100-herku | hezjo-opisa | opiso-se | secur-wyroc | wyrok-zyzno
bold = Main text
Part grey = Comment text
501 Obja | poeci i mitologowie. Ob. Hezjod, Roboty i dni, w. 60; Owidiusz,
502 Obja | natura, liber I, gdzie ta hipoteza w całej wykłada się obszerności.
503 Wstep | zygmuntowskich, poznawanie gruntowne historii, literatury i innych nauk,
504 Wstep | przywiedzionych imion i miejsc historycznych stosownego wymaga objaśnienia.~
505 Wstep | niewyczerpane skarby, umiał nimi hojnie, ale zawsze rozsądnie zarządzać.
506 Obja | zachodniego oceanu, a według Homera blisko Italii osiadła, zwabionych
507 Obja | wsławiona pieśniami Katula, Horacego i Pro.percjusza. Rzymianie
508 Obja | Podobny cale obrazek mamy w Horacjuszu: ~...et Cupido ~...ardentes
509 Obja | Owidiusz, Metam. I, 82; Horat.. Od. I, 16.~475-6 ~Komu
510 Obja | albo siecz zaporoska jest horda Kozaków siczowych, mających
511 Obja | czyli w ogólności tatarskie hordy, a~28 Zaporoża... rozboje.
512 Obja | nauczyciela.~353 Humania pan. Humań, miasto dziedziczne Potockich;
513 Obja | przez swego nauczyciela.~353 Humania pan. Humań, miasto dziedziczne
514 Obja | Scyrowie i Sattageci, Goty, Hunny, Stawianie, Bułgary i Kangly,
515 Obja | się zda lampartka, znowu hydra śliska,~Nie puszcza jednak
516 Obja | końcową szczególną na.ec, ce, ica, która pośrednim niejako
517 Obja | tepidos sub pectore senserat ignes ~Juppiter (wszechmocny)."~
518 Obja | I. "Zenoni stoico animus ignis videlur", Cicer. Tusc. quaest.
519 Obja | Aeneid. VI).~255 ~Wiatrom on igrającym bisiory nadstawiał.~Bissior
520 Obja | str. 12, wiersz 22-25) ileż znajduje się rzeczy godnych
521 Wstep | jednostajność w tłumaczeniu Iliady, Raju utraconego i Georgik
522 Obja | młodzian i potężnie ściska.~Illa novat formas: donec sua
523 Obja | założyć ogród i nazwać go imieniem Zofii ("skąd imię"). Dalej
524 Obja | odmiany przymiotników i imiesłowów, naśladować może, przekonywamy
525 Obja | Abarysa Awaryszem, aby nadając imiona do sławiańskich bardziej
526 Wstep | doskonalenia się swojego; inaczej talent ich łatwo albo się
527 Obja | Pytagoresa zwiedził Egipt i Indie, a powróciwszy, miał rozszerzyć
528 Obja | nie ubywa, ~Ale się coraz inną postacią okrywa.~Prawie
529 Obja | zarzuca uściski.~...Ambobus innectens colla lacertis.~Udała się
530 Obja | tylko pięć tysięcy lat, inni tysiące i miliony wieków;
531 Obja | 381-2~...nasze ostatki ~Innym rozda żyjątkom wielkiej
532 Obja | przypadek narzędzia (ablativus instrumenti). Zwyczajnie mówi się: puszczony
533 Obja | umieszczone ścisło. "Communibus inter se radicibus haerent." Lucr.
534 Wstep | Dodajmy trudność utrzymania interesu tam, gdzie żadnej nic masz
535 Obja | Corpora perpetuo yolitare invicta per aevum.~Lucietius, De
536 Obja | 99~Te umowy Rzetelność iścić każe święta.~Rzetelność
537 Obja | dusza była istotą ognistą, iskierką niebieskiego płomienia. "
538 Obja | ziemi i wszystkich na niej istot. Rozumowanie to umysłowe,
539 Obja | starożytnych filozofów dusza była istotą ognistą, iskierką niebieskiego
540 Obja | na nim zjawiska, a nawet istotę duszy ludzkiej, jej własności
541 Obja | to umysłowe, bardziej z istoty swojej do umiejętności niż
542 Obja | a według Homera blisko Italii osiadła, zwabionych do siebie
543 Obja | z procy, wystrzał z łuku itp.; później, chociaż ściślejsze
544 Wstep | składni, śmiałych wyrażeń j zwrotów używanie, słowem:
545 Obja | utuczyły zioła. Zaimek jego, jakby niepotrzebnie wtrącony,
546 Obja | zachowująca bieg i kierunek, jaki jej nadać chciano.~505 I
547 Obja | starożytnych, bardzo drogiej; jakiego jednak był gatunku i koloru,
548 Wstep | powszedne, każdemu znajome, jakiej że potrzeba sztuki, aby
549 Wstep | poematów tego rodzaju w jakiejkolwiek literaturze. Ale chwała
550 Obja | dla niepospolitości. Wyraz jakokolwiek nowy, zrozumiały i krótszy,
551 Obja | komu.~74 Niezgrabne jary. Jamy, doły, skaliste wąwozy.~
552 Obja | sprężyny.~Prometeusz, syn Japeta, ulepiwszy z gliny postać
553 Obja | podobnym komu.~74 Niezgrabne jary. Jamy, doły, skaliste wąwozy.~
554 Obja | mniejszej urody, używają tej jaskini, wchodzą do niej; Patagon,
555 Obja | 123-4 ~Nie wszystkim w tę jaskinią uczęszczać się godzi, ~Młodszy
556 Obja | wielki rok filozofów. Dla jaśniejszego zrozumienia tych mniemań,
557 Obja | Gety powtórnie, Sarmaty, Jazygowie, Scyrowie i Sattageci, Goty,
558 Obja | Krates z Epikurem~Krates, jedcn z uczniów Platona, wykładał
559 Obja | wspominania, ~Który był jednakiego z stoikami zdania.~Spherus
560 Wstep | wydania; obraliśmy więc jedno tylko dzieło, to jest Zofijówkę,
561 Wstep | jednostajny, tak dalece, że ta jednostajność w tłumaczeniu Iliady, Raju
562 Wstep | francuskich wprowadziło styl jednostajny, tak dalece, że ta jednostajność
563 Obja | nieprzyjaciel zbytków, żyjący podług jednych w czasie oblężenia Troi,
564 Obja | się z częstych i podobno jedynych przykładów w poezji Trembeckiego.~
565 Obja | przyjm szczęścia wieszcze, ~A jeśliś jest szczęśliwym, bądź szczęśliwszym
566 Obja | zam.:: że wy tu przytomni jesteście.~169 Most pilnujący ścieków
567 Obja | nareszcie od szlachty i jezuitów, w ustawicznych z nimi zatargach
568 Wstep | dawny język, polski, a nawet języki starożytne. Dlatego to dzieje
569 Obja | Enxinos."* ~34 Korabl. Mamy w języku polskim korab, toż samo
570 Obja | przylądek spadzisty nad Morzem Jońskim, sławny zgonem wielu kochanków,
571 Obja | zmartwychwstała".~41 Drzewo Jowiszowe. Dąb poświęcony Jowiszowi
572 Obja | Jowiszowe. Dąb poświęcony Jowiszowi w lesie dodońskim, sławnym
573 Obja | pectore senserat ignes ~Juppiter (wszechmocny)."~193 Okolona
574 Obja | Niebieskiego brać ognia już nie będzie zdolna.~Podług
575 Obja | mówiono pospolicie: na rzut kamienia, na ciśnienie z procy, wystrzał
576 Wstep | ustęp od 183 do 234), przez kanał podziemny (od 237 do 258)
577 Obja | Hunny, Stawianie, Bułgary i Kangly, czyli Pieczyngi). W tak
578 Obja | pojętny Gradywa.~Metzel, kapitan od artylerii polskiej, nazwany
579 Obja | Rzymianie, lubili druidowie i kapłani celtyccy, szukający chciwie
580 Obja | Ob. Powązki Trembeckiego kart. 38, w. 24.) Chatek takowych,
581 Obja | Cestiusza etc.~501-2~Ogromna kaskada, ~Którą, od siebie większą,
582 Obja | korytem spada w kształcie kaskady, jest więc przy ujściu większą
583 Obja | nazwane od porohów, czyli katarakt Dniepru, kędy osiadłe kozactwo
584 Obja | okolica, wsławiona pieśniami Katula, Horacego i Pro.percjusza.
585 Obja | przywykłe do "przedmiotów z każdej miary znacznych", godnych
586 Wstep | przykład przedmioty powszedne, każdemu znajome, jakiej że potrzeba
587 Wstep | wtrąconych zdań i uwag, każdy szczegół tak naturalnie
588 Obja | Owidiusza (XIV) czarownica, kędyś na wyspie zachodniego oceanu,
589 Obja | rozkazom, zachowująca bieg i kierunek, jaki jej nadać chciano.~
590 Obja | nieoznaczoną: szesnaście razy - za: kilkanaście razy, wiele razy (sexcenties).~
591 Obja | zależy. W przytoczonych tu kilku wierszach (ob. str. 12,
592 Obja | niszczącego, który od poety kłami uzbrojony. Podobnie w Owidiuszu: "
593 Obja | tak doskonałej kopii z klasycznym oryginałem. Umieszczamy
594 Obja | stawu, sadzawki.~170 Wyzywa kły wieków: nie lęka się wieków,
595 Obja | pod rozmaitymi postaciami; kochanką jego była Pomona, bogini
596 Obja | doły, skaliste wąwozy.~80 Kochanki Wertumna. Wertumnus, bożek
597 Obja | Jońskim, sławny zgonem wielu kochanków, którzy z owej skały rzucali
598 Obja | małpy ("niższe stopiniem koczkodany") utworzył. Zresztą bajkę
599 Obja | mówimy, częściej: podobny do kogo.~
600 Obja | małpeczka oznacza pustą kokietkę, wieprz próżniaka, gryf
601 Obja | ulżenia ciężaru ogony na kołach uwiązywać zwykli. Chwost,
602 Obja | ustawicznie powracającej kolei pór roku; trzeci, najleniwszy,
603 Obja | jakiego jednak był gatunku i koloru, o tym pewnej nie mamy wiadomości.
604 Wstep | perspektywie, światłocieniu i kolorycie, a poznamy, jak wielkiego
605 Wstep | poematów opisowych ozdobą jest koloryt, czyli zewnętrzne ubranie;
606 Obja | wielkich mężów stawiano kolumny i obeliski; sławniejsze
607 Wstep | dlatego to objaśnianie i komentowanie wszystkich pism Trembeckiego
608 Obja | zdrobniałych ma jeszcze odmianę końcową szczególną na.ec, ce, ica,
609 Obja | rerum natura, ks. II, ku końcowi.~379-80~Gdy ciał naszych
610 Wstep | zalety obrazu poetyckiego kończą się na doskonałej perspektywie,
611 Obja | mnóstwo rżących wiatronogów, koni (alipedes). Zwracamy uwagę
612 Obja | Neapolu, znaczy z greckiego "koniec smutku"; jakoż przyjemnością
613 Obja | u Trembeckiego zawsze są koniecznie potrzebne i zawsze wiele
614 Obja | wtrącony, łamie zwyczajną konstrukcją. Jest to umyślna nieregularność
615 Obja | względem sztuki, tak doskonałej kopii z klasycznym oryginałem.
616 Obja | Korabl. Mamy w języku polskim korab, toż samo co: statek, okręt;
617 Obja | było "Pontos Enxinos."* ~34 Korabl. Mamy w języku polskim korab,
618 Obja | siebie, od swego zwyczajnego koryta.~504~Wzięte, posłuszna nimfa
619 Obja | Rzeczka Kamionka rozszerzonym korytem spada w kształcie kaskady,
620 Obja | ze zbioru jego wiadomości korzystał Pytagoras z Samu, założyciel
621 Obja | port nad Morzem Czarnym. Korzystne pod względem handlu położenie
622 Obja | miejscach, znajdują się kości słoniów. Poeta uważa je
623 Obja | używany.~17-18~Trawa bez kosy ~Pokrewne Pytonowi mnożyła
624 Obja | się rozumie o żaglach z kosztownej materii w ogólności.~256-
625 Obja | katarakt Dniepru, kędy osiadłe kozactwo pod panowaniem Polski za
626 Obja | siecz zaporoska jest horda Kozaków siczowych, mających swe
627 Obja | bogów ulepiwszy z gliny, ~Kradzionym ogniem onej rozruszał sprężyny.~
628 Obja | odważali się wstąpić do krain podziemnych, ("między mary"):
629 Wstep(*)| W pochwale Krasickiego przez Stanisława Potockiego
630 Obja | wygodnym schronieniem gadu. Krążą dotychczas między pospólstwem
631 Obja | więc twych będzie (ziemia) kresów dzisiejszych dochodzić, ~
632 Obja | próżniaka, gryf skąpca, kret człowieka oddanego światu,
633 Obja | podług drugich za panowania Krezusa, dostaj w darze od Apollina
634 Obja | z Peleuszem, synem Eaka, królem Ftiopów, znany z mitologii
635 Obja | Oceanu, bogini morskiej ("królewna morskiego stanu"), z Peleuszem,
636 Obja | Między morskiego niegdyś królewnami stanu,~Cudnej była urody
637 Wstep | ukraińskiej (do w. 40) i krótkiej pochwale Potockiego (od
638 Obja | wieprzów, czyli jak poeta krótkim i delikatnym wyraża omówieniem, "
639 Obja | jakokolwiek nowy, zrozumiały i krótszy, a więc w budowie wiersza
640 Obja | 171 Inne mosty wytopione z kruszców Chalybu. Chalybs, gatunek
641 Obja | jego władzy.~97~Rzekł i na krwawym brusie pociągnąwszy strzały.~
642 Obja | równie jak tauryckie, to jest krymskie, czyli w ogólności tatarskie
643 Obja | zgoła nie "masz. "'~93 Wilgi kryształ zlany. Woda ze strumienia
644 Obja | Dobiegłem ponika:~Wkoło kryty, gałązka żadna go nie trąci ~
645 Wstep(*)| pismach; żaden przecież krytyk nic raczył nam pokazać,
646 Obja | Lukrecjusza: De rerum natura, ks. II, ku końcowi.~379-80~
647 Obja | rozszerzonym korytem spada w kształcie kaskady, jest więc przy
648 Wstep | pielęgnował i po mistrzowsku kształcił. Stało się więc, że Trembecki,
649 Obja | 952).~463-4~Prometeusz, kształt bogów ulepiwszy z gliny, ~
650 Obja | porządkiem, pod tymże samym kształtem i w podobnych okolicznościach.
651 Obja | ulepiwszy z gliny postać na wzór kształtu bogów, ożywił ją ogniem
652 Obja | barbarzyńskie zdobywające kuj po większej części nie mieszkalny,
653 Obja | wyrażenie.~387~Potrójnym kula ziemska władana obrotem.~
654 Obja | Eneasz dostał, od Sybilli kumejskiej roazczękę złotą, która mu
655 Obja | właściwie znaczy słomkę, kwiatek.~167~Niech was dziecinny
656 Obja | Wijecie pączki, bukiety kwiatów. Równianka właściwie znaczy
657 Obja | niegdyś w tych stronach kwitnącej osady greckiej, która tym
658 Obja | Ambobus innectens colla lacertis.~Udała się bogini do przemian
659 Obja | III. 326. "Myśl", mens, u Łacinników bardzo często zamiast: dusza.~
660 Obja | zwięzłością i mocą, na sposób łaciński, kędy słowo czynne kładzie
661 Obja | starożytnych. Mulcyber, nazwisko łacińskie Hefesta, czyli Wulkana.~
662 Obja | usta Metzela, naśladował łacińskiego poetę. Nie tylko zaś pięknością,
663 Obja | znajoma rzeka na Ukrainie.~- Łączycie równianki. Wijecie pączki,
664 Wstep | porządnym wszystko idzie lądem" (w. 384).~ ~ ~
665 Obja | rerum natura, lib. III. Lagrange, tłumacz francuski Lukrecjusza,
666 Obja | Nalewajką, Gonta etc. "Łamać się", zamiast pasować się,
667 Obja | z szlachtą wielokrotnie łamały się chłopy.~Aż nadto wiadome
668 Wstep | pobratymczego, nowych tworzenie, łamanie składni, śmiałych wyrażeń
669 Obja | niepotrzebnie wtrącony, łamie zwyczajną konstrukcją. Jest
670 Obja | IV, 387.~Raz mu się zda lampartka, znowu hydra śliska,~Nie
671 Obja | volucris~...turbabat, nec lapsus ab arbore ramus.~...circa
672 Obja | rachowali tylko pięć tysięcy lat, inni tysiące i miliony
673 Obja | światłem i ciepłem", wraca lata, jest przyczyną ustawicznie
674 Obja | tak zima jego był potop, latem pożar ziemi" etc. etc. Lucrece:
675 Obja | do Tyburu odjeżdżać i tam lato przepędzać. Niedaleko miasta
676 Wstep | pierwszą uwagę zdaje się być łatwiejszą od innych rodzajów, bo główną
677 Wstep | stosowne wydanie. Ale ta łatwość jest tylko pozorną, bo rzeczywiście
678 Obja | atomów, wynaleziony przez Lcucypa, rozwiniony przez Demokryta
679 Obja | Metamor. Ovid. XI).~19 W leciech niższych, z. bliższych,
680 Obja | 170 Wyzywa kły wieków: nie lęka się wieków, czasu wszystko
681 Obja | rzucali się w morze, szukają: lekarstwa niewzajemnej miłości. Sławna
682 Wstep | olbrzymim Anglikiem i wreszcie lekkim, wymuskanym Francuzem -
683 Obja | wielce miły, ~Wart, by go lepsze rymy od moich wieńczyły.~
684 Obja | bydlątko~i zwierzę~Każde z nich lepszość, każde twarz człowieczą
685 Obja | Dąb poświęcony Jowiszowi w lesie dodońskim, sławnym wyroczniami,
686 Obja | Dryjady. ~Wezwano nimfy leśne, zam.: zasadzono drzewa; "
687 Obja | od innych skał podobnych. Leukacie podobna. Leukas, przylądek
688 Obja | podobnych. Leukacie podobna. Leukas, przylądek spadzisty nad
689 Obja | Potockich; w okolicach jego leży Zofijówka.~358~W jakim lubił
690 Obja | Lucietius, De rerum natura, liber I, gdzie ta hipoteza w całej
691 Obja | prostu zwyczajem poetów liczbę oznaczoną za nieoznaczoną:
692 Wstep | wydał się dziwacznie; czego liczne miewamy przykłady. A jako
693 Obja | OBJAŚNIENIA~1 Licznym ożywiona płodem: wyrażenie
694 Obja | wytłumaczył:~Sur la base on lira: L'amour 1'offre a Sophie.~
695 Wstep | poznawanie gruntowne historii, literatury i innych nauk, oto jest
696 Wstep | rodzaju w jakiejkolwiek literaturze. Ale chwała Trembeckiego
697 Obja | circa erat silva... sole locum passura tepescere nullo.~
698 Obja | rozda żyjątkom wielkiej łono matki.~Żyjątko. Wyraz nowy,
699 Obja | darze od Apollina strzałę lotną, na której odbywał powietrzne
700 Obja | wyroczniami, w Epirze. Poeci lubią zamiast ogólnych i pospolitych
701 Obja | leży Zofijówka.~358~W jakim lubił rozprawiać Krates z Epikurem~
702 Obja | yolitare invicta per aevum.~Lucietius, De rerum natura, liber
703 Obja | inter se radicibus haerent." Lucr. De rerum natura, l. III.
704 Obja | latem pożar ziemi" etc. etc. Lucrece: De la nature des choses,
705 Obja | może. Patagony, właściwie lud dziki amerykański, ogromnej
706 Obja | W dawnych wiekach różne ludy nachodziły i zdobywały Ukrainę...
707 Obja | zjawiska, a nawet istotę duszy ludzkiej, jej własności i działania.
708 Obja | Zwyczajnie mówi się: puszczony z łuka.~- Śród piersi mu przeszył. "
709 Obja | wyjętych, posłużyć może Lukrecjusz, De rerum natura, lib. III.
710 Obja | ciśnienie z procy, wystrzał z łuku itp.; później, chociaż ściślejsze
711 Obja | Eurydyki, zdołał graniem na lutni zmiękczyć serca władców
712 Obja | Scytowie, Cymerianie, Saki, Macedony, Bastarny, Roksolanie, Gety
713 Obja | scintillam stellaris essenliae", Macrobius, in Som. Scip., lib. I. "
714 Wstep | szaleństwem ludzi, którzy mając tak zdrowy i posilny napój
715 Obja | boku strzegąca rozmiary. Mająca też same rozmiary w każdym
716 Obja | gościniec z Neapolu do Pozuallo, mający pięćset sążni długości,
717 Obja | horda Kozaków siczowych, mających swe siedlisko w siczy (zasieku,
718 Wstep | odległymi wiekami, prostotą majestatyczną zdumiewającym Grekiem, między
719 Obja | znarowione oko.~Tulczyn, majętność Potockich, gdzie "oko" widza
720 Obja | wiecznie dziewicą. Kupido więc mało dbał o "czczenia upartej
721 Wstep | barwą nowości przyodziać! W malowaniu okolic najhojniej od natury
722 Obja | alegorii tygrys okrutnika, małpeczka oznacza pustą kokietkę,
723 Obja | jego, podobnym sposobem małpy ("niższe stopiniem koczkodany")
724 Obja | Ani Trackiego wieszcza nic mam z sobą cytry, ~Ani Sybilla
725 Obja | wychowańcem "Gradywa", to jest Marsa, podał plan Zofijówki i
726 Wstep | niejako za sobą czytelnika, martwemu obrazowi życie i ruch nadał;
727 Obja | przyrodzeniu.~...Solidissimae materiae ~Corpora perpetuo yolitare
728 Obja | ostatecznych cząstek, chcieli materialnie wytłumaczyć początek świata,
729 Obja | torto ~Funda potest plumbo medii transmitlere coeli.~(Ovid.
730 Wstep | postronnych słynęli. (Ustęp o mędrcach północnych, od w. 337 do
731 Obja | te pijący wody.~Abarys, mędrzec scytyjski dlatego obyczajem
732 Obja | Tak Proteus u Owidiusza, Melamorph. VIII, 730, i Wirgiliusza,
733 Obja | novat formas: donec sua membra teneri~Sentit.~Postawę sobie
734 Obja | natura, l. III. 326. "Myśl", mens, u Łacinników bardzo często
735 Obja | zrobiony; "niesmaczny oku", metafora, od zmysłu smakowania do
736 Obja | transmitlere coeli.~(Ovid. Metamorph. IV, 709.)~175- 6~Gmach
737 Obja | które tu kładzie w usta Metzela, naśladował łacińskiego
738 Obja | Rzymie na pamiątkę wielkich mężów stawiano kolumny i obeliski;
739 Wstep | wprowadzona galomania nie miała wpływu na jego talent i
740 Obja | morskie, napastowane od ludzi, miały szczególny przywilej: zamieniać
741 Wstep | na szczególną ze wszech miar uwagę zasługiwać powinna.
742 Obja | rzucenie z procy czworogranną miarą.~W najdawniejszych wiekach,
743 Obja | sposobem znaczenie wyrazu miarkuje. Trembecki bardzo często
744 Obja | do "przedmiotów z każdej miary znacznych", godnych uwagi,
745 Obja | lato przepędzać. Niedaleko miasta rzeka Anio nagłym i gwałtownym
746 Obja | Tusculum, dziś Frascati, miasteczko niedaleko Rzymu, w przyjemnym
747 Obja | 368-70~Ten (wątek) końca mieć nie będzie, jak nie miał
748 Wstep | przywiedzionych imion i miejsc historycznych stosownego
749 Obja | jeśli znaczy, jak w tym miejscu, wyrównać, być podobnym
750 Obja | okolicznościach. Ciż sami ludzie mieli na powrót przyjść na ziemię,
751 Obja | średności", wszystko, co jest miernym i nieosobliwym, zdaje się "
752 Wstep | prostoty myśli i różnych w tej mierze" połączeń i odcieniów, ale
753 Obja | niepodległa zniszczeniu, mieszając się tylko w różnych stosunkach
754 Obja | alegorycznym, Fides sacra.~102 ~Mieszkać na nich zamorskie wezwano
755 Obja | kuj po większej części nie mieszkalny, i epoki ich zdobyczy. Zdaje
756 Obja | położenie ściągnęło mnóstwo mieszkańców; powstałe miasto nazwano
757 Wstep | dziwacznie; czego liczne miewamy przykłady. A jako piękności
758 Obja | perit in tanio quidquam, mihi credite, mundo,~Sed variat,
759 Obja | 351- 2~I Swera nic należy mijać wspominania, ~Który był
760 Obja | tysięcy lat, inni tysiące i miliony wieków; wszakże zgadzano
761 Obja | światu, a motyl niestałego miłośnika.~294 Żądniejsze widoki.
762 Obja | w. 7):~...domek wielce miły, ~Wart, by go lepsze rymy
763 Obja | jej nadać chciano.~505 I mimo praw swej równi: to jest
764 Obja | obojętne.~Diana, równie jak Minerwa, była wiecznie dziewicą.
765 Obja | zbożach.~2 Mlekiem płynąca i miodem: wiersz, powtarzany przez
766 Wstep | zdrowo go pielęgnował i po mistrzowsku kształcił. Stało się więc,
767 Obja | rozmaicie opowiadają poeci i mitologowie. Ob. Hezjod, Roboty i dni,
768 Obja | od 7 do 10 o zbożach.~2 Mlekiem płynąca i miodem: wiersz,
769 Obja | jaskinią uczęszczać się godzi, ~Młodszy świat jej używa, Patagon
770 Obja | śliska,~Nie puszcza jednak młodzian i potężnie ściska.~Illa
771 Obja | stworzone", dokonane.~116 To mnie bawi, to cieszy, to zmysły
772 Obja | wchodzi.~Młodzi ludzie, mniejszej urody, używają tej jaskini,
773 Obja | jaśniejszego zrozumienia tych mniemań, z dawnej filozofii wyjętych,
774 Obja | nie będzie zdolna.~Podług mniemania wielu starożytnych filozofów
775 Obja | Chaldeowie roznieśli naprzód to mniemanie po Azji, skąd następnie
776 Wstep | życie i ruch nadał; a wśród mnogich opisów, opowiadań, wtrąconych
777 Obja | ściągające się równie do mnóstwa zwierząt i obfitości roślin,
778 Obja | kosy ~Pokrewne Pytonowi mnożyła połosy.~Głębsze stepy Ukrainy,
779 Obja | fermentowanym, jak wszystkie mocne napoje.~337 Borystenes,
780 Obja | wspominany, z mądrości tudzież mocnej i zwięzłej wymowy sławiony,
781 Obja | się, walczyć, zmysłowy i mocny wyraz, od starych poetów,
782 Wstep | wolą ukracać sobie życie mocnymi trunkami; wszakże troskliwością
783 Wstep | zwyczaj powszechny, niż moda i opinia panująca,. Więc
784 Wstep | iżby smak Trembeckiego mógł się stawać coraz powszechniejszym.~
785 Obja | Wart, by go lepsze rymy od moich wieńczyły.~509~Kto straszne
786 Obja | przeszedłszy pod panowante monarchów rosyjskich, na nowo urządzone
787 Obja | zeszli do morału", czyli do moralnej filozofii Epikura, którego
788 Obja | artes.~Bóstwa, szczególniej morskie, napastowane od ludzi, miały
789 Obja | wnuczki Oceanu, bogini morskiej ("królewna morskiego stanu"),
790 Obja | przytomni jesteście.~169 Most pilnujący ścieków rozlewu:
791 Wstep | dzieci (w. 153 do 168), mostem wstępuje do chłodniku, kędy
792 Obja | Metam. XV, 255.~171 Inne mosty wytopione z kruszców Chalybu.
793 Obja | człowieka oddanego światu, a motyl niestałego miłośnika.~294
794 Wstep | wpływu na jego talent i mowę. Talenta i język klasyków
795 Obja | niż córkom Adama.~W prozie mówimy, częściej: podobny do kogo.~
796 Obja | oznaczyć odległość miejsca, mówiono pospolicie: na rzut kamienia,
797 Obja | najtwardszego żelaza u starożytnych. Mulcyber, nazwisko łacińskie Hefesta,
798 Obja | quidquam, mihi credite, mundo,~Sed variat, faciemique
799 Obja | powietrzem, nic objętych murem.~To miejsce "wszystkich
800 Obja | której woda układać się musi.~507~Kto gajów tuskulańskich
801 Obja | późniejszych.~21 Siczowe nachody. Sicz albo siecz zaporoska
802 Obja | dawnych wiekach różne ludy nachodziły i zdobywały Ukrainę... Hr.
803 Obja | bieg i kierunek, jaki jej nadać chciano.~505 I mimo praw
804 Obja | jak Abarysa Awaryszem, aby nadając imiona do sławiańskich bardziej
805 Wstep | martwemu obrazowi życie i ruch nadał; a wśród mnogich opisów,
806 Obja | Wiatrom on igrającym bisiory nadstawiał.~Bissior albo bisson, rodzaj
807 Wstep | rzadszym; stąd poeta cieszy się nadzieją, że wkrótce pospólstwo ukraińskie,
808 Obja | Niedaleko miasta rzeka Anio nagłym i gwałtownym spadkiem formuje
809 Wstep | arcydzieło, stawające obok najcelniej szych poematów tego rodzaju
810 Obja | procy czworogranną miarą.~W najdawniejszych wiekach, jeśli chciano oznaczyć
811 Obja | uważali materią jako złożoną z najdrobniejszych i niepodzielnych atomów,
812 Wstep | przypomnijmy, iż wielką, a może najgłówniejszą poematów opisowych ozdobą
813 Wstep | przyodziać! W malowaniu okolic najhojniej od natury upięknionych i
814 Obja | prostej budowy, a we środku najkosztowniej przybrane, "z tajoną wspaniałością". (
815 Obja | kolei pór roku; trzeci, najleniwszy, z północy ku południowi
816 Obja | zapewne biorąca początek, najodleglejszej zasięga starożytności. Skaziły
817 Obja | formuje kaskadę, podobno najpiękniejszą w Europie. "Uwieńczać wody
818 Obja | środka przedarli.~16 W nim to najsroższe z Azją potyczki Europy,~
819 Obja | Chalybu. Chalybs, gatunek najtwardszego żelaza u starożytnych. Mulcyber,
820 Obja | ukraińskiego pod Chmielnicklmi, Nalewajką, Gonta etc. "Łamać się",
821 Obja | umiejętności niż do poezji należące, umiał Trembecki tak zmysłowie
822 Obja | uczeń Zenona z Cytium, należał do sekty stoików, założonej
823 Obja | zabobony.~351- 2~I Swera nic należy mijać wspominania, ~Który
824 Wstep | wszakże troskliwością rządu nałóg ten zgubny coraz staje się
825 Obja | więc o wszystkich rzeczy namieniamy wątku.~Wątek znaczy tu treść,
826 Wstep | masz akcji, gdzie nic do namiętności nie przemawia, gdzie wszystkie
827 Obja | okolicy) zadnieprskiej i napadających niegdyś Ukrainę, równie
828 Obja | tekstu szesnaście takowych napadów (Gety, Feniki, Scytowie,
829 Obja | Bóstwa, szczególniej morskie, napastowane od ludzi, miały szczególny
830 Obja | obelisk) wystawiony, świadczy napił ryty:~"Wnuk Dijony dla czwartej
831 Wstep | mając tak zdrowy i posilny napój wolą ukracać sobie życie
832 Obja | fermentowanym, jak wszystkie mocne napoje.~337 Borystenes, nazwisko
833 Obja | rzuceniem pierścienia do wody. Napoleon Bonaparte zagarnąwszy Wenecją
834 Obja | filozofów. Chaldeowie roznieśli naprzód to mniemanie po Azji, skąd
835 Wstep | cechy złotego- wieku poezji narodowej. Kiedy naśladowanie i tłumaczenie
836 Wstep | tracąc bynajmniej piętna narodowości i oryginalnego talentu.
837 Obja | przeszły Pitagory.~Zamolxis, z narodu Getów, w towarzystwie Pytagoresa
838 Obja | trudno jest ściśle oznaczyć i narody barbarzyńskie zdobywające
839 Obja | jest tu szósty przypadek narzędzia (ablativus instrumenti).
840 Obja | w poezji Trembeckiego.~7 Nasiona wierzone, żarn. powierzone,
841 Obja | przymiotników i imiesłowów, naśladować może, przekonywamy się z
842 Obja | kładzie w usta Metzela, naśladował łacińskiego poetę. Nie tylko
843 Wstep | poezji narodowej. Kiedy naśladowanie i tłumaczenie poetów francuskich
844 Wstep | talentem i nauką, ale ślepo naśladując, zuchwałym wdzierstwem chciał
845 Obja | tego zdarzenia ściągają się następne wiersze:~...Długo żywy (
846 Obja | Zofii ("skąd imię"). Dalej następuje opis piękności ogrodu - "
847 Wstep | dzieła, rzecz jego, samo nastręcza przyrodzenie, zostawując
848 Obja | faciemique novat.~Następnie poeta nasz wykłada pokrótce sławny
849 Obja | którą jak szczęśliwie mowa nasza, bogata w odmiany przymiotników
850 Obja | quaest. lib. I.~381-2~...nasze ostatki ~Innym rozda żyjątkom
851 Obja | szczęśliwie znaleziony w mowie naszej. "Wielka matka", zam. ziemia;
852 Obja | końcowi.~379-80~Gdy ciał naszych budowa niszczejąca zwolna~
853 Obja | pociskiem serca Zofii, która natenczas przebywała w owych stronach.~
854 Wstep | uwag, każdy szczegół tak naturalnie wypływa z poprzedzającego
855 Wstep | Układ poematu jest bardzo naturalny i prosty. Po ogólnym powitaniu
856 Obja | etc. etc. Lucrece: De la nature des choses, traduit par
857 Obja | stoików, założonej przez swego nauczyciela.~353 Humania pan. Humań,
858 Wstep | historii, literatury i innych nauk, oto jest wszystko, z czego
859 Obja | rozszerzyć pomiędzy ziomkami naukę o nieśmiertelności duszy.
860 Obja | zawarte są główne zasady jego nauki.~449 Myśl i ciało umieszczone
861 Obja | wiekuje Nazona.~Owidiusz Nazo, w którego Metamorfozach,
862 Obja | pismach zadunajskiego wiekuje Nazona.~Owidiusz Nazo, w którego
863 Obja | Potockiemu założyć ogród i nazwać go imieniem Zofii ("skąd
864 Wstep | poświęcona i od której przyjęła nazwanie.~Uważać wypada, iż oprócz
865 Obja | mieszkańców; powstałe miasto nazwano Odessą od starożytnej, niegdyś
866 Obja | wyobrażeń, przywodzić miejsca i nazwiska z mitologii lub dziejów
867 Obja | jak pszczółka w ul znosi nektary, znalezione po drodze".~
868 Obja | Tetys...~Ślub Tetydy, córki Nereusza, wnuczki Oceanu, bogini
869 Obja | starożytności. Skaziły się nią mniej lub więcej wszystkie
870 Obja | bogów, ożywił ją ogniem z nieba ukradzionym. Epimeteusz,
871 Obja | czyli periodzie, bałamutna i niebezpieczna, z astrologii zapewne biorąca
872 Obja | szerokości.~517~Podobniejsza niebiankom niż córkom Adama.~W prozie
873 Obja | gwiazd i wszystkich ciał niebieskich na też same miejsca, do
874 Wstep | spospolituje i potworne albo niedołężne, jakich zawsze pełno, będzie
875 Obja | własność obywatelską.~34 Niegościnne morze. "Pontos Axenos rzeczone
876 Wstep | swój ad vocem populi, a niekiedy o jego poezjach dziwaczne
877 Obja | Charyty."~Dijona, według niektórych poetów matka Wenery; wnukiem
878 Obja | odbycia takowych obiegów: niektórzy rachowali tylko pięć tysięcy
879 Wstep | pozorną, bo rzeczywiście niełatwe do zwalczenia spotykają
880 Obja | Polski za czasów Zygmuntów niemałe dla kraju świadczyło przysługi;
881 Obja | wszystko, co jest miernym i nieosobliwym, zdaje się "niesmaczne",
882 Obja | poetów liczbę oznaczoną za nieoznaczoną: szesnaście razy - za: kilkanaście
883 Obja | niestworzona, wieczna i niepodległa zniszczeniu, mieszając się
884 Obja | złożoną z najdrobniejszych i niepodzielnych atomów, a śledząc i własności
885 Wstep | dziełach zwroty śmiałe i niepospolite składnie. Wiele także przywiedzionych
886 Obja | znarowiony", "znaczny" w nowym i niepospolitym znaczeniu użyte; "średność",
887 Obja | bezokolicznym, wyrzucając niepotrzebne spójniki. ..Niech świadczy
888 Obja | zioła. Zaimek jego, jakby niepotrzebnie wtrącony, łamie zwyczajną
889 Obja | prostego sposobu życia, nieprzyjaciel zbytków, żyjący podług jednych
890 Obja | konstrukcją. Jest to umyślna nieregularność mowy, zwana u poetów starożytnych
891 Wstep | starożytne. Dlatego to dzieje się nierzadko, że młodzi czytelnicy Trembeckiego
892 Wstep | obywateli wyższość w sobie niesie", poeta schodzi do opisania
893 Wstep | zarządzać. Wskrzeszanie wyrazów niesłusznie zaniedbanych, wcielanie
894 Obja | nieosobliwym, zdaje się "niesmaczne", mniej powabne. Nigdy nadto
895 Obja | przymiotnika zrobiony; "niesmaczny oku", metafora, od zmysłu
896 Obja | pomiędzy ziomkami naukę o nieśmiertelności duszy. Poeta nazywa go Zamolczym,
897 Obja | oddanego światu, a motyl niestałego miłośnika.~294 Żądniejsze
898 Obja | przypuszczali, że materia niestworzona, wieczna i niepodległa zniszczeniu,
899 Obja | grocie:~Strać tutaj pamięć nieszczęść, a przyjm szczęścia wieszcze, ~
900 Obja | naśladowane.~Sam wszechmocny nieszczupłe czuł do niej upały.~". ...
901 Wstep | mowie polskiej znalazłszy niewyczerpane skarby, umiał nimi hojnie,
902 Obja | morze, szukają: lekarstwa niewzajemnej miłości. Sławna Safo podobnym
903 Obja | wyrównać, być podobnym komu.~74 Niezgrabne jary. Jamy, doły, skaliste
904 Obja | opisujących wiek złoty, nieznacznie porównywa Ukrainę do szczęśliwego
905 Obja | wezwano Dryjady. ~Wezwano nimfy leśne, zam.: zasadzono drzewa; "
906 Wstep | nie zgadza się z planem niniejszego wydania; obraliśmy więc
907 Obja | się wieków, czasu wszystko niszczącego, który od poety kłami uzbrojony.
908 Obja | Gdy ciał naszych budowa niszczejąca zwolna~Niebieskiego brać
909 Obja | podobnym sposobem małpy ("niższe stopiniem koczkodany") utworzył.
910 Obja | Ovid. XI).~19 W leciech niższych, z. bliższych, późniejszych.~
911 Obja | oddaje, sprawia odmianę dni i nocy; drugi, około słońca, "planety
912 Obja | od Lukrecjusza użyte:~Cur non ut plenus vitae convivaa
913 Obja | delphine sedens, Thetis nuda solebat.~Na pieszczone ramiona
914 Obja | 406-11.~Fons erat... quem nulla volucris~...turbabat, nec
915 Obja | locum passura tepescere nullo.~309 Trunkiem wyrabianym,
916 Wstep | zaczęła i postać przybierać obcą, francuską - Trembecki zachował,
917 Wstep | 367 do 454), nareszcie, obejrzawszy pomnik grobowy (od 469 do
918 Obja | mężów stawiano kolumny i obeliski; sławniejsze między innymi
919 Obja | równie do mnóstwa zwierząt i obfitości roślin, wyszczególnia się
920 Obja | świat do odbycia takowych obiegów: niektórzy rachowali tylko
921 Wstep | powtarzają zdania * ; dlatego to objaśnianie i komentowanie wszystkich
922 Obja | wydawca i tłumacz Zofijówki, w objaśnieniach swoich wylicza stosownie
923 Obja | Doża ("wódz") wenecki przy objęciu władzy, podług starożytnego
924 Obja | tchnących powietrzem, nic objętych murem.~To miejsce "wszystkich
925 Obja | podług jednych w czasie oblężenia Troi, podług drugich za
926 Obja | Czczenia upartej panny są mi obojętne.~Diana, równie jak Minerwa,
927 Wstep | za arcydzieło, stawające obok najcelniej szych poematów
928 Obja | zwabionych do siebie ludzi obracała w zwierzęta. I tak towarzysze
929 Wstep | planem niniejszego wydania; obraliśmy więc jedno tylko dzieło,
930 Obja | pociągnąwszy strzały.~Podobny cale obrazek mamy w Horacjuszu: ~...et
931 Wstep | sobą czytelnika, martwemu obrazowi życie i ruch nadał; a wśród
932 Obja | filozofów, "wpuszcza w swe obręby", otwarte jest dla nich.~
933 Obja | Rosji z Turcją roku 1792 dla obrony nowych granic otworzony
934 Obja | Potrójnym kula ziemska władana obrotem.~Przypuszcza się tu potrójny
935 Obja | wypływał umyślnie do tego obrzędu zbudowanym okrętem, zwanym
936 Obja | chciał wprowadzić niektóre obrzędy religii greckiej, za co
937 Wstep | skutkiem są wielkich talentów, obszernej i gruntownej erudycji, połączonej
938 Obja | byłoby bez wątpienia ścisłe i obszerniejsze nawet porównanie, pod względem
939 Obja | hipoteza w całej wykłada się obszerności.Przytoczone wyżej Trembeckiego
940 Obja | mędrzec scytyjski dlatego obyczajem Scytów "powściągliwy", prostego
941 Obja | póki na nim tych przybyszów obywatele cierpieć nie chcieli. Gdy
942 Wstep | owym kraju nad wszystkich ''obywateli wyższość w sobie niesie",
943 Obja | Zabezpieczające dostatecznie własność obywatelską.~34 Niegościnne morze. "
944 Obja | gajów tuskulańskich smakował ochłody.~Tusculum, dziś Frascati,
945 Wstep | wszystkich części wystawieniem i odbiciem, czy wtrącaniem własnych
946 Obja | czasu potrzebował świat do odbycia takowych obiegów: niektórzy
947 Obja | strzałę lotną, na której odbywał powietrzne podróże, zbierając
948 Wstep | w tej mierze" połączeń i odcieniów, ale zawsze właściwym sobie
949 Obja | około własnej osi", dni oddaje, sprawia odmianę dni i nocy;
950 Obja | gryf skąpca, kret człowieka oddanego światu, a motyl niestałego
951 Obja | dla spoczynku do Tyburu odjeżdżać i tam lato przepędzać. Niedaleko
952 Obja | czyli Pieczyngi). W tak odległej starożytności trudno jest
953 Obja | jeśli chciano oznaczyć odległość miejsca, mówiono pospolicie:
954 Wstep | różnicę charakterów między odległymi wiekami, prostotą majestatyczną
955 Obja | Szesnaście potem razy kraj odmienił pany.~W dawnych wiekach
956 Obja | przynieść", czyli sprawić "odmłodnienie", odrodzenie się ziemskiego
957 Obja | rokiem i świat cały miał się odnowić, czyli nie tylko odrodzić
958 Obja | sprawić "odmłodnienie", odrodzenie się ziemskiego świata, to
959 Obja | odnowić, czyli nie tylko odrodzić z tymi, jakie posiadał niegdyś,
960 Obja | rozwód" z morzem, na którym odtąd przestali panować.~261 Anti-Circe.
961 Obja | bohatyrów, którzy za życia odważali się wstąpić do krain podziemnych, ("
962 Obja | 261 Anti-Circe. Sławna z Odysei (ob. X) i Przemian Owidiusza (
963 Obja | base on lira: L'amour 1'offre a Sophie.~479~Nie inne w
964 Wstep | 117), groty (w.121 i 126), ogląda skałę (w. 133 do 152), drzewa
965 Obja | pośpiech, z jakim poeta biegi oglądać okolice Zofijówki.~115 Stworzenie
966 Obja | przybywa z Tulczyna, gdzie tyle oglądał piękności; ubawiony i zachwycony
967 Obja | zwolna~Niebieskiego brać ognia już nie będzie zdolna.~Podług
968 Obja | filozofów dusza była istotą ognistą, iskierką niebieskiego płomienia. "
969 Obja | ożywiona płodem: wyrażenie to ogólniejsze, ściągające się równie do
970 Wstep | bardzo naturalny i prosty. Po ogólnym powitaniu ziemi ukraińskiej (
971 Obja | gospodarze dla ulżenia ciężaru ogony na kołach uwiązywać zwykli.
972 Obja | porozsiewaj chatki.~Dla ozdoby ogrodów stawić się w nich zwykły
973 Obja | poetę tu wspomnianych, w ogrodzie Zofijówka zgoła nie "masz. "'~
974 Obja | słup, "ogrójec", czyli ogrodziec, z. ogród etc.~- Zębce słoniów
975 Obja | ziemia, "słupiec", z. słup, "ogrójec", czyli ogrodziec, z. ogród
976 Obja | Duiliusza, Cestiusza etc.~501-2~Ogromna kaskada, ~Którą, od siebie
977 Obja | właściwie lud dziki amerykański, ogromnej budowy ciała.~1129-30~Tam
978 Wstep | Trembeckiego wypływa z natury mowy ojczystej, jest więc giętki, sposobny
979 Wstep | starożytnych, talenta i język ojczysty wieków zygmuntowskich, poznawanie
980 Obja | sławiańskich bardziej zbliżone, okazał tym wyraźniej pocho . dzenie
981 Obja | przytoczone miejsce zdaje się okazywać w najwyższym blasku jego
982 Wstep | przyodziać! W malowaniu okolic najhojniej od natury upięknionych
983 Obja | Lukrecjusza, taki z tej okoliczności dodaje przypisek: "Nauka
984 Obja | kształtem i w podobnych okolicznościach. Ciż sami ludzie mieli na
985 Obja | Juppiter (wszechmocny)."~193 Okolona dworem, z. otoczona. Nie
986 Obja | zrozumiałość i ścisłość z okrasą poetycką, iż przytoczone
987 Obja | korab, toż samo co: statek, okręt; Trembecki dla harmonii
988 Obja | tego obrzędu zbudowanym okrętem, zwanym Bucentaurus, na
989 Obja | iż w tej alegorii tygrys okrutnika, małpeczka oznacza pustą
990 Obja | Z płynącego namiotem okryto żywiołu.~Grotę zwaną "Tetydion"
991 Obja | przymiotnika zrobiony; "niesmaczny oku", metafora, od zmysłu smakowania
992 Wstep | Grekiem, między ponurym i olbrzymim Anglikiem i wreszcie lekkim,
993 Obja | Miał być w Atenach około olimpiady XLVII, gdzie słuchał filozofów,
994 Obja | krótkim i delikatnym wyraża omówieniem, "znikczemnieni szczecią".~
995 Obja | gliny, ~Kradzionym ogniem onej rozruszał sprężyny.~Prometeusz,
996 Obja | wieków.~4 Rozroślejsze, opaślejsze, czabany: wielkie woły,
997 Wstep | zwyczaj powszechny, niż moda i opinia panująca,. Więc świeżo wprowadzona
998 Obja | z mitologii i wsławiony opisami wielu poetów starożytnych.
999 Wstep | niesie", poeta schodzi do opisania ogrodu Potockich, jako okolicy
1000 Wstep | wszystkie połączył zalety w opisaniu Zofijówki, które uważać
|