bold = Main text
    Cap.                                    grey = Comment text

  1  1|           de intellectu loquemur.~ ~In philosophia igitur PERIPATETICORUM
  2  1|       differentes et unam antiquam, in qua non differunt PERIPATETICI,
  3  1|   uniformiter conveniunt. Illa vero in qua omnes conveniunt, positio
  4  1|           ipsum esse unum et eundem in omnibus et nullo determinatum
  5  1|      scilicet quod unus et idem est in omnibus. Si autem alio quodam
  6  1|       aliquod esse formaretur, quod in Theophrasto reprehendit
  7  1|  universalia sunt per hoc quod sunt in ipso, quia universale, secundum
  8  1|         visibile, secundum quod est in perspicuo. Hoc enim quia
  9  1|            perspicuo. Hoc enim quia in perspicuo non est ut in
 10  1|             in perspicuo non est ut in potentia physice recipiente
 11  1|             rutilum, sed potius est in ipso secundum esse, quod
 12  1|           aliud nisi color acceptus in esse simplici, quod habet
 13  1|      secundum actum, quo perspicuum in actu est per lumen receptum
 14  1|         actu est per lumen receptum in omnes partes ipsius in extremo
 15  1|     receptum in omnes partes ipsius in extremo et in profundo ipsius.
 16  1|         partes ipsius in extremo et in profundo ipsius. Sicut et
 17  1|          nihil aliud est nisi forma in simplicitate sua accepta
 18  1|            percipere intelligibilia in theoricis est vivere secundum
 19  1|  intellectum. Et sicut visibile est in perspicuo, secundum quod
 20  1|            secundum quod perspicuum in actu luminis est determinatum
 21  1|             ita etiam intelligibile in intelligentiae actu acceptum
 22  1|        rarum et densum et alia quae in elementis inveniuntur, non
 23  1|          omnis diversitas, quae est in corpore, est a diversitate,
 24  1|             a diversitate, quae est in forma, sicut diversitas
 25  1|    potentiarum et virium, quae sunt in anima. Si enim anima sine
 26  1|            intellectualis, quae est in homine, ad intellectus orbium
 27  1|         superiorum. Et ideo, sicut <in> intelligentia decimi orbis
 28  1|     operationem intellectualem, ita in anima sunt lumina intelligentiarum
 29  1|        intelligentia, quae operatur in sphaera activorum, sed natura:
 30  1|             et operatur diversa tam in plantis quam in animalibus
 31  1|         diversa tam in plantis quam in animalibus et in omnibus
 32  1|       plantis quam in animalibus et in omnibus quae perfectae sunt
 33  1|   animalibus, sed neque hominibus». In hac autem adeptione nobilissima
 34  1| immortalitatis et per ipsam homines in deos transponi et transformari,
 35  1|          alterius, igitur possidens in uno non idem quod possidens
 36  1|             non idem quod possidens in alio. Si autem hoc concedere
 37  1|         esse singulariter differant in quolibet. Cuius exemplum
 38  1|              quod dicit ARISTOTELES in II DE ANIMA: Quamvis enim
 39  1|         Quamvis enim perspicuum sit in igne et aere et aqua et
 40  1|     secundum esse singulare differt in quolibet ipsorum.~ ~Secundum
 41  1|       intellectus secundum esse sit in omni homine, sed quod potius
 42  1|          esse singulariter differat in quolibet ipsorum. Utrum
 43  1|       quolibet ipsorum. Utrum autem in omnibus orbibus sint intelligentiae
 44  1|            secundum substantiam aut in omnibus sit lumen primae
 45  1|           intelligentiae, differens in illis secundum esse, quod
 46  1|           secundum esse, quod habet in illis, sicut videtur sentire
 47  1|   intellectus possibilis numero est in omnibus hominibus, et hoc
 48  1|       intendimus.~ ~AVICEBRON autem in libro, quem FONTEM VITAE
 49  1|        omnem intellectualem naturam in hoc vel in illo acceptam
 50  1|   intellectualem naturam in hoc vel in illo acceptam esse singularem
 51  1|             intellectum numero esse in aliquibus pluribus.~ ~Ex
 52  1|          secundum esse acceptus sit in omnibus, et plus sequitur
 53  1|          quidquid secundum esse est in multis, multiplicatur in
 54  1|            in multis, multiplicatur in illis, et esse, quod habet
 55  1|          illis, et esse, quod habet in uno, non habet in alio.~ ~
 56  1|             habet in uno, non habet in alio.~ ~Quod autem ANAXAGORAS
 57  1|       exemplum est natura perspicui in caelo et igne et aere et
 58  2|            habuit ignorantiam, quia in philosophia determinatum
 59  2|    felicitas. Per quod patet nullam in mundo adeo propriam sicut
 60  2|         propositio verior quam illa in qua connaturalis et proprius
 61  2|            aliis, ut inevitabiliter in VII PRIMAE PHILOSOPHIAE
 62  2|            et operationem non habet in ipso, hoc omnino absurdum
 63  2|         intelligentiae per esse est in anima et ita informat animam
 64  2|             inferioris, sicut patet in omnibus quae per formam
 65  2|          omnimodo hoc quod dixerunt in secunda fictione.~ ~  ~
 66  3|         natura animae sermocinantes in hoc a natura distinguunt
 67  3|            est voluntas, quod patet in HERMETE TRISMEGISTO et ARISTOTELE
 68  3|        TRISMEGISTO et ARISTOTELE et in omnibus qui in decem ordinibus
 69  3|        ARISTOTELE et in omnibus qui in decem ordinibus causas distinxerunt,
 70  3|      ordinibus causas distinxerunt, in qua distinctione semper
 71  3|     malitiae solacium. Probatum est in principio libri, qui arabice
 72  3|             sed non per se operatur in natis; operatur enim per
 73  3|          tertium est, quod operatur in hoc in quod operatur, in
 74  3|           est, quod operatur in hoc in quod operatur, in diversitate
 75  3|            in hoc in quod operatur, in diversitate et potestate
 76  3|          uniformiter et, prout sunt in caelis, recipere non potest
 77  4|                 IV. Quod omnia quae in inferioribus aguntur, subsunt
 78  4|           inducunt, quod omnia quae in inferioribus aguntur, necessitati
 79  4|   professores contra ea dicunt quae in philosophia probata sunt.
 80  4|             patet, qualiter ea quae in inferioribus aguntur, superiorum
 81  4|        ostenditur, qualiter id quod in naturalibus causis frequenter
 82  4|           qualiter id quod raro est in casu et fortuna, cadit ab
 83  4|            pateat eorum ignorantia, in II DE GENERATIONE ET CORRUPTIONE
 84  4|         allatio solis et planetarum in circulo declivi sit causa
 85  4|     inferiorum et recessus eorundem in eodem circulo sit causa
 86  4|           imago mundi. Propter quod in ea parte qua imago intelligentiae
 87  4|       motibus caelestium subiacere. In ea autem parte qua in organis
 88  4|    subiacere. In ea autem parte qua in organis est, quamvis sidereis
 89  4|          non assequitur, et sic nec in illa parte necessitati subiacet
 90  4|           Probatur autem hoc a HALY in COMMENTO SUPER CENTILOQUIUM
 91  4|       immundi erant, et tamen natus in tali constellatione mundissime
 92  4|   conversationem. ~ ~Aliud exemplum in PHYSIONOMIA POLI de HIPPOCRATE.
 93  4|          HIPPOCRATE. HIPPOCRAS enim in omnibus signis corporis,
 94  4|        honestissimae conversationis in tantum, ut omnium hominum
 95  4|       electionem. Necessitatem ergo in inferioribus superiora non
 96  5|           improbat MOYSES AEGYPTIUS in libro, qui DUX NEUTRORUM
 97  5|           est, quod omnis multitudo in omnibus motibus ordinata
 98  5|       multitudo orbium et stellarum in omni motu suo ad unum et
 99  5|             igitur cum omnibus quae in ipso sunt, genitum est secundum
100  5|         aliquis, quod hoc est verum in his quae moventur naturaliter
101  5|             De hac autem quaestione in ALIIS SCRIPTIS a me plura
102  5|             tamen etiam valet, quod in II ARITHMETICAE probatum
103  5|           ARITHMETICAE probatum est in loco, qui invictus vocatur,
104  5|     unitatem, quam omnes inferiores in motibus suis secundum aliquid
105  5|          imperfectionem, quam habet in illo quod appetit. Similitudo
106  5|   Similitudo igitur primi, quae est in omnibus et multiplex est,
107  5|           omnibus et multiplex est, in illis causari non potuit
108  5|           fluxus est ab uno aliquo, in quo illud in quo similia
109  5|            uno aliquo, in quo illud in quo similia sunt, actu est
110  5|             multiplicitas trahit se in unitatem. Quaeramus ergo
111  5|      similitudinem iam existentibus in natura et esse; et constat,
112  5|         hanc similitudinem causavit in omnibus, causans omnia secundum
113  5|         omnia secundum essentiam et in esse naturali et substantiali.
114  6|            horum est unus ingressus in esse illius naturae, nisi
115  6|          nullus hominum naturaliter in esse hominis ingressus est
116  6|          est nisi per generationem. In omni autem generatione determinatum
117  6|             generans aliquando fuit in tempore signato. Omnis ergo
118  6|            ergo homo aliquando fuit in tempore signato. Ex infinito
119  6|             ad hoc signatum, igitur in his quae signata et determinata
120  6|         diversae generationes fiant in diversis habitationis principiis,
121  6|           posse. Propter quod PLATO in PRIMO TIMAEI LIBRO et OVIDIUS
122  6|            causa prima, quam aliter in esse processisse.~ ~Et ut
123  6|     ARISTOTELES, quam TULLIUS ponit in I LIBRO DE NATURA DEORUM,
124  6|             inducit dicens, quod si in deserto ex improviso stans
125  6|          stans inveniatur palatium, in quo non nisi hirundines
126  6|             opus sit et rationis et in ipsis generatis non possit
127  6|             per rationes dei deorum in esse sunt productae. Et
128  6|            quam vulgarem ipse vocat in I libro DE CAELO ET MUNDO.
129  7|        forma est, corrumpitur, quia in materia nulla est. Ea enim
130  7|             nulla est. Ea enim quae in materia est, aut imago formae
131  7|         operationem, et quod sensus in homine non forma est, sed
132  7|   substantiam, ut dicit ARISTOTELES in XI METAPHYSICAE et in multis
133  7|   ARISTOTELES in XI METAPHYSICAE et in multis aliis locis, et nos
134  7|        locis, et nos probavimus hoc in LIBRO DE IMMORTALITATE ANIMAE.
135  7|       secundum omnia salvetur, quae in ipsa sunt ut potentiae ipsius.
136  7|       ipsius. Est autem vegetativum in sensibili et sensibile in
137  7|           in sensibili et sensibile in rationali «sicut trigonum
138  7|           rationali «sicut trigonum in tetragono». Salvatur ergo
139  7|            possunt, nisi prout sunt in rationali ut potentiae ipsius.
140  7|           ergo anima hominis, prout in ipsa est vegetativum et
141  7|            tota anima hominis etiam in ossibus non est forma hominis,
142  7|          nisi forma intellectus est in securi et ascia et dolabra
143  7|       securi et ascia et dolabra et in auro, lignis et lapidibus,
144  7|          prout forma rationalis est in omnibus membris humani corporis.
145  7|             et quandam operationem, in operationibus autem quibusdam
146  7|         quod est inconveniens, quia in NATURALIBUS probatum est,
147  7|  substantiae separetur et non totum in talibus, quae non mole quantitatis
148  7|            humani corporis, quamvis in separata anima aliquae potentiarum
149  7|          secundum esse, quod habent in corpore, sicut patet per
150  7|         sint substantiae, quae sunt in homine, facile hoc eliditur
151  7|         enim dicendo, vivum non est in sensibili per esse sensibilis
152  7|     sensibilis et sensibile non est in rationali per esse rationalis,
153  7|           quarum nulla per esse est in alia. Quod si dicatur ab
154  7|         quod ipse PHILOSOPHUS dicat in XI METAPHYSICAE, quod non
155  8|  philosophicum, cum tamen a SOCRATE in FINE LIBRI, qui PHAEDON
156  8|            etiam imitatus est ISAAC in LIBRO DE DIFFINITIONIBUS
157  8|          rationalis aliquid patitur in corpore vel non. Et si quidem
158  8|           eiusdem naturae cuius est in corpore, constat, quod etiam
159  8|            forte dicunt, quod anima in corpore habet contrarium,
160  8|    philosophiam verum non est, quia in PHI LOSOPHIA determinatum
161  8|           est ultima felicitas, est in hoc quod coniungitur primo
162  8|             ergo dolet de contrario in corpore, ita dolet de contrario
163  8|             GREGORIUS, quod hoc est in igne ardere quod ignem videre,
164  8|          penitus absurdum est, quia in calore naturali, qui ignis
165  8|        instrumentum eius, quod agat in animam animali et non corporali
166  9|    potentiae quae passivae vocantur in anima, sicut patet in libro
167  9|      vocantur in anima, sicut patet in libro DE ANIMA III. Acceptio
168  9|          suo conferunt formis, quae in ipsis sunt, sicut perspicuum
169  9|          formae visibilis, quod est in ipso secundum esse luminis
170  9|         pars confert formae et agit in ea veritatem et simplicitatem,
171  9|     veritatem et simplicitatem, qua in ipso est forma intelligibilis.
172  9|           intellectus de appetibili in appetitum faciat nuntium,
173  9|          appetibili, quod ipsum est in appetitu. Talis autem operatio
174  9|              Principium ergo talium in nobis et a nobis est. Non
175 10|           hominis sit univoca, quod in PRIMA PHILOSOPHIA est improbatum.
176 10|          vocant, dum vel compositum in simplex vel causatum in
177 10|             in simplex vel causatum in causam vel generaliter posterius
178 10|    generaliter posterius resolvitur in prius. Compositionis enim
179 10|         Compositionis enim scientia in homine causatur a resolutiva,
180 10|     Intellectus autem omnis qui rem in esse constituit et forma,
181 10|              secundo ad universale, in quo natura agit occulta
182 10|        constitutivus est visibilium in particulari et ars constitutiva
183 10|          constitutiva artificialium in particulari et non in universali
184 10| artificialium in particulari et non in universali nisi per consequens.~ ~
185 10|            talis constituitur, nisi in particulari constituatur.
186 10|      constituatur. Et hoc est, quod in LIBRO DE CAUSIS dicitur,
187 11|           scientia dei rerum omnium in esse et forma constitutiva
188 11|          principium constituens est in esse formali: sequitur,
189 11|           diviniorem se intellectum in intelligendo haberet, per
190 11|           per quem suus intellectus in intelligendo perficeretur
191 11|       impossibile sit, probatum est in PRIMAE PHILOSOPHIAE libro
192 11|             scire seipso. Cum autem in omni eo quod cognoscitur
193 11|           sequitur necessario, quod in omni cognitione rerum per
194 11|         sunt cognitionis principia. In his enim idem est cognitum
195 11|        principium, et idem cognitum in talibus quae a seipsis cognoscuntur.
196 11|             a seipsis cognoscuntur. In hoc autem nullum sapientem
197 11|          hoc autem nullum sapientem in philosophicis ignorare putabam.
198 11|             seipso, cognoscit tamen in plurimis aliud a seipso.~ ~  ~
199 12|             tamen cor habuit fatuum in philosophia, sicut QUIDAM
200 12|            est secundum ARISTOTELEM in ordine causarum, quod ad
201 12|         quod ad id quod est ante se in eodem ordine, secundum regimen
202 12|              et cessante influentia in priori, cessat causalitas
203 12|           priori, cessat causalitas in posteriori, sicut probatur
204 12|          posteriori, sicut probatur in VIII PHYSICORUM, ubi ordo
205 12|           sequitur, quod est primum in ordine illo. Primum autem
206 12|           ordine illo. Primum autem in omni ordine causarum est
207 12|            absurdum. Si autem aliud in ordine providentiae habet
208 12|       sequitur necessario, quod hoc in omni opere providentiae
209 12|         referatur. Cum autem primum in omni ordine regat omnia
210 12|      sequentia, sequitur, quod homo in omnibus actibus suis a providentia
211 12|            Et hoc est, quod dicitur in LIBRO DE CAUSIS, quod «primum
212 12|           et quod «primum est dives in se» et in omnibus aliis.~  ~
213 12|          primum est dives in se» et in omnibus aliis.~  ~
214 13|            sunt semper, sicut patet in his quae in VI libro PRIMAE
215 13|             sicut patet in his quae in VI libro PRIMAE PHILOSOPHIAE
216 13|         istius. Constat autem, quod in priori ratio ordinis est
217 13|            ordinis est ad secundum. In primo ergo per intellectum
218 13|             elementalem substantiam in caelum dicunt posse converti
219 14|          Quod corpus Christi iacens in sepulchro et positum in
220 14|             in sepulchro et positum in cruce non est vel non fuit
221 14|      scilicet corpus Christi iacens in sepulcro et suspensum in
222 14|            in sepulcro et suspensum in cruce non sit idem numero
223 14|           ideo dictum videtur, quod in aliis corpus exanime aequivocum
224 14|       rationem est corporis domini. In ipso enim fuit potestas
225 14|        sumendi eam virtute latentis in se divinitatis. Anima ergo
226 14|            divinitate, quae latebat in corpore. Non ergo in toto
227 14|        latebat in corpore. Non ergo in toto destitit ab eo quod
228 14|       destitit ab eo quod fuit actu in corpore. Corpus igitur etiam
229 14|        corpore. Corpus igitur etiam in sepulchro potestate divinitatis
230 15|            summo et primo simplici: in seipso sui ipsius habet
231 15|         minus ergo anima et angelus in ordine suo determinantur
232 15|        quindecim ergo problematibus in ante habitis numeratis ista