bold = Main text
     Part                                              grey = Comment text

2001 Wstep(*)|                  częściej jednak spada. Wyrok ten powtarzano w różnych
2002 Obja    |              znaczy, jak w tym miejscu, wyrównać, być podobnym komu.~74 Niezgrabne
2003 Obja    |              punktów, z których pierwej wyruszyły. Nie oznaczono wprawdzie
2004 Obja    |                 i trybem bezokolicznym, wyrzucając niepotrzebne spójniki. ..
2005 Obja    |            sążni długości, pięćdziesiąt wysokości, i trzydzieści szerokości.~
2006 Obja    |               XIV) czarownica, kędyś na wyspie zachodniego oceanu, a według
2007 Wstep   |                od 237 do 258) płynie do wyspy "AntiCirce", której cudowne
2008 Wstep   |              zręcznym wszystkich części wystawieniem i odbiciem, czy wtrącaniem
2009 Obja    |                Wnuk Dijony dla czwartej wystawił Charyty."~Dijona, według
2010 Obja    |         kamienia, na ciśnienie z procy, wystrzał z łuku itp.; później, chociaż
2011 Obja    |            zwierząt i obfitości roślin, wyszczególnia się w następnych wierszach:
2012 Wstep   |                 albowiem ogólnych wyżej wytknionych zalet, przypomnijmy, iż
2013 Obja    |            cząstek, chcieli materialnie wytłumaczyć początek świata, rozmaite
2014 Obja    |               de Lagarde tak te wiersze wytłumaczył:~Sur la base on lira: L'
2015 Obja    |                 XV, 255.~171 Inne mosty wytopione z kruszców Chalybu. Chalybs,
2016 Obja    |                 niej; Patagon, człowiek wyższego wzrostu, zmieścić się nie
2017 Obja    |            ujściem stawu, sadzawki.~170 Wyzywa kły wieków: nie lęka się
2018 Obja    |             przyjemnym położeniu, wśród wzgórków, gaików, i równin; niegdyś
2019 Obja    |                 zwyczajnego koryta.~504~Wzięte, posłuszna nimfa dopełnia
2020 Wstep(*)|                w poezjach swoich często wznosi się wysoko, częściej jednak
2021 Obja    |             ulepiwszy z gliny postać na wzór kształtu bogów, ożywił ją
2022 Wstep   |              ukształconym mianowicie na wzorach klasyków polskich dawnych
2023 Obja    |                  doborem i mocą wyrażeń wzorowi swojemu dorównał, ale nadto
2024 Obja    |              Patagon, człowiek wyższego wzrostu, zmieścić się nie może.
2025 Obja    |                X) i Przemian Owidiusza (XIV) czarownica, kędyś na wyspie
2026 Obja    |                 Atenach około olimpiady XLVII, gdzie słuchał filozofów,
2027 Obja    |              materiae ~Corpora perpetuo yolitare invicta per aevum.~Lucietius,
2028 Obja    |         wygodniejszy.~30 Zbrojne prawo. Zabezpieczające dostatecznie własność obywatelską.~
2029 Obja    |            wstęp i wyjście z bram Erebu zabezpieczyła (Virg. Aeneid. VI).~255 ~
2030 Obja    |               węża, który ścigał Dianę; zabity od Apollina (ob. Metamor.
2031 Obja    |            Rozum tylko przynosił, a nie zabobony.~351- 2~I Swera nic należy
2032 Obja    |             czarownica, kędyś na wyspie zachodniego oceanu, a według Homera
2033 Wstep   |             obcą, francuską - Trembecki zachował,cechy złotego- wieku poezji
2034 Obja    |               woda; posłuszna rozkazom, zachowująca bieg i kierunek, jaki jej
2035 Obja    |              bawi, to cieszy, to zmysły zachwyca.~Przypomnijmy, że poeta
2036 Obja    |           oglądał piękności; ubawiony i zachwycony w Zofijówce, tym większe
2037 Wstep   |                 do zewnętrznego wydania zaciera zupełnie różnicę charakterów
2038 Wstep   |          charakter swój właściwy tracić zaczęła i postać przybierać obcą,
2039 Obja    |            ponika:~Wkoło kryty, gałązka żadna go nie trąci ~Ani promień
2040 Wstep   |          utrzymania interesu tam, gdzie żadnej nic masz akcji, gdzie nic
2041 Obja    |               niestałego miłośnika.~294 Żądniejsze widoki. Pożądańsze, przyjemniejsze.~
2042 Obja    |                siczy (zasieku, okolicy) zadnieprskiej i napadających niegdyś Ukrainę,
2043 Obja    |            estgue Thetis.~232~W pismach zadunajskiego wiekuje Nazona.~Owidiusz
2044 Obja    |                 i dlatego nazwany jest "zadunajskim".~244 ~Żywy, siódmym przykładem
2045 Obja    |                wody. Napoleon Bonaparte zagarnąwszy Wenecją zniósł dawny rząd
2046 Obja    |            wiadomości. Tu się rozumie o żaglach z kosztownej materii w ogólności.~
2047 Obja    |                 nadzwyczajnej żyzności, zagonów.~8 Pomnożeniem, z. rozkrzewieniem
2048 Obja    |           którego twoje utuczyły zioła. Zaimek jego, jakby niepotrzebnie
2049 Obja    |           przeszłemu zupełnie podobne i zająć w społeczeństwie też same
2050 Obja    |             same miejsce, jakie dawniej zajmowali. Rok periodyczny dzielił
2051 Obja    |               dawny wyraz, przybierając zakończenie z języka pobratymczego.~
2052 Obja    |                Rzymu na rozkaz Augusta, zakończył dni swoje gdzieś w okolicach
2053 Obja    |                 podobnym sposobem życie zakończyła.~140 Boh, Bóg, znajoma rzeka
2054 Wstep   |              ogólnych wyżej wytknionych zalet, przypomnijmy, iż wielką,
2055 Obja    |                 jako przypadek czwarty, zależący od słowa czynnego "przeszył".~
2056 Obja    |             prawdziwe poetyckie wydanie zależy. W przytoczonych tu kilku
2057 Wstep   |               zdarzenie dające początek założeniu Zofijówki (od w. 53 do 100)
2058 Obja    |               należał do sekty stoików, założonej przez swego nauczyciela.~
2059 Obja    |           miłości  rozkazuje Potockiemu założyć ogród i nazwać go imieniem
2060 Obja    |             korzystał Pytagoras z Samu, założyciel sławnej szkoły pytagorejców
2061 Obja    |            Głębsze stepy Ukrainy, mniej zaludnione, są wygodnym schronieniem
2062 Obja    |             promień rozciepli, ani ptak zamąci.~Te wiersze przywodzą na
2063 Obja    |                uwagę czytelników na te: zamianę epitetów, również właściwą
2064 Obja    |             miały szczególny przywilej: zamieniać się w rozmaite kształty.
2065 Obja    |         namiotem".~180-1~Metzel, uczony zamki budować i walić, ~Tęgiego
2066 Obja    |         znalezione po drodze".~343-4~Ów Zamołczy, którego wiadomości zbiory ~
2067 Obja    | nieśmiertelności duszy. Poeta nazywa go Zamolczym, równie jak Abarysa Awaryszem,
2068 Obja    |           Samijczyka przeszły Pitagory.~Zamolxis, z narodu Getów, w towarzystwie
2069 Obja    |              Dla zrobienia zaś większej Zamolxisowi sławy powiada, że ze zbioru
2070 Obja    |                 greckiej, za co od ludu zamordowany został. Do tego zdarzenia
2071 Wstep   |        Wskrzeszanie wyrazów niesłusznie zaniedbanych, wcielanie cudzoziemskich
2072 Obja    |         częstokroć do wiersza tylko dla zapełnienia miejsca albo dla rymu wścibiane,
2073 Obja    |             niebezpieczna, z astrologii zapewne biorąca początek, najodleglejszej
2074 Obja    |                nachody. Sicz albo siecz zaporoska jest horda Kozaków siczowych,
2075 Obja    |                potem Grecy na te brzegi zaprowadzić osady swoje dostali pozwolenie,
2076 Obja    |       Trembeckiego.~7 Nasiona wierzone, żarn. powierzone, bujności, z.
2077 Obja    |                  Do swojego chłodnika w żary słońca płynie."~...quo saepe
2078 Wstep   |           hojnie, ale zawsze  rozsądnie zarządzać. Wskrzeszanie wyrazów niesłusznie
2079 Obja    |          solebat.~Na pieszczone ramiona zarzuca uściski.~...Ambobus innectens
2080 Obja    |             wierszach zawarte są główne zasady jego nauki.~449 Myśl i ciało
2081 Wstep   |                  w. 133 do 152), drzewa zasadzone na pamiątkę zmarłych dzieci (
2082 Obja    |              Wezwano nimfy leśne, zam.: zasadzono drzewa; "zamorskie", szczególnie,
2083 Obja    |               początek, najodleglejszej zasięga starożytności. Skaziły się
2084 Obja    |         mających swe siedlisko w siczy (zasieku, okolicy) zadnieprskiej
2085 Wstep   |         szczególną ze wszech miar uwagę zasługiwać powinna. Oprócz albowiem
2086 Obja    |       przyjemnością położenia i widoków zasługuje na to nazwisko. Środkiem
2087 Obja    |         jezuitów, w ustawicznych z nimi zatargach przeszedłszy pod panowante
2088 Obja    |            dawny sposób, jako zmysłowy, zatrzymali.~Tantum aberat scopulis,
2089 Obja    |          dlaczego słynie.~W tym wierszu zawarta jest treść poematu. Bóg
2090 Obja    |                  W następnych wierszach zawarte są główne zasady jego nauki.~
2091 Wstep   |           kończy ogólną pochwałą ogrodu zawierającego tyle piękności i apostrofą
2092 Wstep   |            bogata, rozmaita, powinna by zawstydzać i rozżalać nas, że tak ją
2093 Obja    |             odbywał powietrzne podróże, zbierając zewsząd pożyteczne dla ziomków
2094 Obja    |        Zamolxisowi sławy powiada, że ze zbioru jego wiadomości korzystał
2095 Obja    |            Zamołczy, którego wiadomości zbiory ~Potem do Samijczyka przeszły
2096 Obja    |                do sławiańskich bardziej zbliżone, okazał tym wyraźniej pocho .
2097 Obja    |        żywiołach domowych, od 7 do 10 o zbożach.~2 Mlekiem płynąca i miodem:
2098 Obja    |                 daleko wygodniejszy.~30 Zbrojne prawo. Zabezpieczające dostatecznie
2099 Obja    |              pilnujący ścieków rozlewu: zbudowany nad ujściem stawu, sadzawki.~
2100 Obja    |                umyślnie do tego obrzędu zbudowanym okrętem, zwanym Bucentaurus,
2101 Wstep   |            nader środek między pochwałą zbyt ogólną, deklamacyjną, a
2102 Obja    |            sposobu życia, nieprzyjaciel zbytków, żyjący podług jednych w
2103 Obja    |              Georg. IV, 387.~Raz mu się zda lampartka, znowu hydra śliska,~
2104 Obja    |             wyżej Trembeckiego wiersze, zdają się być naśladowane z Owidiusza (
2105 Wstep   |           opisów, opowiadań, wtrąconych zdań i uwag, każdy szczegół tak
2106 Obja    |             zamordowany został. Do tego zdarzenia ściągają się następne wiersze:~...
2107 Wstep   |          Ukrainę zdobiącej. Wymyśliwszy zdarzenie dające początek założeniu
2108 Wstep   |             okolicy szczególnie Ukrainę zdobiącej. Wymyśliwszy zdarzenie dające
2109 Obja    |                 mieszkalny, i epoki ich zdobyczy. Zdaje się także, iż Trembecki
2110 Obja    |               obcych we środku poznany. Zdobyty od obcych, którzy się aż
2111 Obja    |         oznaczyć i narody barbarzyńskie zdobywające kuj po większej części nie
2112 Obja    |                 różne ludy nachodziły i zdobywały Ukrainę... Hr. de Lagarde,
2113 Obja    |           zmarłej żony swojej Eurydyki, zdołał graniem na lutni zmiękczyć
2114 Obja    |               brać ognia już nie będzie zdolna.~Podług mniemania wielu
2115 Obja    |                 zakończeń zgrubiałych i zdrobniałych ma jeszcze odmianę końcową
2116 Wstep   |            talentowi swojemu wyciągnął, zdrowo go pielęgnował i po mistrzowsku
2117 Wstep   |                 ludzi, którzy mając tak zdrowy i posilny napój wolą ukracać
2118 Wstep   |                  prostotą majestatyczną zdumiewającym Grekiem, między ponurym
2119 Wstep   |           chłodniku, kędy niegdyś Pelej zdybal Tetydę (ustęp od 183 do
2120 Wstep   |               łatwo albo się wykrzywi i zdziwaczy, albo spospolituje i potworne
2121 Obja    |          Chalybs, gatunek najtwardszego żelaza u starożytnych. Mulcyber,
2122 Obja    |                Spherus z Bosporu, uczeń Zenona z Cytium, należał do sekty
2123 Obja    |                 in Som. Scip., lib. I. "Zenoni stoico animus ignis videlur",
2124 Obja    |            owdzie, "rozsiewać", chatki, zewnątrz prostej budowy, a we środku
2125 Wstep   |               Georgik francuskich co do zewnętrznego wydania zaciera zupełnie
2126 Obja    |           powietrzne podróże, zbierając zewsząd pożyteczne dla ziomków wiadomości: "
2127 Obja    |               do str. 18, w. 20 )~Łatwo zgadnąć, iż w tej alegorii tygrys
2128 Wstep   |            rozległe przedsięwzięcie nie zgadza się z planem niniejszego
2129 Obja    |                 miliony wieków; wszakże zgadzano się powszechnie, iż po upłynieniu
2130 Obja    |      wspomnianych, w ogrodzie Zofijówka zgoła nie "masz. "'~93 Wilgi kryształ
2131 Obja    |              nad Morzem Jońskim, sławny zgonem wielu kochanków, którzy
2132 Obja    |                 polski oprócz zakończeń zgrubiałych i zdrobniałych ma jeszcze
2133 Wstep   |           troskliwością rządu nałóg ten zgubny coraz staje się rzadszym;
2134 Obja    |                niepospolitości używał: "ziemica", z. ziemia, "słupiec",
2135 Obja    |              mieli na powrót przyjść na ziemię, pędzić życie przeszłemu
2136 Obja    |           wyrażenie.~387~Potrójnym kula ziemska władana obrotem.~Przypuszcza
2137 Obja    |           odmłodnienie", odrodzenie się ziemskiego świata, to jest ziemi i
2138 Obja    |              dzielił się na pory; i tak zima jego był potop, latem pożar
2139 Obja    |                miał rozszerzyć pomiędzy ziomkami naukę o nieśmiertelności
2140 Obja    |        zbierając zewsząd pożyteczne dla ziomków wiadomości: "jak pszczółka
2141 Obja    |                 świata, rozmaite na nim zjawiska, a nawet istotę duszy ludzkiej,
2142 Obja    |                początek różnym tworom i zjawiskom w przyrodzeniu.~...Solidissimae
2143 Obja    |              masz. "'~93 Wilgi kryształ zlany. Woda ze strumienia Wilgi
2144 Obja    |            Sybilli kumejskiej roazczękę złotą, która mu wolny i wstęp
2145 Wstep   |                Trembecki zachował,cechy złotego- wieku poezji narodowej.
2146 Obja    |                sobą cytry, ~Ani Sybilla złotej dała mi gałęzi.~Orfeusz,
2147 Obja    |                 poetów opisujących wiek złoty, nieznacznie porównywa Ukrainę
2148 Obja    |             którzy uważali materią jako złożoną z najdrobniejszych i niepodzielnych
2149 Obja    |                 453-4~Tak się spokojnie złoży z przodkami po społu, ~Jak
2150 Obja    |               tracki, szukając w Ercbie zmarłej żony swojej Eurydyki, zdołał
2151 Wstep   |            drzewa zasadzone na pamiątkę zmarłych dzieci (w. 153 do 168),
2152 Obja    |                  którego żaden wiek nie zmaże, ~Wchodzącemu w tę grotę
2153 Obja    |                 zdołał graniem na lutni zmiękczyć serca władców piekielnych (
2154 Obja    |        Trembecki dla harmonii i nowości zmienił cokolwiek dawny wyraz, przybierając
2155 Obja    |              człowiek wyższego wzrostu, zmieścić się nie może. Patagony,
2156 Obja    |           pospólstwem bajki o polosach, żmijach nadzwyczajnej wielkości.
2157 Obja    |                 ściślejszego i bardziej zmysłowego oznaczania wyobrażeń, przywodzić
2158 Obja    |           należące, umiał Trembecki tak zmysłowie wydać, łącząc filozoficzną
2159 Obja    |           niesmaczny oku", metafora, od zmysłu smakowania do widzenia przeniesiona,
2160 Obja    |                mnie bawi, to cieszy, to zmysły zachwyca.~Przypomnijmy,
2161 Obja    |               ciało" pierwszy raz w tym zna, czeniu użyty. Czytając
2162 Obja    |                potrzebne i zawsze wiele znaczą. Tak w następnym wierszu:~
2163 Obja    |              pośrednim niejako sposobem znaczenie wyrazu miarkuje. Trembecki
2164 Obja    |             Przymiotniki "znarowiony", "znaczny" w nowym i niepospolitym
2165 Obja    |              przedmiotów z każdej miary znacznych", godnych uwagi, podziwienia,
2166 Obja    |              jako i po wielu miejscach, znajdują się kości słoniów. Poeta
2167 Obja(*) |             samego poety poprawionym, a znajdującym [się] teraz w bibliotece
2168 Obja    |               zakończyła.~140 Boh, Bóg, znajoma rzeka na Ukrainie.~- Łączycie
2169 Obja    |                przypadku, ale głębokiej znajomości sztuki i natury języka.
2170 Wstep   |             Trembecki, w mowie polskiej znalazłszy niewyczerpane skarby, umiał
2171 Obja    |           pszczółka w ul znosi nektary, znalezione po drodze".~343-4~Ów Zamołczy,
2172 Obja    |                 jako raczej szczęśliwie znaleziony w mowie naszej. "Wielka
2173 Obja    |             synem Eaka, królem Ftiopów, znany z mitologii i wsławiony
2174 Obja    |            godnych uwagi! Przymiotniki "znarowiony", "znaczny" w nowym i niepospolitym
2175 Obja    |          delikatnym wyraża omówieniem, "znikczemnieni szczecią".~267-8~Tu (na
2176 Obja    |           Bonaparte zagarnąwszy Wenecją zniósł dawny rząd i zwyczaje i
2177 Obja    |     niestworzona, wieczna i niepodległa zniszczeniu, mieszając się tylko w różnych
2178 Obja    |         wiadomości: "jak pszczółka w ul znosi nektary, znalezione po drodze".~
2179 Obja    |                 Aglae, Eufrozyne. Poeta Zofią Potocką, na której pamiątkę
2180 Obja    |                 ubawiony i zachwycony w Zofijówce, tym większe o niej daje
2181 Wstep   |             jedno tylko dzieło, to jest Zofijówkę, która pod tym względem
2182 Wstep   |             blasku. Dlatego spotykamy w Zofljówcc częściej niż w innych poety
2183 Obja    |               szukając w Ercbie zmarłej żony swojej Eurydyki, zdołał
2184 Obja    |               za co od ludu zamordowany został. Do tego zdarzenia ściągają
2185 Obja    |        towarzysze Ulissesa przemienieni zostali w wieprzów, czyli jak poeta
2186 Obja    |         ściślejsze rozmiary wprowadzone zostały, poeci jednak dawny sposób,
2187 Wstep   |                 nastręcza przyrodzenie, zostawując tylko talentowi poetyckiemu
2188 Wstep   |          potrzeba sztuki, aby je czy to zręcznym wszystkich części wystawieniem
2189 Obja    |        Stworzenie wszędy świeże poznawa źrenica.~Roboty i ozdoby "świeże",
2190 Obja    |        stopiniem koczkodany") utworzył. Zresztą bajkę tę rozmaicie opowiadają
2191 Obja    |             mędrców z rodu naszego. Dla zrobienia zaś większej Zamolxisowi
2192 Obja    |              szczęśliwie z przymiotnika zrobiony; "niesmaczny oku", metafora,
2193 Obja    |           przywodzą na myśl piękny opis źródła w Przemianach Owidiusza,
2194 Obja    |                tę, co przyjemność mojej zrówna matki.~Miej i tę, która
2195 Obja    |         wdziękom, matki mojej, Wenery. "Zrównać", położone tu z czwaitym
2196 Obja    |              wydać, łącząc filozoficzną zrozumiałość i ścisłość z okrasą poetycką,
2197 Obja    |                 Wyraz jakokolwiek nowy, zrozumiały i krótszy, a więc w budowie
2198 Obja    |             filozofów. Dla jaśniejszego zrozumienia tych mniemań, z dawnej filozofii
2199 Obja    |                Pędzę, z utrudzonego nie zstępując konia.~Utrudzenie konia
2200 Wstep   |            nauką, ale ślepo naśladując, zuchwałym wdzierstwem chciał osiągnąć,
2201 Obja    |                 przez ten wielki period zupełną rewolucją świata, czyli
2202 Obja    |           Homera blisko Italii osiadła, zwabionych do siebie ludzi obracała
2203 Wstep   |                rzeczywiście niełatwe do zwalczenia spotykają się trudności.
2204 Obja    |             obrzędu zbudowanym okrętem, zwanym Bucentaurus, na Morze Adriatyckie
2205 Obja    |               zwięzłej wymowy sławiony, zwiedzał Grecją. Miał być w Atenach
2206 Obja    |                 towarzystwie Pytagoresa zwiedził Egipt i Indie, a powróciwszy,
2207 Obja    |           sadzawkę, zwaną rzeczywiście "Zwierciadłem Diany".~96~Czczenia upartej
2208 Obja    |        ściągające się równie do mnóstwa zwierząt i obfitości roślin, wyszczególnia
2209 Obja    |        AntiCircc) przybywszy bydlątko~i zwierzę~Każde z nich lepszość, każde
2210 Obja    |                 siebie ludzi obracała w zwierzęta. I tak towarzysze Ulissesa
2211 Obja    |               mądrości tudzież mocnej i zwięzłej wymowy sławiony, zwiedzał
2212 Obja    |                 Nowa składnia, celująca zwięzłością i mocą, na sposób łaciński,
2213 Wstep   |                  Bo sztukmistrze, teraz zwłaszcza, podobnie jak uczeni, znać
2214 Obja    |              naszych budowa niszczejąca zwolna~Niebieskiego brać ognia
2215 Obja    |           wiatronogów, koni (alipedes). Zwracamy uwagę czytelników na te:
2216 Wstep   |             składni, śmiałych wyrażeń j zwrotów używanie, słowem: samowolna,
2217 Wstep   |           innych poety naszego dziełach zwroty śmiałe i niepospolite składnie.
2218 Wstep   |            Trembecki był silniejszy niż zwyczaj powszechny, niż moda i opinia
2219 Obja    |             Wenecją zniósł dawny rząd i zwyczaje i dał jak poeta mówi, dożom
2220 Obja    |             Trembecki położył po prostu zwyczajem poetów liczbę oznaczoną
2221 Obja    |           niepotrzebnie wtrącony, łamie zwyczajną konstrukcją. Jest to umyślna
2222 Obja    |             Wielka matka", zam. ziemia; zwyczajne u starożytnych wyrażenie.~
2223 Obja    |             większą od siebie, od swego zwyczajnego koryta.~504~Wzięte, posłuszna
2224 Obja    |                 ablativus instrumenti). Zwyczajnie mówi się: puszczony z łuka.~-
2225 Obja    |             władzy, podług starożytnego zwyczaju, wypływał umyślnie do tego
2226 Obja    |               ogony na kołach uwiązywać zwykli. Chwost, wyraz gminny, dla
2227 Obja    |               ogrodów stawić się w nich zwykły tu i owdzie, "rozsiewać",
2228 Obja    |             panowaniem Polski za czasów Zygmuntów niemałe dla kraju świadczyło
2229 Obja    |                  nieprzyjaciel zbytków, żyjący podług jednych w czasie
2230 Obja    |           żyjątkom wielkiej łono matki.~Żyjątko. Wyraz nowy, zdaje się być
2231 Obja    |              nasze ostatki ~Innym rozda żyjątkom wielkiej łono matki.~Żyjątko.
2232 Obja    |                Tetydion" wodą ("płynący żywioł") ze wszystkich stron spadająca,
2233 Obja    |               wierszach: od w. 3 do 6 o żywiołach domowych, od 7 do 10 o zbożach.~
2234 Obja    |               płynącego namiotem okryto żywiołu.~Grotę zwaną "Tetydion"
2235 Obja    |              bujności, z. nadzwyczajnej żyzności, zagonów.~8 Pomnożeniem,