowo "stworzone",
 87 Obja |         oglądał piękności; ubawiony i zachwycony w Zofijówce,
 88 Obja |            poety "szczęśliwych chce i może czynić".~133-4 Skała
 89 Obja |      składnia, celująca zwięzłością i mocą, na sposób łaciński,
 90 Obja |          się z przypadkiem czwartym i trybem bezokolicznym, wyrzucając
 91 Obja |        Metzel, uczony zamki budować i walić, ~Tęgiego wychowaniec
 92 Obja |         Marsa, podał plan Zofijówki i dyrygował egzekucją.~183-
 93 Obja |          Ftiopów, znany z mitologii i wsławiony opisami wielu
 94 Obja |             zaś pięknością, doborem i mocą wyrażeń wzorowi swojemu
 95 Obja |         części obrazu lepiej ułożył i dokładniej wykończył. Pożytecznym
 96 Obja |         byłoby bez wątpienia ścisłe i obszerniejsze nawet porównanie,
 97 Obja |    Owidiusza, Melamorph. VIII, 730, i Wirgiliusza, Georg. IV,
 98 Obja |             puszcza jednak młodzian i potężnie ściska.~Illa novat
 99 Obja |        wiekuje") powieść o Peleuszu i Tetydzie, wygnany z Rzymu
100 Obja |           gdzieś w okolicach Dunaju i dlatego nazwany jest "zadunajskim".~
101 Obja |            między mary.~Z mitologii i poezji starożytnej wiemy
102 Obja |      Pirytousa, Herkulesa, Ulissesa i Eneasza.~246-7~Ani Trackiego
103 Obja |     roazczękę złotą, która mu wolny i wstęp i wyjście z bram Erebu
104 Obja |              która mu wolny i wstęp i wyjście z bram Erebu zabezpieczyła (
105 Obja |          jakiego jednak był gatunku i koloru, o tym pewnej nie
106 Obja |          Wenetów uroczyście pławiał~I na takim zaślubiał Adryjańskie
107 Obja |   Bucentaurus, na Morze Adriatyckie i zaślubiał je rzuceniem pierścienia
108 Obja |           Wenecją zniósł dawny rząd i zwyczaje i dał jak poeta
109 Obja |        zniósł dawny rząd i zwyczaje i dał jak poeta mówi, dożom
110 Obja |             Sławna z Odysei (ob. X) i Przemian Owidiusza (XIV)
111 Obja |         ludzi obracała w zwierzęta. I tak towarzysze Ulissesa
112 Obja |             czyli jak poeta krótkim i delikatnym wyraża omówieniem, "
113 Obja |      AntiCircc) przybywszy bydlątko~i zwierzę~Każde z nich lepszość,
114 Obja |           Pytagoresa zwiedził Egipt i Indie, a powróciwszy, miał
115 Obja |      Uwielbiali bez końca Rzymianie i Greki.~Anacharsys, Scyta,
116 Obja |        Anacharsys, Scyta, od Greków i Rzymian często wspominany,
117 Obja |             mądrości tudzież mocnej i zwięzłej wymowy sławiony,
118 Obja |              a nie zabobony.~351- 2~I Swera nic należy mijać wspominania, ~
119 Obja |       materia niestworzona, wieczna i niepodległa zniszczeniu,
120 Obja |          tylko w różnych stosunkach i przybierając coraz inne
121 Obja |       dawała początek różnym tworom i zjawiskom w przyrodzeniu.~...
122 Obja |              De rerum natura, liber I, gdzie ta hipoteza w całej
123 Obja |          rozwiniony przez Demokryta i Epikura, którzy uważali
124 Obja |          złożoną z najdrobniejszych i niepodzielnych atomów, a
125 Obja |    niepodzielnych atomów, a śledząc i własności i ruchy tych ostatecznych
126 Obja |       atomów, a śledząc i własności i ruchy tych ostatecznych
127 Obja |             ludzkiej, jej własności i działania. Wykład cały,
128 Obja |      Macrobius, in Som. Scip., lib. I. "Zenoni stoico animus ignis
129 Obja |           Cicer. Tusc. quaest. lib. I.~381-2~...nasze ostatki ~
130 Obja |         oddaje, sprawia odmianę dni i nocy; drugi, około słońca, "
131 Obja |           planety darzącej światłem i ciepłem", wraca lata, jest
132 Obja |             z północy ku południowi i stamtąd znowu ku północy, "
133 Obja |    ziemskiego świata, to jest ziemi i wszystkich na niej istot.
134 Obja |           filozoficzną zrozumiałość i ścisłość z okrasą poetycką,
135 Obja |       najwyższym blasku jego talent i sztukę.~395-6~Gdy więc twych
136 Obja |          czyli periodzie, bałamutna i niebezpieczna, z astrologii
137 Obja |         Rzymianie, lubili druidowie i kapłani celtyccy, szukający
138 Obja |          nowych sposobów oślepienia i ujarzmienia ludu. Rozumiano
139 Obja |          czyli powrót ziemi, gwiazd i wszystkich ciał niebieskich
140 Obja |           tysięcy lat, inni tysiące i miliony wieków; wszakże
141 Obja |             periodu, z nowym rokiem i świat cały miał się odnowić,
142 Obja |      posiadał niegdyś, własnościami i działać podług tychże samych
143 Obja |           pod tymże samym kształtem i w podobnych okolicznościach.
144 Obja |         przeszłemu zupełnie podobne i zająć w społeczeństwie też
145 Obja |    periodyczny dzielił się na pory; i tak zima jego był potop,
146 Obja |          się życia fizycznego ludzi i budowy świata, "zeszli do
147 Obja |         zasady jego nauki.~449 Myśl i ciało umieszczone ścisło. "
148 Obja |          rozmaicie opowiadają poeci i mitologowie. Ob. Hezjod,
149 Obja |     mitologowie. Ob. Hezjod, Roboty i dni, w. 60; Owidiusz, Metam.
150 Obja |             w. 60; Owidiusz, Metam. I, 82; Horat.. Od. I, 16.~
151 Obja |           Metam. I, 82; Horat.. Od. I, 16.~475-6 ~Komu on (obelisk)
152 Obja |     wielkich mężów stawiano kolumny i obeliski; sławniejsze między
153 Obja |          rozkazom, zachowująca bieg i kierunek, jaki jej nadać
154 Obja |         jaki jej nadać chciano.~505 I mimo praw swej równi: to
155 Obja |             wśród wzgórków, gaików, i równin; niegdyś dziedzictwo
156 Obja |          pieśniami Katula, Horacego i Pro.percjusza. Rzymianie
157 Obja |       spoczynku do Tyburu odjeżdżać i tam lato przepędzać. Niedaleko
158 Obja |            miasta rzeka Anio nagłym i gwałtownym spadkiem formuje
159 Obja |             przyjemnością położenia i widoków zasługuje na to
160 Obja |             pięćdziesiąt wysokości, i trzydzieści szerokości.~