Part

   1     1|          wiosny, zbiegło skwarne lato~I przykre miastu jesienne
   2     1|              miejskim pora błoga,~Już i Niemeńców, i sąsiednich
   3     1|               błoga,~Już i Niemeńców, i sąsiednich Lechów~Tu szuka
   4     1|             mnoga,~Zbiegłych Dryjadom i Faunom uśmiechów.~ ~Tu wszystko
   5     1|        zmieniony kraj porzuca z żalem~I dając chętnie Cererę za
   6     1|              gościnne podwoje,~Rzeźbą i farbą odziany przybytek,~
   7     1|            lub rosmak moje barki jeży~I suto zdobiąc nie dopuszcza
   8     1|           szlą pełne smaków porcelany~I sztucznym morzą apetyt żywiołem.~ ~
   9     1|            Wrą po kryształach koniaki i pącze,~Płci piękna gasi
  10     1|              hasło,~Zagrzmiały schody i już gości nié ma.~ ~Którzy
  11     1|               ciemne rozepnie zasłony~I szklannym światłem błysną
  12     1|             Hej, radością oczy błysną~I wieniec czoła okrasi.~I
  13     1|               I wieniec czoła okrasi.~I wszyscy się mile ścisną:~
  14     1|                 Pochlebstwo. chytrość i zbytek~Niech każdy przed
  15     1|              zasłonę,~Otwórzmy czucia i chęci.~Święte, co tu objawione!~ ~
  16     1|        cierpienia:~Przyjaźń, wesołość i pienia.~ ~Ale kto w naszym
  17     1|              Pomni na przysięgę swoją~I w każdej chwili żywota~Niechaj
  18     1|               bratu rękę poda,~Bo nam i nieba pomogą,~I męstwo,
  19     1|                Bo nam i nieba pomogą,~I męstwo, praca i zgoda!~
  20     1|               pomogą,~I męstwo, praca i zgoda!~
  21     1|        Niechaj obiega w koło,~Chwytaj i do dna chyl~Zwiastunkę słodkich
  22     1|           miód;~Lepszy śpiew narodowy~I lepszy bratni ród.~ ~W ksiąg
  23     1|               Ot tam siedzą prawnicy,~I dla nich puchar staw,~Dzisiaj
  24     1|             kwasi, pali,~Skwasi metal i czas;~My ze złotych metali~
  25     1|        Mierzący świata drogi,~Gwiazdy i nieba strop,~Archimed był
  26     1|           Mość,~Niechaj policzy braty~I niechaj powie: dość.~ ~Cyrkla,
  27     1|           powie: dość.~ ~Cyrkla, wagi i miary~Do martwych użyj brył;~
  28     1|              Nowości potrząsa kwiatem~I obleka w nadziei złote malowidła.~ ~
  29     1|                młodzi przyjaciele!...~I ten szczęśliwy, kto padł
  30     1|     przyjaciele!...~Choć droga stroma i śliska,~Gwałt i słabość
  31     1|          droga stroma i śliska,~Gwałt i słabość bronią wchodu:~Gwałt
  32     1|      Zestrzelmy myśli w jedno ognisko~I w jedno ognisko duchy!...~
  33     1|               A jako w krajach zamętu i nocy,~Skłóconych żywiołów
  34     1|                Pryskają nieczułe lody~I przesądy światło ćmiące;~
  35     1|             początek, dam teraz finał~I złączę pieśni dwa końce.~ ~
  36     1|        dostarczasz wątek,~Młody poeto i bracie!~Słyszę, że blisko
  37     1|               tu chęci, równe zamiary~I równe są męczenniki.~ ~On
  38     1|            poszli, pierwsi cierpicie,~I pierwsi zyskali chwałę. -~
  39     1|           koronny znidziesz LELEWELU!~I znowu cię obstąpią pobratymcze
  40     1|               imię szeroko rozsypie .~I że barki księgarzom swymi
  41     1|           wieczność zaskarbi;~Ale kto i wyższością sławy innych
  42     1|        wyższością sławy innych zaćmi,~I sercem spółrodaka żyje między
  43     1|           zrównać blasku?~Szczęśliwyś i w przyjaciół, i w prawd
  44     1|           Szczęśliwyś i w przyjaciół, i w prawd wynalazku.~Oto nad
  45     1|              Między teutońskie sędzie i bystrzejsze Franki;~A jak
  46     1|         Publicznie usta nasze wyznają i dłonie.~ ~Już długo z sal
  47     1|              użyciem sposobów~Greckie i Rzymian cienie ruszałes
  48     1|             Plutona przyłbica odpadła~I żelazne na piersiach łamią
  49     1|             pokrycia,~W których myśli i chęci taili za życia.~Oto
  50     1|               wypadek morzem zakołata~I niebieskiego sprawi zaburzenie
  51     1|             obcy nam usłużyć mistrze;~I szkła swojej roboty wsadzają
  52     1|             Przez które widać szerzej i więcej głęboko.~Ale jaką
  53     1|              bo nie tylko zmysły,~Ale i sądy twoje od drugich zawisły.~
  54     1|         słońce Prawdy wschodu nie zna i zachodu,~Równie chętne każdego
  55     1|             każdego plemionom narodu,~I dzień lubiące każdej rozszerzać
  56     1|           ojczyźnie,~Wszystkie ziemie i ludy poczyta za bliźnie.~
  57     1|       przysłudze,~Własności okoliczne i posagi cudze.~ ~Ku takim
  58     1|      Wskazujesz nam, co było, co jest i co będzie.~ ~Pierwszy towarzyskiego
  59     1|                 Ówdzie między wysepki i morskie rękawy~Drobny Greczyn
  60     1|          Wystawiono Piękności kościół i Swobodzie.~Tych natchnieniem
  61     1|           rozprawiał, kochał, nauczał i śpiewał.~ ~Lecz już medańska
  62     1|           upuściwszy skronie,~Drzemał i na bok rzucił ordzewiałe
  63     1|           Pobożności oddany, kochance i chwale,~Pod dach gotycki
  64     1|          Miłość przywołali~Serdeczną, i za dawnych nie cenioną wieków,~
  65     1|          wieków,~U duchownych Hebreów i cielesnych Greków.~Oni,
  66     1|        względy,~Ważyli się na puszcze i zamorskie błędy,~Nowe herby
  67     1|              Śmierć domowym rozruchom i obcej przewadze.~ ~U ludów,
  68     1|             na pismach wsparty,~Panów i sług powinność objaśniły
  69     1|          Albijońskim spisano ostrowie~I takie Jagiellony dali nam
  70     1|             chodzi, nowe skarby kopie~I żelazami całej pogroził
  71     1|              zawadzić kędy ząb łakomy~I sąsiednie pokojem zakwitnęły
  72     1|          kładną,~Przybiegają ratować, i ratując kradna.~Wszystkie
  73     1|              kradna.~Wszystkie ziemie i ludy za swe mając spadki,~
  74     1|                Tak z pomąconych chęci i myśli natłoku~Rewolucyjny
  75     1|       wzleciał ptak cesarski gniazda,~I krwawa legijonów zabłysnęła
  76     1|                Głosem, którym okrzyki i przyklaski wzniecisz,~Powiedz,
  77     1|        wdzięczni składają młodzieńce.~I daruj, jeśli będziem chwalić
  78     2|          POEZYE, TOM PIERWSZY~BALLADY I ROMANSE~
  79     2|             ufności tyle!~Przyjaciele i kochanka~Czy cię powitają
  80     2|           Przyjaźń ma blasku niewiele~I cień lubi jak me ziołka.~ ~
  81     2|               ROMANTYCZNOŚĆ~Methinks, I see... Where?~- In my mind'
  82     2|            niby trzyma;~Rozpłacze się i zaśmieje.~ ~"Tyżeś to w
  83     2|           nocy? to ty, Jasieńku!~Ach! i po śmierci kocha!~Tutaj,
  84     2|               Twoja biała sukienka!~ ~I sam ty biały jak chusta,~
  85     2|               ją kochał za żywota!"~ ~I ja to słyszę, i ja tak wierzę,~
  86     2|            żywota!"~ ~I ja to słyszę, i ja tak wierzę,~Płaczę i
  87     2|               i ja tak wierzę,~Płaczę i mówię pacierze.~"Słuchaj,
  88     2|        krzyknie śród zgiełku~Starzec, i na lud zawoła:~"Ufajcie
  89     2|             zawoła:~"Ufajcie memu oku i szkiełku,~Nic tu nie widzę
  90     2|        gawiedź wierzy głęboko;~Czucie i wiara silniej mówi do mnie~
  91     2|              mnie~Niż mędrca szkiełko i oko.~ ~Martwe znasz prawdy,
  92     2|             obaczysz cudu!~Miej serce i patrzaj w serce!"~
  93     2|            nocną przybliżysz się dobą~I zwrócisz ku wodom lice,~
  94     2|          wodom lice,~Gwiazdy nad tobą i gwiazdy pod tobą,~I dwa
  95     2|              tobą i gwiazdy pod tobą,~I dwa obaczysz księżyce.~ ~
  96     2|              kiedy bają o tym starce,~I strach wspominać przed nocą.~ ~
  97     2|               jakoby w mieście,~Ogień i dym bucha gęsty,~I zgiełk
  98     2|              Ogień i dym bucha gęsty,~I zgiełk walczących, i wrzaski
  99     2|           gęsty,~I zgiełk walczących, i wrzaski niewieście,~I dzwonów
 100     2|     walczących, i wrzaski niewieście,~I dzwonów gwałt, i zbrój chrzęsty.~ ~
 101     2|          niewieście,~I dzwonów gwałt, i zbrój chrzęsty.~ ~Nagle
 102     2|              gadanie cichego pacierza~I dziewic żałośne modły.~ ~
 103     2|         dziedzice,~Z dawna przemyślał i zasięgał rady,~Jak te zbadać
 104     2|               w bliskim robić mieście~I wielkie sypał wydatki;~Związano
 105     2|               dwieście,~Budują czółny i statki.~ ~Ja ostrzegałem:
 106     2|             mszą w niejednym kościele~I ksiądz przyjechał z Cyryna.~ ~
 107     2|          nieprzebrnionych czeluści.~ ~I ty, zuchwały, i twoja gromada~
 108     2|           czeluści.~ ~I ty, zuchwały, i twoja gromada~Wraz byście
 109     2|          piaskiem zaniosło,~Gdzie car i trzcina zarasta,~Po których
 110     2|            pięknego miasta.~ ~Świteź, i w sławne orężem ramiona,~
 111     2|              w sławne orężem ramiona,~I w kraśne twarze bogata,~
 112     2|        przeczytał Tuhan list książęcy~I wydał rozkaz do wojny,~Stanęło
 113     2|           pięć tysięcy,~A każdy konny i zbrojny.~ ~Uderzą w trąby,
 114     2|          proporzec,~Lecz Tuhan stanie i ręce załamie,~I znowu jedzie
 115     2|          Tuhan stanie i ręce załamie,~I znowu jedzie na dworzec.~ ~
 116     2|            znowu jedzie na dworzec.~ ~I mówi do mnie: "Jaż własnych
 117     2|          szańców~Prócz naszych piersi i mieczy.~ ~Jeśli rozdzielę
 118     2|     pociągniem na boje,~Jak będą córy i żony?"~ ~"Ojcze, odpowiem,
 119     2|              Świteź miecza błyskawicą~I nakrył złotymi pióry,~I
 120     2|               I nakrył złotymi pióry,~I rzekł mi: "Póki męże za
 121     2|               granicą,~Ja bronię żony i córy".~ ~Usłuchał Tuhan
 122     2|               córy".~ ~Usłuchał Tuhan i za wojskiem goni,~Lecz gdy
 123     2|           Słychać gwar z dala, szczęk i tętent koni,~I zewsząd straszny
 124     2|           dala, szczęk i tętent koni,~I zewsząd straszny wrzask: "
 125     2|                nędzne matki,~Dziewice i drobne dzieci.~ ~"Gwałtu! -
 126     2|               stosy,~Przynoszą żagwie i płomień do gmachu~I krzyczą
 127     2|            żagwie i płomień do gmachu~I krzyczą strasznymi głosy:~ ~"
 128     2|          zbrodnia: czyli wezwać hordy~I podłe przyjąc kajdany,~Czy
 129     2|              Takeśmy uszły zhańbienia i rzezi;~Widzisz to ziele
 130     2|          ziele dokoła,~To są małżonki i córki Świtezi,~Które Bóg
 131     2|             po zgonie,~W ukryciu żyją i nie cierpią skazy,~Śmiertelne
 132     2|                  Doświadczył tego car i ruska zgraja,~Gdy, piękne
 133     2|           ujrzawszy kwiecie,~Ten rwie i szyszak stalony umaja,~Ten
 134     2|           natychmiast choroba wyłamie~I śmierć gwałtowna ugadza.~ ~
 135     2|           baśniach prostota go święci~I kwiaty nazywa cary".~ ~To
 136     2|              oddala,~Topią się statki i sieci,~Szum słychać w puszczy,
 137     2|             za nią wzrok goni,~Wpadła i falą nakryła się znowu,~
 138     2|               falą nakryła się znowu,~I więcej nie słychać o niéj.~
 139     2|              Jakiż to chłopiec piękny i młody?~Jaka to obok dziewica?~
 140     2|               lato, zżółkniały liścia~I dżdżysta nadchodzi pora,~
 141     2|           biada jemu, za życia biada!~I biada jego złej duszy!"~ ~
 142     2|            Wieniec włożyla na skronie~I pożegnawszy strzelca z daleka,~
 143     2|          gęstym lesie,~Woda się burzy i wzdyma.~ ~Burzy się, wzdyma,
 144     2|               głowę, rzuca w tęsknicy~I może jeszcze się śmieje?~ ~
 145     2|            wyrazem,~Porzuć wzdychania i żale,~Do mnie tu, do mnie,
 146     2|              lekkim zbliża się pędzie~I "Do mnie, woła, pójdź do
 147     2|               woła, pójdź do mnie".~ ~I na wiatr lotne rzuciwszy
 148     2|         kropelki.~ ~Podbiega strzelec i staje w biegu,~I chciałby
 149     2|             strzelec i staje w biegu,~I chciałby skoczyć, i nie
 150     2|            biegu,~I chciałby skoczyć, i nie chce;~Wtem modra fala,
 151     2|          lekka mu w stopy załechce.~ ~I tak go łechce, i tak go
 152     2|          załechce.~ ~I tak go łechce, i tak go znęca,~Tak się w
 153     2|              zwabiony ponętą.~ ~Bieży i patrzy, patrzy i bieży;~
 154     2|                Bieży i patrzy, patrzy i bieży;~Niesie go wodne przestworze,~
 155     2|              średnim igra jeziorze.~ ~I już dłoń śnieżną w swej
 156     2|               Ustami usta różane goni~I skoczne okręgi toczy.~ ~
 157     2|           biada jemu, za życia biada!~I biada jego złej duszy!~ ~
 158     2|          gęstym lesie,~Woda się burzy i wzdyma.~ ~Burzy się, wzdyma
 159     2|           wzdyma.~ ~Burzy się, wzdyma i wre aż do dna,~Kręconym
 160     2|                  Woda się dotąd burzy i pieni,~Dotąd przy świetle
 161     2|            Rozpuściła na wiatr włoski~I łzami skropiła lica.~ ~Przybiega
 162     2|          rzeka;~Załamuje białe rączki~I tak żałośnie narzeka:~ ~"
 163     2|       zapłacze.~Rączkami oczy zasłoni~I z brzegu do wody skacze,~
 164     2|              z brzegu do wody skacze,~I w bystrej nurza się toni.~ ~
 165     2|          goście weseli,~Muzyka, hałas i tańce.~ ~Lecz mimo tego
 166     2|           Wierny sługa wyszedł z lasu~I dziecię na ręku niesie.~ ~
 167     2|               ciemnym zakątku,~Placze i woła: "Niestety!~Ach, któż
 168     2|           Rybka nad wodę podskoczy;~ ~I jak skałka płaskim bokiem~
 169     2|             pod chrusty nadrzeczne.~ ~I dziecię bierze do ręki,~
 170     2|               Zawiesza kosz na gałęzi~I znowu ściska swe ciało,~
 171     2|               znowu ściska swe ciało,~I główkę nadobną zwęzi.~ ~
 172     2|             wyskoczą skrzelki,~Plusła i tylko nad rzeką~Kipiące
 173     2|           krzakiem;~Lecz próżno czeka i czeka,~Nikt nie powracał
 174     2|       powracał tym szlakiem.~ ~Wstaje i dłoń w trąbkę zwinął,~I
 175     2|               i dłoń w trąbkę zwinął,~I patrzył przez palców szparę,~
 176     2|              przez palców szparę,~Ale i dzień już przeminął,~I mroki
 177     2|            Ale i dzień już przeminął,~I mroki padają szare.~ ~Czekał
 178     2|          Zbliża się z lekka ku wodzie~I śledzi oczyma z dala.~ ~
 179     2|              ciekła,~Tam suchy piasek i rowy.~ ~Na brzegach porozrzucana~
 180     2|           Sterczał wielki głazu kawał~I dziwną kształtu budową~Dwa
 181     2|              złowił;~Przeszła godzina i druga,~Nim wreszcie słówko
 182     2|              w rowie.~ ~Patrzy na rów i na głazy,~Otrze pot na licu
 183     2|           Otrze pot na licu zbladłem,~I kiwnie głową trzy razy,~
 184     2|          Śmieje się dzikim uśmiechem,~I odmawiając pacierze~Wraca
 185     2|            Rozpuściła na wiatr włoski~I łzami skropiła lica.~ ~Przybiega
 186     2|          rzeka;~Załamuje białe rączki~I tak żałośnie narzeka:~ ~"
 187     2|       zapłacze.~Rączkami oczy zasłoni~I z brzegu do wody skacze,~
 188     2|              z brzegu do wody skacze,~I w bystrej nurza się toni.~ ~
 189     2|          goście weseli,~Muzyka, hałas i tańce.~ ~Lecz mimo tego
 190     2|           Wierny sługa wyszedł z lasu~I dziecię na ręku niesie.~ ~
 191     2|               ciemnym zakątku,~Placze i woła: "Niestety!~Ach, któż
 192     2|           Rybka nad wodę podskoczy;~ ~I jak skałka płaskim bokiem~
 193     2|             pod chrusty nadrzeczne.~ ~I dziecię bierze do ręki,~
 194     2|               Zawiesza kosz na gałęzi~I znowu ściska swe ciało,~
 195     2|               znowu ściska swe ciało,~I główkę nadobną zwęzi.~ ~
 196     2|             wyskoczą skrzelki,~Plusła i tylko nad rzeką~Kipiące
 197     2|           krzakiem;~Lecz próżno czeka i czeka,~Nikt nie powracał
 198     2|       powracał tym szlakiem.~ ~Wstaje i dłoń w trąbkę zwinął,~I
 199     2|               i dłoń w trąbkę zwinął,~I patrzył przez palców szparę,~
 200     2|              przez palców szparę,~Ale i dzień już przeminął,~I mroki
 201     2|            Ale i dzień już przeminął,~I mroki padają szare.~ ~Czekał
 202     2|          Zbliża się z lekka ku wodzie~I śledzi oczyma z dala.~ ~
 203     2|              ciekła,~Tam suchy piasek i rowy.~ ~Na brzegach porozrzucana~
 204     2|           Sterczał wielki głazu kawał~I dziwną kształtu budową~Dwa
 205     2|              złowił;~Przeszła godzina i druga,~Nim wreszcie słówko
 206     2|              w rowie.~ ~Patrzy na rów i na głazy,~Otrze pot na licu
 207     2|           Otrze pot na licu zbladłem,~I kiwnie głową trzy razy,~
 208     2|          Śmieje się dzikim uśmiechem,~I odmawiając pacierze~Wraca
 209     2|            Rozpuściła na wiatr włoski~I łzami skropiła lica.~ ~Przybiega
 210     2|          rzeka;~Załamuje białe rączki~I tak żałośnie narzeka:~ ~"
 211     2|       zapłacze.~Rączkami oczy zasłoni~I z brzegu do wody skacze,~
 212     2|              z brzegu do wody skacze,~I w bystrej nurza się toni.~ ~
 213     2|          goście weseli,~Muzyka, hałas i tańce.~ ~Lecz mimo tego
 214     2|           Wierny sługa wyszedł z lasu~I dziecię na ręku niesie.~ ~
 215     2|               ciemnym zakątku,~Placze i woła: "Niestety!~Ach, któż
 216     2|           Rybka nad wodę podskoczy;~ ~I jak skałka płaskim bokiem~
 217     2|             pod chrusty nadrzeczne.~ ~I dziecię bierze do ręki,~
 218     2|               Zawiesza kosz na gałęzi~I znowu ściska swe ciało,~
 219     2|               znowu ściska swe ciało,~I główkę nadobną zwęzi.~ ~
 220     2|             wyskoczą skrzelki,~Plusła i tylko nad rzeką~Kipiące
 221     2|           krzakiem;~Lecz próżno czeka i czeka,~Nikt nie powracał
 222     2|       powracał tym szlakiem.~ ~Wstaje i dłoń w trąbkę zwinął,~I
 223     2|               i dłoń w trąbkę zwinął,~I patrzył przez palców szparę,~
 224     2|              przez palców szparę,~Ale i dzień już przeminął,~I mroki
 225     2|            Ale i dzień już przeminął,~I mroki padają szare.~ ~Czekał
 226     2|          Zbliża się z lekka ku wodzie~I śledzi oczyma z dala.~ ~
 227     2|              ciekła,~Tam suchy piasek i rowy.~ ~Na brzegach porozrzucana~
 228     2|           Sterczał wielki głazu kawał~I dziwną kształtu budową~Dwa
 229     2|              złowił;~Przeszła godzina i druga,~Nim wreszcie słówko
 230     2|              w rowie.~ ~Patrzy na rów i na głazy,~Otrze pot na licu
 231     2|           Otrze pot na licu zbladłem,~I kiwnie głową trzy razy,~
 232     2|          Śmieje się dzikim uśmiechem,~I odmawiając pacierze~Wraca
 233     2|             szumi po murach klasztora~I psów szczekanie gdzieś słyszę.~ ~
 234     2|             ogniska,~Znowu się wzmoże i znowu opadnie,~Błyska, zagasa
 235     2|               opadnie,~Błyska, zagasa i błyska.~ ~Straszno! - nie
 236     2|                Ot, lepiej pióro wezmę i śród ciszy,~Gdy się bez
 237     2|           pisać miłośnie,~O strachach i o Maryli.~ ~Kto pragnie
 238     2|            sto razy,~Nie rzekła nawet i lubię.~ ~Za to więc w Rucie
 239     2|             podaje,~Przodem rzeczułka i mostek.~ ~Tuż stara cerkiew,
 240     2|              cerkiew, w niej puszczyk i sowy,~Obok dzwonnicy zrąb
 241     2|         dzwony,~W chrustach coś huczy i ksyka.~ ~Czasami płomyk
 242     2|               z mogił ruszają pokłady~I larwy stają widomie.~ ~Raz
 243     2|             bez ciała;~Roztwiera gębę i wytrzyszcza oczy,~W gębie
 244     2|             wytrzyszcza oczy,~W gębie i w oczach żar pała,~ ~Albo
 245     2|              Zgiń, przepadnij" wyrzec i przeżegnać,~Wilk zniknie
 246     2|            podróżny oglądał te zgrozy~I każdy musiał kląć drogę;~
 247     2|               czary,~Tamtędym jeździł i biegał.~ ~Raz, gdy do Ruty
 248     2|        szrubie;~Zostać na polu samemu i w nocy,~"To lubię - rzekłem -
 249     2|              męki,~Dożyj ty szczęścia i późnego wieku,~I pokój tobie,
 250     2|            szczęścia i późnego wieku,~I pokój tobie, i dzięki.~ ~
 251     2|         późnego wieku,~I pokój tobie, i dzięki.~ ~Widzisz przed
 252     2|                  Dopóki gwiazdy zejdą i dopóki~We wsi kur pierwszy
 253     2|               wesele,~A żem dostatnia i młoda,~Zbiegło się zewsząd
 254     2|         zalotników wiele,~Posag wabił i uroda.~ ~Mnóstwo ich marnej
 255     2|             marnej pochlebiało dumie,~I to mi było do smaku,~Że
 256     2|        gardziłam bez braku.~ ~Przybył i Józio; dwudziestą miał wiosnę,~
 257     2|            oczach prawie znika~Próżno i dzień, i noc płacze;~W boleściach
 258     2|          prawie znika~Próżno i dzień, i noc płacze;~W boleściach
 259     2|           łzami. "Idź sobie!"~Poszedł i umarł z miłości;~Tu nad
 260     2|             potoki,~Gdzie pośród jęku i zgrzytania zębów~Takie słyszałam
 261     2|          wyrazu~Przez łzy, cierpienia i modły.~ ~Za taką srogość,
 262     2|             cię choć: lubię.~ ~Prosił i Józio niegdyś o to słowo,~
 263     2|             namową,~Ale przez strachy i dziwy".~ ~Rzekł, mnie natychmiast
 264     2|            Rzucam ogniste głębinie;~ ~I w cerkwi albo na Józia mogile,~
 265     2|           albo na Józia mogile,~Niebu i ziemi obrzydła,~Muszę podróżnych
 266     2|           ciemnych wskażę chmur:~Ach! i ty poznasz Marylę; lecz
 267     2|            zasiada.~Przy nim książęta i panowie Rada,~A gdzie wzniosły
 268     2|         Milczkiem obraca oczy~Wokoło,~I ziewy rozdarł straszliwie,~
 269     2|            ziewy rozdarł straszliwie,~I kudły zatrząsł na grzywie,~
 270     2|            kudły zatrząsł na grzywie,~I wyciągnął cielska brzemię,~
 271     2|            wyciągnął cielska brzemię,~I obalił się na ziemię.~ ~
 272     2|               wylata.~Spoziera z dala~I kłami błyska,~Język wywala,~
 273     2|            Język wywala,~Ogonem ciska~I lwa dokoła obiega.~Topiąc
 274     2|         Topiąc wzrok jaszczurczy~Wyje i burczy;~Burcząc na stronie
 275     2|          znowu,~Znowu podwój otwarty,~I z jednego zachowu~Dwa wyskakują
 276     2|              łeb do góry,~Zagrzmiał - i znowu cisze -~A dzicz z
 277     2|            Marty,~Pada między tygrysa i między lamparty,~Na środek
 278     2|            trzeba mi wcale".~To rzekł i poszedł, i więcej nie wrócił.~
 279     2|           wcale".~To rzekł i poszedł, i więcej nie wrócił.~
 280     2|            zasiada.~Przy nim książęta i panowie Rada,~A gdzie wzniosły
 281     2|         Milczkiem obraca oczy~Wokoło,~I ziewy rozdarł straszliwie,~
 282     2|            ziewy rozdarł straszliwie,~I kudły zatrząsł na grzywie,~
 283     2|            kudły zatrząsł na grzywie,~I wyciągnął cielska brzemię,~
 284     2|            wyciągnął cielska brzemię,~I obalił się na ziemię.~ ~
 285     2|               wylata.~Spoziera z dala~I kłami błyska,~Język wywala,~
 286     2|            Język wywala,~Ogonem ciska~I lwa dokoła obiega.~Topiąc
 287     2|         Topiąc wzrok jaszczurczy~Wyje i burczy;~Burcząc na stronie
 288     2|          znowu,~Znowu podwój otwarty,~I z jednego zachowu~Dwa wyskakują
 289     2|              łeb do góry,~Zagrzmiał - i znowu cisze -~A dzicz z
 290     2|            Marty,~Pada między tygrysa i między lamparty,~Na środek
 291     2|            trzeba mi wcale".~To rzekł i poszedł, i więcej nie wrócił.~
 292     2|           wcale".~To rzekł i poszedł, i więcej nie wrócił.~
 293     2|             przez łąki, przez knieje,~I górą, i dołem, i górą;~Zmrok
 294     2|           łąki, przez knieje,~I górą, i dołem, i górą;~Zmrok pada,
 295     2|              knieje,~I górą, i dołem, i górą;~Zmrok pada, wietrzyk
 296     2|            Wrona gdzieniegdzie kracze~I puchają puchacze.~ ~Bieży
 297     2|              Słyszę tętent na moście,~I kurzy się gościniec;~Czy
 298     2|              goście?~Idź na gościniec i w las,~Czy kto nie jedzie
 299     2|      skończyła się wojna;~Brat zdrowy i ochoczy,~Ujrzysz go na twe
 300     2|             strachu zbladła,~Zemdlała i upadła,~Oczy przewraca w
 301     2|          ocuca;~Mdlała niby z radości~I pytała u gości:~"Gdzie mąż,
 302     2|               Nas przyjąć z rycerzami~I twoje łzy pocieszyć.~Dziś,
 303     2|         wszędzie sługi,~Czekali dzień i drugi,~Gdy nic nie doczekali,~
 304     2|             do podróży,~Wiatry, słoty i deszcze.~Wszak czekaliście
 305     2|           Przeszła zima,~Brata nie ma i nié ma.~Czekają; myślą sobie:~
 306     2|          wysoko,~Jak on leży głęboko.~I wiosnę przeczekali,~I już
 307     2|        głęboko.~I wiosnę przeczekali,~I już nie jadą daléj.~ ~Do
 308     2|            brata.~Do smaku im gospoda~I gospodyni młoda.~Jak dwaj
 309     2|          brata za brata".~ ~To rzekli i stanęli,~Gniew ich i zazdrość
 310     2|           rzekli i stanęli,~Gniew ich i zazdrość piecze,~Ten, to
 311     2|              Chcą mojej ręki oba?~Ten i ten się podoba:~Lecz kto
 312     2|              Ja mam maleńkie dziatki,~I wioski, i dostatki,~Dostatek
 313     2|           maleńkie dziatki,~I wioski, i dostatki,~Dostatek się zmitręża,~
 314     2|              widzę, słyszę,~Jak idzie i jak dysze,~Jak dysze i jak
 315     2|          idzie i jak dysze,~Jak dysze i jak tupa,~Ach, widzę, słyszę
 316     2|         słyszę trupa!~Skrzyp, skrzyp, i już nad łożem~Skrwawionym
 317     2|              Skrwawionym sięga nożem,~I iskry z gęby sypie,~I ciągnie
 318     2|          nożem,~I iskry z gęby sypie,~I ciągnie mię, i szczypie.~
 319     2|            gęby sypie,~I ciągnie mię, i szczypie.~Ach, dosyć, dosyć
 320     2|            gmachu,~Nie dla mnie świat i szczęście,~Nie dla mnie
 321     2|            Ach, znam, żem warta kary,~I zniosę wszelkie kary,~Byle
 322     2|                Zrzekę się mego zbioru~I pójdę do klasztoru,~I pójdę
 323     2|          zbioru~I pójdę do klasztoru,~I pójdę w ciemny las.~Nie,
 324     2|             Starzec westchnął głęboko~I łzami zalał oko,~Oblicze
 325     2|              Twarda wieczności brama;~I mąż twój nie powróci,~Chyba
 326     2|          będzie droga~Zdać się na los i Boga.~Niechajże z ranną
 327     2|          Niechajże z ranną rosą~Pójdą i kwiecie zniosą.~Niech każdy
 328     2|            Niech każdy weźmie kwiecie~I wianek tobie splecie,~I
 329     2|               I wianek tobie splecie,~I niechaj doda znaki,~Żeby
 330     2|               Żeby poznać, czyj jaki,~I pójdzie w kościoł boży,~
 331     2|               pójdzie w kościoł boży,~I na ołtarzu złoży.~Czyj pierwszy
 332     2|               Nie wołać go do siebie.~I z tych układów rada,~Jak
 333     2|               przez łąki, przez gaje,~I bieży. i staje,~I staje,
 334     2|            łąki, przez gaje,~I bieży. i staje,~I staje, i myśli,
 335     2|               gaje,~I bieży. i staje,~I staje, i myśli, i słucha:~
 336     2|              bieży. i staje,~I staje, i myśli, i słucha:~Zda się,
 337     2|              staje,~I staje, i myśli, i słucha:~Zda się, że ją ktoś
 338     2|              Zda się, że ją ktoś goni~I że coś szepce do niéj,~Wokoło
 339     2|              ja, twój mąż, twój mąż!"~I staje, i myśli, i słucha,~
 340     2|              mąż, twój mąż!"~I staje, i myśli, i słucha,~Słucha,
 341     2|               mąż!"~I staje, i myśli, i słucha,~Słucha, zrywa się,
 342     2|     prowadzona,~Wystąpi śród kościoła~I bierze pierwszy wianek,~
 343     2|              na licach płonie,~Skacze i klaszcze w dłonie:~"Tyś
 344     2|              przy ruczaju,~Okażę grób i zdrój,~To mój, to mój, to
 345     2|             woła głosem:~"Mój wieniec i ty moja!~Kwiat na mym rwany
 346     3|                Precz z mego serca!... i serce posłucha,~Precz z
 347     3|                 nie tego rozkazu~Moja i twoja pamięć nie posłucha.~ ~
 348     3|         pomroczy.~ ~Na każdym miejscu i o każdej dobie,~Gdziem z
 349     3|            się z tobą bawił,~Wszędzie i zawsze będę ja przy tobie,~
 350     3|              złączył,~Zagasisz świecę i pomyślisz sobie:~Czemu nasz
 351     3|          ogrodzie zaszeleszczy grusza~I puszczyk z jękiem w okno
 352     3|                  Tak w każdym miejscu i o każdej dobie,~Gdziem z
 353     3|            się z tobą bawił,~Wszędzie i zawsze będę ja przy tobie,~
 354     3|             otchłani, nazwanych bytem i nicestwem,~Nazwanych, lecz
 355     3|               marnym królestwem.~Mary i życie biorą, i postaci noszą,~
 356     3|       królestwem.~Mary i życie biorą, i postaci noszą,~Rozczulają
 357     3|             postaci noszą,~Rozczulają i dręczą, i łechcą rozkoszą.~
 358     3|           noszą,~Rozczulają i dręczą, i łechcą rozkoszą.~Troski
 359     3|            ciężarem przywalają sennym~I ujmują ciężaru naszym pracom
 360     3|          wcielić,~Zabrać połowę czasu i byt nasz podzielić.~Jak
 361     3|          posłańce wieczności - błysną i przepadną,~Jako przeszłości
 362     3|              tyrańskie berło rozkoszy i męki.~One, gdy zechcą, na
 363     3|    wyprowadzić~Z nicestwa światy nowe i na nich osadzić~Doskonalsze
 364     3|            może obiec rozległą krainę~I długie pasmo życia w jedną
 365     3|          młodych ludzi dwoje.~Chłopca i dziewkę; stali na wzgórku
 366     3|            wody,~Wkoło żywy krajobraz i powiewna fala~Kłosów i sianożęci,
 367     3|      krajobraz i powiewna fala~Kłosów i sianożęci, i gdzieniegdzie
 368     3|              fala~Kłosów i sianożęci, i gdzieniegdzie z dala~Porozrzucane
 369     3|               Zdobiły zasadzone drzew i kwiatów wieńce;~Nie przypadek
 370     3|           lecz umyślne ręce.~Chłopiec i dziewka patrzą - ta na okolice~
 371     3|           widział swej kochanki lice,~I widział ją przed sobą, w
 372     3|           sobą, w niej utkwił źrenice~I nie mógł ich oderwać; nie
 373     3|         ścigał oczyma~Jej spojrzenia, i wszystkie oglądał przedmioty~
 374     3|              jego na przemiany goreje i bladnie,~Serce boli i bolów
 375     3|          goreje i bladnie,~Serce boli i bolów przyczyny nie zgadnie.~
 376     3|            nim przyjaciel?,~Ma brata, i nic więcej! - On przestawał
 377     3|           zagadkę - kochała dziewica,~I kochała innego; i właśnie
 378     3|           dziewica,~I kochała innego; i właśnie w tej chwili,~Gdy
 379     3|              Gdy oboje na górze stali i patrzyli,~Ona wzrokiem kochanka
 380     3|           pióro, kilka słów nakryślił~I z pochyloną głową, na ręku
 381     3|               znowu, wstrząsnął głową i pisane karty~Na części rozerwawszy,
 382     3|               w drżącej ciśnie dłoni,~I z gniewem w zębach szarpie,
 383     3|          nieco, zapalone lica~Ostygły i zmartwiały, - wtem wyszła
 384     3|             całun padł na jego duszę,~I zgadła, że on dla niej ma
 385     3|       obojętnie, grzecznie~Spojrzał - i w tej mu chwili na źwierciadło
 386     3|         niewymownych uczuć tajemnica,~I zagasła - i znowu czoło
 387     3|          uczuć tajemnica,~I zagasła - i znowu czoło zaszło mrokiem,~
 388     3|        mrokiem,~Znowu puścił jej rękę i powolnym krokiem~Oddalił
 389     3|             Dosiadł konia, pojechał - i więcej nie wrócił.~ ~Tu
 390     3|              W dalekie zbłądził kraje i pod wschodnim słońcem~Poił
 391     3|         wiecznym był gońcem~Na lądzie i na morzu. Dokoła postaci~
 392     3|          okropnych snuło się od razu,~I ów chłopiec był cząstką
 393     3|       Rozpatruje kościelne sklepienia i ściany -~Zadrżał i w tej
 394     3|         sklepienia i ściany -~Zadrżał i w tej mu chwili na zwierciadło
 395     3|         niewymownych uczuć tajemnica,~I zagasła - i znowu czoło
 396     3|          uczuć tajemnica,~I zagasła - i znowu czoło zaszło mrokiem.~
 397     3|        młodość, stary gmach, kaplicę,~I listek poszarpany, i swoją
 398     3|         kaplicę,~I listek poszarpany, i swoją dziewicę.~Te przypomnienia
 399     3|     niedotykalne zmysłom śmiertelnika~I niewidzialne, ona dostrzega,
 400     3|   niewidzialne, ona dostrzega, dotyka~I w poufałej wzywa do siebie
 401     3|           zbliża, rozłączone sprzęga,~I urok życia chłodną rozdarłszy
 402     3|       Rozkrywa rzeczywistość wystygłą i nagą. -~ ~Tu zaszła zmiana
 403     3|              była szkodliwą dla niego~I służyła mu na kształt chleba
 404     3|             ziemi~Duchy go otoczyły - i został się z niemi.~ ~Nie
 405     4|          Posyłam, by cię razem poznać i pożegnać,~Dwa wyrazy; "Witam
 406     5|            liche; jedna w nim kaplica~I kilkanaście chatek żydowskiej
 407     5|                Wzgórek, obronny wałem i zwodzonym mostem,~Teraz
 408     5|              broni się tylko pokrzywą i ostem.~Mury w gruzach, na
 409     5|            nędzna karczemka bez okien i dachu.~ ~Tam, na popasie,
 410     5|           nudy rozważać począłem~Miny i mowy ludzi siedzących za
 411     5|        sąsiada, którego płaszcz długi~I krzyż czerwony - znakiem
 412     5|          Słuchałem ciekawy:~Siciński? i w Upicie? Imię strasznej
 413     5|            rzekłem - toczycie rozmowy~I o jakim Sicińskim?" Na to
 414     5|               A stąd ćma popleczników i kresek bez liku:~Siciński
 415     5|             każdym sejmiku!~Starszych i zasłużeńszych patricios
 416     5|          szlachcie, na obiady sprasza~I gdy się na Mazowsze wybiera
 417     5|              głowę: z wesela niechęci i wstręty.~Dalej kłótnia,
 418     5|               go piorun z rodzeństwem i mieszkaniem spalił.~Jak
 419     5|           powieść do zboża w przetaku~I chcąc z bajecznej plewy
 420     5|              którym on do stołu siada~I u którego książek niezmierna
 421     5|               Oddał w ręce najezdzcom i ojczyznę zabił.~ ~Chciał
 422     5|             chłopów do pracy w święta i niedziele;~Chociaż mu nieraz
 423     5|                Dokopał się swej zguby i powszechnej szkody:~Bo z
 424     5|         straszyć arendarza".~Skończył i drzwi stodoły odemknął.
 425     5|       nieboszczyka ciało.~Nogi długie i czarne sterczą mu jak szczudła,~
 426     5|         gwałtu z piekieł go wywlekła,~I znowu rad by gwałtem powracać
 427     5|               Dzikością swych położeń i krwawym ogromem~W gruzach
 428     5|                                 PCHŁA I RABIN~ ~Pewny rabin w Talmudzie
 429     5|          Kręci się, wyciągając główkę i nożęta:~"Daruj, Rabi, mądremu
 430     5|           pracowite roje~Znoszą miody i woski, a trucień napoje:~
 431     5|           cudze wypijasz".~Zakończył, i gdy więźnia bez litości
 432     5|              żył Mieszek, kum Leszka, i kum Mieszka Leszek.~Z tych,
 433     5|              tacy przyjaciele,~Jakich i wtenczas liczono niewiele.~
 434     5|             czułe mowy~Do kukań zozul i krakań gawronich,~Alić ryknęło
 435     5|              Wnosi, że to nieboszczyk i że już nieświeży.~Więc mruknąwszy
 436     5|                                 ZAJĄC I ŻABA~(Z Lafontaine'a)~ ~
 437     5|              nieraz bywał w kłopotach i trwogach,~Nie tracąc serca,
 438     5|          dzień pies, lis, kruk, kania i wrona,~Nawet i ona,~Jak
 439     5|            kruk, kania i wrona,~Nawet i ona,~Jak chce, tak gania.~
 440     5|            kochanki młodości, kapusto i rzepko,~Pożegnalnymi łzami
 441     5|             drgnąwszy spod nóg szusła~I z góry na łeb w staw plusła.~
 442     5|            żabę, co przed nim ucieka,~I swojego zająca, którego
 443     5|         braknie, kogoś widzieć żądam;~I tęskniąc sobie zadaję pytanie:~
 444     5|            zawsze blisko mej pamięci.~I znowu sobie powtarzam pytanie:~
 445     5|                jak w twe zajdę progi;~I wchodząc sobie zadaję pytanie;~
 446     5|               był dla ciebie zdrowiem i pokojem.~I znowu sobie powtarzam
 447     5|            ciebie zdrowiem i pokojem.~I znowu sobie powtarzam pytanie:~
 448     5|          myśli, jak na rymy wbiegłem;~I zapisałem na końcu pytanie:~
 449     6|              dawnej znajomości pytał;~I z twych jagód wzajemny rumieniec
 450     6|             Twój głos wnikał do serca i za duszę chwytał;~Zdało
 451     6|             ją anioł po imieniu witał~I w zegar niebios chwilę zbawienia
 452     6|             wzruszę;~Nie dbam, że los i ludzie przeciwko nam stoją,~ ~
 453     6|               nam stoją,~ ~Że uciekać i kochać bez nadziei muszę.~
 454     6|           urody,~Lubiła włos zaplatać i zakwiecać skronie,~Tu obraz
 455     6|             masz sukienki,~Ubierz się i wyjdź prędko - dzieńdobry
 456     6|           zostanie dźwięk jakiś cichy i uroczy,~Niechaj gra w twoim
 457     6|                Dobranoc, już uciekłaś i drzwi chcesz zatrzasnąć.~
 458     6|                Ty nawet, milczeć rada i płonić się skora,~Gdy usłyszysz
 459     6|           piją;~A tym, co się kochają i swą miłość: kryją,~Dobrywieczór
 460     6|            kocha się tylko, męczy się i żali,~Nic innego nie czuje
 461     6|              Alcejski chwytam bardon, i strojem Ursyna~Ledwiem zaczął
 462     6|      zadziwione słuchy;~Zrywam struny i w Letę ciskam bardon głuchy.~
 463     7|             Wóz nurza się w zieloność i jak łódka brodzi,~Śród fali
 464     7|            Zbudzi się, aby westchnąć, i wnet znowu uśnie.~ ~Żagle,
 465     7|               śpi wpośród złych losów i namiętnej burzy;~A gdy serce
 466     7|             Wznosi kark, zdeptał fale i skróś niebios leci,~Obłoki
 467     7|          wiatr chwyta pod skrzydła.~ ~I mój duch masztu lotem buja
 468     7|              Wstąpił genijusz śmierci i szedł do okrętu,~Jak żołnierz
 469     7|       śledział w milczeniu na stronie~I pomyślił: szczęśliwy, kto
 470     7|              STEPÓW KOZŁOWA~Pielgrzym i mirza~ ~Pielgrzym~Tam? 
 471     7|            siedzi, tam dzioby potoków~I gardła rzek widziałem pijące
 472     7|          Zmiatane czołem baszów ganki i przedsienia,~Sofy, trony
 473     7|       Wdzierając się na głuche ściany i sklepienia,~Zajmuje dzieło
 474     7|             ludzi w imię przyrodzenia~I pisze Balsazara głoskami "
 475     7|               haremu, dotąd stoi cało~I perłowe łzy sącząc woła
 476     7|             jesteś. o miłości, potęgo i chwało!~Wy macie trwać na
 477     7|                 Tu cień pada z menaru i wierzchu cyprysa,~Dalej
 478     7|          szczytu~Budzi się błyskawica i pędem farysa~Przelatuje
 479     7|             powypalał ślady?~ ~Polko, i ja dni skończę w samotnej
 480     7|             twym rozmawiają grobie,~ ~I mnie wtenczas dźwięk mowy
 481     7|          dźwięk mowy rodzinnej ocuci:~I wieszcz, samotną piosnkę
 482     7|           tobie,~Ujrzy bliską mogiłę, i dla mnie zanuci.~
 483     7|               Wschodu,~Z morza uciech i szczęścia, porwała za młodu~
 484     7|                  Skryła je niepamięci i czasu zasłona;~Nad nimi
 485     7|               buńczuk wojska cieniów, i ledwie u spodu~Zostały dłonią
 486     7|             Wypuszczam na wiatr konia i nie szczędzę razów;~Lasy.
 487     7|              oku~Snują się mary lasów i dolin, i głazów.~ ~Ziemia
 488     7|               się mary lasów i dolin, i głazów.~ ~Ziemia śpi, mnie
 489     7|            wirami kręcona,~Zbłąka się i na chwilę w niepamięć pogrąży.~
 490     7|          nieruchomy,~ ~Między światem i niebem jak drogman stworzenia,~
 491     7|           stóp moich kraina dostatków i krasy,~Nad głową niebo jasne,
 492     7|              serce w okolice~Dalekie, i - niestety! jeszcze dalsze
 493     7|            Bajdaru, Salhiry dziewice,~I weselszy deptałem twoje
 494     7|        PRZEPAŚCIA W CZUFUT-KALE~MIRZA I PIELGRZYM~ ~Mirza~Zmów pacierz,
 495     7|           wiszaru kopytem pochwyca,~ ~I zawisnął - Tam nie patrz,
 496     7|           Al-Kairu, o dno nie uderza.~I ręką tam nie wskazuj - nie
 497     7|                nie masz u rąk pierza;~I myśli tam nie puszczaj,
 498     7|          morza do dna nie przewierci,~I łódź z sobą przechyli w
 499     7|        zwaliska bez ładu,~Zdobiły cię i strzegły, o niewdzięczny
 500     7|             szukam herbów śladu;~Jest i napis, tu może bohatera