Part

 501     7|              Mongołom narzucał żelaza~I mekkański przybylec nucił
 502     7|                Zdobędą ląd w tryumfie i, na powrót zbiegi,~Miecą
 503     7|           Miecą za sobą muszle, perły i korale.~ ~Podobnie na twe
 504     7|         zapomnienia pogrążyć się toni~I nieśmiertelne pieśni za
 505     8|            chcę malować, za coż myśli i natchnienia~Wyglądają z
 506     8|             krat więzienia,~Kryjących i szpecących tak ubogie wdzięki?~ ~
 507     8|              jęki.~ ~Nie tylko dźwięk i kolor, aniołowie myśli,~
 508     8|          kolor, aniołowie myśli,~Lecz i pióro, roboczy niewolnik
 509     8|               zna praw dawnego pana~ ~I zamiast pieśni, znaki niepojęte
 510     8|                Zdobędą ląd w tryumfie i, na powrót zbiegi,~Miecą
 511     8|           Miecą za sobą muszle, perły i korale.~ ~Podobnie na twe
 512     8|         zapomnienia pogrążyć się toni~I nieśmiertelne pieśni za
 513     8|      Przeszedłszy jego różne oddziały i przypatrzywszy się rozmaitym
 514     8|            mamy do wieczności gmachów~I napotkamy tłumy niezliczone,~
 515     8|             sercu wzruszenie pociechy~I wszedłem śmiało w tajemnicze
 516     8|              Stamtąd wzdychania, żale i okrzyki~Szumią śród nocy
 517     8|           Szumią śród nocy bez gwiazd i księżyca:~Słucham, i łzami
 518     8|           gwiazd i księżyca:~Słucham, i łzami nabiegła źrenica.~
 519     8|           gniewu, szlochania boleści,~I wycie mężów, i lament niewieści!~
 520     8|               boleści,~I wycie mężów, i lament niewieści!~Zgiełk
 521     8|              piasków,~Kiedy się zerwą i zmącą powietrze.~ ~Z PIEŚNI
 522     8|               Jak on swą zdobycz żuje i wysysa.~"Człowieku - rzekłem -
 523     8|             paszczękę~Ów potępieniec, i krew z ust ocierał~Włosami
 524     8|         czaszki, której mózg pożerał,~I mówi: "Srogą chcesz odnawiać
 525     8|             twych nie skaził,~Słuchaj i osądż, - czy on mnie obraził?~ ~
 526     8|             szranki~Z pizańską ziemią i Luką graniczy.~Już chudą
 527     8|      zatrzymuje kroki,~Upada wreszcie i ojciec, i dziatwa;~I widzę
 528     8|              Upada wreszcie i ojciec, i dziatwa;~I widzę kłami rozprute
 529     8|         wreszcie i ojciec, i dziatwa;~I widzę kłami rozprute ich
 530     8|          niewoli,~Szlochają przez sen i wołają: chleba!~O, jeśli
 531     8|      pomyślisz, co się we mnie działo~I co me serce nadal przeczuwało,~
 532     8|            nas zbłądził promyk słońca~I w twarzach dzieci ujrzałem
 533     8|          przystało".~Musiałem milczeć i ból w sobie morzyć,~Wkrótce
 534     8|               w sobie morzyć,~Wkrótce i mowa w ustach nam zamarła!~
 535     8|           mały przywlekł się pod nogi~I rozciągniony wołał: "Ojcze
 536     8|               ratujesz, ojcze?"~Wołał i skonał! - Jak mnie tu widzicie,~
 537     8|               od żałości".~ ~Skończył i dziko wywróciwszy oczy,~
 538     8|              w krwawą czaszkę broczy,~I jak pies, zębem zgrzytając,
 539     8|      śmiertelników ucichną dnia gwary~I noc, wpół-przejrzystą szatę~
 540     8|             którą tęsknota przytłacza~I trosk oblegają roje;~Wtenczas
 541     8|               oblegają roje;~Wtenczas i Przypomnienie w milczeniu
 542     8|           długie zwoje.~ ~Ze wstrętem i z przestrachem czytam własne
 543     8|              na siebie pomsty wzywam,~I serdecznie żałuję, i gorzkie
 544     8|          wzywam,~I serdecznie żałuję, i gorzkie łzy leję,~Lecz smutnych
 545     8|          Bieży w zamek z wściekłością i trwogą.~Odchyliwszy zasłony,
 546     8|                Wzrok opuścił ku ziemi i rękami drżącemi~Siwe wąsy
 547     8|           drżącemi~Siwe wąsy pokręca, i duma.~Wzrok od łoża odwrócił,
 548     8|       odwrócił, w tył wyloty zarzucił~I zawołał kozaka Nauma.~ ~"
 549     8|       pachołka?~Weź mi torbę borsuczą i jańczarkę hajduczą,~I mą
 550     8|        borsuczą i jańczarkę hajduczą,~I mą strzelbę gwintówkę zdejm
 551     8|              kryła w puklach warkoczy~I pierś kryła pod rąbek bielizny;~
 552     8|             cię kochałem,~Będę kochał i jęczał daleki;~On nie kochał,
 553     8|            łeb na twym łonie kołysał,~I z twych ustek różanych,
 554     8|               z twych ustek różanych, i z twych liców rumianych~
 555     8|              Biegę tutaj przez chłody i słoty,~Bym cię witał westchnieniem
 556     8|               cię witał westchnieniem i pożegnał życzeniem~Dobrej
 557     8|        pożegnał życzeniem~Dobrej nocy i długiej pieszczoty!"~ ~Ona
 558     8|            zemdlona, opuściła ramiona~I schyliła się w jego objęcia.~ ~
 559     8|              przyklęknęli za krzakiem~I dobyli zza pasa naboje,~
 560     8|               dobyli zza pasa naboje,~I odcięli zębami, i przybili
 561     8|             naboje,~I odcięli zębami, i przybili sztęflami~Prochu
 562     8|       przybili sztęflami~Prochu garść i grankulek we dwoje.~ ~"Panie! -
 563     8|               dreszcz mię przechodził~I stoczyła się łza do panewki".~ ~"
 564     8|               nie czekając wystrzelił~I ugodził w sam łeb - wojewody.~
 565     8|               Na dziedziniec przyzywa i rzecze:~"Wyprowadźcie rumaki
 566     8|          rzecze:~"Wyprowadźcie rumaki i narządźcie kulbaki,~A wyostrzcie
 567     8|      narządźcie kulbaki,~A wyostrzcie i groty, i miecze.~ ~Bo mówiono
 568     8|        kulbaki,~A wyostrzcie i groty, i miecze.~ ~Bo mówiono mi
 569     8|             Teutony.~ ~Wyście krzepcy i zdrowi, jedzcie służyć krajowi,~
 570     8|             dam radę:~Trzej jesteście i macie trzy drogi.~ ~Jeden
 571     8|           Nowogrodu;~Tam sobole ogony i srebrzyste zasłony,~I u
 572     8|           ogony i srebrzyste zasłony,~I u kupców tam dziengi jak
 573     8|          piasku, sukna cudnego blasku~I kapłańskie w brylantach
 574     8|       wybierze dobre szable, puklerze~I innie stamtąd przywiezie
 575     8|                pobiegli.~Idzie jesień i zima, synów nié ma i nié
 576     8|           jesień i zima, synów nié ma i nié ma,~Budrys myślał, że
 577     8|             Dalej w drogę, noc ciepła i księżyc zabłysnął.~ ~Dalej! -
 578     8|             znajdzie się schronienie;~I nie będzie mu ciasno, jeśli
 579     8|           warta;~Znajdę płowego wilka i pstrego lamparta,~Hyjenę,
 580     8|           niej zostać.~ ~Porzucam was i tęsknić nie będę za wami,~
 581     8|   przyciągnąłem dobrodziejstw więzami~I do których nie lgnęł nigdy
 582     8|          szabla, z której ognie biją,~I łuk żółty wielblądzią krzywiący
 583     8|          pływa,~Majdan gładko ciosany i tęga cięciwa,~Co tak żałośnie
 584     8|      pragnienia, co się w noc zaczaja~I odstraszywszy żrebce, sam
 585     8|      piaszczysta fala~Tumanami okręci i żwirem zawala?~Lecę na mej
 586     8|            Nigdy wspomnieć nie raczę, i tak go zatłumię.~Karmię
 587     8|           jadła niż u mnie do potrzeb i zbytków?~Ale mam duszę gorzką.
 588     8|         gorzką. co się z hańbą kłóci,~I jeśli was nie rzucę, dusza
 589     8|          wilkowi,~Co wygłodniały hasa i wiatr paszczą łowi,~I z
 590     8|            hasa i wiatr paszczą łowi,~I z pustyni w pustynie, w
 591     8|        Paszcza ich wychudzona. ponura i gniewna,~Gardziel rozdarta
 592     8|             rozkłutego drewna.~Zawył; i oni wyją biegąc na pagórki,~
 593     8|              milczą. Wycie mu ulżyło,~I dla nich słyszeć równie
 594     8|                Ścisnęły się na koniec i zręby obsiadły,~I ryczałtem
 595     8|              koniec i zręby obsiadły,~I ryczałtem wypiwszy, rozwinęły
 596     8|           łona~Tuliłem kark mój suchy i chude ramiona,~Których stawy
 597     8|               Toć Szanfary jej służył i wiernie, i długo,~Dziś nieszczęście
 598     8|        Szanfary jej służył i wiernie, i długo,~Dziś nieszczęście
 599     8|              bieda u głów moich czuwa~I wytrzeszczywszy oczy patrzy,
 600     8|                Sto razy je odpędzisz, i setnymi chmury~Znowu uderzą
 601     8|            chmury~Znowu uderzą z boku i z dołu, i z góry.~ ~Wiecie,
 602     8|               uderzą z boku i z dołu, i z góry.~ ~Wiecie, jak w
 603     8|       gadzinie.~Choć miękko wychowany i z przodków bogaty,~Alem
 604     8|               bez pokrycia,~Jam wesół i bogaty, bo nie szczędzę
 605     8|            grzał się paląc własny łuk i groty.~Ja wybiegłem na boje
 606     8|          wybiegłem na boje śród mroku i słoty;~Przewodniczką mi
 607     8|        Towarzyszami piorun, okropność i trwoga.~Osierociłem dzieci,
 608     8|               Bo pies zawarczał tylko i po chwili usnął.~Może to
 609     8|               padłem na żwiry kipiące~I zdjąwszy turban, głową wyzywałem
 610     8|           końca rozszerza,~Tak twarde i tak nagie jako grzbiet puklerza,~
 611     8|            biegały wokoło,~Białonogie i wełną odziane bogatą,~Jak
 612     8|           dziewice wlekącą się szatą;~I w oczy mi bez trwogi patrzyła
 613     8|          skały przyczepia się szczytu~I wisi jako ptaszek w otchłani
 614     8|           modrym zwija się krysztale,~I pierś morza objąwszy wiosły
 615     8|         płynie w suchym morzu koń mój i rozcina~Sypkie bałwany piersiami
 616     8|               palma zielona~Z cieniem i owocem czeka:~Ja się wydzieram
 617     8|                Kryje się w głębi oazy~I szmerem liści z mojej dumy
 618     8|       Daremnie grożą, daremnie!~Pędzę i podwajam razy.~Spojrzałem,
 619     8|               Sęp usłyszał ich groźbę i ślepo uwierzył,~Że Beduina
 620     8|             weźmie na pustyni jeńcem,~I w pogoń za mną skrzydłami
 621     8|              szpony w oczy mi urągał,~I spójrzeliśmy sobie trzykroć
 622     8|           Któż się uląkł? - Sęp uląkł i uciekł wysoko.~Kiedym go
 623     8|               Kiedym go chciał ukarać i majdan naciągał,~I gdym
 624     8|             ukarać i majdan naciągał,~I gdym sępa oczyma poza sobą
 625     8|                 Daremnie grozi! Pędzę i podwajam razy;~Obłok strudzony
 626     8|              koniec jak trup sczemiał i w górach się schował.~ ~
 627     8|         słońca~Okręciłem koło siebie;~I na ziemi, i na niebie~Już
 628     8|              koło siebie;~I na ziemi, i na niebie~Już nie było za
 629     8|               na łupy?~Jeźdce w bieli i konie straszliwej białości!~
 630     8|          Piasek strumieniem się toczy~I złowrogie szemrze jęki:~"
 631     8|               z daleka, wstrzymał się i zdumiał,~I kręcąc się na
 632     8|              wstrzymał się i zdumiał,~I kręcąc się na miejscu tak
 633     8|        dziedzictwie osiągnął?"~Ryknął i ku mnie w kształcie piramidy
 634     8|            Widząc, żem był śmiertelny i nieustraszony,~Ze złości
 635     8|           trącił,~Całą Arabiją zmącił~I jak gryf ptaka porwał mię
 636     8|                w pół ciała zerwał się i runął,~Deszczem piasku z
 637     8|          Deszczem piasku z góry lunął~I legł u nóg mych długim jak
 638     8|          gwiazdom spoglądałem dumnie;~I wszystkie gwiazdy oczyma
 639     8|       otchłanie błękitu,~Wyżej, wyżej i wyżej, aż do niebios szczytu.~
 640     8|             Jak pszczoła topiąc żądło i serce z nim grzebie,~Tak
 641     9|             nie mogę!~Morzem płyniesz i lądem idziesz za mną w drogę,~
 642     9|            widzę błyszczące twe ślady~I głos twój słyszę w szumie
 643     9|            szumie alpejskiej kaskady,~I włosy mi się jeżą, kiedy
 644     9|              jeżą, kiedy się oglądam,~I postać twoję widzieć lękam
 645     9|               twoję widzieć lękam się i żądam.~ ~Niewdzięczna! Gdy
 646     9|         górach.~Spadający w otchłanie i niknący w chmurach,~Wstrzymuję
 647     9|             wiecznymi utrudzony lody.~I oczy przecierając z lejącej
 648     9|        zamglonym niebie,~Szukam Litwy i domku twojego, i ciebie;~
 649     9|         Szukam Litwy i domku twojego, i ciebie;~Niewdzięczna! może
 650     9|           Pani!~Że cię rozkosz usypia i wesołość budzi,~I że cię
 651     9|              usypia i wesołość budzi,~I że cię nawet żadna pamiątka
 652     9|         ryczące rzucał się strumienie~I pod twą nóżkę z wody dostawał
 653     9|               wody dostawał kamienie.~I przeszłaby twa nóżka wodą
 654     9|            usiadłszy płomieniu~Usnęła i zbudziła na moim ramieniu.~
 655     9|      dziecinnego~Dawnych Polaków duma i szlachetność;~ ~Jeśli rzuciwszy
 656     9|          przed Matki Boleśnej obrazem~I na miecz patrzaj, co Jej
 657     9|            wyzwany do boju bez chwały~I do męczeństwa... bez zmartwychpowstania.~ ~
 658     9|          rohoże,~Oddychać parą zgniłą i wilgotną~I z jadowitym gadem
 659     9|       Oddychać parą zgniłą i wilgotną~I z jadowitym gadem dzielić
 660     9|             pod ziemię kryć z gniewem~I być jak otchłań w myśli
 661     9|            sławę krótki płacz kobiécy~I długie nocne rodaków rozmowy.~
 662     9|              w ciemnościach zagrzebie~I czuwa tylko zgryzota i skrucha,~
 663     9|      zagrzebie~I czuwa tylko zgryzota i skrucha,~Z Tobą ja gadam!
 664     9|            wysłucha;~Najdalej władasz i służysz w pobliżu.~Król
 665     9|              w sercu mym na krzyżu.~ ~I każda dobra myśl, jak promień,
 666     9|         Ciebie, do źródła, do słońca,~I nazad płynąc, znowu mię
 667     9|                Śle blask, blask biorę i blask mam za gońca.~I każda
 668     9|           biorę i blask mam za gońca.~I każda dobra chęć Ciebie
 669     9|           dobra chęć Ciebie wzbogaca,~I znowu za nię płacisz mi
 670     9|          świecie.~ ~Tyś król, o cuda! i Tyś mój poddany!~Każda myśl
 671     9|               Twoje nie zgojone rany,~I każda chęć zła jest gąbka
 672     9|            dziecię~Niechaj tak cierpi i kocha na świecie.~ ~2~Kiedym
 673     9|         bliźniemu odsłonił myśl chorą~I wątpliwości raka, co ją
 674     9|          duszę kryję przed ich okiem,~I obojętna duma, jak mgły
 675     9|             pioruny pozłaca obłokiem;~I tylko w nocy - cicho - na
 676     9|                                 ROZUM I WIARA~ ~Kiedy rozumne, gromowładne
 677     9|               niebo, jako tęczy koło,~I umalował promieni tysiącem.~ ~
 678     9|         umalował promieni tysiącem.~ ~I będzie błyszczyć na świadectwo
 679     9|         klęski z niebieskiego stropu:~I gdy mój naród zlęknie się
 680     9|              potopu,~Spojrzy na tęczę i wspomni przymierze.~ ~Panie!
 681     9|         obszary~Z różnych jej mniemań i barwą, i szumem:~Wielkie
 682     9|          różnych jej mniemań i barwą, i szumem:~Wielkie i mętne,
 683     9|              barwą, i szumem:~Wielkie i mętne, gdym patrzył rozumem,~
 684     9|            gdym patrzył rozumem,~Małe i jasne przed oczyma wiary.~ ~
 685     9|           jasne przed oczyma wiary.~ ~I was dostrzegłem, o dumni
 686     9|             Pan, co objął oceanu fale~I ziemię wiecznia kazał mu
 687     9|           tylko w tęczę się rozdzieli~I znowu w niebo, skąd wyszedł,
 688     9|             niezmiernym zowie oceanem~I chce ku niebu na twej wzlecieć
 689     9|              płaszczysz, czernisz się i błyskasz,~Otchłanie ryjesz
 690     9|            błyskasz,~Otchłanie ryjesz i w górę się ciskasz,~Powietrze
 691     9|             ciemnisz chmurami mokremi~I spadasz z gradem - tyś zawsze
 692     9|              krople, zapala twe gromy~I twe pogodne zwierciadła
 693     9|               marca 23, ~który ciemny i dla mnie niezrozumiany. ~
 694     9|              na brzeg Jordanu~Idziem, i w górze odgłos: "Chwała
 695     9|              rzędami,~Kobiety, starce i dzieci parami;~W bieli ubrani
 696     9|               Spojrzałem w twarze: są i mnie znajome;~Zląkłem się:
 697     9|               wtem wybiegł chłopczyna~I o jałmużnę dla ojca zaklina.~
 698     9|           biały dwa skrzydła rozwinął~I skacząc leciał; niebo się
 699     9|            leciał; niebo się odkryło,~I wkoło ciepło i błękitno
 700     9|               odkryło,~I wkoło ciepło i błękitno było!~Uczułem zapach
 701     9|             Uczułem zapach Włoch, róż i jaźminu,~Różą pachnęła góra
 702     9|              Górze,~W białej sukience i ubraną w róże;~Motyle wkoło,
 703     9|               niemi~Zdała się wznosić i nie tykać ziemi;~Twarz piękna
 704     9|              Jakby w tej głębi modrej i dalekiej~Odbite swoje oblicze
 705     9|         Odbite swoje oblicze widziała~I przed jeziorem róże poprawiała.~
 706     9|       mocniejsza niż dzienna,~Lżejsza i milsza; jawa ma żar słońca,~
 707     9|               słońca,~A sen łagodność i ciszę miesiąca.~Za ręce
 708     9|         grobach, po kościołach.~Muszę i w lasy, w jeziora przepadać,~
 709     9|            lasy, w jeziora przepadać,~I drzew popytać, i z ziołkami
 710     9|           przepadać,~I drzew popytać, i z ziołkami gadać,~One o
 711     9|                powiedzą".~Słuchałem - i mnie nie zdała się ciemna~
 712     9|             Jej mowa, choć tak dziwna i tajemna.~I mnie się zdało,
 713     9|            choć tak dziwna i tajemna.~I mnie się zdało, że sam lecieć
 714     9|            zdało, że sam lecieć mogę,~I prosiłem ją, by mnie wzięła
 715     9|               Iść pytać o mnie drzewa i krzewiny.~I przypomniałem
 716     9|               mnie drzewa i krzewiny.~I przypomniałem nagle wszystkie
 717     9|           pustoty, szaleństwa zapędy,~I czułem serce tak mocno rozdarte,~
 718     9|              mocno rozdarte,~Tak jej, i szczęścia, i nieba niewarte.~
 719     9|       rozdarte,~Tak jej, i szczęścia, i nieba niewarte.~Wtem obaczylem
 720     9|            jakby wojsko czarne:~Sosny i lipy, piołuny i cząbry,~
 721     9|         czarne:~Sosny i lipy, piołuny i cząbry,~Świadczyć przeciwko
 722     9|              płynęły~Gęsto po licach, i jeszcze wionęły~Świeżym
 723     9|              wionęły~Świeżym zapachem i Włoch, i jaźminu,~I Gór
 724     9|             Świeżym zapachem i Włoch, i jaźminu,~I Gór Albańskich,
 725     9|          zapachem i Włoch, i jaźminu,~I Gór Albańskich, i róż Palatynu -~
 726     9|            jaźminu,~I Gór Albańskich, i róż Palatynu -~
 727     9|         zdrowiu!~ ~Matka troszczy się i biedzi,~Książę dał na zapowiedzi.~ ~
 728     9|           księdza, wypędź klechę,~Bóg i wiara, sen i mara,~Kuma
 729     9|              klechę,~Bóg i wiara, sen i mara,~Kuma w biedzie ma
 730     9|           umie wiele,~Ma kwiat paproć i car ziele,~A ty masz kochanka
 731     9|             będziem dąć;~Musi przyjść i ciebie wziąć.~ ~Panna grzeszy -
 732     9|               nie miał,~Zawył z cicha i oniemiał.~ ~Skrzypnęły dolne
 733     9|               w przysionkach długich,~I otwiera się drzwi troje,~
 734     9|         Wchodzi jeździec cały w bieli~I usiada na pościeli.~ ~Słodko,
 735     9|            Albo wstawaj, na koń siądź~I na wieki moją bądź.~ ~Miesiąc
 736     9|            jeździec leci~Po zaroślach i po krzach:~Panno, Panno,
 737     9|           lasem, - głucho w lesie;~Tu i owdzie wystraszona~W suchej
 738     9|          dziesięć skał,~Dziesięć rzek i dziewięć gór;~Za godzinę
 739     9|             zamek? - Tak jest, zamek,~I zamczysty, choć bez klamek.~ ~-
 740     9|           sadzić parę skał,~Parę rzek i parę gór:~Za godzinę drugi
 741     9|              bokiem sadzi,~Pełno skał i drzew na drodze,~Koń o drzewo
 742     9|               paciórki,~To szkaplerze i koronki. -~ ~- Sznur przeklęty!
 743     9|            nim zapiał kur,~Tyle rzek, i skał, i gór,~A tuś zadrżał,
 744     9|               kur,~Tyle rzek, i skał, i gór,~A tuś zadrżał, koniu
 745     9|             koniu, czego drżysz:~Mnie i tobie boli krzyż.~ ~- Czegoś
 746     9|              Głowa moja ogniem płonie~I kamienie ogrzać może.~ ~
 747     9|                  Krzyż na ziemię padł i zniknął,~Jeździec Pannę
 748     9|           Pannę wpoły ścisnął,~Z oczu i z ust ogniem błysnął,~Rumak
 749     9|                Zniknął koń z jeźdzcem i Panną.~Na smentarzu cisza
 750     9|               Jedna bez krzyża mogiła~I ziemia ruszona świeżo.~ ~
 751     9|          Ksiądz nad grobem długo stał~I mszę za dwie dusze miał.~
 752     9|         kazano. - Wstąpiłem na działo~I spójrzałem na pole; dwieście
 753     9|            daleko, jako morza brzegi;~I widziałem ich wodza: przybiegł,
 754     9|             przybiegł, mieczem skinął~I jak ptak jedno skrzydło
 755     9|              miała armat; wciąż dymią i świecą;~I nie tyle prędkich
 756     9|          armat; wciąż dymią i świecą;~I nie tyle prędkich słów gniewne
 757     9|               dział leciało bomb, kul i kartaczy.~Patrz, tam granat
 758     9|           granat, szyk pod niebo leci~I ogromna łysina śród kolumny
 759     9|          połowicy;~Zmarszczył brwi, - i tysiące kibitek wnet leci;~
 760     9|            urąga,~Podnosi na cię rękę i koronę ściąga,~Koronę Kazimierzów,
 761     9|           twojej głowy,~Boś ją ukradł i skrwawił, synu Wasilowy!~ ~
 762     9|               się wojska, których Bóg i wiara~Jest Car. - Car gniewny:
 763     9|            pół-świata,~Wierny, czynny i sprawny - jak knut w ręku
 764     9|             Aż ręka w ładownicy długo i głęboko~Szukała, nie znalazła -
 765     9|               Szukała, nie znalazła - i żołnierz pobladnął,~Nie
 766     9|               już bronią nie władnął;~I uczuł, że go pali strzelba
 767     9|       strzelba rozogniona;~Upuścił ją i upadł; - nim dobiją, skona.~
 768     9|              ramieniu~Długo na szturm i szaniec poglądał w milczeniu.~
 769     9|          blask - dym - chwila cicho - i huk jak stu gromów.~Zaćmiło
 770     9|          wylomów,~Harmaty podskoczyły i jak wystrzelone~Toczyły
 771     9|              trafiły do swoich panew. I dym wionął~Prosto ku nam;
 772     9|             dym wionął~Prosto ku nam; i w gęstej chmurze nas ochłonął.~
 773     9|          gęstej chmurze nas ochłonął.~I nie było nic widać prócz
 774     9|          widać prócz granatów blasku,~I powoli dym rzedniał, opadał
 775     9|                wały, palisady,~Działa i naszych garstka, i wrogów
 776     9|             Działa i naszych garstka, i wrogów gromady;~Wszystko
 777     9|                 rozjemcza mogiła.~Tam i ci, co bronili, -i ci, co
 778     9|                Tam i ci, co bronili, -i ci, co się wdarli,~Pierwszy
 779     9|            Pierwszy raz pokój szczery i wieczny zawarli.~Choćby
 780     9|           wyrzekł słowo stań się, Bóg i zgiń wyrzecze.~Kiedy od
 781     9|        wyrzecze.~Kiedy od ludzi wiara i wolność uciecze,~Kiedy ziemię
 782     9|                Kiedy ziemię despotyzm i duma szalona~Obleją, jak
 783     9|             Wódz to był wielkiej mocy i sławy,~Kiedy po nim lud
 784     9|             nim lud prosty tak płacze~I o zdrowie tak pyta ciekawy.~ ~
 785     9|             strzelecki,~Swój kordelas i pas, i ładunki;~Stary żołnierz -
 786     9|      strzelecki,~Swój kordelas i pas, i ładunki;~Stary żołnierz -
 787     9|         wszedł ksiądz z Panem Bogiem;~I żołnierze od żalu pobledli.~
 788     9|             żołnierze,~Tyle krwi swej i cudzej wylali,~Łzy ni jednej -
 789     9|              jednej - a teraz płakali~I mówili z księżami pacierze.~ ~
 790     9|               krzyż, w głowach siodło i burka,~A u boku kordelas,
 791     9|              pod głowę płaszcz zwija,~I usnęli. Straż stoi, wódz
 792     9|            Łom trzeszczy, gwar ludzi,~I "Kto idzie?" - głos ozwał
 793     9|              się z boru.~Patrol wraca i obóz się budzi.~ ~"Wodzu!
 794     9|        Francuz, niestary, przystojny;~I w moskiewskiej on służbie
 795     9|              od gromu,~Na dom patrzał i milczał, i słuchał.~Z okien
 796     9|             Na dom patrzał i milczał, i słuchał.~Z okien wszystkich
 797     9|           straszniejszy żar buchał.~ ~I w obozie zbudzonym, zdumiałym,~
 798     9|      zdumiałym,~Było głuche milczenie i zgroza,~Milczał wódz, jako
 799     9|          wystrzałem;~Na dom patrzał - i krzyknął: "Powroza!..."~ ~
 800     9|               Zakasali rękawy za poły~I oddarli mu kołnierz z mundura.~ ~
 801     9|               Gejzmara,~Nabrał jeńców i dział co niemiara,~Idzie
 802     9|            żyje!"~ ~Krzyczał żołnierz i śmiał się, i szlochał...~
 803     9|        Krzyczał żołnierz i śmiał się, i szlochał...~Ach! kto miłej
 804     9|             na ziemi.~ ~Leżał krzyżem i długo się modlił.~Wstał
 805     9|               długo się modlił.~Wstał i rzekł do Francuza: "Idź
 806     9|             Myślę, że trąbią do koni,~I potem aż do dnia płaczę.~ ~
 807     9|            Ognie nocne, krzyki straży~I wiarusów naszych śpiewki.~ ~
 808     9|         naszych śpiewki.~ ~Ocykam się i w ocknieniu~Słyszę głos
 809     9|         błocie.~W chłodzie. w głodzie i na słocie,~Ale w Polszcze
 810    10|                                 CHŁOP I ŹMIJA~(BAJKA Z LAFONTAINA)~ ~
 811    10|            uczynku miłosiernym chłopa~I o pewnego węża postępku
 812    10|             góry wyprężył się, syknął~I całym sobą w chłopa się
 813    10|       dobrodzieja, w swego zbawiciela~I wskrzesiciela!~"A to co
 814    10|              ukąsić? A ty źmii-synu!"~I wnet porwawszy dubasa,~Tnie
 815    10|              źmijątek...~Darmo drgają~I biegają~Ogon za szyją, za
 816    10|                                   LIS I KOZIOŁ~ ~Już był w ogródku,
 817    10|    wyskoczeniu.~Chociaż wody nie było i nawet nie grząsko:~Studnia
 818    10|           zwierz pewno załamałby łapy~I bił się w chrapy,~Wołając
 819    10|              Stojącego tuż nad zrębem~I patrzącego z ciekawością
 820    10|           Cmoka mocno, głośno chłepce~I tak sam do siebie szepce:~"
 821    10|               kudła,~Wara od źródła!"~I hop w dół. Lis mu na kark,
 822    10|               rogi,~A z rogów na zrąb i w nogi,~
 823    10|                            KRÓL CHORY I LISY~ ~"Na ukaz Jego Lwiej
 824    10|              toru,~Wszyscy inni z pól i z borów~Zgromadzić się mają
 825    10|                 Skądże im ta taktyka? i co jej powodem?~Wydał to
 826    10|              wszelkiego źwierza~Przed i za Jaskiniewskiem; upewniam
 827    10|          rozgadało~O dawnych rzeczach i o owym czasie,~Zapytałem: "
 828    10|            widoku.~Chociaż żłób długi i przestronna stajnia,~Wszędzie
 829    10|             ciasno, wieczne parskania i bitki.~Musiałem w końcu
 830    10|           Heciak: "Wej, ciarachy! dyć i my nie bydło;~Nie targajta,
 831    10|            najlepsze. Kacap do batoga~I z góry wzdłuż jak świśnie
 832    10|                Kacap dał im odetchnąć i wsypał trzęsianki.~Jadły
 833    10|           razem, o kłótniach nie było i wzmianki.~Tak się tajnia
 834    10|               przed każdym się chwali~I każdy winę na każdego wali,~
 835    10|              oddajem,~Których zasługa i talent wyniosą;~Ale tylko
 836    10|          sławny, toć tylko z rabunków~I z procesu, co zrobił owemu
 837    10|              pragnie~Skarbić żołędzie i spoczywać w bagnie,~Przywyklejszy
 838    10|               zaś tyczy osła, ten był i jest błaznem". -~Gdy tchórz
 839    10|               tuż była; wskroś sarkań i śmiechu~Wpadł w nię i rył
 840    10|          sarkań i śmiechu~Wpadł w nię i rył bez oddechu.~Aż gdy
 841    10|                                  ŻABY I ICH KRÓLE~ ~Rzeczpospolita
 842    10|          Rzeczpospolita żabska wodami i lądem~Szerzyła się od wieku,
 843    10|              mogła skakać,~Karmić się i ikrzyć.~Ten zbytek swobód
 844    10|             Króla, ojcze bogów,~Dajże i nam króla, króla!"~ ~Powolny
 845    10|             Kija Kijowicza.~Spadł Kij i pluskiem wszemu obwieścił
 846    10|        majestat łoskotu.~Milczą dzień i noc, ledwie śmiejąc dychać.~
 847    10|             co od króla?" Aż śmielsze i starsze~Ruszają przed oblicze
 848    10|            królem biorą się pod pachy~I zaczynają na kark mu włazić.~"
 849    10|           żabim.~Ten pełzacz, pływacz i biegacz,~Podsłuchiwacz i
 850    10|              i biegacz,~Podsłuchiwacz i dostrzegacz,~Wszędzie wziera:
 851    10|                Wszędzie szuka nadużyć i karze okropnie.~Arystokracja
 852    10|             jest żabia,~Że się nadyma i zbyt się utłuszcza;~Gryziony
 853    10|             chudy lud, że nie zarabia~I że się na dno biedy opuszcza;~
 854    10|                                  ŻABY I ICH KRÓLE~ ~Rzeczpospolita
 855    10|          Rzeczpospolita żabska wodami i lądem~Szerzyła się od wieku,
 856    10|              mogła skakać,~Karmić się i ikrzyć.~Ten zbytek swobód
 857    10|             Króla, ojcze bogów,~Dajże i nam króla, króla!"~ ~Powolny
 858    10|             Kija Kijowicza.~Spadł Kij i pluskiem wszemu obwieścił
 859    10|        majestat łoskotu.~Milczą dzień i noc, ledwie śmiejąc dychać.~
 860    10|             co od króla?" Aż śmielsze i starsze~Ruszają przed oblicze
 861    10|            królem biorą się pod pachy~I zaczynają na kark mu włazić.~"
 862    10|           żabim.~Ten pełzacz, pływacz i biegacz,~Podsłuchiwacz i
 863    10|              i biegacz,~Podsłuchiwacz i dostrzegacz,~Wszędzie wziera:
 864    10|                Wszędzie szuka nadużyć i karze okropnie.~Arystokracja
 865    10|             jest żabia,~Że się nadyma i zbyt się utłuszcza;~Gryziony
 866    10|             chudy lud, że nie zarabia~I że się na dno biedy opuszcza;~
 867    10|                                  ŻABY I ICH KRÓLE~ ~Rzeczpospolita
 868    10|          Rzeczpospolita żabska wodami i lądem~Szerzyła się od wieku,
 869    10|              mogła skakać,~Karmić się i ikrzyć.~Ten zbytek swobód
 870    10|             Króla, ojcze bogów,~Dajże i nam króla, króla!"~ ~Powolny
 871    10|             Kija Kijowicza.~Spadł Kij i pluskiem wszemu obwieścił
 872    10|        majestat łoskotu.~Milczą dzień i noc, ledwie śmiejąc dychać.~
 873    10|             co od króla?" Aż śmielsze i starsze~Ruszają przed oblicze
 874    10|            królem biorą się pod pachy~I zaczynają na kark mu włazić.~"
 875    10|           żabim.~Ten pełzacz, pływacz i biegacz,~Podsłuchiwacz i
 876    10|              i biegacz,~Podsłuchiwacz i dostrzegacz,~Wszędzie wziera:
 877    10|                Wszędzie szuka nadużyć i karze okropnie.~Arystokracja
 878    10|             jest żabia,~Że się nadyma i zbyt się utłuszcza;~Gryziony
 879    10|             chudy lud, że nie zarabia~I że się na dno biedy opuszcza;~
 880    10|                                 OSIEŁ I PIES~ ~"Jeśli chcesz, ośle,
 881    10|              z tyłu~Mający nad jukami i bydlęciem dozor,~Ledwie
 882    10|           narzekał,~Siadł pod drzewem i zasnął.~Tegoć osieł czekał.~
 883    10|            osieł czekał.~Obejrzał się i naprzód darń przy drodze
 884    10|                śpij!" - Tak westchnął i siecze a siecze.~ ~Psu oskoma
 885    10|         siecze a siecze.~ ~Psu oskoma i pokusa:~"Mój osłosiu, od
 886    10|                 Odpowiedzi nie czekał~I obuszcząk znowu~Tak zarwał
 887    10|            wilkołek,~Biorąc go na cel i na tuj.~Wtedy do psa: "Bracie,
 888    10|             pan Broniec,~Nie wrzeszcz i łąki nie tratuj!~Czekaj,
 889    10|           wstanie~Na waści obronienie i poratowanie."~W tejże chwili
 890    10|          chwili wilk osła dorznął.~Ot i koniec.~
 891    10|          swego aptekarstwa~Potrafiają i podagrze,~I chiragrze, i
 892    10|    aptekarstwa~Potrafiają i podagrze,~I chiragrze, i głuchotom,~
 893    10|              i podagrze,~I chiragrze, i głuchotom,~I suchotom, i
 894    10|               chiragrze, i głuchotom,~I suchotom, i głupotom~Radzić.
 895    10|              i głuchotom,~I suchotom, i głupotom~Radzić. A i u nich
 896    10|        suchotom, i głupotom~Radzić. A i u nich wszakże~Nie masz
 897    10|          zginęła suka,~Straż domostwa i spichlerza.~Gdy jej z żalem
 898    10|           spichlerza.~Gdy jej z żalem i kłopotem~W okolicy całej
 899    10|              tu jest, choć ogolona".~"I jam rada, ze wróciła, -~-
 900    10|               Biez-ci licho tego soma~I pana, i ekonoma, -~- Dobroduszny
 901    10|               licho tego soma~I pana, i ekonoma, -~- Dobroduszny
 902    10|           mówisz, mój człowiecze,~Toć i jam się ucieszyła~- Odpowiada
 903    10|           Głupiaś z twymi nozycami!"~"I ty z twoimi brzytwami!..."~"
 904    10|          ciecze".~ ~Tak się kłócą mąż i żona;~Miasto Zgierz całe
 905    10|          przyjdzie.~Niech się wpatrzy i przekona".~Jedzie Żydi "
 906    10|      zapieczętowana:~Co rzekł sąsiad, i Żyd potwierdził,~Pleban
 907    10|          Wlecze ją wprost do sadzawki~I topi jak kadź ogórków.~Ona,
 908    10|              Wytknęła tylko dwa palce~I za odpowiedź palcami,~Jakby
 909    10|              się puścił aż do Zgierza~I tam przystał za żołnierza.~
 910    10|                                ZDANIA I UWAGI~Z DZIEŁ JAKUBA BEMA,~
 911    10|           ŚLĄZAKA (ANGELUS SILESIUS) ~I SĘ-MARTENA~ ~[I]~ ~RZECZ
 912    10|            SILESIUS) ~I SĘ-MARTENA~ ~[I]~ ~RZECZ ZANIEDBANA~Jedna
 913    10|            śmierci wpadnie.~ ~FILOZOF I BÓG EMIGRANT~Wygnaliśmy
 914    10|             dobra po nim,~Gadać o nim i pisać do niego zabronim;~
 915    10|           Mamy nań sto gąb grzmiących i piór ostrych krocie,~A ten
 916    10|             myśli o powrocie?~ ~SŁOWO I CZYN~W słowach tylko chęć
 917    10|            WIECZNOŚCI~Ci, co nad czas i miejsce ducha swego wzbili,~
 918    10|    wiecznością, kiedy nad świat zdąży~I Boga w sobie, a sam w Bogu
 919    10|                lecz wszystko otwiera,~I każdy z Boga tyle, ile chce,
 920    10|          pełniąc cnotę cierpisz trudy i kłopoty,~Jeszcześ nie jest
 921    10|          Jeśli zdołasz wniść w piekło i nie czuć płomienia.~ ~NIEUFNOŚĆ~
 922    10|          NIEUFNOŚĆ~Obraża Niebo podła i nieufna tłuszcza,~Co wzywa
 923    10|             kata:~Sam sobie robi koło i sam się w nie wplata.~ ~
 924    10|          wprzód zamknie uszy.~ ~SŁOWO I CIAŁO~Słowo stało się ciałem,
 925    10|           stałbym się władcą na ziemi i niebie.~ ~DO RAJU PRZEBOJEM~
 926    10|              deptać węże, głaskać lwy i tury,~Kto wyrwał z siebie
 927    10|           wyrwał z siebie żądło, rogi i pazury.~ ~WARUNEK NIETYKALNOŚCI~
 928    10|               wy, zamiast cieszyć się i leczyć.~Wolicie wzajem siebie
 929    10|          Wolicie wzajem siebie smucić i kaleczyć.~ ~SKĄD ZŁO?~Bóg
 930    10|             duch narzeka,~Zło, śmierć i potępienie, pochodzą z człowieka.~ ~
 931    10|               kulawą.~ ~RÓŻNICA~Dobry i zły zarówno chodzą za bliźnimi,~
 932    10|           drugi - by żył nimi.~ ~KRÓL I KAT~Dobry człowiek, jako
 933    10|            rzeczpospolita jest zawsze i wszędzie,~Chociaż państwem
 934    10|            Kto umorzył niepokój, wnet i czas umarza.~ ~KRÓLESTWO
 935    10|          spadnie, trzeba je osiągnąć;~I Pan Bóg sam nie zstąpi,
 936    10|            Szatan wie, że Bóg wieczny i w sile niezmierny.~Ale o
 937    10|           Boga ucieczesz,~Tym dłuższy i tym cięższy łańcuch z sobą
 938    10|      rozmowach Bóg przemawia w ciszy,~I kto w sercu ucichnie, zaraz
 939    10|              Boga,~Byle im była cnota i Ojczyzna droga.~Głupiec
 940    10|             często schodzi po kryjomu~I puka do drzwi twoich, aleś
 941    10|            Szatan, choć sobie mądrość i siłę przyznaje,~Wie, że
 942    10|            przyznaje,~Wie, że kłamie, i wiary sam sobie nie daje;~
 943    10|            pokój z jedności.~ ~WESELE I CIERPIENIE~Bóg w duchu swym
 944    10|             go nie ima.~ ~APOSTOLSTWO I FILOZOFIA~Filozof uczniom
 945    10|           jest nauczyciela.~ ~ŚWIADEK I OSKARŻYCIEL~Straszniejsze
 946    10|              SKARGA~"Uszło szczęście, i próżno dotąd za nim chodzę!"~-
 947    10|         widział Pana.~ ~MĄDROŚĆ~Nauką i pieniędzmi drudzy cię zbogacą;~
 948    10|         własną dobyć pracą.~ ~MĄDROŚĆ I UMIEJĘTNOŚĆ~Aby mądrości
 949    10|              się zostać w samotności,~I dlatego najczęściej między
 950    10|                upadnie.~ ~WIERZCHOŁEK I PODSTAWA~Na głębszych fundamentach
 951    10|    fundamentach wyższy mur stać może,~I wyższy rozum tylko na głębszej
 952    10|              młynie, związane ma oczy~I ciągle ruszając się, ciągle
 953    10|           stać, gdy każde z nich leci i działa.~ ~PRAWDZIWA WIELKOŚĆ~
 954    10|               się z wrogiem,~Jeśli ty i wróg pierwej zgodzicie się
 955    10|             się z Bogiem.~ ~DZIAŁANIE I CIERPIENIE~Czy mam działać,
 956    10|                  Bądź Stwórcy obrazem~I, jak On, w każdej chwili
 957    10|               w każdej chwili działaj i cierp razem.~ ~HISTORIA
 958    10|               cierp razem.~ ~HISTORIA I PROFETIA~Czas przeszły równie
 959    10|              za łupem goni.~ ~POTWARZ I POCHLEBSTWO~Pochlebca i
 960    10|               I POCHLEBSTWO~Pochlebca i potwarca za zasługą łażą;~
 961    10|               drzewo, ażeby rozkwitać i rodzić,~Po liściach jak
 962    10|              świecki wymaga od małych i wielkich,~By wszyscy byli
 963    10|            kaleczy,~Słowami podkopuje i czynem niweczy;~Obrzydliwszy
 964    10|              sam może świat zniszczyć i drugi wystawić,~A bez naszej
 965    10|               czyni. gdy oczy zamruża~I kładnie się na łożu, bo
 966    10|           wrócić.~ ~RESZTA PRAWD~Jest i więcej prawd w piśmie, lecz
 967    10|              BÓG POMOCĄ~Chromy, ślepy i głuchi często Boga złowi,~
 968    10|         zmęczą,~Natenczas ujrzą ducha i niech przed nim klęczą.~ ~
 969    10|             całym ciężarem, tłoczy ją i kruszy;~Gdy znajdzie drogę
 970    10|               Lecz zarówno spółmędrka i ucznia nie lubi:~Spółmędrka,
 971    10|         zawsze bliskie Boga: dziewica i dziecię.~ ~*~Jeśli masz
 972    10|          Pomyśl wprzódy, czyli chcesz i czy umiesz zrobić;~Ja, choćbym
 973    10|            zrobić;~Ja, choćbym chciał i umiał, jeszcze się nie ważę,~
 974    10|               gorzej niźli lanca rani i zabija,~Jeżeli żołnierz
 975    10|          szkoła] sceniczników, wodzów i śpiewaków?~Tam, gdzie szkoła
 976    10|             szkoła dla mrówek, bestyi i ptaków.~Ludzie, to tylko
 977    10|             Pewny mistrz już od dawna i prosi, i radzi,~Ażebym się
 978    10|          mistrz już od dawna i prosi, i radzi,~Ażebym się zaciągnął
 979    10|               Błądzi, kto pracą tylko i przemysłem pnie się;~Praca
 980    10|          podróżnego wędrują złodzieje~I ciekawi są wiedzieć, w jaką
 981    10|            Gdzie chowa grosz na życie i miecz na obronę.~ ~*~Grzesznik
 982    10|        widział, mędrek, co się zdało,~I stąd między mędrkami męczenników
 983    10|           widzą, że obrana źle grzeje i świeci,~Idą od tej do drugiej,
 984    10|               od drugiej do trzeciej;~I tak ciągną sejmiki aż do
 985    10|               tworzy wszystkie linije i boki;~Bóg czasu nie zabiera
 986    10|           boki;~Bóg czasu nie zabiera i w miejscu nie leży,~Chociaż
 987    10|              niego szerzą się miejsca i czas bieży~ ~*~Szczęście
 988    10|            tylko wiecznie ciągnie się i szerzy.~ ~*~Świat jest tylko
 989    10|                Dobrze, iż znamy wężów i przed nimi stronim;~Lepiej
 990    10|               Lepiej nie widzieć węża i nie wiedzieć o nim.~ ~[III]~ ~*~
 991    10|              Gdybyś szedł nocą ciemną i oczy zamrużył,~Znajdziesz
 992    10|             dziecko, u Pana wyprosił,~I radość czułem, gdym tobą
 993    10|            cię trudy długimi donosił.~I z boleściami wielu dziś
 994    11|         Ciebie rękami za obie prawice~I krzyczę na głos cały: Wydaj
 995    11|             ile ja, możesz w mądrości i w sile.~Nie znasz początku
 996    11| nieśmiertelność; my czy jej nie mamy?~I znasz siebie, i nie znasz;
 997    11|             nie mamy?~I znasz siebie, i nie znasz; my czy siebie
 998    11|                Dzielisz się, łączysz; i my dzielim się i łączym.~
 999    11|             łączysz; i my dzielim się i łączym.~Tyś różny: i my
1000    11|              się i łączym.~Tyś różny: i my zawsze myślą rozróżnieni.~